1825 → 2026201 χρόνια από το πρώτο ίχνος: δύο αμυγδαλιές στη Χίο.
ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ · ΚΑΜΠΟΣ ΧΙΟΥ · ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΑΠΛΩΤΑΡΙΑ
ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΜΟΥ ΣΗΜΕΙΩΜΑΚ.
Για όσα δεν πρόλαβα να ρωτήσω.
Είμαι ο Κωνσταντίνος Καρδασιλάρης. Δουλεύω στους ξηρούς καρπούς, όπως και η οικογένειά μου πριν από μένα· σήμερα ως μεσίτης, σε όλο τον κόσμο. Έφτιαξα αυτό το αρχείο για να γνωρίσω καλύτερα τη διαδρομή της οικογένειάς μου και να την αφήσω στα παιδιά μου.
Ο πατέρας μου έφυγε νωρίς. Δεν πρόλαβα να τον ρωτήσω όσα ήθελα για την οικογένειά μας: για τους ανθρώπους πριν από εμάς, για τα σπίτια τους, για τις δουλειές τους στη Χίο. Πίστευα πως θα είχαμε χρόνο.
Όταν τον χάσαμε, οι ερωτήσεις έμειναν μαζί μου. Και μια χρονιά που έβρισκα συνέχεια μπροστά μου: το 1862. Ήθελα να μάθω τι σήμαινε και από πού ερχόταν. Έτσι ζήτησα τη βοήθεια του ιστορικού Μιχάλη Βαρλά, για να ψάξουμε μαζί όσα είχαν σωθεί και να ενώσουμε τα ίχνη της οικογένειας.
Διάλεξε ό,τι θέλεις να γνωρίσεις. Η ενότητα ανοίγει εδώ, με εικόνες και ιστορίες που διαβάζεις με scroll. Όταν τελειώσεις, η «Συνέχεια» ανοίγει την επόμενη.
01 / 06Οι ρίζες μαςΗ Χίος, τα πρώτα ίχνη και η ιστορία του ονόματός μας.Άνοιξε την ενότηταΚλείσιμο
ΧΙΟΣ · ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΜΑΣ
Όσα μας ενώνουν. Όσα μένουν.
Τα παλαιότερα σωζόμενα ίχνη μάς οδηγούν στη Χίο της δεκαετίας του 1820. Η ιστορία των προηγούμενων γενεών παραμένει ανοιχτή.
Σύγχρονη φωτορεαλιστική εικαστική σκηνή · όχι αρχειακή φωτογραφία ή τεκμηριωμένο οικογενειακό ακίνητο.
Οι ρίζες μας
Η γη που μας θυμάται.
Από τα παλαιότερα στα νεότερα. Όταν μια ιστορία καλύπτει πολλά χρόνια, ακολουθούμε την αρχή της περιόδου της.
Νεοχώρι
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.Η πόλη, τα περιβόλια, το χωριό. Σχηματική εικονογράφηση των τόπων της μελέτης.
Δεκαετία 1820 → περ. 1832
Οι ρίζες μας είναι στη Χίο.
Η οικογένεια Καρδασιλάρη κατάγεται από τη Χίο. Η Χώρα και η γύρω περιοχή της, ο Κάμπος και το Νεοχώρι είναι οι τόποι όπου συναντάμε την οικογένεια από τα χρόνια της Επανάστασης, ίσως και νωρίτερα. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι πρώτες σωζόμενες αναφορές προέρχονται από τη δεκαετία του 1820, αμέσως μετά τη Σφαγή, και φτάνουν μέχρι την επανακατοίκηση της Χίου περίπου το 1832. Η αρχή της οικογένειας μπορεί να βρίσκεται πιο πίσω στον χρόνο· δεν έχει ακόμη τεκμηριωθεί.
Από τις πηγές: ¶83 · ¶84 · ¶97
1825ΤΡΙΑ ΣΩΖΟΜΕΝΑ ΙΧΝΗ
Κυριάκος Καρδασιλάρης
Kiryako KardasilariΈνα χωράφι στο Νεοχώρι
Αναφέρεται μαζί με τον «Vasili Bilakotari», που η μελέτη αποδίδει ως Βασίλη Πλακωτάρη, ως ιδιοκτήτης διπλανού κτήματος στην περιοχή Kâzu tarafı. Η μελέτη εκτιμά ότι τότε ζούσε και δεν ήταν αιχμάλωτος ή καταζητούμενος.
Μικές Καρδασιλάρης
Mike KardasilariΈνα σπίτι και μια ανοιχτή ιστορία
Καταγράφεται ως «φυγάς», με καμένη κατοικία στη συνοικία της μονής του Αγίου Κηρύκου στο Νεοχώρι. Η συγκεκριμένη παράγραφος της μελέτης δεν δίνει άλλα στοιχεία για την κατοικία ή την τύχη του.
Δημήτρης Καρδασιλής
Dimitri KardasiliΟ πιθανός γενάρχης της εμπορικής οικογένειας
Αναφέρεται ως γείτονας και ιδιοκτήτης χωραφιών στον Κάμπο του Νεοχωρίου. Η πιθανή σύνδεσή του με τον γενάρχη της εμπορικής οικογένειας παραμένει εκτίμηση της μελέτης.
Σχηματική παρουσίαση της καταγραφής, σύμφωνα με τη μελέτη του Μιχάλη Βαρλά.
1825
Ένα κατάστιχο κρατά τρία ονόματα.
Στο κατάστιχο του 1825, η γη του Μικέ μετριέται και σε δέντρα: τέσσερις ελιές, δύο αμυγδαλιές, μία χαρουπιά.
Αμύγδαλα και χαρούπια ξαναβρίσκουμε αργότερα στο εμπόριο της οικογένειας: χαρούπια για τη Σαβόνα το 1913, αμύγδαλα για το Πορτ Σάιντ το 1934, ως τα αμυγδαλόψυχα της Cardico. Η συγγένεια του Μικέ με τους μεταγενέστερους δεν έχει αποδειχθεί.
Το 1825, ένα οθωμανικό κατάστιχο καταγράφει κτήματα που πρόκειται να δημευθούν υπέρ του Οθωμανικού Δημοσίου. Σημειώνει τους ιδιοκτήτες τους, αλλά και τους γείτονες που έχουν τα διπλανά χωράφια. Ανάμεσα στις εγγραφές βρίσκονται τρία ονόματα της οικογενειακής ιστορίας. Έχουν περάσει 201 χρόνια από αυτή την καταγραφή μέχρι το 2026.
Από τις πηγές: ¶85 · ¶86 · ¶87 · ¶88 · ¶89 · ¶91 · ¶92
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Τέσσερις ελιές, δύο αμυγδαλιές, μία χαρουπιά.
Επτά δέντρα μέσα σε μια παλιά εγγραφή.
4Ελιές
2Αμυγδαλιές
1Χαρουπιά
Μικές Καρδασιλάρης · κατάστιχο 1825, υποσημείωση 3. Τα είδη και οι αριθμοί σώζονται στην πηγή· η διάταξη των δέντρων είναι σχηματική.
01
Μια λεπτομέρεια που σώθηκε
Η υποσημείωση για τον Μικέ διασώζει περισσότερα από ένα όνομα: καμένο σπίτι, χωράφι δύο οργιών, γειτονική οικία του Δημήτρη Μενή και επτά δέντρα. Μικρά ίχνη της γης και της καθημερινής ζωής του.
Ένα ερώτημα στην ίδια πηγή
Μια πιθανή ταύτιση στη γενεαλογική σημείωση
Η γενεαλογική σημείωση του Δημητρίου Γεωργίου Καρδασιλάρη θέτει την πιθανότητα να είναι ο Dimitri Kardasili που αναφέρεται ως γείτονας χωραφιών στον Κάμπο του Νεοχωρίου στο κατάστιχο του 1825. Η σημείωση το διατυπώνει ως πιθανότητα· δεν αποδεικνύει την ταυτότητα ούτε συμπληρώνει γραμμή συγγένειας. Στο δέντρο ο Δημήτριος Γεωργίου είναι πατέρας του Αντωνίου. Οι πηγές όμως δεν συμφωνούν: το 1842 ο πατέρας του Αντωνίου, Δημήτριος, αναφέρεται ήδη ως «ποτέ», δηλαδή νεκρός, ενώ το 1856 ο Δημήτριος του Γεωργίου ζει και υπογράφει την πώληση στη Βάκα. Ίσως πρόκειται για δύο διαφορετικά πρόσωπα· το ερώτημα μένει ανοιχτό για τον ερευνητή.
Πιθανή ταύτιση της σημείωσης · δεν προστίθεται συγγένεια.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶89 · Παραδομένη γενεαλογική σημείωση
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Το όνομα υπήρχε ήδη. Οι δεσμοί αναζητούνται.
Τα ονόματα εμφανίζονται. Οι γραμμές μένουν ανοιχτές.
Η παρουσία των ονομάτων τεκμηριώνεται· η μεταξύ τους συγγένεια όχι.
01
Περίπου 1830
Ένα δυσανάγνωστο ελληνόγλωσσο χειρόγραφο του Νεοχωρίου αναφέρει τον Κυριάκο, τον Γεώργη και τον Βασίλη. Ο Κυριάκος εμφανίζεται και στο κατάστιχο του 1825.
02
Πριν από το 1822;
Ο Βαρλάς εκτιμά ότι τα πολλά ονόματα δείχνουν ένα επώνυμο ήδη καθιερωμένο πριν από το 1822. Δεν έχει όμως αποδειχθεί πώς συγγένευαν όλοι μεταξύ τους.
03
Γη που έδινε καρπούς
Τα κτήματα στον Κάμπο και στη Χώρα υποδηλώνουν καλλιέργειες για το εμπόριο, πιθανώς αμύγδαλα, σύκα και εσπεριδοειδή. Πρόκειται για εκτίμηση της μελέτης.
Στην ίδια μελέτη, πιο αναλυτικά
Δύο αποσπάσματα του χειρογράφου
Η μελέτη παραθέτει ένα δυσανάγνωστο απόσπασμα με τα «υποστατικά» και τις λέξεις «νεοχωρουσι τις χορας», μαζί με τα ονόματα του Γεώργη και του Κυριάκου. Σε δεύτερο απόσπασμα, με επικεφαλίδα «Κάμπος», σημειώνει τον Κυριάκο, τον Γεώργη και τον Βασίλη. Κρατάμε τη διατύπωση του χειρογράφου χωρίς να λύνουμε τις ασάφειές της.
Μια πιθανή αρχή στο Νεοχώρι
Ο Βαρλάς θεωρεί πιθανό η οικογένεια να κατοικούσε αρχικά στο Νεοχώρι. Με εξαίρεση τον Μικέ, τοποθετεί την κατοικία και τις δραστηριότητες των μελών στον Κάμπο και στη Χώρα μετά τις Σφαγές, ή ενδεχομένως ήδη πριν από την Επανάσταση. Είναι εκτίμηση της μελέτης, όχι βεβαιωμένη μετακίνηση ή συγγένεια.
ΚυριάκοςΓεώργηςΒασίληςΊχνη από τις καταγραφές · οι επιφυλάξεις παραμένουν στην αφήγηση.
c. 1830
Τα ονόματα ξανασυναντιούνται.
Ένα χειρόγραφο του Νεοχωρίου φέρνει ξανά τον Κυριάκο στην ιστορία, μαζί με τον Γεώργη και τον Βασίλη. Οι γραφές αλλάζουν και οι συγγένειες δεν είναι πάντοτε ξεκάθαρες. Κρατάμε τα πρόσωπα που καταγράφονται, χωρίς να ενώσουμε αυθαίρετα τα νήματά τους.
Από τις πηγές: ¶93 · ¶94 · ¶95 · ¶96
Βάκα / Παναγία Κοκοροβιλιά
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1856
Δύο αδέλφια στο ίδιο συμβόλαιο.
Μισό ο καθένας: το 1856 δύο αδέλφια μοιράζονται το τίμημα της πατρικής γης — και το ίσο μερίδιο ξαναγυρίζει στις επόμενες γενιές.
Το 1900 ο Νικόλαος και ο Ιωάννης παίρνουν από μισό περιβόλι· το 1908 τρία αδέλφια χτίζουν το τετράγωνο του λιμανιού με ίσο ποσό ο καθένας. Η αντιστοιχία με το 1856 είναι δική μας παρατήρηση, όχι συμπέρασμα της μελέτης.
Ο Δημήτριος και ο Ιάκωβος αναφέρονται ως αμφιθαλείς αδελφοί και κληρονόμοι του Γεωργίου. Το συμβόλαιο αφορά ένα κληρονομημένο κτήμα στη θέση Βάκα. Η πιθανή ταύτιση του πατέρα τους με τον Γεώργιο παλαιότερου χειρογράφου παραμένει ερμηνεία της έρευνας.
Από τις πηγές: ¶103 · ¶117
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Ένα κτήμα περνά από τον πατέρα στα παιδιά.
Από μια γενιά στην επόμενη.
ΠατέραςΓεώργιοςΉδη αποβιώσας το 1856
ΚληρονόμοιΔημήτριος + ΙάκωβοςΑμφιθαλείς αδελφοί
1856 → 1879Βάκα · ΚοκοροβιλιάΠώληση → καταχώριση
Η ταύτιση του πατέρα με τον Γεώργιο του παλαιού χειρογράφου παραμένει πιθανή.
01
Γεώργιος
Στο συμβόλαιο του 1856, που καταχωρίστηκε το 1879, ο πατέρας έχει ήδη πεθάνει.
02
Δημήτριος + Ιάκωβος
Οι δύο αναφέρονται ως αμφιθαλείς αδελφοί: έχουν τον ίδιο πατέρα και την ίδια μητέρα. Ο Βαρλάς σημειώνει ότι η λέξη «αμφιθαλείς» ίσως υπονοεί πως ο Γεώργιος είχε και άλλα παιδιά από δεύτερο γάμο.
03
Δέντρα, ερείπιο, ξεροπήγαδο
Η πράξη διασώζει την εικόνα ενός δενδρόφυτου χωραφιού με ερειπωμένο σπίτι και ξεροπήγαδο, περίπου 25 οργιών κατά την παλιά μέτρηση.
Στην ίδια μελέτη, πιο αναλυτικά
Ονόματα και γραμμές της έρευνας
Ο Βαρλάς τοποθετεί τον πιθανό Γεώργιο στην άκρη του γενεογράμματος, κοντά στα πρόσωπα των πηγών της Επανάστασης. Παρατηρεί ότι τα ονόματα Δημήτριος και Ιάκωβος εμφανίζονται και στις βεβαιωμένες οικογενειακές γραμμές του 19ου αιώνα που ακολουθεί ως την εποχή της μελέτης. Η παρατήρηση δεν αποδεικνύει από μόνη της την ταύτιση κάθε προσώπου.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι ερμηνείες παραμένουν αποδιδόμενες στον ερευνητή.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶103 · ¶117
Πατρική γη · δύο χωράφια12.000 γρόσια
Δημήτριος · ½Ιάκωβος · ½
Σχηματική πώληση και ίσα μερίδια του τιμήματος· δεν αναπαριστά το πραγματικό κτίριο.Γη, μάρτυρες και η διαδρομή του εγγράφου
2 Νοεμβρίου 1856
Οι δρόμοι και οι γείτονες της πατρικής γης
Η πράξη τοποθετεί τον Γεώργιο Παρλαμά ανατολικά και τον Κωνσταντίνο Γιαννιού βόρεια, με δημόσιους δρόμους δυτικά και νότια. Περιλαμβάνει και δεύτερο χωράφι στην ανατολική πλευρά, απέναντι από τον Χατζή Γεώργιο Παρλαμά. Η συνολική μέτρηση δίνεται περίπου στις 25 οργυιές· δεν τη μετατρέπουμε σε τετραγωνικά μέτρα.
2 Νοεμβρίου 1856
Μια πώληση με μάρτυρες και δικαιώματα
Μάρτυρες είναι ο Στέφανος Παπαμιχαλάκης και ο Ιωάννης Φιλιππής Αναστασάκης. Οι αδελφοί δηλώνουν το ακίνητο ελεύθερο από χρέος και υποθήκη. Η πράξη αποδίδει στο ζευγάρι των αγοραστών και στους κληρονόμους του δικαίωμα να το δώσουν ως προίκα, να το πουλήσουν, να το χαρίσουν ή να το ανταλλάξουν. Πρόκειται για τους όρους του συμβολαίου του 1856, όχι για βεβαίωση σημερινής κυριότητας.
9 Ιουνίου 1877 → 28 Μαΐου 1879
Το συμβόλαιο ταξιδεύει στο αρχείο
Το σωζόμενο κείμενο φέρει βεβαίωση ακριβούς αντιγράφου στις 9 Ιουνίου 1877 από τους μνήμονες Δημήτριο Βλαστό και Μ. Καλλιπέτη. Στις 28 Μαΐου 1879 το πωλητήριο 327 καταχωρίζεται ως πράξη 95. Αυτές είναι μεταγενέστερες στιγμές τεκμηρίωσης της ίδιας πώλησης της 2ας Νοεμβρίου 1856, όχι νέες πωλήσεις.
Σχηματική παρουσίαση της πώλησης του 1856, της βεβαίωσης αντιγράφου του 1877 και της καταχώρισης του 1879. Οι σχετικές θέσεις των γειτόνων δίνονται μόνο όπως αναφέρει η πράξη, χωρίς κλίμακα ή ταύτιση με μεταγενέστερο οικογενειακό σπίτι. Η μελέτη Βαρλά διαβάζει «ξεροπήγαδον», ενώ η παραδοθείσα μεταγραφή και η γραφή στο πρωτότυπο εμφανίζουν «ξενοπήγαδον». Διατηρούμε την απόδοση της μελέτης στην αφήγηση· η διαφορετική λέξη δεν ερμηνεύεται εδώ ως στοιχείο για τη χρήση ή την ιδιοκτησία του πηγαδιού.
2.11.1856
Μια κοινή απόφαση για την πατρική γη.
Ο Δημήτριος υπογράφει· ο αδελφός του ο Ιάκωβος βάζει σταυρό. Με σταυρό θα υπογράφει αργότερα και ο Δημήτριος Ιακώβου.
Ο Βαρλάς βάζει τα δύο αδέλφια στην αρχή των περισσότερων γνωστών κλάδων. Στο δέντρο ο Ιάκωβος είναι πατέρας του Δημητρίου, που το 1894 και το 1900 δηλώνει κι αυτός ότι δεν ξέρει γράμματα. Η ταύτιση είναι πρόταση της μελέτης.
Ο Δημήτριος και ο Ιάκωβος, αδελφοί από τον ίδιο πατέρα και την ίδια μητέρα, πωλούν δύο κληρονομημένα χωράφια στη Βάκα, στην Παναγία Κοκοροβιλιά. Το ζευγάρι Γεώργιος Ιωάννου Μειριστής και Θεοδώρα Στακιάδενα τα αγοράζει αντί 12.000 γροσίων. Οι αδελφοί δηλώνουν ότι παρέλαβαν ολόκληρο το τίμημα, μισό ο καθένας.
Ο Δημήτριος υπογράφει, ενώ ο Ιάκωβος, που δεν γνωρίζει γράμματα, βάζει σταυρό. Η μελέτη διακρίνει την πράξη του 1856 από την καταχώριση του 1879· η παραδομένη μεταγραφή περιλαμβάνει και βεβαίωση αντιγράφου του 1877. Η γραφή του αγοραστή παραλλάσσει μέσα στη μεταγραφή. Δεν ταυτίζουμε το κτήμα με μεταγενέστερο οικογενειακό σπίτι.
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
02.01.1860
Ένα περιβόλι γίνεται σημείο αναφοράς.
Στο περιθώριο του συμβολαίου του 1860, μια μεταγενέστερη σημείωση παραπέμπει στις πράξεις του 1900 που περνούν τα περιβόλια της Σεριώτισσας στους γιους.
Σαράντα χρόνια μετά την αγορά, ο Δημήτριος μεταβιβάζει τα περιβόλια στον Νικόλαο και στον Ιωάννη, από το μισό στον καθένα. Κατά τη μελέτη, οι περισσότεροι της οικογένειας αναπαύονται στη Σεριώτισσα, κοντά στο περιβόλι.
Ο Δημήτριος Ιακώβου αγοράζει το περιβόλι των αδελφών Πασπάτη στη Σεριώτισσα του Κάμπου. Οι πωλητές ζουν στην Κωνσταντινούπολη και εκπροσωπούνται από τον Λουκά Ζιφό. Το τίμημα είναι 70.000 γρόσια. Πίσω από το συμβόλαιο αρχίζει να διακρίνεται ένας τόπος ζωής, δουλειάς και οικογενειακής συνέχειας.
Από τις πηγές: ¶122 · ¶123
Το νερό, το σπίτι, τα δέντρα.
01Σπίτι02Στέρνα03Περιβόλι04Χωράφια
1860 → 1870
Το νερό, το σπίτι, τα δέντρα.
Η πράξη περιγράφει σπίτι, μαγκανοπήγαδο, στέρνα, φουντάνα, περιβόλι και χωράφια μέσα σε τοίχους. Το 1870 καταγράφονται περίπου επτά στρέμματα γης, πέρα από το σπίτι. Το νερό και η καλλιέργεια ανήκουν στην ίδια καθημερινότητα.
2.1.1860 · μελέτη: 2.12.1860Στο ΜνημονείοΣάββατο · πριν από το μεσημέρι
Σχηματική σχέση των στοιχείων της πράξης 724· όχι χάρτης, κάτοψη ή αναπαράσταση σπιτιού. Η ανατολική πλευρά και η ακριβής διάταξη του απέναντι χωραφιού δεν αποκαθίστανται. Δεν ταυτίζεται με σημερινό ή φωτογραφημένο κτήμα.
Ο γάμος του Δημητρίου
Δεν εντοπίστηκε προικοσύμφωνο ή προικολαβή
Κενό στη συγκεκριμένη έρευνα· δεν σημαίνει ότι ο γάμος δεν έγινε.
Σχηματική σύνθεση των καταγεγραμμένων στοιχείων, όχι κάτοψη του πραγματικού κτήματος. Τέσσερα αυλάκια αντιστοιχούν κατά προσέγγιση σε ένα στρέμμα· το σύνολο δεν περιλαμβάνει το σπίτι. Ο Ζιφός δρα ως επίτροπος, πληρεξούσιος ή εγγυητής· το ύψος του τιμήματος δείχνει στον Βαρλά περιουσία ήδη σχηματισμένη το 1860.
01
2 Ιανουαρίου 1860 · η μελέτη: 2 Δεκεμβρίου
Ο Δημήτριος Ιακώβου αγοράζει το περιβόλι των Αλεξάνδρου και Παύλου Πασπάτη, που ζουν στην Κωνσταντινούπολη. Τους εκπροσωπεί ο Λουκάς Κ. Ζίφος, σύνδεσμος της χιώτικης διασποράς με το νησί. Ο Βαρλάς τον περιγράφει ως συχνό επίτροπο, πληρεξούσιο ή εγγυητή σε μεγάλες δικαιοπραξίες του Κάμπου. Η πράξη τοποθετεί την εμφάνιση του Ζιφού στο Μνημονείο ένα Σάββατο πρωί, πριν από το μεσημέρι. Για την εκπροσώπηση των πωλητών παραπέμπει σε εξουσιοδότηση της 26ης Νοεμβρίου 1859, καταχωρισμένη στον Άγιο Ιωάννη των Χίων. Η μελέτη δίνει 2 Δεκεμβρίου 1860. Στο βιβλίο του Μνημονείου, όμως, η πράξη 724 ακολουθεί την 723 της 2ας Ιανουαρίου 1860, κάτω από την επικεφαλίδα «Ἰανουάριοι»· ο μήνας μέσα στην ίδια την πράξη είναι διαγραμμένος. Η μεταγενέστερη πράξη 4834 του 1900 την αναφέρει «ἀπὸ 2 Ἰανουαρίου 1860», και η 2α Ιανουαρίου 1860 ήταν Σάββατο κατά το ιουλιανό ημερολόγιο, όπως γράφει η πράξη. Γι’ αυτό οι δικές μας ετικέτες ακολουθούν τον Ιανουάριο, ενώ το παράθεμα της μελέτης μένει όπως είναι.
02
70.000 γρόσια
Αυτό είναι το τίμημα της αγοράς. Η μελέτη το συγκρίνει ενδεικτικά με οικόπεδο στην Απλωταριά που κόστιζε 1.000 γρόσια το 1855: διαφορετικά ακίνητα και διαφορετικές χρονιές, όχι άμεση σύγκριση αξίας. Το τίμημα του 1860 οδηγεί τον Βαρλά στην εκτίμηση ότι ο Δημήτριος είχε ήδη σχηματίσει σημαντική περιουσία.
03
Το κτήμα του 1870
Το αρχικά μισοερειπωμένο σπίτι καταγράφεται πλέον ως διώροφο, χωρισμένο σε τέσσερα τμήματα. Περιβόλι και χωράφια φτάνουν περίπου τα επτά στρέμματα. Σπίτι, μαγκανοπήγαδο, στέρνα και φουντάνα ανήκουν στην ίδια καθημερινότητα. Η απογραφή ξεχωρίζει δύο στρέμματα περιβόλι και τέσσερα στρέμματα χωράφια μαζί με τέσσερα αυλάκια· η μελέτη εξηγεί το αυλάκι ως περίπου ένα τέταρτο στρέμματος. Το συμβόλαιο αναφέρει επίσης «πίλιαστρα» και τοίχους γύρω από το κτήμα. Η μελέτη αποδίδει το αρχικό κτίσμα ως «πύργο», διευκρινίζοντας αμέσως ότι εννοεί σπίτι.
04
Νεανικά χρόνια και γάμος · ανοιχτά ερωτήματα
Η πρώτη πράξη που εντοπίζει η μελέτη για τον Δημήτριο Ιακώβου είναι αυτή η αγορά. Παρά τη συστηματική έρευνα στα ΓΑΚ Χίου, ο Βαρλάς δεν βρήκε προικοσύμφωνο ή προικολαβή για τον δικό του γάμο. Τα νεανικά του χρόνια παραμένουν ασαφή.
05
Η γειτονιά του περιβολιού
Η πράξη δεν περιγράφει μόνο όσα βρίσκονται μέσα στο κτήμα. Στα βόρεια σημειώνει έναν ρύακα, στα νότια δημόσιο δρόμο και στα δυτικά περιουσία του νοσοκομείου. Μαζί με το περιβόλι μεταβιβάζεται και ένα δεύτερο χωράφι με δέντρα, απέναντι από αυτό. Το παλιό συμβόλαιο κρατά μια μικρή εικόνα της γειτονιάς του περιβολιού.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶122 · ¶123 · ¶124
ΧΩΡΙΣ ΑΣΦΑΛΗ ΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΗ
Οι μνήμες που δεν έχουν ακόμη ημερομηνία.
Ο χάρτης όπως παραδόθηκεΟπτική επισήμανση
Χάρτης του Κάμπου με σημειώσεις · υλικό της οικογένειαςΠρωτότυπος χάρτης, χωρίς επεξεργασία. Ο συντάκτης και η χρονολογία του δεν έχουν επιβεβαιωθεί.
ΕΝΑΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΟΥ
Βρες τις λέξεις πάνω στη γη.
Σεριώτισσα, Βουδομάτης, Κοκοροβίλια. Στον χάρτη που παρέδωσε η οικογένεια, οι τόποι γράφονται επάνω στις γραμμές των δρόμων και των περιβολιών. Μεγέθυνέ τον εδώ για να διαβάσεις τα ονόματα. Οι κόκκινοι αριθμοί είναι σημειώσεις της ίδιας της εικόνας.
Από τις πηγές: Οικογενειακή προσθήκη · συντάκτης και χρονολογία χάρτη μη επιβεβαιωμένα
ΚαρδασιλήςΚαρδασιλάρηςCardassilariΊχνη από τις καταγραφές · οι επιφυλάξεις παραμένουν στην αφήγηση.
ΓΡΑΦΕΣ
Μια λέξη ταξιδεύει στον χρόνο.
«Καρντασιλάρης» σε προικοσύμφωνο του 1871, «Cardassilari Frères» σε ετικέτα, «Kardassilari» σε ληξιαρχείο του Σάο Πάολο το 1957.
Από τη Χίο ως τη Βραζιλία, μέλη της ίδιας οικογένειας γράφονται με άλλη μορφή του ονόματος σε κάθε γλώσσα. Γι’ αυτό η έρευνα ψάχνει όλες τις μορφές, χωρίς να θεωρεί μια όμοια γραφή απόδειξη συγγένειας.
Καρδασιλής, Καρδασιλάρης, Cardassilari. Στα έγγραφα το επώνυμο αλλάζει μορφή, ακολουθώντας γλώσσες και γραφές. Οι παραλλαγές μάς βοηθούν να αναζητήσουμε ανθρώπους· από μόνες τους δεν αποδεικνύουν συγγένεια.
Από τις πηγές: ¶100 · ¶101
ΓραφήΕρμηνείαΕρώτημαΊχνη από τις καταγραφές · οι επιφυλάξεις παραμένουν στην αφήγηση.
ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ
Η μνήμη κρατά και ερωτήματα.
Η έρευνα εξετάζει την πιθανή σχέση του ονόματος με τη λέξη Kardaş, αλλά και άλλες γλωσσικές ερμηνείες. Οι παλιές οικογενειακές διηγήσεις έχουν τη θέση τους στη μνήμη. Δεν παρουσιάζονται, όμως, ως βέβαια γεγονότα όταν λείπει η τεκμηρίωση.
Από τις πηγές: ¶100 · ¶101
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Τι μπορεί να σημαίνει το όνομά μας;
Πιθανές ερμηνείες του επωνύμου
Ερμηνείες που εξετάζει η μελέτη του Μιχάλη Βαρλά
01
Τουρκική ρίζα: Kardaş
Εκδοχή του ονόματος: Kardaşilari
Kardașılar → «των αδελφών»
Ερμηνεία της μελέτης· τη στηρίζει ο Τριανταφυλλίδης02
Γραφή του 1825: Kardașılı / Καρδασιλής
Ο Βαρλάς τη χαρακτηρίζει παραφθορά
Πιθανή χιώτικη μεταβολή → «Καρδασιλάρι»
Φιστές → Φιστάκιν · Βαρλάς → Βαρλάδιν
Παραδείγματα καταλήξεων: -ούδης · -άκις · -άρις
Γλωσσικά παραδείγματα, όχι συγγενείς ή απόδειξη της ετυμολογίας03
Άλλη πιθανότητα: Καρδασλής ↔ Καρδάσης
Το Καρδάσης απαντά συχνότερα στην ελληνική ονοματολογία, κατά τη μελέτη
04
Οικογενειακή παράδοση
Αφήγηση υιοθεσίας αδελφών από Τούρκο μετά το 1822
Η έρευνα δεν επιβεβαιώνει αυτή την αφήγηση
Γλωσσικές υποθέσεις· η ετυμολογία παραμένει ανοιχτή. Δεν αποδεικνύονται επιμέρους συγγένειες.
01
Kardaş → «των αδελφών»
Η μελέτη συνδέει το επώνυμο με την τουρκική ρίζα Kardaş και την εκδοχή Kardaşilari. Την ερμηνεία «των αδελφών» υιοθετεί ο Τριανταφυλλίδης και τη διατηρεί η οικογενειακή και τοπική παράδοση. Ο Βαρλάς περιγράφει την εκδοχή Kardaşilari ως μορφή που εμφανίζεται σαν γενική πληθυντικού, με τη σημασία «των αδελφών».
02
Καρδασιλής → Καρδασιλάρης;
Ο Βαρλάς εξετάζει και μια χιώτικη μεταβολή του ονόματος, όπως συμβαίνει με άλλα τοπικά υποκοριστικά. Αναφέρει επίσης την πιθανή σύνδεση με το Καρδάσης. Η ετυμολογία παραμένει ανοιχτή.
03
Πώς μικραίνει μια λέξη στη Χίο
Για να εξηγήσει την πιθανή μεταβολή του επωνύμου, ο Βαρλάς δίνει δύο χιώτικα παραδείγματα: Φιστές → Φιστάκιν και Βαρλάς → Βαρλάδιν. Αναφέρει επίσης τις καταλήξεις -ούδης, -άκις και -άρις. Είναι παραδείγματα γλωσσικού σχηματισμού, όχι πρόσωπα του οικογενειακού δέντρου ή απόδειξη της ετυμολογίας.
04
Η ιστορία που λέγαμε
Η παράδοση μιλά για αδέλφια που υιοθετήθηκαν από Τούρκο μετά το 1822. Η έρευνα δεν επιβεβαιώνει αυτή την αφήγηση. Την κρατάμε ως οικογενειακή παράδοση, με αυτή τη σαφή διάκριση.
05
Ένα όνομα, πολλοί κλάδοι
Η σπάνια μορφή του επωνύμου οδηγεί τον ερευνητή στην εκτίμηση μιας κοινής οικογενειακής προέλευσης. Αυτό δεν αρκεί για να αποδείξει κάθε επιμέρους συγγένεια. Στο πλαίσιο των αναφορών που είχε συγκεντρώσει, ο Βαρλάς θεωρεί μοναδική τη μορφή «Καρδασιλάρης» και δεν αναφέρει άλλες εμφανίσεις έξω από αυτό το πλαίσιο.
Στην ίδια μελέτη, πιο αναλυτικά
Οι ακριβείς μορφές της υπόθεσης
Ο Βαρλάς διαβάζει το Kardașılar ως «των αδελφών». Εξετάζει επίσης τη γραφή Kardașılı (Καρδασιλής) του 1825, την οποία χαρακτηρίζει παραφθορά, και μια πιθανή χιώτικη μεταβολή προς το υποκοριστικό «Καρδασιλάρι». Ως άλλη πιθανότητα αναφέρει το Καρδασλής και τη σύνδεσή του με το συχνότερο στην ελληνική ονοματολογία Καρδάσης. Οι μορφές αυτές παραμένουν γλωσσικές υποθέσεις. Εξετάζει το «Καρδασιλής» ως πιθανόν ομόριζο του Kardaş πριν από την υποθετική χιώτικη υποκοριστική μεταβολή.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι ερμηνείες παραμένουν αποδιδόμενες στον ερευνητή.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶100 · ¶101
Η πηγή · μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶83–97Πρωτότυπο στα ελληνικά · Προέλευση της οικογένειας
Τα σωζόμενα έγγραφα κρατούν τα ίχνη της οικογένειας. Σύγχρονη εικαστική σκηνή.
¶83
Η οικογένεια Καρδασιλάρη είναι μια ξεκάθαρα χιώτικη οικογένεια που αντλεί την καταγωγή της και δραστηριοποιείται από την περίοδο της Επανάστασης -πιθανόν και πρωτύτερα- στην περιοχή της Χίου που ορίζεται από την περιαστική ζώνη της Χώρας, τον Κάμπο και το χωριό Νεοχώρι.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶84
Οι πρώτες αναφορές που σώζονται για την οικογένεια προέρχονται από τη δεκαετία 1820 αμέσως μετά την Σφαγή και μέχρι την επανακατοίκηση της Χίου το 1832 περίπου.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶85
Στο οθωμανικό κατάστιχο του 1825, όπου καταγράφονται τα κτήματα που επίκειται να δημευθούν υπέρ του Οθωμανικού Δημοσίου και όπου καταγράφονται λεπτομερώς οι ιδιοκτήτες αλλά και οι ιδιοκτήτες των διπλανών κτημάτων (πλησιαστές) αναγράφονται τρία ονόματα:
Μαζί με τον Vasili Bilakotari (Βασίλη Πλακωτάρη) δηλώνονται ως πλησιαστές χωραφιού σε περιοχή του Νεοχωρίου που αναφέρεται ως Kâzu tarafı. Φαίνεται ότι είναι ο Κυριάκος ζωντανός και δεν είναι αιχμάλωτος ή καταζητούμενος.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶88
Μικές Καρδασιλάρης (Mike Kardasilari) [Pid:322]
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶89
Ο Μικές Καρδασιλάρης αναφέρεται ως «φυγάς», στον οποίον ανήκει μια πυρπολημένη οικία στην συνοικία της μονής του Αγίου Κηρύκου, επίσης στο Νεοχώρι. Δεν αναφέρονται περαιτέρω στοιχεία για την κατοικία ή την τύχη του.
Πιθανόν ο αναφερόμενος ως Καρδασιλής ταυτίζεται με τον, ουσιαστικά, γενάρχη της εμπορικής οικογένειας Καρδασιλάρη. Εμφανίζεται στο Κατάστιχο του 1825 ως πλησιαστής και ιδιοκτήτης χωραφιών στην τοποθεσία Kambo, Κάμπο, του χωριού Νεοχώρι.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶93
Σε ένα προβληματικό από πολλές απόψεις χειρόγραφο του χωριού Νεοχώρι, στα ελληνικά, αναφέρεται περίπου το 1830:
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶94
(α) «υποστατικά η νεοχωρουσι τις χορας … του γεοργη καρδασιλάρι . του κυριάκου καρδασιλάρι»
Βλέπουμε ότι ο Κυριάκος Καρδασιλάρης περιλαμβάνεται και στις δύο πηγές και επίσης προστίθενται στον κατάλογο οι Γεόργης [Pid: 068] και Βασίλης Καρδασιλάρης [Pid: 089].
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶97
Η ύπαρξη τόσων προσώπων ασύνδετων σε πρώτη εξέταση μεταξύ τους δείχνει ότι το επώνυμο ήταν παγιωμένο πριν από τις Σφαγές και αφορούσε πιθανά μια οικογένεια που κατοικούσε αρχικά στο Νεοχώρι ή και στο Νεοχώρι. Μετά τις Σφαγές ή και από την προεπαναστατική περίοδο τα μέλη της οικογένειας, εκτός του Μικέ διατηρούν κατοικία και δραστηριότητες στον Κάμπο και στην Χώρα, αναδεικνύοντας ένα προφίλ δραστηριοτήτων στον χώρο της εμπορευματικής καλλιέργειας, πιθανόν αμύγδαλα, σύκα ή εσπεριδοειδή.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
Η πηγή · μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶100–103Πρωτότυπο στα ελληνικά · Σχετικά με το όνομα και άλλους κλάδους
¶100
Το επώνυμο καθεαυτόν είναι παράξενο. Συνδέεται με την τουρκική ρίζα Kardaș και στην εκδοχή Kardașilari εμφανίζεται σαν μια γενική πληθυντικού (Kardașılar) που σημαίνει των αδελφών. Την άποψη αυτή υιοθετεί και ο Τριανταφυλλίδης και την πιστεύει γενικά η οικογένεια και η τοπική κοινωνία, η οποία επενδύει την απόδοση του επωνύμου με μύθους για την υιοθεσία των αδελφών από Τούρκο μετά τις Σφαγές του 1822 και άλλα παρόμοια, μύθους που δεν επιβεβαιώνονται από τα εμπειρικά δεδομένα.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶101
Η εγγραφή Kardașılı (Καρδασιλής) που αναφέρεται στο Κατάστιχο του 1825, αποτελεί επίσης παραφθορά μας υποβάλλει μια διαφορετική ιδέα για τη δημιουργία και εξέλιξη του επωνύμου. Το πιθανόν ομόριζο από το Kardaş «Καρδασιλής» μετατράπηκε στο υποκοριστικό «Καρδασιλάρι» κατά την παραγωγή υποκοριστικών στην Χίο, ο Φιστές – το Φιστάκιν, ο Βαρλάς – το Βαρλάδιν, -ούδης, -άκις, -άρις κοκ. Μια επίσης λογική ερμηνεία θα ήταν το επώνυμο Καρδασλής να συνδέεται με το Καρδάσης που απαντάται πολύ πιο συχνά στην ελληνική ονοματολογία. Είτε έτσι, είτε αντίστροφα, το επώνυμο παραμένει μοναδικό στην εκδοχή Καρδασιλάρης και, με δεδομένη την απουσία όποιας άλλης αναφοράς εκτός του πλαισίου που ήδη αναφέραμε, μπορούμε να συνάγουμε το συμπέρασμα ότι όλοι οι φέροντες το επώνυμο «Καρδασιλάρης» αποτελούν μέλη της ίδιας οικογένειας στους διάφορους κλάδους της.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶103
Σε μία εγγραφή του 1879 (KFD013, ΓΑΚ Χίου, ΑΒΕ 0935, αρ.095-096, φ.32v-33r), καταχωρίζεται ένα συμβόλαιο του 1856, όπου «οι Κύριοι Δημήτριος και Ιάκωβος, αμφιθαλείς αδελφοί και γνήσιοι κληρονόμοι του αποβιώσαντος Γ. Καρδασιλάρη, ιδιοκτήται εκ πατρικής κληρονομίας του χωραφιού συνδένδρου, κειμένου εν τῇ θέσει ῾Βάκα, κατά την συνοικίαν Παναγίας Κοκοροβιλιάς … συμπεριλαμβανομένου εις οσπίτιον εφθαρμένον ξεροπήγαδον, και καταμετρουμένου εις οργιάς ως έγγιστα είκοσι πέντε» πωλούν το ακίνητο που κληρονομούν από τον πατέρα τους Γεώργιο Καρδασιλάρη. Ο Γεώργιος του συμβολαίου πιθανόν ταυτίζεται με τον Γεώργιο του χειρογράφου του Νεοχωρίου και μπορεί να τοποθετηθεί στην άκρη του γενεογράμματος, μαζί με τους υπόλοιπους των πηγών της επαναστατικής περιόδου. Τα ονόματα, Δημήτριος και Ιάκωβος αναφέρονται στις βεβαιωμένες γραμμές που γνωρίζουμε για τον 19ο αιώνα και φτάνουν ως τις μέρες μας.
02 / 06Οι άνθρωποί μαςΟι ζωές και οι δεσμοί που ενώνουν τις γενιές.Άνοιξε την ενότηταΚλείσιμο
Οι άνθρωποί μας
Οι ζωές μέσα στον χρόνο.
Από τα παλαιότερα στα νεότερα. Όταν μια ιστορία καλύπτει πολλά χρόνια, ακολουθούμε την αρχή της περιόδου της.
Η ενότητα διαβάζεται σε μικρά κεφάλαια. Διάβασε το πρώτο και συνέχισε στο επόμενο, εδώ στην ίδια σελίδα.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 01 · 1829Δημήτριος και Μαριγώ.Περίπου 3 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
ΔΔημήτριος
ΜΜαριγώ
1829 · η γέννηση της Μαριγώς
Δημήτριος και Μαριγώ.
Τα παλιά έγγραφα δεν μας παραδίδουν όλη τη ζωή τους. Μας δίνουν, όμως, το περιβόλι και τα παιδιά τους, τις επιθυμίες και τις υποχρεώσεις των διαθηκών. Η Μαριγώ, γεννημένη το 1829 σύμφωνα με τη ληξιαρχική πράξη της, κρατά σημαντική θέση στην οικογενειακή συνέχεια.
Από τις πηγές: ¶125 · ¶126 · ¶127
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Τα παιδιά που συναντάμε στα χαρτιά.
Δημήτριος «Τζίτζης» + Μαριγώ
1855Αγγερού
1859 · μελέτη ΒαρλάΝικόλαος1864 · εναλλακτική στη γενεαλογική βάση
1862ΠαντολέωνΠιθανώς το πρώτο παιδί στο σπίτι του Κάμπου
1872Ιωάννης
Χωρίς πλήρεις ημερομηνίεςΠολυξένη · Κατίγκω · Ζωή · Δεσποινού
Μόνο στο σχεδιάγραμμαΜικές;Δεν κατονομάζεται στις διαθήκες
Οι γνωστές γεννήσεις και τα κενά της καταγραφής φαίνονται χωριστά. Η μελέτη αναφέρει πέντε ή έξι επόμενα παιδιά, με πιθανώς μεγαλύτερη την Πολυξένη· τα κενά δεν επιτρέπουν βέβαιη σειρά.
01
Δημήτριος + Μαριγώ
Η Μαριγώ γεννήθηκε το 1829 και πέθανε το 1921. Ο Δημήτριος ήταν μεγαλύτερός της. Οι υποθέσεις για την παιδική του ηλικία και το 1822 δεν έχουν τεκμηριωθεί. Το παρατσούκλι του ήταν Τζίτζης.
02
Κόρες και γιοι
Η Αγγερού γεννιέται το 1855, ο Νικόλαος το 1859 σύμφωνα με τη μελέτη, ο Παντολέων το 1862 και ο Ιωάννης το 1872. Συναντάμε ακόμη την Πολυξένη, την Αικατερίνη ή Κατίγκω, τη Ζωή και τη Δεσποινού, χωρίς όλες τις ημερομηνίες γέννησης. Πριν από την αγορά του περιβολιού το 1860, η μελέτη βεβαιώνει αυτά τα δύο πρώτα παιδιά, την Αγγερού και τον Νικόλαο· για τον Νικόλαο η γενεαλογική βάση διατηρεί και το 1864 ως ανεπίλυτη εναλλακτική.
03
Ένα όνομα μόνο στο σχεδιάγραμμα
Ο Μικές εμφανίζεται στο πρόχειρο οικογενειακό σχεδιάγραμμα, αλλά δεν κατονομάζεται στις διαθήκες. Το κενό παραμένει μέρος της ιστορίας.
04
Η παιδική ηλικία του Δημητρίου
Ο Βαρλάς εξετάζει αν έζησε το 1822 και αν έλειψε για χρόνια ως αιχμάλωτος ή πρόσφυγας. Ίσως αυτή η άγνωστη περίοδος συνδέθηκε αργότερα με την παράδοση της υιοθεσίας. Είναι υποθέσεις του ερευνητή, χωρίς επιβεβαίωση από τα διαθέσιμα στοιχεία.
05
Τα παιδιά στο σπίτι του Κάμπου · εκτίμηση της μελέτης
Ο Βαρλάς θεωρεί πιθανό ότι ο Παντολέων ήταν το πρώτο παιδί που γεννήθηκε στο σπίτι του Κάμπου. Ακολούθησαν άλλα πέντε ή έξι παιδιά· ανάμεσά τους η Πολυξένη φαίνεται η μεγαλύτερη. Η μελέτη δεν δίνει ασφαλή σειρά γέννησης ή πλήρεις ημερομηνίες για όλα τα παιδιά.
Περισσότερα ίχνη στην ίδια μελέτη
Από πού προέρχεται η χρονολογία
Για το έτος γέννησης του Ιωάννη, το 1872, ο Βαρλάς παραπέμπει στα Μητρώα Αρρένων του Δήμου Χίου. Στην ίδια παράγραφο δεν δίνει στοιχεία γέννησης και θανάτου για την Αικατερίνη ή Κατίγκω, τη Ζωή και τη Δεσποινού. Πρόκειται για τα κενά αυτής της καταγραφής, όχι για βεβαίωση ότι δεν υπάρχουν άλλα στοιχεία.
Οι βάσεις πριν από την Απελευθέρωση
Ο Βαρλάς εκτιμά ότι ως την Απελευθέρωση της Χίου το 1912 η οικογένεια του Χατζηδημητρίου είχε θέσει τις βάσεις της μεταγενέστερης οικονομικής της ευρωστίας. Ακολουθεί την εξέλιξή της μέσα από τις διαθήκες και άλλες σημαντικές πράξεις.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι εκτιμήσεις, τα κενά και οι υποθέσεις διατηρούνται ως τέτοια.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶125 · ¶126 · ¶127 · ¶133
Νικόλαος ΧούληςΤο πρόσωπο του δέντρου
Αίγινα · 1829Μια πιθανή, ανεπιβεβαίωτη ταύτιση
Το ερωτηματικό δηλώνει έρευνα· δεν είναι γραμμή συγγένειας ή βεβαιωμένο ταξίδι.
1829 · μια πιθανή ταύτιση
Ένα χιώτικο όνομα σε μια ανοιχτή ερώτηση.
Για τον Νικόλαο Χούλη, η σημείωση θέτει την πιθανότητα ταύτισης με έναν ομώνυμο κάτοικο Αίγινας το 1829, παραπέμποντας στο Χιακό Αρχείο. Η ένδειξη δεν αποδεικνύει ότι πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο ή ότι ο συγκεκριμένος οικογενειακός κλάδος εγκαταστάθηκε εκεί.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 02 · 1842–1856Μια νέα οικογένεια παίρνει μορφή.Περίπου 9 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
1842 · συμφωνία1843 · προικολαβήΊχνη από τις καταγραφές · οι επιφυλάξεις παραμένουν στην αφήγηση.
1842 / 1843
Μια νέα οικογένεια παίρνει μορφή.
Το προικοσύμφωνο του Αντωνίου Καρδασιλάρη και της Μαριγώς Δαμαλά συντάσσεται τον Νοέμβριο του 1842. Η παραλαβή της προίκας καταγράφεται τον Ιούνιο του 1843. Χρήματα και αντικείμενα, χωρίς γη, συνοδεύουν την αρχή της κοινής τους ζωής.
Από τις πηγές: ¶107
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Δύο ημερομηνίες μιας νέας ζωής.
Αντώνιος + Μαριγώ
3.11.1842Το προικοσύμφωνοΟι δύο οικογένειες συμφωνούν
4.6.1843Η παράδοση της προίκαςΧρήματα και αντικείμενα · χωρίς γη
Η δεύτερη ημερομηνία αφορά την παράδοση μετά τον γάμο, όχι την τελετή.
01
3 Νοεμβρίου 1842
Το προικοσύμφωνο ενώνει τον Αντώνιο, γιο του αποβιώσαντος Δημητρίου, με τη Μαριγώ, κόρη του Χριστόδουλου Ευαγγελινού Δαμαλά.
02
4 Ιουνίου 1843
Η προίκα παραδίδεται μετά τον γάμο: χρήματα και αντικείμενα, χωρίς γη. Η μελέτη ακολουθεί τους απογόνους ως τον δικηγόρο Δημήτρη Περικλή Καρδασιλάρη και την αδελφή του στη Χίο. Στην εποχή της μελέτης, ο Βαρλάς τους αναφέρει ως εν ζωή στη Χίο.
Στην ίδια μελέτη, πιο αναλυτικά
Μια προίκα του Κάμπου
Ο Βαρλάς χαρακτηρίζει το προικοσύμφωνο αυτό ως το παλαιότερο σημαντικό τεκμήριο που εξετάζει εδώ. Συνομολογήθηκε στη Χίο στις 3 Νοεμβρίου 1842 ανάμεσα στον Χριστόδουλο Ευαγγελινό Δαμαλά και τον γαμπρό Αντώνιο. Περιγράφει την προίκα σε χρήματα και αντικείμενα, χωρίς γη, ως τυπική για τον Κάμπο, και την παραλαβή μετά τον γάμο ως σύμφωνη με τα τοπικά έθιμα.
Πώς διαβάζεται η οικογένεια στις πράξεις
Οι πληροφορίες της μελέτης εξαρτώνται από το είδος, την ποιότητα και την ποσότητα των πηγών που προσπελάστηκαν. Ο Βαρλάς οργανώνει την εξέταση σε τρεις κύκλους: τον 19ο αιώνα ως την Απελευθέρωση, την περίοδο ως τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και την πολεμική και μεταπολεμική περίοδο. Δίνει προτεραιότητα σε προικοσύμφωνα, διαθήκες και διακανονισμούς κληρονομιάς που φανερώνουν την πυρηνική οικογένεια και περισσότερες γενιές.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι ερμηνείες παραμένουν αποδιδόμενες στον ερευνητή.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶106 · ¶107
Σύγχρονη φωτορεαλιστική απόδοση ατμόσφαιρας· όχι το πραγματικό σπίτι ή τα αντικείμενα της Μαριγώς.
Μαργαριτάρια
Καθρέπτης
Καρυδένιο σεντούκι
Σχηματική απόδοση των στοιχείων του εγγράφου· όχι απεικόνιση σωζόμενων αντικειμένων.Από την υπόσχεση στην υπογραφή της παραλαβής
3 Νοεμβρίου 1842
Η συμφωνία για το νέο σπίτι
Τα χρήματα και τα αντικείμενα συμφωνούνται μαζί με τις ευχές των γονιών.
Κατά την τελετή · προγραμματισμένος χρόνος
Ο χρόνος ανήκει και στα δύο μέρη
Η προίκα προβλέπεται να δοθεί κατά τη στέψη. Ο χρόνος της τελετής αφήνεται στη θέληση και των δύο μερών.
4 Ιουνίου 1843
Ο Αντώνιος αναγνωρίζει την παραλαβή
Η μεταγενέστερη σημείωση αναγνωρίζει παραλαβή των 3.000 γροσίων και των υπόλοιπων συμφωνημένων. Η ημερομηνία της παραλαβής δεν αποδεικνύει μόνη της την ημέρα της τελετής.
Η πράξη ξεχωρίζει την υπόσχεση του 1842 από την υπογεγραμμένη παραλαβή του 1843.
1842 → 1843
Μαργαριταρένια σκουλαρίκια και οι ευχές των γονιών.
Κατά τις ηλικίες της απογραφής του 1870, η νύφη με τα μαργαριταρένια σκουλαρίκια ήταν περίπου δεκαοκτώ ετών και ο Αντώνιος περίπου τριάντα τριών.
Τριάντα χρόνια αργότερα, στη διαθήκη του 1872, ο Αντώνιος εμπιστεύεται στη Μαριγώ τη διαχείριση και την ανατροφή των παιδιών τους. Το 1877 η κόρη τους Αμαλία παίρνει κι εκείνη εικόνα, καθρέπτη και χάλκινα σκεύη.
Στις 3 Νοεμβρίου 1842 ο Χριστόδουλος Δαμαλάς συμφωνεί την προίκα της Μαριγώς για τον γάμο της με τον Αντώνιο Καρδασιλάρη: 3.000 γρόσια, μια εικόνα, καθρέπτη, χάλκινα σκεύη και καρυδένιο σεντούκι με τα ρούχα της. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ένα ζευγάρι μαργαριταρένια σκουλαρίκια. Το κείμενο κρατά και τις ευχές των γονιών. Στις 4 Ιουνίου 1843 ο Αντώνιος υπογράφει ότι παρέλαβε όσα συμφωνήθηκαν. Τα αντικείμενα μας φέρνουν κοντά στην αρχή ενός σπιτιού, χωρίς να γνωρίζουμε πώς ακριβώς έμοιαζαν.
ΓΑΚ Χίου · προικοσύμφωνο 277 και παραλαβή
Παλαιά Αγορά
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1845 → 1857
Από τον Κάμπο στην Παλαιά Αγορά.
Ο Αντώνιος αγοράζει ή νοικιάζει ακίνητα στο κέντρο της Χίου από το 1845. Το 1857 νοικιάζει εργαστήριο στην Παλαιά Αγορά για ρακοκρασοπωλείο. Το 1867 η Συντεχνία Οινοπωλών τον προτείνει ως αντιπρόσωπό της.
Η ερμηνεία της μελέτης
Από την αγορά στην εκπροσώπηση
Ο Αντώνιος εμφανίζεται στη μελέτη και ως Καρντασιλάρης. Ο Βαρλάς βλέπει στη μίσθωση του ρακοκρασοπωλείου το 1857 ένδειξη εμπορικής προόδου. Το 1867 η Συντεχνία Οινοπωλών τον προτείνει προς τη Δημογεροντία Χίου ως αντιπρόσωπό της στο σώμα· η πρόταση δεν βεβαιώνει ότι ανέλαβε το αξίωμα.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶108 · πρόταση εκπροσώπησης, όχι βεβαίωση ανάληψης αξιώματος.Από τις πηγές: ¶108
Γείτονες, ένας τίτλος και μια μεταγενέστερη σημείωση
5 Μαΐου 1845
Ένα σπίτι ανάμεσα σε παλιούς γείτονες
Το ερείπιο αναφέρεται κοντά στις ιδιοκτησίες του αείμνηστου Νικολάου Κάραλη και του αείμνηστου Δημητρίου Καλαματιανού, δίπλα σε δρόμο. Ο πωλητής βεβαιώνει ότι έλαβε ολόκληρα τα 1.000 γρόσια. Η πράξη επιτρέπει στον Αντώνιο να πουλήσει ή να χαρίσει το ακίνητο και περιλαμβάνει την υπόσχεση του πωλητή να τον προστατεύσει από ζημία ή ενόχληση ως προς τον τίτλο και να συντάξει χοτζέτι. Η υπόσχεση δεν αποδεικνύει ότι σώζεται ή εκδόθηκε αυτός ο επόμενος τίτλος.
22 Απριλίου 1903 · μεταγενέστερη σημείωση
Το χαρτί κρατά μια μεταγενέστερη πώληση
Με άλλη γραφή και μελάνι, η σημείωση αναφέρει πώληση με το συμβόλαιο 5170 της 22ας Απριλίου 1903. Δεν δίνει εδώ αγοραστή ή τίμημα. Η ίδια παραπομπή εμφανίζεται και στην πράξη της αγοράς του 1855 στην Απλωταριά· αυτό δεν αποδεικνύει μόνο του ότι τα δύο παλαιότερα ακίνητα ήταν το ίδιο οικόπεδο ή ότι ενώθηκαν.
Σχηματική παρουσίαση της πράξης 1233 και της σημείωσης στην ώα. Οι γείτονες αποδίδονται χωρίς αυθαίρετη κατεύθυνση, κλίμακα ή σημερινή διεύθυνση. Το χοτζέτι παραμένει υπόσχεση του πωλητή και η κοινή παραπομπή στο 5170 δεν ταυτίζει τα παλαιότερα ακίνητα.
1845 · Ντζαντζαλά1.000 γρόσια
1845
Ένα ερείπιο, μια αρχή.
Η παλαιότερη αγορά του Αντωνίου που σώζεται στο αρχείο είναι ένα ερείπιο — δύο χρόνια αφότου παρέλαβε την προίκα της Μαριγώς.
Στη θέση που αλλού γράφεται Τζατζαλά —πιθανότατα η ίδια— ο Αντώνιος αγοράζει το 1875 και μια αποθήκη. Το 1898 η Μαριγώ, χήρα πια, την πουλά στον γιο τους Γεώργιο. Το ερείπιο και η αποθήκη είναι διαφορετικές πράξεις.
Στις 5 Μαΐου 1845, ο Αντώνιος αγοράζει από τον Παντιά Πετροκόκκινο ένα ερειπωμένο σπίτι στη θέση Ντζαντζαλά, για 1.000 γρόσια. Το έγγραφο δεν μας λέει πώς το αξιοποίησε. Κρατά όμως μία από τις πρώτες συγκεκριμένες κινήσεις του μέσα στην πόλη.
ΓΑΚ Χίου · πράξη 1233, 5.5.1845
Ο όρος του παραθύρου και η γραμμή της γης
12 Απριλίου 1855
Από τη γωνία του σπιτιού ως τον γειτονικό τοίχο
Πωλήτρια είναι η Αργυρό, χήρα του Παύλου Πετροκόκκινου, ιδιοκτήτρια ερειπωμένης οικίας στην Απλωταριά. Η αγορά αφορά το ανατολικό μέρος: σε ευθεία γραμμή από τη γωνία της οικίας του Αντωνίου Καρδασιλάρη έως τον τοίχο του Ζαννή Βλαστού. Το ερειπωμένο σπίτι της Αργυρώς, από το οποίο αγοράζεται το ανατολικό μέρος, συνορεύει ανατολικά με τους κληρονόμους του Δημητρίου Δαμαλά, δυτικά με τον δημόσιο δρόμο και νότια με τους κληρονόμους του Ζαννή Βλαστού· η πράξη δεν λέει αν οι Δαμαλάδες είναι συγγενείς της Μαριγώς. Η πράξη δηλώνει τη γη ελεύθερη χρέους και υποθήκης, με τον συγκεκριμένο περιορισμό για τα παράθυρα. Δεν γνωρίζουμε από αυτή την πράξη τη μετέπειτα μορφή του σπιτιού. Η Αργυρό βεβαιώνει ότι παρέλαβε ολόκληρα τα 1.000 γρόσια και ότι δεν έχει άλλη απαίτηση για το τίμημα.
22 Απριλίου 1903 · μεταγενέστερη σημείωση
Μια δεύτερη στιγμή στην ώα
Η μεταγενέστερη σημείωση γράφει ότι το ακίνητο πωλήθηκε με το πωλητήριο 5170 της 22ας Απριλίου 1903. Η σύντομη αναφορά δεν κατονομάζει αγοραστή ή τίμημα· δεν τα συμπληρώνουμε. Η σημείωση διακρίνεται από την αγορά του Αντωνίου το 1855.
Σχηματική παρουσίαση της αγοράς του 1855 και της μεταγενέστερης σημείωσης του 1903. Η ευθεία γραμμή ορίζεται μόνο από τα δύο σημεία που κατονομάζει η πράξη· δεν αποτελεί κάτοψη ή ανακατασκευή του σπιτιού. Η πρόσθετη δυσανάγνωστη ρήτρα του πρωτοτύπου δεν ερμηνεύεται εδώ.
Το ψηλό παράθυροΤο όριο των γειτόνων
1855
Ένα παράθυρο, ψηλά.
Στις 12 Απριλίου 1855, ο Αντώνιος αγοράζει ένα κομμάτι γης στην Απλωταριά για 1.000 γρόσια. Το συμβόλαιο φυλάει μια απρόσμενη λεπτομέρεια: το παράθυρο επιτρέπεται μόνο ψηλά και με σίδερα. Μια μικρή εικόνα της συνύπαρξης των γειτόνων μέσα στην πόλη.
ΓΑΚ Χίου · πράξη 138, 12.4.1855
185618611894Ίχνη από τις καταγραφές · οι επιφυλάξεις παραμένουν στην αφήγηση.
1856 / 1861 / 1894
Ο Ιάκωβος και τα ανοιχτά νήματα.
Στο προικοσύμφωνο του Ιωάννη το 1861 ο πατέρας Ιάκωβος λείπει, χωρίς να γράφεται νεκρός· παρών είναι ο ξάδελφος Αντώνιος.
Ο Βαρλάς διαβάζει την παρουσία του ως εγγύηση της συμφωνίας και ως νήμα προς τα αδέλφια του 1856 — πρόταση, όχι βεβαιότητα. Στο ίδιο χαρτί, η γιαγιά της νύφης, η Θεοδωρούλα, προσθέτει το μερίδιό της σε ένα σπίτι.
Τρεις πράξεις αναφέρουν τον Ιάκωβο: ως αδελφό του Δημητρίου, ως πατέρα του Ιωάννη και ως πατέρα του Χατζή Δημητρίου. Η έρευνα εξετάζει αν πρόκειται για τον ίδιο άνθρωπο. Οι πιθανές συνδέσεις παραμένουν πιθανές, μέχρι να επιβεβαιωθούν.
Από τις πηγές: ¶116 · ¶117 · ¶118 · ¶119 · ¶120
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Τρεις αναφορές, μια ταύτιση που θέλει προσοχή.
Ιάκωβος: τρεις αναφορές, μία ανοιχτή ταύτιση.
1856Γιος του ΓεωργίουΑμφιθαλής αδελφός του Δημητρίου
1861Πατέρας του ΙωάννηΑπών πατέρας · παρών ο Αντώνιος
20.3.1894Πατέρας του Χατζηδημητρίου
ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗΓεώργιος
ΔημήτριοςΙάκωβος
Η πρόταση του Βαρλά για τις περισσότερες γνωστές οικογενειακές γραμμές · όχι οριστικά αποδεδειγμένη σύνδεση όλων των αναφορών.
Οι τρεις αναφορές μπορεί να αφορούν το ίδιο πρόσωπο. Η μελέτη δεν το θεωρεί οριστικά επιβεβαιωμένο.
01
1856 · δύο αμφιθαλή αδέλφια
Στην πώληση του κτήματος στη Βάκα, ο Ιάκωβος είναι γιος του Γεωργίου και αμφιθαλής αδελφός του Δημητρίου: έχουν τους ίδιους γονείς. Ο Βαρλάς εξετάζει αν αυτή η διατύπωση αφήνει περιθώριο για άλλα παιδιά του Γεωργίου από δεύτερο γάμο. Ο δεύτερος γάμος παραμένει υπόθεση, όχι βεβαιωμένο γεγονός.
02
1861 · ο πατέρας απουσιάζει, ο εξάδελφος εγγυάται
Στο προικοσύμφωνο του Ιωάννη Ιακώβου, ο πατέρας Ιάκωβος είναι απών, χωρίς να χαρακτηρίζεται αποβιώσας. Παρίσταται ο εξάδελφος Αντώνιος Καρδασιλάρης, τον οποίο ο Βαρλάς ερμηνεύει ως εγγυητή για την τήρηση της συμφωνίας. Η παρουσία του βοηθά τον ερευνητή να προτείνει τη σύνδεση με τα αδέλφια του συμβολαίου του 1856.
03
20 Μαρτίου 1894 · ένα πατρώνυμο στη διαθήκη
Στη διαθήκη του Χατζηδημητρίου εμφανίζεται ξανά το πατρώνυμο Ιάκωβος. Είναι η τρίτη αναφορά που συγκρίνει ο Βαρλάς. Οι τρεις καταχωρίσεις μπορεί να οδηγούν στο ίδιο πρόσωπο, χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί οριστικά η ταύτιση.
04
Η πρόταση της μελέτης για τις επόμενες γενιές
Συνδυάζοντας αυτές τις ενδείξεις, ο Βαρλάς προτείνει ότι οι γιοι του Γεωργίου, Δημήτριος και Ιάκωβος, βρίσκονται στην αρχή των περισσότερων γνωστών γραμμών της οικογένειας από τα μέσα του 19ου αιώνα. Η μελέτη το στηρίζει ως ερευνητικό συμπέρασμα· οι πράξεις δεν το δηλώνουν ρητά και κατηγορηματικά.
Περισσότερα ίχνη στην ίδια μελέτη
Η θέση του Ιακώβου στη μελέτη
Ο Βαρλάς παρουσιάζει τον κλάδο που ξεκινά από τον Ιάκωβο ως τον πιο γνωστό επιχειρηματικά και κοινωνικά, εντός και εκτός Χίου. Στο προικοσύμφωνο του Ιωάννη το 1861, ερμηνεύει την παρουσία του Αντωνίου στη θέση του πατέρα και ως ένδειξη της εξέχουσας θέσης του στην τοπική κοινωνία. Αυτές είναι οι αποτιμήσεις της μελέτης, όχι νέα βεβαίωση ταυτότητας ή αξιώματος.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι εκτιμήσεις, τα κενά και οι υποθέσεις διατηρούνται ως τέτοια. Η ¶116 αναφέρει «πρώτο μισό του 19ου αιώνα», ενώ τα τρία παραδείγματα που ακολουθούν χρονολογούνται το 1856, το 1861 και το 1894. Η ασυμφωνία διατηρείται χωρίς να επινοείται παλαιότερη χρονολογία.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶116 · ¶117 · ¶118 · ¶119 · ¶120
Οι όροι του ενοικίου και η σημείωση της συντεχνίας
1857 → 1858
Ένα έτοιμο μαγαζί, δύο αντίγραφα
Το εργαστήριο περιγράφεται καλά επισκευασμένο, δίπλα σε άλλο εργαστήριο του ίδιου ιδιοκτήτη στην Παλαιά Αγορά. Η μίσθωση ξεκινά στις 20 του μήνα και λήγει στις 19 του ίδιου μήνα του 1858· ο μήνας δεν κατονομάζεται στο συγκεκριμένο κείμενο. Η αμέσως προηγούμενη πράξη της ίδιας σελίδας, η 4305, έχει ημερομηνία 11 Ιουνίου 1857· η μίσθωση άρχιζε λοιπόν πιθανότατα στις 20 Ιουνίου. Ο Αντώνιος αποδέχεται τους όρους, με προκαταβολή του ετήσιου ενοικίου των 1.400 γροσίων. Το συμφωνητικό συντάσσεται σε δύο αντίγραφα, ένα για κάθε μέρος.
1 Ιουνίου · έτος μη δηλωμένο στη σημείωση
Μια σημείωση με τη σύμφωνη γνώμη της συντεχνίας
Η σημείωση στην ώα καταγράφει, με έγκριση της πρωτομαστορίας, συμφωνία προς τον Σταμάτιο Γεωργαντίδη για 1.300 γρόσια από την 1η Ιουνίου. Η σημείωση δεν δίνει έτος ή εξήγηση για αυτή τη συμφωνία. Τα 1.300 γρόσια της σημείωσης διακρίνονται από τα 1.400 γρόσια του αρχικού ενοικιαστικού.
Το αρχικό ενοίκιο των 1.400 γροσίων και η σημείωση των 1.300 διατηρούνται χωριστά. Η αρχική πράξη δίνει ημέρες 20 και 19, αλλά δεν κατονομάζει μήνα εδώ· η σημείωση της 1ης Ιουνίου δεν δίνει έτος. Δεν συνδέουμε αυτά τα στοιχεία με αυθαίρετη χρονολογία ή εξήγηση της μεταβολής.
1.400 γρόσιαΈνας χρόνος
1857
Ένας χρόνος στην Παλαιά Αγορά.
Ο Αντώνιος νοικιάζει ρακοκρασοπωλείο το 1857· οινοπώλη τον γράφει η απογραφή του 1870, και οινοπώλης γράφεται το 1898 κι ο γιος του Γεώργιος.
Το μαγαζί της Παλαιάς Αγοράς είναι το παλαιότερο ίχνος αυτής της δουλειάς που σώζεται στο αρχείο. Το 1898 ο Γεώργιος αγοράζει από τη μητέρα του, τη Μαριγώ, μια αποθήκη του πατέρα του στα Τζατζαλά.
Το εργαστήριο του Ιωάννη Χαντηανέστη νοικιάζεται στον Αντώνιο για ρακοκρασοπωλείο, με ετήσιο ενοίκιο 1.400 γρόσια που προπληρώνεται. Το συμβόλαιο διαρκεί από το 1857 έως το 1858. Ένα μαγαζί, ένας χρόνος δουλειάς και μια συμφωνία που έφτασε ως εμάς.
Το κενό στις γεννήσεις του 1893–1898 παραμένει ανεξήγητο.
01
Νικόλαος · δύο χρονολογίες στα αρχεία
Η μελέτη του Βαρλά δίνει το 1859 για τη γέννηση του Νικολάου. Η παραδομένη γενεαλογική βάση διατηρεί και το 1864 ως δεύτερη χρονολογία. Κρατούμε τη διήγηση της μελέτης, με τη διαφορά ορατή και χωρίς να τη θεωρούμε λυμένη. Στην ίδια μελέτη ο Νικόλαος χαρακτηρίζεται ο μεγαλύτερος γιος του Δημητρίου.
02
1892
Ο Νικόλαος, που η μελέτη του Βαρλά δίνει ως γεννημένο το 1859, παντρεύεται τη Βιργινία Ιωάννη Ξενάκη το 1892. Τα επτά παιδιά τους γεννιούνται μεταξύ 1892 και 1906. Η αιτία του κενού ανάμεσα στις γεννήσεις του 1893 και του 1898 δεν είναι γνωστή.
03
5 → 7 Μαΐου 1935
Ο Νικόλαος πεθαίνει στον Ερυθρό Σταυρό της Αθήνας στις 5 Μαΐου. Δύο ημέρες αργότερα θάβεται στη Χίο.
04
Ένα κενό πέντε ετών
Για το διάστημα 1893–1898 ο ερευνητής εξετάζει ενδεχόμενη απουσία του Νικολάου, δυσκολίες εγκυμοσύνης ή απώλειες βρεφών. Δεν γνωρίζουμε ποια, αν κάποια, από αυτές τις υποθέσεις ισχύει.
Περισσότερα ίχνη στην ίδια μελέτη
Η κατανομή των γεννήσεων στη μελέτη
Η μελέτη ξεχωρίζει τρεις γιους, τον Δημήτριο, τον Ματθαίο και τον Κωνσταντίνο, και τέσσερις κόρες, την Ελένη, τη Μαρία, την Ιουλία και τη Δέσποινα. Ο Βαρλάς παρατηρεί ότι πέντε παιδιά γεννιούνται περίπου ανά δύο χρόνια μεταξύ 1898 και 1906. Για το κενό 1893–1898 εξετάζει ενδεχόμενη απουσία του Νικολάου, αλλά θεωρεί πιθανότερες επιπλοκές στην κύηση ή στη γέννηση, ή πρόωρες απώλειες παιδιών. Συνδέει αυτές τις πιθανότητες με φαινόμενα που χαρακτηρίζει ιδιαίτερα έντονα στα τέλη του 19ου αιώνα. Καμία από αυτές τις υποθέσεις δεν βεβαιώνει τι συνέβη στη συγκεκριμένη οικογένεια.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι εκτιμήσεις, τα κενά και οι υποθέσεις διατηρούνται ως τέτοια.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶130
1859 · μητρώο αρρένων
1864 · «όπως ο Βενιζέλος»
Τεκμήριο και μνήμη, χωριστά
Σχηματική αντιπαραβολή μητρώου και μνήμης· όχι ιστορικό τεκμήριο.
1859 · 1864 στη μνήμη
Η χρονιά του Βενιζέλου;
Η οικογενειακή μνήμη, όπως την κατέγραψε η γενεαλογική βάση από συνάντηση με τον Νίκο Καρδασιλάρη το 2022, τοποθετεί τη γέννηση του Νικολάου Δ. στο 1864, «την ίδια χρονιά που γεννήθηκε ο Βενιζέλος». Τα μητρώα αρρένων του Δήμου Χίου τον γράφουν στο 1859. Κρατάμε το 1859 ως την τεκμηριωμένη χρονιά και το 1864 ως μνήμη: δείχνει πώς η οικογένεια έδενε τις δικές της ημερομηνίες με ονόματα που θυμούνταν όλοι.
Γενεαλογική βάση · μητρώο αρρένων Χίου 1859, αρ. 42 · συνάντηση της 14.6.2022
Τέλος κεφαλαίου 3 / 27
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 04 · 1860–1870Μια ζωή που διαβάζεται στις υπογραφές.Περίπου 13 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
ΔημήτριοςΤζιτζήςΊχνη από τις καταγραφές · οι επιφυλάξεις παραμένουν στην αφήγηση.
1860s
Μια ζωή που διαβάζεται στις υπογραφές.
Δεν ήξερε γράμματα· κι όμως, το 1860 αγοράζει ένα περιβόλι στον Κάμπο για 70.000 γρόσια.
Το 1900, όταν μεταβιβάζει τα κτήματα στους γιους του, τα χαρτιά διαβάζονται δυνατά για να τα ακούσει, και εκείνος βάζει σταυρό.
Ο Δημήτριος Ιακώβου εμφανίζεται και ως Καρντασιλάρης ή με το προσωνύμιο «Τζιτζής». Δεν έμαθε γράμματα· η μελέτη γράφει ότι υπογράφει μέσω αντιπροσώπου, ενώ στο προικοσύμφωνο της Δεσποινούς το 1871 η μεταγραφή δείχνει ότι βάζει ο ίδιος σταυρό. Οι αγορές, οι μισθώσεις και τα δανειακά έγγραφα φανερώνουν μια σημαντική οικονομική δραστηριότητα. Κατά τον Βαρλά, ο Δημήτριος «απογειώνει την οικογένεια»: εντάσσει στα σχέδιά του όλα τα παιδιά του, αγόρια και κορίτσια.
15.4.1893Καρδασιλάρης ή ΤζιτζήςΠωλητήριο χωραφιού · Άγιος Γεώργιος Χατζηλουκής
Χωρίς ημερομηνίες εδώΣυμβόλαια μισθώσεωνΚτήματα · μαζί με πράξεις δανεισμού
Σχηματικά σχέδια των διαφορετικών πράξεων· δεν αντιγράφουν ιστορικές υπογραφές. Οι αχρονολόγητες μισθώσεις εμφανίζονται μετά τις χρονολογημένες αναφορές.
01
100 χρυσές λίρες
Η διαθήκη του Δημοσθένη Αμβροσίου Φακίρη το 1866 αναφέρει ομόλογο του Δημητρίου Καρδασιλάρη για 100 οθωμανικές χρυσές λίρες, ποσό πάνω από 10.000 γρόσια σύμφωνα με τη μελέτη.
02
10 Μαΐου 1871 · ένας σταυρός αντί υπογραφής
Ο Δημήτριος δεν γνώριζε γραφή. Στο προικοσύμφωνο της Δεσποινούς δηλώνεται αγράμματος· η μεταγραφή δείχνει ότι βάζει σταυρό, ενώ η μελέτη γράφει ότι υπογράφει μέσω αντιπροσώπου. Εκεί συναντάται και η γραφή «Καρντασιλάρης». Ο επεξηγηματικός σταυρός του διαγράμματος δεν είναι αντιγραφή υπογραφής από αυτή την πράξη.
03
15 Απριλίου 1893 · το προσωνύμιο στο πωλητήριο
Στο πωλητήριο χωραφιού στον Άγιο Γεώργιο Χατζηλουκή ο αγοραστής αναφέρεται ως Δημήτριος Καρδασιλάρης ή Τζιτζής. Η μελέτη παρατηρεί ότι σχεδόν πάντα συνοδεύεται από το πατρώνυμο Ιάκωβος.
04
Μισθώσεις κτημάτων · χωρίς ημερομηνίες εδώ
Μαζί με τις πράξεις δανεισμού, ο Βαρλάς εντοπίζει συμβόλαια για ενοικίαση κτημάτων. Η οικονομική δράση του Δημητρίου δεν περιοριζόταν στην αγορά του περιβολιού. Η μελέτη δεν χρονολογεί εδώ κάθε μίσθωση.
Περισσότερα ίχνη στην ίδια μελέτη
Τι φωτίζουν οι ύστερες πράξεις
Η μελέτη γνωρίζει τον Δημήτριο κυρίως μέσα από ενδοοικογενειακές πράξεις, διαθήκες και αγοραπωλησίες του τέλους του 19ου αιώνα. Στη διαθήκη του Φακίρη το 1866, το ομόλογό του περιλαμβάνεται ανάμεσα στα συνημμένα ομόλογα που διατηρούσε ο διαθέτης. Η καταγραφή δεν αποδεικνύει αποπληρωμή του ομολόγου.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι εκτιμήσεις, τα κενά και οι υποθέσεις διατηρούνται ως τέτοια.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶122 · ¶124 · ¶125
Πατέρας · 2.500 γρόσια
Γιαγιά · σπίτι και χωράφι
Μαριγώ + Ιωάννης
Σχηματική απόδοση των στοιχείων του εγγράφου· όχι απεικόνιση σωζόμενων αντικειμένων.Ένα σπίτι, οι ευχές, οι δεσμεύσεις
1861 · όροι της συμφωνίας
Όσα θα έμπαιναν στο νέο σπίτι
Μια εικόνα με την ευχή των γονιών, χάλκινα σκεύη διαφόρων ειδών, καθρέπτης, καρυδένιο κιβώτιο, ρούχα και κρεββατόστρωση. Ένα ζευγάρι χρυσά κοσμήματα με μαργαριτάρια —η λέξη που τα ονομάζει σώζεται μόνο εν μέρει— αποτιμάται περίπου σε 200 γρόσια. Η πράξη ξεχωρίζει ένα μικρό μονόπετρο και ένα χρυσό δαχτυλίδι με γυάλινη πέτρα, αξίας 100 γροσίων μαζί. Δύο αργυρά κουταλάκια του γλυκού και ένα αργυρό πιατάκι αποτιμώνται σε 200 γρόσια. Αυτές είναι οι αξίες που καταγράφει η συμφωνία, όχι σημερινές αποτιμήσεις.
1861 · όροι της συμφωνίας
Το μερίδιο της γιαγιάς
Η Θεοδωρούλα Λινούδενα, χήρα του Δημητρίου Φωκού, προσφέρει το μερίδιό της σε σπίτι με ανώγειο και κατώγειο μαζί με δεντρόφυτο χωράφι στην Αγία Τριάδα. Η πράξη εκτιμά το σπίτι και το χωράφι περίπου σε 2.000 γρόσια. Κατονομάζει το γειτονικό μερίδιο της Αργυρής Φωκούσενας και έναν χείμαρρο. Τα κλάσματα παραμένουν ασαφή· δεν δίνουμε βέβαιο ποσοστό ιδιοκτησίας.
1861 · συμφωνία
Ένας χρόνος για τη στέψη
Η συμφωνία δίνει προθεσμία ενός χρόνου από τη σύνταξή της και προβλέπει παράδοση της προίκας μία ημέρα πριν τη στέψη. Αν ο Ιωάννης αθετήσει και αρνηθεί τον γάμο πριν ή στο τέλος της προθεσμίας, προβλέπει πρόστιμο 4.500 γροσίων προς τη Μαριγώ. Οι όροι δεν αποδεικνύουν πότε έγινε ο γάμος ή ότι καταβλήθηκε πρόστιμο.
1861 · όροι της συμφωνίας
Αν το άλλο μερίδιο δεν ελευθερωθεί
Η γιαγιά υπόσχεται ότι, αν δεν ελευθερώσει το άλλο μερίδιο του σπιτιού που περιγράφει η πράξη, θα πληρώσει στην εγγονή το αντίστοιχο τίμημα κατά τη στέψη. Κρατάμε την πρόβλεψη, χωρίς να μετατρέπουμε τα ασαφή κλάσματα σε βέβαιο ποσοστό.
1861 · όροι της συμφωνίας
Οι άνθρωποι και οι υπογραφές
Ο πατέρας της Μαριγώς αναφέρεται ως Δημήτριος του Νικολάου Γλυκύς. Ο Ιωάννης καταγράφεται ως οθωμανός υπήκοος, με παρόντα τον εξάδελφό του Αντώνιο Καρδασιλάρη. Το κείμενο διαβάζεται δυνατά και καθαρά· ο πατέρας υπογράφει ιδιοχείρως, ενώ η αγράμματη γιαγιά βάζει σταυρό. Η παρουσία του Αντωνίου δεν αρκεί για να τον ταυτίσουμε με άλλο πρόσωπο του ίδιου ονόματος.
Αύγουστος 1862 · παραλαβή
Η υπόσχεση γίνεται παραλαβή
Στην πράξη 9216, με αναφορά στο προικοσύμφωνο 8072, ο Ιωάννης δηλώνει ότι παρέλαβε τα 2.500 γρόσια από τον πεθερό του, τα υπόλοιπα συμφωνημένα είδη και το ακίνητο της Θεοδωρούλας. Η παραλαβή τεκμηριώνει την παράδοση, χωρίς να δίνει από μόνη της την ημερομηνία του γάμου.
Αν ο γαμπρός αθετήσει
4.500 γρόσια προς τη Μαριγώ
Ο όρος αφορά άρνηση πριν ή στο τέλος της ετήσιας προθεσμίας· δεν γνωρίζουμε ότι ενεργοποιήθηκε ή καταβλήθηκε.
Σχηματική παρουσίαση των όρων της πράξης 8072 και της παραλαβής 9216. Η προθεσμία και το πρόστιμο δεν είναι απόδειξη πραγματικής ημερομηνίας γάμου ή καταβολής. Τα ασαφή κλάσματα ιδιοκτησίας δεν κανονικοποιούνται.
1861–1862 · ΓΑΚ Χίου
Μια γιαγιά συμμετέχει στο νέο ξεκίνημα.
Δύο νύφες του αρχείου ξεκινούν με περιουσία που κατάγεται από τη γιαγιά τους: η Μαριγώ Γλυκύ το 1861 και η Ερνεστίνα Παϊδούση το 1905.
Ο γαμπρός Ιωάννης είναι, κατά το δέντρο, αδελφός του Δημητρίου Ιακώβου. Η παραλαβή του 1862 βεβαιώνει ότι το δώρο της γιαγιάς Θεοδωρούλας παραδόθηκε, και το 1863 το δέντρο καταγράφει τη γέννηση του γιου τους Νικολάου.
Στο προικοσύμφωνο της Μαριγώς Γλυκύ και του Ιωάννη Ιακώβου Καρδασιλάρη, ο πατέρας της προσφέρει 2.500 γρόσια, οικιακά σκεύη, καθρέπτη, καρυδένιο κιβώτιο, ρούχα και κοσμήματα. Η γιαγιά Θεοδωρούλα προσθέτει το μερίδιό της σε σπίτι και δεντρόφυτο χωράφι στην Αγία Τριάδα, έξω από το Νεοχώρι. Η μεταγραφή παρουσιάζει ασάφεια στα κλάσματα της ιδιοκτησίας· δεν αποδίδουμε ένα βέβαιο ποσοστό. Η μελέτη τοποθετεί το συμβόλαιο στο 1861. Στο βιβλίο του Μνημονείου, η σελίδα έχει επικεφαλίδα «1861 · Μάρτιος» και το περιθώριο της πράξης 8072 γράφει «11 Σάββατον»: 11 Μαρτίου 1861, που ήταν Σάββατο κατά το ιουλιανό ημερολόγιο. Η ημερομηνία της συμφωνίας δεν αποδεικνύει πότε έγινε ο γάμος. Η παραλαβή του Αυγούστου 1862 επιβεβαιώνει ότι παραδόθηκαν και τα 2.500 γρόσια και το ακίνητο της γιαγιάς.
ΓΑΚ Χίου · πράξη 8072 και παραλαβή 9216 · Μελέτη Βαρλά ¶118 · παραδοθείσες μεταγραφές και πρωτότυπες λήψεις
Βουκουρέστι
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1862–1915
Ο Παντολέων και η οικογένειά του.
Ο Παντολέων, γνωστός και ως Παντελής, παντρεύεται πρώτα την Ευρυδίκη Ξανθάκη και έπειτα την Ερνεστίνη Παϊδούση. Ο θάνατός του το 1915 αφήνει πολλά παιδιά ακόμη ανήλικα. Η έρευνα διασώζει οικογενειακές δυσκολίες και απώλειες, μαζί με την εμπορική συνέχεια των «Υιών Π. Καρδασιλάρη». Η σκηνή του Βουκουρεστίου θυμίζει τον μεγαλύτερο γιο του, τον Δημήτριο, που πεθαίνει εκεί το 1934.
Από τις πηγές: ¶131 · ¶154 · ¶155 · ¶157 · ¶158 · ¶160 · ¶161
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Οι ζωές πίσω από τον κλάδο του Παντολέοντα.
Παντολέων · 1862–1915
Πρώτος γάμοςΕυρυδίκη ΞανθάκηΈξι γιοι
Δημήτριος1895–1934 · Χίος → Βουκουρέστι → ταφή στην Αθήνα
Ιωάννης1897–1983 · Άννα Βικτώρια Σέσλερ
Πέτρος1898–1923 · Καλαμάτα → Αθήνα
ΝικόλαοςΓεν. 1899 · Άρτεμη Κουντουρά
ΠαύλοςΓεν. 1901 · Ολυμπία Πατρώνα
Αντώνιος1904–1937 · Χίος
Δεύτερος γάμοςΕρνεστίνη ΠαϊδούσηΤρία παιδιά
Κωνσταντίνος1906–1967 · Χίος → Βραζιλία
ΜαρίαΓεν. 1909 · δύο γάμοι · περιορισμένη παρουσία στις συναλλαγές κατά τον Βαρλά
ΑριστείδηςΓεν. 1910 · μεταπολεμικός γάμος με Μαρία Αρχοντάκη
Έξι γιοι από την Ευρυδίκη, τρία παιδιά από την Ερνεστίνη. Τα βέλη δηλώνουν διαδρομές ζωής· οι σύζυγοι κατονομάζονται στα επιμέρους νήματα. Οι οικογενειακές γραμμές δηλώνουν συγγένεια, όχι διατήρηση επαφής: ο Βαρλάς εξαιρεί τη Μαρία από την απομάκρυνση των ετεροθαλών αδελφών, χωρίς να τη χρονολογεί.
01
1862–1915 · δύο γάμοι, εννέα παιδιά
Ο Παντολέων αποκτά έξι γιους με την Ευρυδίκη Πέτρου Ξανθάκη. Μετά τον θάνατό της παντρεύεται την Ερνεστίνη Αριστείδη Παϊδούση και αποκτούν άλλα τρία παιδιά. Ο δικός του θάνατος, το 1915, αφήνει παιδιά ακόμη ανήλικα. Ο Βαρλάς εκτιμά ότι η Ευρυδίκη πέθανε μετά τη γέννηση του έκτου γιου τους, το 1904. Δεν προσδιορίζει εδώ την ακριβή ημέρα του θανάτου ή του επόμενου γάμου.
02
Δημήτριος · 1895–1934
Γεννιέται στη Χίο, πεθαίνει στο Βουκουρέστι τον Νοέμβριο του 1934 και η σορός του μεταφέρεται στην Αθήνα, όπου τάφηκε.
03
Ιωάννης · 1897–1983
Γεννιέται στη Χίο το 1897 και απολύεται από το ναυτικό στις 31 Ιανουαρίου 1918 για λόγους υγείας. Η μελέτη τοποθετεί τον γάμο του με τη Βιεννέζα εβραϊκής καταγωγής Άννα Βικτωρία Σέσλερ τον Οκτώβριο του 1941. Η ακριβής ημερομηνία 17 Οκτωβρίου αφορά την άδεια γάμου, όχι βεβαιωμένη ημέρα της τελετής. Αποκτούν Πέτρο και Παντελή. Πεθαίνει στην Αθήνα στις 12 Δεκεμβρίου 1983. Μιλά γερμανικά· η φοίτησή του σε γερμανικό γυμνάσιο της Σμύρνης παραμένει πιθανή. Ο Παντελής του Παύλου θυμόταν κατάστημά του στην οδό Βουκουρεστίου.
04
Πέτρος · 1898–1923
Γεννιέται το 1898. Το 1921 κρίνεται ακατάλληλος για το ναυτικό· ο στρατιωτικός φάκελος, όπως τον παραθέτει ο Βαρλάς, δίνει λόγους υγείας. Κατατάσσεται τελικά στο 7ο Σύνταγμα Πεζικού στην Καλαμάτα, ασθενεί και πεθαίνει στον Ευαγγελισμό το 1923. Η αγγελία της 17ης Μαρτίου ορίζει την κηδεία στην Αγία Τριάδα του Πειραιά· η ημέρα αυτή δεν παρουσιάζεται ως ημερομηνία θανάτου.
05
Νικόλαος · γεν. 1899
Γεννιέται στη Χίο το 1899. Απολύεται από το ναυτικό το 1920 για λόγους υγείας. Το 1941 παντρεύεται την Άρτεμη Κουντουρά, κόρη γιατρού, και έκτοτε ζει στην Αθήνα. Η γενεαλογική σημείωση αναφέρει ότι δεν απέκτησαν παιδιά.
06
Παύλος · γεν. 1901
Γεννιέται στη Χίο το 1901. Η μελέτη θεωρεί πιθανή τη φοίτησή του στη γερμανική σχολή της Σμύρνης, ίσως του Γιαννίκη. Δεν διαθέτει στρατιωτικό φάκελο γι’ αυτόν, αλλά στα επιχειρηματικά αρχεία βρίσκει γερμανικά ειδικά έντυπα που διάβαζε. Με την Ολυμπία Πατρώνα αποκτούν Παντελή και Ευρυδίκη, που κρατούν δεσμούς με τη Χίο. Η Ευρυδίκη παντρεύεται Χριστοφορίδη, χωρίς καταγεγραμμένο μικρό όνομα. Η σημείωση τοποθετεί τον θάνατο του Παύλου στη Χίο, περίπου το 1967–1968.
07
Αντώνιος · 1904–1937
Γεννιέται και πεθαίνει στη Χίο, το 1904 και το 1937. Καταγράφεται ως άγαμος. Η ληξιαρχική πράξη, όπως τη μεταφέρει η γενεαλογική βάση, τον γράφει εμποροϋπάλληλο και σημειώνει τον τόπο: «στο τετράγωνο Καρδασιλάρη, παράλληλος της Προκυμαίας». Η ληξιαρχική πράξη της 2ας Απριλίου 1937 καταγράφει τον θάνατό του μετά από ασθένεια, σε νεαρή ηλικία.
08
Κωνσταντίνος · 1906–1967
Συνδέεται αργότερα με τη Βραζιλία. Είναι διαφορετικό πρόσωπο από τον ομώνυμο ξάδελφό του.
09
Μαρία · γεν. 1909
Η κόρη της Ερνεστίνης παντρεύεται δύο φορές. Ο Βαρλάς σημειώνει περιορισμένη παρουσία της στις συναλλαγές των αδελφών της.
10
Αριστείδης · γεν. 1910
Η μελέτη τοποθετεί τον γάμο του στη μεταπολεμική περίοδο. Με τη Μαρία Αρχοντάκη αποκτούν έναν γιο. Η Μαρία καταγράφεται με καταγωγή από το Ηράκλειο, πατέρα εκτελωνιστή και αδελφή την Αγνή.
11
1922 · μια διαφορά για τα κοσμήματα
Η μελέτη παραπέμπει στο ΣΚΡΙΠ της 5ης Αυγούστου 1922 για δικαστική διαφορά μεταξύ της Ερνεστίνης και των Δημητρίου και Ιωάννη, γιων της Ευρυδίκης. Ο Ιωάννης αναφέρεται και ως επίτροπος των νεότερων αδελφών Πέτρου, Νικολάου, Παύλου και Αντωνίου. Αντικείμενο είναι τα κοσμήματα της Ευρυδίκης, αξίας «πολλών χιλιάδων δραχμών». Δεν δίνεται εδώ τελική δικαστική απόφαση· η ημερομηνία ανήκει στην εφημερίδα.
12
Στον Άγιο Ιωάννη
Το μνήμα του Παντολέοντα στο κοιμητήριο του Αγίου Ιωάννη δίνει τα έτη 1862–1915. Ο Βαρλάς διαβάζει το επιβλητικό του μέγεθος ως ένδειξη της οικονομικής και κοινωνικής θέσης της οικογένειας.
13
Μια απόσταση χωρίς χρονολογία
Ο Βαρλάς γράφει ότι, με εξαίρεση τη Μαρία, τα ετεροθαλή αδέλφια δεν διατηρούσαν σχέσεις μεταξύ τους. Η μελέτη δεν χρονολογεί αυτή την απομάκρυνση.
Περισσότερα ίχνη στην ίδια μελέτη
Η αποτίμηση του Βαρλά για τον Παντολέοντα
Ο Βαρλάς θεωρεί τον Παντολέοντα έναν από τους πλουσιότερους ανθρώπους της Χίου και διαβάζει το επιβλητικό μνήμα ως επιθυμία προβολής και αναγνώρισης αυτής της θέσης από τους απογόνους. Περιγράφει τον δεύτερο γάμο ως σχεδόν άμεσο μετά τον θάνατο της Ευρυδίκης. Το προικοσύμφωνο του δεύτερου γάμου, με την Ερνεστίνα Παϊδούση, χρονολογείται στις 17 Ιανουαρίου 1905· δεν είναι βεβαιωμένη ημερομηνία γάμου. Από τον δεύτερο γάμο προέρχεται και η μόνη γνωστή κόρη του. Ο πρόωρος, κατά τη μελέτη, θάνατός του το 1915 αφήνει τα περισσότερα παιδιά ανήλικα.
Οι γερμανόφωνες επαφές
Πέρα από τη γνώση γερμανικών και την πιθανή φοίτηση στη Σμύρνη, η μελέτη αναφέρει ιδιαίτερες σχέσεις του Ιωάννη με τον γερμανόφωνο χώρο, χωρίς να κατονομάζει εδώ όλες τις επαφές.
Το όνομα που δεν γράφει η αγγελία
Στην αγγελία της κηδείας του Πέτρου, η μελέτη σημειώνει τα αδέλφια και τη γιαγιά Πηνελόπη Ξανθάκη, αλλά όχι το όνομα της μητριάς Ερνεστίνης. Η παράλειψη από την αγγελία δεν αποδεικνύει ότι δεν παρέστη στην κηδεία.
Ο Παύλος μέσα στα διαθέσιμα αρχεία
Από τα λίγα επιχειρηματικά αρχεία που εξέτασε στα ΓΑΚ Χίου, ο Βαρλάς αναφέρει γνώση γερμανικών και ανάγνωση γερμανικών ειδικών εντύπων από τον Παύλο, όπως και από τον Ιωάννη. Τον καταγράφει ήδη παντρεμένο με την Ολυμπία Πατρώνα, κόρη αστικής οικογένειας της Χίου. Στην εποχή της μελέτης, τα παιδιά του που ζούσαν διατηρούσαν δεσμούς με τη Χίο, μέσα σε μια μικρή ομάδα απογόνων.
Μια δύσκολη αποτίμηση της μελέτης
Ο Βαρλάς περιγράφει τις ζωές των απογόνων του Παντολέοντα με σκληρή γλώσσα, μιλώντας για κατεστραμμένες ζωές με ή χωρίς οικονομική άνεση και όχι ιδιαίτερα θετικό κοινωνικό αποτύπωμα. Εξαιρεί τον Αριστείδη, για τον οποίο αναφέρει κολακευτικά σχόλια του Κ. Άμαντου. Αυτή είναι η κρίση του ερευνητή, χωρίς πρόσθετα περιστατικά εδώ. Σημειώνει παράλληλα την έντονη μεσοπολεμική δράση των Υιών Π. Καρδασιλάρη, δίπλα στη δράση των εξαδέλφων τους με την επωνυμία Αδελφοί Καρδασιλάρη.
5 → 7 Μαΐου 1937 · μια πρόσκληση στη μνήμη του
Τον Μάιο του 1937, η οικογένεια του Αντωνίου Π. Καρδασιλάρη προσκαλεί όσους τιμούν τη μνήμη του να προσευχηθούν μαζί της. Η αγγελία, χρονολογημένη «Χίος τη 5 Μαΐου 1937», προγραμματίζει 40ήμερο αρχιερατικό μνημόσυνο την προσεχή Παρασκευή, 7 Μαΐου, στον μητροπολιτικό ναό των Αγίων Βικτώρων. Υπογράφει με συγγενικές ιδιότητες: «Η Μήτηρ», οι αδελφοί, οι θείοι, ο ανεψιός και οι λοιποί συγγενείς, χωρίς ονόματα. Η πρόσκληση διασώζει την οικογενειακή φωνή, όχι απόδειξη ότι η τελετή πραγματοποιήθηκε ή ταυτότητα της αναφερόμενης μητέρας.
Η διόρθωση αφορά άλλη αδελφή
Στη σημείωση του Παύλου, το αρχικό επώνυμο «Δερμιτζάκη» δίπλα στην Ολυμπία διορθώνεται σε «Πατρώνα». Η ίδια διόρθωση εξηγεί ότι σύζυγος Δερμιτζάκη ήταν η αδελφή της Ολυμπίας. Η αδελφή δεν κατονομάζεται σε αυτή τη σημείωση· δεν τη συνδέουμε εδώ με άλλο πρόσωπο μόνο από αυτή τη φράση.
Ολυμπία
Δερμιτζάκη → Πατρώνα
Η αδελφή της · δεν κατονομάζεταιΣύζυγος Δερμιτζάκη
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι εκτιμήσεις, τα κενά και οι υποθέσεις διατηρούνται ως τέτοια. Οι πρόσθετες σχέσεις και διορθώσεις αποδίδονται στις παραδομένες γενεαλογικές σημειώσεις.
Η οικογένεια προσκαλεί όσους τιμούν τη μνήμη του. Η τελετή αναγγέλλεται για τις 7 Μαΐου· δεν πιστοποιείται εδώ η τέλεσή της.Παραδομένη αγγελία μνημοσύνου · χρονολογία 5 Μαΐου 1937 · επισημείωση «Πρόοδος 6-5-1937»
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶131 · ¶154 · ¶155 · ¶156 · ¶157 · ¶158 · ¶159 · ¶160 · ¶161 · Γενεαλογική σημείωση · Ιωάννης · Γενεαλογική σημείωση · Νικόλαος · Γενεαλογική σημείωση · Αντώνιος · Γενεαλογική σημείωση · Μαρία Αρχοντάκη · Παραδομένη αγγελία μνημοσύνου · χρονολογία 5 Μαΐου 1937 · επισημείωση «Πρόοδος 6-5-1937» · Δεύτερο παραδομένο αντίγραφο της ίδιας αγγελίας · όχι δεύτερο γεγονός · Παραδομένη γενεαλογική σημείωση · η διόρθωση διατηρείται
11 ομόλογα
100 λίρες · Δημήτριος
674 λίρες συνολικά
Σχηματική απόδοση των συγκεκριμένων τεκμηρίων· όχι ιστορική φωτογραφία.
12.8.1866
Έντεκα ομόλογα σε ένα επικολλημένο φύλλο.
Στο φύλλο με ημερομηνία 12 Αυγούστου 1866 που συνοδεύει τη διαθήκη του Φακίρη καταγράφονται έντεκα ομόλογα, συνολικά 674 οθωμανικές λίρες. Πρώτο είναι του Δημητρίου Καρδασιλάρη, για 100 λίρες· είναι το δεύτερο μεγαλύτερο ποσό της λίστας, μετά από ένα των 176 λιρών. Ένα πρόσθετο ποσό 35 λιρών ανεβάζει το γραμμένο σύνολο στις 709· η αιτιολογία του δεν διαβάστηκε με βεβαιότητα. Η λίστα δεν αποδεικνύει αποπληρωμή.
Σχηματική απόδοση των δηλωμένων ηλικιών· όχι αναπαράσταση του βιβλίου.
1870 · ηλικίες στην απογραφή
Οι ηλικίες του 1870.
Στην απογραφή των κατοίκων της Χίου του 1870 (Ψυχομέτρι), όπως τη μεταφέρει η γενεαλογική βάση της οικογένειας, οι ηλικίες του Αντωνίου και της Μαριγώς οδηγούν σε γέννηση γύρω στο 1809 και γύρω στο 1824. Αν ισχύουν, στο προικοσύμφωνο του 1842 εκείνος ήταν περίπου 33 ετών και εκείνη περίπου 18. Ο Αντώνιος καταγράφεται ως οινοπώλης. Οι χρονιές προκύπτουν από δηλωμένες ηλικίες και μπορεί να απέχουν έναν χρόνο· το ίδιο το βιβλίο της απογραφής δεν περιλαμβάνεται στην παράδοση.
Γενεαλογική βάση · παραπομπή στο Ψυχομέτρι Χίου 1870, σελ. 612–613
Μπογιατζήδικα
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1870
Ένα σπίτι και επτά παιδιά.
Στα Μπογιατζήδικα της Χίου καταγράφεται το σπίτι του Αντωνίου και της Μαριγώς, κοντά στην επιχείρησή τους. Τα παιδιά τους είναι ο Αλέξανδρος, ο Περικλής, ο Γεώργιος, η Πηνελόπη, η Αργυρώ, η Αμαλία και η Ευανθία. Το οικογενειακό σπίτι και η δουλειά βρίσκονται στην ίδια γειτονιά.
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1870 → 1898
Η πόλη ανοίγει νέους δρόμους.
Το σπίτι με τη φάμπρικα και η κοντινή αποθήκη βρίσκονται στη ζώνη ανάμεσα στην αγορά και στο λιμάνι. Καταγράφεται επίσης ακίνητο στα Ταμπάκικα και άλλο προς τα νότια προάστια. Το 1898 η αποθήκη πωλείται από τη χήρα Μαριγώ στον γιο της Γεώργιο. Η ακριβής φύση ορισμένων εργαστηρίων παραμένει ανοιχτή.
Από τις πηγές: ¶110 · ¶111 · ¶112
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Η δουλειά αλλάζει τη γεωγραφία της οικογένειας.
Η Χώρα, μέσα από τρεις διευθύνσεις.
ΒόρειαΛέτσαινα · ΤαμπάκικαΒυρσοδεψείων · Ταμπάκικα–Καλουτά · βόρεια-βορειοδυτικά του Κάστρου
ΝότιαΑτζικήςΣτεφάνου Τσουρή · προς Άγιο Ιωάννη Πρόδρομο
Μετά το 1881Βιομηχανική ζώνη
1898Μεταβίβαση αποθήκης
Μετά το 1906Νέα λιμενική ζώνη
1911Κοντά στο Σκυλίτσειο
Σχηματικό διάγραμμα κατευθύνσεων και χρόνου, όχι τοπογραφικός χάρτης. Οι παραπάνω διευθύνσεις δεν ταυτίζονται σε ένα κτήμα· η εγγύτητά τους δεν αποδεικνύει ενιαίο επιχειρηματικό σχέδιο.
01
1870 · ανάμεσα στην αγορά και στο λιμάνι
Στα Μπογιατζήδικα, στην ενορία Μητροπόλεως, ο Αντώνιος έχει σπίτι με φάμπρικα και κοντινή αποθήκη. Η μελέτη τον ξεχωρίζει ως τον πρώτο Καρδασιλάρη που δραστηριοποιείται στη Χώρα. Τοποθετεί αυτή τη ζώνη στον σημερινό άξονα Αργέντη–Καναλά και θεωρεί πιθανό η αποθήκη να στεγάζει τη φάμπρικα, χωρίς να το βεβαιώνει. Η καταγραφή του 1870 μνημονεύει την οδό «Μπογιατζήδικα» μέσα στη συνοικία Μητροπόλεως.
02
1870 · δύο ακόμη διευθύνσεις
Προς νότο αναφέρεται ένα ερείπιο στην Ατζικής, σημερινή Στεφάνου Τσουρή, στον δρόμο προς τα προάστια και το νεκροταφείο του Αγίου Ιωάννου Προδρόμου. Προς βορρά, στη Λέτσαινα, η οδός Βυρσοδεψείων —Ταμπάκικα–Καλουτά— βρίσκεται βόρεια-βορειοδυτικά του Κάστρου. Για τη βόρεια ιδιοκτησία, η μελέτη κατονομάζει την ενορία Παναγιάς Λέτσαινας.
03
1870 · τι ήταν η φάμπρικα;
Το κτηματολόγιο δεν εξηγεί τον κλάδο της φάμπρικας στη Λέτσαινα. Ο Βαρλάς θεωρεί πιθανότερη την ποτοποιία, σε συνέχεια της δραστηριότητας κοντά στην Απλωταριά· αφήνει ανοιχτό και το ενδεχόμενο πρώιμης μεταποίησης τροφίμων ή δερμάτων. Πρόκειται για ερμηνείες, όχι εξακριβωμένη χρήση.
04
Μετά το 1881 · η βόρεια βιομηχανική ζώνη
Η μελέτη περιγράφει την ανάπτυξη της βιομηχανικής ζώνης στα Ταμπάκικα κυρίως μετά το 1881 και στις αρχές του 20ού αιώνα. Θυμίζει επίσης ότι τα ερείπια του 19ου αιώνα συνδέονταν με τη Σφαγή και αργότερα με τον σεισμό, χωρίς να αποδίδει συγκεκριμένη αιτία σε αυτό το ακίνητο.
05
1898 · η αποθήκη περνά στον γιο
Η χήρα Μαριγώ πουλά την αποθήκη κοντά στο σπίτι στον γιο της Γεώργιο, που είναι επίσης οινοπώλης. Το τεκμήριο μας δίνει τη μεταβίβαση· δεν ξεκαθαρίζει την ακριβή εγκατάσταση της φάμπρικας. Η ίδια η πράξη πώλησης τοποθετεί την αποθήκη στα Τζατζαλά, στην ενορία Αγίων Βικτώρων, και αναφέρει ως τίτλο μια αγορά του 1875· η μελέτη τη συνδέει με το σπίτι στα Μπογιατζήδικα. Τη διαφορά την αφήνουμε ανοιχτή.
06
Μετά το 1906 · το νέο λιμάνι
Οι μεταγενέστερες οικογενειακές εγκαταστάσεις αναπτύσσονται σε γειτονικές περιοχές, στη νέα λιμενική ζώνη που δημιουργείται μετά το 1906. Η γειτνίαση με τη δραστηριότητα του Αντωνίου δεν αποδεικνύει ενιαίο επιχειρηματικό σχέδιο.
07
1911 · απέναντι από το νοσοκομείο
Λίγο πριν την απελευθέρωση του νησιού, ένα ακόμη κέντρο της οικογενειακής δραστηριότητας βρίσκεται στο τέλος των βυρσοδεψείων, σχεδόν απέναντι από το Σκυλίτσειο Νοσοκομείο. Ο Βαρλάς σημειώνει τη γειτονία των παλιών και νέων εγκαταστάσεων, αλλά δεν μπορεί να τεκμηριώσει ακριβώς τη λογική που τις συνέδεσε.
Περισσότερα ίχνη στην ίδια μελέτη
Η πόλη καταγράφεται
Η μελέτη περιγράφει την καταγραφή του 1870 ως κτηματογράφηση και παράλληλη απογραφή της πόλης και των περιχώρων της Χίου. Τοποθετεί τα Μπογιατζήδικα στη ζώνη όπου αναπτυσσόταν η πρώτη εμποροβιοτεχνική περιοχή της πόλης, ανάμεσα στο λιμάνι και στην αγορά.
Οι κλάδοι που έμειναν στη Χίο
Ο Βαρλάς αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο άλλων συναφών δραστηριοτήτων του Αντωνίου, χωρίς να τις κατονομάζει εδώ. Ξεχωρίζει τους κλάδους των γιων του Περικλή και Γεωργίου για την παρουσία και τον ρόλο μελών τους στην τοπική κοινωνία της Χίου ως την εποχή της μελέτης.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι εκτιμήσεις, τα κενά και οι υποθέσεις διατηρούνται ως τέτοια.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶109 · ¶110 · ¶111 · ¶112 · ¶113
Απλωταριά
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1870 · Απλωταριά
Στους δρόμους της δουλειάς.
Η Απλωταριά εμφανίζεται στην περιγραφή της εμπορικής και βιοτεχνικής ζωής της Χίου. Η οικογενειακή δραστηριότητα αναπτύσσεται κοντά σε αυτές τις διαδρομές της πόλης.
Από τις πηγές: ¶111 · ¶112
Παναγία Λέτσαινα
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1870 · Παναγία Λέτσαινα
Ένα ακόμη όνομα στον χάρτη.
Το όνομα Παναγία Λέτσαινα προσδιορίζει στην πηγή μια περιοχή βόρεια της πόλης. Αποτελεί ένα ακόμη σημείο της γεωγραφίας των καταγεγραμμένων ακινήτων.
Από τις πηγές: ¶111
10Η Χιακή ΠρόοδοςΊχνη από τις καταγραφές · οι επιφυλάξεις παραμένουν στην αφήγηση.
1870
Δέκα μετοχές, ένα ακόμη ίχνος.
Ο Αντώνιος συμμετέχει στην ασφαλιστική εταιρεία «Η Χιακή Πρόοδος» με δέκα μετοχές. Η έρευνα ακολουθεί επίσης τους κλάδους των γιων του Περικλή και Γεωργίου. Η ιστορία της οικογένειας δεν περιορίζεται σε μία μόνο γραμμή. Η μελέτη την ονομάζει «κινδυνασφαλιστική εταιρία».
Από τις πηγές: ¶113
Καρδαμάδα
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1870
Περισσότερα σπίτια, περισσότερες ζωές.
Το 1906 ένα συμβόλαιο λέει τον Κωνσταντίνο «πατέρα και θείο» των κληρονόμων: θείο του Γεωργίου, γιου του Αντωνίου.
Η λέξη ταιριάζει με όσα η μελέτη θεωρεί πιθανά, ότι ο Κωνσταντίνος και ο Αντώνιος ήταν αδέλφια· και στη διαθήκη του το 1872 ο Αντώνιος χαρίζει ένα χρέος 300 γροσίων «εις τον αδελφόν μου Κωνσταντίνον». Στην ίδια πράξη του 1906, η κόρη του Μαριγώ αγοράζει τα μερίδια των συγγενών της στην Παλαιά Μητρόπολη.
Το κτηματολόγιο καταγράφει έναν Γιάγκο στην Καρδαμάδα, τον Δημήτριο στη Σεριώτισσα και τον Κωνσταντίνο στην Παλαιά Μητρόπολη. Ο Γιάγκος πιθανόν ταυτίζεται με τον Ιωάννη Ιακώβου. Ο Κωνσταντίνος, κατά τη μελέτη πιθανόν αδελφός του Αντωνίου, είναι ο σύζυγος της Μπατούς Μάσχα και πατέρας τεσσάρων κοριτσιών, όπως δείχνουν οι μεταγενέστερες πράξεις. Η έρευνα δεν θεωρεί οριστικές τις ταυτίσεις των ονομάτων του κτηματολογίου.
Από τις πηγές: ¶121
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Τρεις διευθύνσεις στην απογραφή του 1870.
Σπίτι, χωράφι και τόπος κατοικίας.
ΚαρδαμάδαΓιάγκος
Οικία 56 · Άγιος Τρύφωνος600
Χωράφι · καταχώριση 21/40800
ΣεριώτισσαΔημήτριος
Ενορία Σεριώτισσας · Κάμπος
Παλαιά ΜητρόποληΚωνσταντίνος
Οικία 8 · διαίρεση 2 · δύο όροφοι4.800
Οι αριθμοί είναι οι απογραφικές αξίες που παραθέτει η μελέτη, χωρίς μετατροπή ή υπόθεση για μονάδα νομίσματος. Οι ταυτίσεις και συγγένειες παραμένουν πιθανές. Το διάγραμμα δεν είναι χάρτης ή αναπαράσταση των σπιτιών.
01
Καρδαμάδα
Στην Καρδαμάδα, ο Γιάγκος καταγράφεται με περιβόλι. Στην ίδια αναφορά υπάρχει οικία αρ. 56 στον Άγιο Τρύφωνα, απογραφικής αξίας 600, και χωράφι με καταχώριση 21/40, αξίας 800. Ίσως είναι ο Ιωάννης Ιακώβου· η ταύτιση παραμένει πιθανή. Ο Βαρλάς περιγράφει τον Ιωάννη και τους απογόνους του ως παρόντες έως τον προχωρημένο 20ό αιώνα, με «περιπετειώδεις ζωές», αλλά περιορισμένο κοινωνικό ή οικονομικό αποτύπωμα στη Χίο. Είναι η αποτίμηση της μελέτης, χωρίς συγκεκριμένες περιπέτειες σε αυτή την παράγραφο.
02
Σεριώτισσα
Το 1870 ο Δημήτριος εμφανίζεται στον Κάμπο, στην ενορία της Σεριώτισσας. Αυτή η μνεία τον τοποθετεί στην περιοχή, χωρίς να δίνει εδώ ξεχωριστή απογραφική αξία.
03
Παλαιά Μητρόπολη
Στην Παλαιά Μητρόπολη, ο Κωνσταντίνος καταγράφεται στην οικία αρ. 8, διαίρεση 2, με δύο ορόφους και απογραφική αξία 4.800. Η μελέτη τον θεωρεί πιθανόν αδελφό του Αντωνίου, και η διαθήκη του Αντωνίου το 1872 αναφέρει αδελφό Κωνσταντίνο. Η γενεαλογική βάση παραπέμπει σε πράξη της 13ης Μαΐου 1855, με την οποία παραλαμβάνει την προίκα της Μπατούς Μάσχα· η πράξη δεν περιλαμβάνεται στις φωτογραφίες της παράδοσης. Με τη Μπατού Ιωάννη Μάσχα έχει τέσσερις κόρες και κανέναν γνωστό άρρενα απόγονο, σύμφωνα με τα μέχρι τότε ευρήματα.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶121
Παλαιά Μητρόπολη
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1870 · κτηματολογική καταγραφή
Ένα σπίτι στην παλιά γειτονιά.
Το κτηματολόγιο του 1870 καταγράφει κατοικία του Κωνσταντίνου στην Παλαιά Μητρόπολη. Η μελέτη τον θεωρεί πιθανόν αδελφό του Αντωνίου· η διαθήκη του Αντωνίου το 1872 αναφέρει πράγματι αδελφό Κωνσταντίνο.
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1871 → 1899
Οι κόρες ανοίγουν ορίζοντες.
Αγγερού, Πολυξένη, Δεσποινού, Κατίγκω και Ζωή. Οι γάμοι και οι νέες οικογένειές τους συνδέουν τη Χίο με άλλους τόπους. Η οικογένεια της Δεσποινούς αναπτύσσει δραστηριότητα στη Νότια Ιταλία. Η Ζωή, παντρεμένη με τον Μιχαήλ Κοκκινάκη το 1899, εγκαθίσταται στην Οδησσό.
Από τις πηγές: ¶127 · ¶128
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Οι γάμοι ενώνουν σπίτια και τόπους.
Πέντε γάμοι ανοίγουν νέους οικογενειακούς δεσμούς.
1871 · ΔεσποινούΣταμάτιος ΧούληςΝότια Ιταλία · δεσμοί με τη Χίο
27.12.1876 → 1877 · ΠολυξένηΠαντολέων ΚολαϊώδηςΠροικοσύμφωνο → έτος γάμου · ο «Παλιός»
1888 · Αγγερού ήδη παντρεμένηΜιχαήλ ΣτακιάςΔύο γιοι και μία κόρη
Τα παιδιά που καταγράφονταιΟ Βαρλάς καταγράφει τον πρόωρο θάνατο του Δημήτρη. Η ηλικία των άλλων παιδιών δεν συνάγεται από τη σειρά του διαγράμματος.
Δημήτρης · Οδησσός, 1905–1917 · 11 ετών
Μαρία · επιστροφή στην Ελλάδα, χωρίς χρονολογία
Σέβα · επιστροφή στην Ελλάδα, χωρίς χρονολογία
Ο Βαρλάς συνδέει τους γάμους με τα επιχειρηματικά σχέδια του Δημητρίου και τη χιακή εμπορική διασπορά. Οι δεσμοί εμφανίζονται σε σειρά χρονολογημένων πληροφοριών. Το 1888 για την Αγγερού δηλώνει ότι καταγράφεται ήδη παντρεμένη· δεν ορίζει ακριβή ημερομηνία γάμου.
01
Δεσποινού · 1871
Η Δεσποινού παντρεύεται τον Σταμάτιο Ζώρζη Χούλη. Ο γιος τους Δημήτριος συνδέεται μέσω γάμου με την Αμαλία Κωνσταντίνου Ζαφειράκη και το εμπόριο της νότιας Ιταλίας. Η μελέτη σημειώνει ότι απόγονοι της οικογένειας κρατούν τη σχέση τους με τη Χίο.
02
27.12.1876 → 1877 · Πολυξένη
Η Πολυξένη παντρεύεται τον Παντολέοντα Ι. Κολαϊώδη, τον Παλιό, ανιψιό του Δημήτρη Σουρέ. Σύμφωνα με τη γενεαλογική σημείωση, ο σύζυγός της υπογράφει επίσης ως Παλιός και ως Καλαιώδης. Το προικοσύμφωνο χρονολογείται στις 27 Δεκεμβρίου 1876· η μελέτη τοποθετεί τον γάμο στο 1877. Η γενεαλογική σημείωση την αναφέρει ήδη παντρεμένη το 1888. Η ένδειξη αφορά την οικογενειακή της κατάσταση τότε· δεν δίνει δεύτερο γάμο ούτε αλλάζει το 1877 της μελέτης.
03
1888 · η Αγγερού καταγράφεται παντρεμένη
Η Αγγερού παντρεύεται τον Μιχαήλ Στακιά και αποκτά δύο γιους και μία κόρη. Καταγράφεται ήδη παντρεμένη το 1888.
04
Κατίγκω · 1888–1894
Η Κατίγκω παντρεύεται Κωνσταντινίδη μεταξύ 1888 και 1894.
05
Ζωή · 1899
Η Ζωή καταγράφεται ανύπαντρη το 1888 και το 1894. Παντρεύεται τον Μιχαήλ Πέτρου Κοκκινάκη, έμπορο στη Ρωσία. Η διαδρομή τους συνδέεται με την Οδησσό και πιθανώς το Ροστόφ.
06
1905–1917 · μια σύντομη ζωή στην Οδησσό
Ο Δημήτρης, γιος της Ζωής και του Μιχαήλ Κοκκινάκη, γεννήθηκε στην Οδησσό στις 12 Νοεμβρίου 1905 και πέθανε εκεί στις 12 Μαρτίου 1917. Ο Βαρλάς αναφέρει ηλικία έντεκα ετών. Καταγράφει την ταφή του στο 2ο Νεκροταφείο της πόλης, που η μελέτη αναφέρει ότι έχει καταστραφεί. Στη γενεαλογική σημείωση σώζεται και η γραφή «Коккинаки Димитрий».
07
1924 · μια πιθανή ιατρική διαδρομή
Στο δέντρο, ο Δημήτρης Στακιάς είναι γιος της Αγγερούς και του Μιχαήλ. Η σημείωσή του αναφέρει έναν γιατρό Δημ. Στακιά στους Βαβύλους, σε δημοσίευμα του 1924. Δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο.
08
1945 · ένα όριο στη χρονολόγηση
Η σημείωση για τον Μιχαήλ Στακιά τον αναφέρει ήδη νεκρό όταν πεθαίνει η σύζυγός του, Αγγερού, το 1945. Αυτό δίνει χρονικό όριο, όχι συγκεκριμένη ημερομηνία θανάτου.
09
Χωρίς ασφαλή χρονολόγηση · οι κόρες της Ζωής
Η Μαρία και η Σέβα επιστρέφουν αργότερα στην Ελλάδα, χωρίς ασφαλή χρονολόγηση εδώ. Στη μελέτη, η Βιργινία Μισαηλίδη και ο Νίκος Καρδασιλάρης θυμούνται απογόνους αυτής της οικογένειας. Η γενεαλογική σημείωση δίνει και το επώνυμο Καρκαζή για κόρη της Ζωής, χωρίς ασφαλή ταύτιση.
Περισσότερα ίχνη στην ίδια μελέτη
Όσα συνάγει ο ερευνητής
Ο Βαρλάς συνάγει τον γάμο της Κατίγκως με Κωνσταντινίδη μεταξύ 1888 και 1894 από τις διαθήκες του Δημητρίου. Για τη Ζωή, αναφέρει μετάβαση στην Οδησσό και εξετάζει το ενδεχόμενο μιας σύντομης προηγούμενης παραμονής στο Ροστόφ. Η διαδρομή μέσω Ροστόφ παραμένει πιθανότητα.
Απόγονοι στην Αθήνα, χωρίς ονόματα
Η γενεαλογική σημείωση της Ζωής προσθέτει τη σύντομη ένδειξη «Απόγονοι στην Αθήνα». Δεν κατονομάζει τους απογόνους ούτε δίνει χρονολογία ή συγκεκριμένη γραμμή συγγένειας. Η ένδειξη δεν ταυτίζεται εδώ με γνωστά πρόσωπα άλλων κλάδων και δεν προσθέτει νέα διαδρομή μετανάστευσης.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι εκτιμήσεις, τα κενά και οι υποθέσεις διατηρούνται ως τέτοια.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶126 · ¶127 · ¶128 · Γενεαλογική σημείωση · Ζωή · Γενεαλογική σημείωση · Αγγερού · Γενεαλογική σημείωση · Παντολέων Ι. Καλεώδης Παλιός · Γενεαλογική καρτέλα · Δημήτρης Κοκκινάκης · Παραδομένη γενεαλογική σημείωση
ΥφάσματαΈπιπλαΜια εικόναΊχνη από τις καταγραφές · οι επιφυλάξεις παραμένουν στην αφήγηση.
1871 → 1899 · προικοσύμφωνα
Όσα συνόδευαν μια νέα αρχή.
Ένα καρυδένιο σεντούκι κι ένας καθρέπτης επιστρέφουν σε έξι προικοσύμφωνα της οικογένειας, από το 1842 ως το 1891.
Σε σχεδόν πενήντα χρόνια και σε διαφορετικούς κλάδους, αυτά τα νέα σπίτια ξεκινούν με τα ίδια πράγματα.
Ρούχα, υφάσματα, έπιπλα, χρήματα και μια εικόνα του Ευαγγελισμού καταγράφονται στις προίκες των θυγατέρων. Η γη προβλέπεται να περάσει στους γιους. Αυτά τα αντικείμενα και οι πράξεις φωτίζουν τις οικογενειακές συνήθειες της εποχής.
Από τις πηγές: ¶129 · ¶140
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Τι έπαιρναν μαζί τους οι κόρες.
Τι περνούσε στην επόμενη γενιά.
ΚόρεςΡούχα · υφαντά · έπιπλαΧρήματα και εικόνα του Ευαγγελισμού
ΓιοιΗ γηΣύμφωνα με τις διαθήκες της μελέτης
Η διάκριση αφορά τις συγκεκριμένες πράξεις που μελετήθηκαν, όχι κάθε οικογένεια της εποχής. Η υπέρβαση της αξίας του περιβολιού είναι εκτίμηση του Βαρλά, όχι εδώ τεκμηριωμένο άθροισμα.
01
Το νέο σπίτι
Ρούχα, υφαντά, έπιπλα, χρήματα και μια εικόνα του Ευαγγελισμού συνόδευαν τις προίκες. Οι πράξεις για τις κόρες του Δημητρίου που εξετάζει εδώ η μελέτη δεν τους δίνουν γη. Ο Βαρλάς εκτιμά ότι, με τόσες κόρες, οι ανάγκες σε μετρητά ξεπερνούσαν την αξία του περιβολιού. Δεν δίνει εδώ συνολικό λογαριασμό των προικών.
02
Η γη στους γιους
Οι διαθήκες αφήνουν τη γη στους γιους και χρηματικά ποσά στις κόρες. Έτσι φαίνεται πώς η οικογενειακή περιουσία περνούσε στην επόμενη γενιά. Η μελέτη βλέπει στις επιλογές γάμων των θυγατέρων μέρος των επιχειρηματικών σχεδίων του Δημητρίου: δεσμούς με τη χιώτικη εμπορική διασπορά και οικογένειες του Κάμπου με ανάλογη δραστηριότητα.
Περισσότερα ίχνη στην ίδια μελέτη
Η συνέχεια της επιχειρηματικής ζωής
Ο Βαρλάς περιγράφει τους γιους Νικόλαο, Παντολέοντα και Ιωάννη ως συνεχιστές και επεκτατές της δράσης του Δημητρίου, με κυρίαρχη θέση στην οικονομική και παραγωγική ζωή της Χίου. Για την επόμενη γενιά των τριών γιων του Νικολάου, σημειώνει ότι η εμπορική και βιομηχανική παράδοση συνεχίστηκε για πολλές δεκαετίες, παρά τις μεγάλες κρίσεις του 20ού αιώνα. Είναι η συνολική αποτίμηση της μελέτης.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι εκτιμήσεις, τα κενά και οι υποθέσεις διατηρούνται ως τέτοια.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶127 · ¶129 · ¶130 · ¶140
12 οκάδες · σκεύη
Καθρέπτης · νέο σπίτι
Πολυξένη · καρυδένιο σεντούκι
Σχηματική απόδοση των στοιχείων του εγγράφου· όχι απεικόνιση σωζόμενων αντικειμένων.Δεσποινού · οι όροι της πράξης του 1871
10 Μαΐου 1871
Η συμφωνία για τη Δεσποινού
Ο Δημήτριος συμφωνεί με τον Σταμάτιο Ζ. Χούλη.
Μία ημέρα πριν
Παράδοση της προίκας
Η προίκα θα παραδιδόταν στον γαμπρό μία ημέρα πριν από τη στέψη.
Μέσα σε έξι μήνες
Η προθεσμία της στέψης
Η πράξη προβλέπει τη στέψη μέσα σε έξι μήνες από τη συμφωνία. Δεν τεκμηριώνει την ημέρα που έγινε ο γάμος.
10.000 γρόσια · υπό όρο
Αν ο γαμπρός αθετούσε τη συμφωνία και αρνιόταν να παντρευτεί τη Δεσποινού, στη λήξη της εξάμηνης προθεσμίας ή νωρίτερα, θα όφειλε πρόστιμο 10.000 γροσίων προς την ίδια μέσω της Αρχής. Ο όρος δεν αποδεικνύει αθέτηση ή καταβολή.
Επιλεγμένη ανάγνωση της πράξης 50 της 10ης Μαΐου 1871. Η σημείωση παραλαβής διαβάζεται 27 Οκτωβρίου 1872· η συντομογραφία του μήνα χρειάζεται δεύτερη παλαιογραφική ανάγνωση. Οι δηλώσεις παραλαβής δεν είναι ανεξάρτητη πιστοποίηση.Η συμφωνία της Δεσποινούς · 1871
Στο σπίτι της Δεσποινούς
Η πράξη τοποθετεί τον μνήμονα Αντώνιο Πάγκαλο στο σπίτι του Δημητρίου, στον Κάμπο, στην ενορία Παναγίας Σεριώτισσας. Ο Σταμάτιος Ζ. Χούλης είναι παρών αυτοπροσώπως· στο τέλος αναφέρεται και ο πατέρας του γαμπρού, Ζωρζής Νικολάου Χούλης, παρών στη συμφωνία. Η εικόνα της προίκας κατονομάζεται ως Ευαγγελίστρια, μαζί με τις ευχές των γονιών. Οι συσχετισμοί περιορίζονται στα πρόσωπα που δηλώνει η πράξη, χωρίς άλλη οικογενειακή ταύτιση.
Διαβάζεται δυνατά, πριν από τις υπογραφές
Το κείμενο περιγράφει μεγαλόφωνη, ευκρινή ανάγνωση στους συμβαλλομένους και υπογραφή του γαμπρού ιδιοχείρως. Ο Δημήτριος δηλώνεται αγράμματος και σημειώνει σταυρό· δεν πρόκειται για υπογραφή της Δεσποινούς. Οι μάρτυρες καταγράφονται ως Ιωάννης Φ. Αναστασάκης και Σωτήριος Νικολάου Κουτσούφλης, με καταληκτική μορφή «Σωτήρης Κουτσούφλης». Το κείμενο αναφέρει σφράγιση του Μνημονείου. Διατηρούμε τις γραφές της πηγής χωρίς πιστοποίηση αυθεντικότητας υπογραφών ή σφραγίδας και χωρίς συγγένεια των μαρτύρων με την οικογένεια.
Η σημείωση της παραλαβής
Στη σημείωση της ώας, ο Σταμάτιος Ζ. Χούλης δηλώνει ότι παρέλαβε από τον Δημήτριο την υποσχεθείσα προίκα της Δεσποινούς: 17.000 γρόσια σε μετρητά και όλα τα υπόλοιπα αντικείμενα του προικοσυμφώνου. Πρόκειται για την καταγεγραμμένη δήλωση του γαμπρού, όχι ανεξάρτητη απόδειξη πληρωμής. Η πράξη συντάχθηκε στις 10 Μαΐου 1871. Η περιθωριακή παραλαβή διαβάζεται «εἰκοστῇ ἑβδόμῃ … Ὀκτω[βρί]ου … ἑβδομηκοστοῦ δευτέρου», ημέρα Παρασκευή: 27 Οκτωβρίου 1872, που ήταν πράγματι Παρασκευή κατά το ιουλιανό ημερολόγιο. Η παραδομένη μεταγραφή γράφει «Απριλίου … εβδομηκοστού πρώτου» (27 Απριλίου 1871)· εκείνη η ημέρα όμως ήταν Τρίτη και θα ήταν πριν από την ίδια την πράξη, γι’ αυτό η ανάγνωση του 1872 κρατιέται προσωρινά. Ο Σταμάτιος αναφέρει τη Δεσποινού ως «σύζυγό» του· η σημείωση δεν δίνει την ημέρα του γάμου.
Επιλεγμένη ανάγνωση της πράξης 50 της 10ης Μαΐου 1871. Η σημείωση παραλαβής διαβάζεται 27 Οκτωβρίου 1872· η συντομογραφία του μήνα χρειάζεται δεύτερη παλαιογραφική ανάγνωση. Οι δηλώσεις παραλαβής δεν είναι ανεξάρτητη πιστοποίηση.
1871 → 1877
Δύο αδελφές ετοιμάζουν το δικό τους σπίτι.
Το 1871 και το 1876 τις κόρες τις προικίζει μόνος ο πατέρας· το 1899, για την αδελφή τους Ζωή, βάζουν χρήματα και τα αδέλφια Παντελής και Νικόλαος.
Σαράντα ένα χρόνια μετά την προίκα της Δεσποινούς, ο γιος της Δημήτριος Χούλης έρχεται από την Κατάνια για να συμφωνήσει τον δικό του γάμο στη Χίο.
Για τη Δεσποινού και την Πολυξένη, ο Δημήτριος Καρδασιλάρης προβλέπει από 17.000 γρόσια, δώδεκα οκάδες χάλκινα σκεύη, καθρέπτη, ρούχα και κλινοσκεπάσματα. Η Δεσποινού παίρνει γκαρνταρόμπα, η Πολυξένη καρυδένιο σεντούκι. Μαζί αναφέρονται μια εικόνα και οι ευχές των γονιών. Η παραλαβή για την Πολυξένη καταγράφεται στις 9 Ιουλίου 1877. Η πράξη για την προίκα της Δεσποινούς συντάσσεται τη Δευτέρα 10 Μαΐου 1871, στο σπίτι του πατέρα της στον Κάμπο.
ΓΑΚ Χίου · προικοσύμφωνα 50 και 109 · μία παραδομένη μεταγραφή της 109 επιγράφεται 119· από την επόμενη όψη χρησιμοποιείται μόνο η καταληκτική λωρίδα της 109.
Μαριγώ · ανατροφή
Κόρες · προίκες
Γιοι · τέσσερα μερίδια
Οικογενειακές προβλέψεις · διαθήκη 1872Διαθήκη · 8 Αυγούστου 1872
Η φροντίδα, πριν από τη διανομή
Στη Μαριγώ, μετά τον θάνατο του Αντωνίου
Η διαθήκη της αναθέτει την περιουσία και τη φροντίδα των παιδιών.
Προίκα και γαμήλιος εξοπλισμός
Αργυρώ
Αμαλία
Ευανθία
Με τη συναίνεση των επιτρόπων
Πώληση κτημάτωνήΜετρητά της περιουσίας
Μετά τον γάμο των τριών θυγατέρων
Και μετά τον θάνατο της Μαριγώς
Τέσσερα ίσα μερίδια από όσα θα απομένουν
Δημήτριος
Αλέξανδρος
Περικλής
Γεώργιος
Το σχέδιο εξηγεί τους όρους της διαθήκης. Δεν βεβαιώνει ότι εκπληρώθηκαν ή ότι έγινε η διανομή.
Ένα χρέος που χαρίζεται
300 γρόσια
Στη διαθήκη του 1872, ο Αντώνιος χαρίζει τα 300 γρόσια που του χρωστά με ομόλογο ο Κωνσταντίνος, τον οποίο ο ίδιος αποκαλεί αδελφό του. Η φράση δεν ταυτοποιεί από μόνη της τον Κωνσταντίνο με άλλες απογραφικές εγγραφές.
Η φροντίδα για την Αργυρή
100 γρόσια
Αφήνει 100 γρόσια στη μητέρα του Αργυρή και ζητά η Μαριγώ ή τα παιδιά να αναλάβουν με δικά τους έξοδα την ταφή της. Δεν προκύπτει εδώ πότε έγινε.
Ελένη · Αικατερίνη · Πηνελόπη
100 γρόσια σε καθεμία
Ορίζει ότι οι τέσσερις γιοι θα δώσουν από 100 γρόσια στις ήδη παντρεμένες κόρες: την Ελένη, σύζυγο Γεωργίου Νέστορος, την Αικατερίνη, σύζυγο Μιχαήλ Ζέπου, και την Πηνελόπη, σύζυγο Ζωρζή Σαπατίνου. Τα χαρακτηρίζει πλήρη κληρονομική εξόφληση. Πρόκειται για πρόβλεψη, όχι απόδειξη καταβολής.
Νοσοκομείο · Λωβοκομείο
250 + 250 γρόσια
Οι γιοι θα δώσουν 250 γρόσια στο νοσοκομείο και άλλα 250 στο λωβοκομείο. Πρόκειται για πρόβλεψη της διαθήκης, όχι απόδειξη καταβολής.
Αν η Μαριγώ ξαναπαντρευόταν
3.000 + 2.000 = 5.000 γρόσια
Σε αυτή την περίπτωση θα λάμβανε πίσω την προίκα των 3.000 γροσίων και άλλα 2.000 από την περιουσία, ως πλήρη κληρονομική εξόφληση. Τότε την εκτέλεση της διαθήκης θα αναλάμβαναν μόνο οι επίτροποι. Ο όρος δεν αποδεικνύει νέο γάμο ή πληρωμή.
Επίτροποι και μάρτυρες
Στην παραδομένη μεταγραφή της διαθήκης, ο Αντώνιος εμφανίζεται αυτοπροσώπως στο Μνημονείο Χίου και ζητά να γραφούν οι επιθυμίες του, προνοώντας για τον θάνατο ή ενδεχόμενη απώλεια πνευματικών και σωματικών δυνάμεων. Οι μνήμονες τον περιγράφουν με σώας φρένας και υγιές σώμα. Ορίζει δύο επιτρόπους για την εκτέλεση μετά τον θάνατό του: «Γ. Συνεφιάν» — στο βιβλίο του Μνημονείου το όνομά του γράφεται ολόκληρο, «Μιχαήλ Γ.» — και Ιωάννη, με γραφή «Παντελίδην [ή Πατελίδαν]». Η μεταγραφή κατονομάζει μάρτυρες τον Νικόλαο Γ. Συνεφιάν και τον Σταμάτιο Δημητραλάκη. Οι αβέβαιες γραφές διατηρούνται· δεν πιστοποιούμε ιατρική κατάσταση, συγγένεια ή ταύτιση με άλλα πρόσωπα.
Μια αίτηση αμοιβαίας συγχώρησης
Πριν από τις κληρονομικές προβλέψεις, το κείμενο παρουσιάζει τον Αντώνιο να συγχωρεί από καρδιάς τους ομογενείς του χριστιανούς και να ζητά την ίδια συγχώρηση από αυτούς. Είναι διατύπωση αυτής της διαθήκης, όχι καταγραφή συγκεκριμένης διαμάχης ή μεταγενέστερης συμφιλίωσης.
Η περιουσία στη Μαριγώ
Η διαθήκη περιγράφει όλη την κινητή και ακίνητη περιουσία, χρήματα και υλικά κάθε είδους, να περνά μετά τον θάνατό του στην εξουσία και κυριότητα της Μαριγώς, κόρης Χριστοδούλου Δαμαλά. Προβλέπει χρήση και διαχείριση χωρίς ενόχληση από τους κληρονόμους. Της αναθέτει τα έξοδα της δικής του κηδείας και των μνημοσύνων, σύμφωνα με την εκκλησιαστική τάξη και την αξιοπρέπειά του. Είναι όροι της διαθήκης, όχι απόδειξη μεταβίβασης ή πληρωμής.
Ανατροφή και χρηματοδότηση των προικών
Για τα παιδιά ζητά καλή ανατροφή «εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου». Για Αργυρώ, Αμαλία και Ευανθία προβλέπει προίκα και γαμοστολισμό ανάλογα με την περιουσία, πάντοτε με συναίνεση των επιτρόπων. Τα χρήματα μπορούν να προέλθουν από πώληση κτημάτων ή από όσα μετρητά θα βρεθούν στην περιουσία. Δεν προκύπτει συγκεκριμένο σχολείο, ποσό προίκας ή πραγματοποιημένη πώληση.
Τέσσερις γιοι, τέσσερα ίσα μερίδια
Το κείμενο τοποθετεί τη διανομή της περιουσίας που θα απομένει μετά τον γάμο των τριών θυγατέρων και τον θάνατο της Μαριγώς. Κατονομάζει Δημήτριο, Αλέξανδρο, Περικλή και Γεώργιο ως τους τέσσερις γιους που θα λάβουν ίσα μερίδια. Τους αναθέτει τα έξοδα της κηδείας και των μνημοσύνων της μητέρας τους. Η πρόβλεψη δεν πιστοποιεί πότε εκπληρώθηκαν οι όροι ή ότι έγινε η διανομή.
Η ανάγνωση στο τέλος
Η μεταγραφή καταγράφει ότι ο διαθέτης ρωτήθηκε μία και δύο φορές αν ήθελε να προσθέσει κάτι και απάντησε αρνητικά. Περιγράφει ευκρινή, μεγαλόφωνη ανάγνωση, τη συμφωνία του με το περιεχόμενο και υπογραφή από τον ίδιο, τους μάρτυρες και τους μνήμονες. Πρόκειται για την καταληκτική δήλωση του κειμένου· δεν πιστοποιούμε αυθεντικότητα υπογραφών ή μεταγενέστερη ισχύ της διαθήκης.
Προβλέψεις και διατυπώσεις της διαθήκης 639 του 1872, από την παραδομένη μεταγραφή και επιλεγμένα σημεία των φωτογραφιών. Οι αβέβαιες γραφές ονομάτων διατηρούνται· δεν βεβαιώνεται πληρωμή, εκπλήρωση όρων, ασθένεια ή ότι αυτή έμεινε η τελευταία ισχύουσα διαθήκη.
1872
Να φροντίσει τα παιδιά.
Στη διαθήκη του ο Αντώνιος θυμάται τη μητέρα του Αργυρή· Αργυρώ λέγεται και μία από τις κόρες για τις οποίες προβλέπει προίκα.
Η εμπιστοσύνη στη Μαριγώ μένει: στη διαθήκη του 1895 οι τέσσερις γιοι κληρονομούν μετά τον θάνατο και των δύο γονιών. Και η προίκα της Αμαλίας γίνεται υπόσχεση το 1877: 250 χρυσές λίρες.
Στη διαθήκη της 8ης Αυγούστου 1872, ο Αντώνιος εμπιστεύεται τη διαχείριση στη Μαριγώ και ζητά να φροντίσει την ανατροφή των παιδιών. Προβλέπει προίκες για Αργυρώ, Αμαλία και Ευανθία, ενώ η περιουσία θα μοιραστεί αργότερα σε τέσσερις γιους. Θυμάται ακόμη τη μητέρα του Αργυρή και αφήνει από 250 γρόσια στο νοσοκομείο και στο λωβοκομείο. Αυτή η διαθήκη καταγράφει περισσότερα παιδιά από την απογραφή του σπιτιού το 1870.
ΓΑΚ Χίου · διαθήκη 639, 8.8.1872
Ο Χατζηγιάννης και το ταξίδι.
01Χίος02Ιεροσόλυμα03Χίος
1872–1960
Ο Χατζηγιάννης και το ταξίδι.
Ο γιος που ταξίδεψε παιδί με τον πατέρα του στα Ιεροσόλυμα είναι αυτός που, το 1888, καλεί τον μνήμονα στον κατάκοιτο πατέρα του.
Ήταν τότε περίπου δεκαέξι ετών. Ο Ιωάννης ζει ως το 1960, και ένα οικογενειακό μνήμα κρατά μαζί το όνομά του, του γιου του Στυλιανού, της Άννας και της εγγονής του Μαρκέλλας.
Ο Ιωάννης ταξιδεύει μικρός με τον πατέρα του στα Ιεροσόλυμα. Το προσκύνημα δίνει και στους δύο τον τίτλο του Χατζή· το σωζόμενο δίπλωμα δεν επιτρέπει να διαβαστεί η χρονολογία του. Με τη Βιργινία Κουτσουράδη αποκτά τέσσερις κόρες και τρεις γιους. Συμμετέχει επίσης στην τοπική κοινωνική και δημοτική ζωή της Χίου.
Από τις πηγές: ¶132
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Το προσκύνημα, τα παιδιά και η Σεριώτισσα.
Ένα προσκύνημα. Μια οικογενειακή συνέχεια.
Πατέρας + ΙωάννηςΙεροσόλυμαΧατζής · ευλογία Πατριάρχη Ιεροσολύμων
Η εγγονήΒιργινία ΜισαηλίδηΣύζυγος Μιχαήλ Μισαηλίδη · φυλάει το δίπλωμα
Η χρονολογίαΠαραμένει αδιάβαστηΠίσω από την κορνίζα
Οι γονείςΧατζηγιάννης + ΒιργινίαΤέσσερις κόρες · τρεις γιοι
Ο γιος που επιζείΣτυλιανόςΤο όνομα ως ελπίδα · ερμηνεία της μελέτης
Ο γάμοςΆννα ΚαραμαούναΔύο οικογένειες της βυρσοδεψίας
Το δίπλωμα διατηρεί τη μνήμη του προσκυνήματος. Οι οικογενειακές σχέσεις συνεχίζονται μέσα από τον Στυλιανό και την Άννα. Το σχέδιο δεν αναπαράγει σφραγίδα ή κείμενο του πρωτοτύπου.
01
Πατέρας και γιος
Ο Ιωάννης (1872–1960) ταξιδεύει μικρός με τον πατέρα του στα Ιεροσόλυμα. Και οι δύο παίρνουν το προσωνύμιο Χατζής. Το δίπλωμα φέρει την ευλογία του Πατριάρχη Ιεροσολύμων. Η μελέτη το καταγράφει στην οικία της εγγονής του Χατζηγιάννη, Βιργινίας, συζύγου του Μιχαήλ Μισαηλίδη. Η κορνίζα δεν επιτρέπει να διαβαστεί η χρονολογία· ο χρόνος του προσκυνήματος παραμένει άγνωστος.
02
Η οικογένεια του Χατζηγιάννη
Με τη Βιργινία Κουτσουράδη, που πεθαίνει στη Χίο στις 16 Μαΐου 1933, αποκτά τέσσερις κόρες και τρεις γιους. Από τους γιους επιζεί ο Στυλιανός. Παντρεύεται την Άννα Καραμαούνα, με οικογενειακούς δεσμούς στη βυρσοδεψία.
03
Ένα όνομα, μια ελπίδα
Ο Βαρλάς σημειώνει ότι το όνομα Στυλιανός συναντάται σε παιδιά που γεννιούνται μετά από δυσκολίες εγκυμοσύνης ή απώλειες βρεφών. Πρόκειται για ερμηνεία του ονόματος· η μελέτη δεν προσδιορίζει τι συνέβη σε κάθε παιδί του Χατζηγιάννη.
04
Δεσμοί που περνούν από πολλά επώνυμα
Ο γάμος του Στυλιανού με την Άννα Καραμαούνα ενώνει δύο επιχειρηματικές οικογένειες με δραστηριότητα στη μεταποίηση δέρματος. Η μελέτη συνδέει αυτόν τον γάμο και με την ενίσχυση των δεσμών με την οικογένεια Μαυριδόγλου, χωρίς να ορίζει εδώ μια συγκεκριμένη γραμμή συγγένειας.
05
Ο τόπος της επιστροφής
Ο Ιωάννης συμμετέχει στο Δημοτικό Συμβούλιο και σε επαγγελματικές και κοινωνικές επιτροπές. Τα περισσότερα μέλη της οικογένειας αναπαύονται στη Σεριώτισσα, κοντά στο περιβόλι. Ο κλάδος του Παντολέοντα έχει διαφορετική ταφική διαδρομή.
06
Η προηγούμενη γενιά της Βιργινίας
Για τον Γεώργιο Κουτσουράδη, πατέρα της Βιργινίας που παντρεύτηκε τον Χατζηγιάννη, η σημείωση αναφέρει ότι είχε πεθάνει πριν από το 1933, έτος θανάτου της κόρης του. Δεν προκύπτει ακριβής ημερομηνία.
Περισσότερα ίχνη στην ίδια μελέτη
Ένα σημείο αναφοράς της οικογένειας
Το περιβόλι που αποκτήθηκε το 1860, κοντά στο κοιμητήριο της Σεριώτισσας, παραμένει σημείο αναφοράς της οικογένειας στη διήγηση του Βαρλά. Η διατύπωση αφορά τη μελέτη και δεν βεβαιώνει σημερινή κυριότητα.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι εκτιμήσεις, τα κενά και οι υποθέσεις διατηρούνται ως τέτοια.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶132
Τέλος κεφαλαίου 6 / 27
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 07 · 1872–1877Μια υπόσχεση πριν από τον γάμο.Περίπου 14 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
500
Χρυσά εικοσάφραγκα Γαλλίας
Ο πατέρας υπόσχεται 500 νομίσματα ως προίκα. Τα υπόλοιπα προβλέπονται σύμφωνα με τα τοπικά έθιμα, χωρίς αναλυτικό κατάλογο εδώ.
1 ημέρα πριν
Πριν από την τελετή
Η προίκα προβλέπεται να παραδοθεί στον γαμπρό μία ημέρα πριν από τον γάμο. Η πράξη δεν είναι απόδειξη ότι παραδόθηκε.
6 μήνες
Η προθεσμία
Η τελετή ορίζεται να γίνει μέσα σε έξι μήνες από την πράξη. Δεν προκύπτει από αυτήν η ακριβής ημέρα του γάμου.
250
Μια ρήτρα υπαναχώρησης
Αν ο γαμπρός αρνηθεί να παντρευτεί την Πηνελόπη πριν ή κατά τη λήξη της προθεσμίας, προβλέπονται 250 γαλλικά χρυσά εικοσάφραγκα προς εκείνη. Δεν γνωρίζουμε ότι ενεργοποιήθηκε η ρήτρα.
Αντώνιος Αποστόλου ΒαχάςΠατέρας της Πηνελόπης
Πηνελόπη + Πέτρος ΞανθάκηςΟι μέλλοντες σύζυγοι της πράξης
Ευρυδίκη + Παντολέων ΚαρδασιλάρηςΗ κόρη τους και ο σύζυγός της · από το παραδομένο δέντρο
Σχηματική απεικόνιση όρων και συγγένειας· δεν αναπαριστά τα πραγματικά νομίσματα ή πρόσωπα.
8.1.1872
Μια υπόσχεση πριν από τον γάμο.
Το ζευγάρι αυτής της υπόσχεσης έγινε γονείς της Ευρυδίκης, που το 1900, μαζί με τον Παντελή, χάρισε στον πατέρα της 300 χρυσά νομίσματα από στοργή.
Ο Πέτρος έζησε ως τον Οκτώβριο του 1921, περίπου ενενήντα χρονών. Η Πηνελόπη εμφανίζεται ξανά το 1923, ως γιαγιά, στην αγγελία για τον εγγονό της Πέτρο — πενήντα ένα χρόνια μετά από αυτό το χαρτί.
Στην Αγία Μαρίνα Εγκραιμού, ο Αντώνιος Αποστόλου Βαχάς καλεί τον μνήμονα Δημήτριο Βλαστό για τον επικείμενο γάμο της κόρης του Πηνελόπης με τον Πέτρο Ζαννή Ξανθάκη. Πριν αρχίσει η κοινή ζωή, το χαρτί ορίζει τι θα παραδοθεί και ποιες υποχρεώσεις αναλαμβάνονται. Το παραδομένο δέντρο συνδέει το ζευγάρι με την Ευρυδίκη Ξανθάκη, σύζυγο του Παντολέοντα Καρδασιλάρη.
Η ημερομηνία 8 Ιανουαρίου 1872 γράφεται και στο περιθώριο του βιβλίου του Μνημονείου, με την ένδειξη «Σάββατο»· η 8η Ιανουαρίου 1872 ήταν πράγματι Σάββατο στο ιουλιανό ημερολόγιο. Η πράξη διαβάστηκε μεγαλόφωνα και υπογράφεται από πατέρα, γαμπρό και μάρτυρες. Δεν προσθέτουμε ημερομηνία τελετής ή βεβαιωμένη πληρωμή.
Σχηματική απόδοση των στοιχείων του εγγράφου· όχι απεικόνιση σωζόμενων αντικειμένων.Οι διαφορετικές στιγμές του τίτλου
28 Απριλίου 1873 · παλαιότερη καταχώριση
Το παλιότερο ίχνος του τίτλου
Μια σημείωση στην ώα παραπέμπει στο χοτζέτι 2077, καταχωρισμένο στις 28 Απριλίου 1873, ως βεβαίωση της ιδιοκτησίας των προηγούμενων κατόχων. Αυτό είναι προηγούμενο της συγκεκριμένης ιδιοκτησίας, όχι χρονολογία έναρξης της οικογένειας.
Πριν την καταχώριση του 1894 · χωρίς εξακριβωμένη μετατροπή ημερολογίου
Η διαδρομή που αφηγείται ο τίτλος
Ο τίτλος κατονομάζει προηγούμενους ιδιοκτήτες, τον Απόστολο και τον Μηνά, και μετά τον θάνατό τους τον κληρονόμο Νικόλαο Αποστόλου Σταμούλη. Αφηγείται αγορά από τον Δημήτριο Ιακώβου, μέσω δικαστικής απόφασης λόγω χρέους, για 200 χρυσές οθωμανικές λίρες. Πρόκειται για την αναφορά του τίτλου· η ίδια η δικαστική απόφαση δεν ελέγχθηκε εδώ. Η ακριβής χρονολογία της αγοράς δεν έχει εξακριβωθεί· δεν τεκμηριώνεται εδώ η χρονική της σχέση με την παλαιότερη καταχώριση του 1873.
22 Φεβρουαρίου 1894
Οι γείτονες γύρω από το χωράφι
Ο Δημήτριος παρουσιάζει στο Μνημονείο το χοτζέτι 204 και ζητά την καταχώρισή του. Για το περιβολοχώραφο των 27 οργυιών στον Άγιο Γεώργιο Χατζηλουκή κατονομάζονται ο Θεόδωρος Καββάδας, η Ασπασία Χατζηλουκή και ο Κωνσταντίνος Φραγκάκης. Οι μνήμονες Δημήτριος Βλαστός και Γεώργιος Μερούσης υπογράφουν και σφραγίζουν την καταγραφή. Στο περιθώριο σημειώνεται ότι η ιδιοκτησία των προηγούμενων κατόχων, του Αποστόλου και του Μηνά, στηριζόταν σε παλαιότερη πράξη, αρ. 2077 της 28ης Απριλίου 1873. Οι οργυιές διατηρούνται όπως δίνονται, χωρίς αυθαίρετη μετατροπή σε τετραγωνικά μέτρα.
Αναφορά στην πράξη 4161 και στις σημειώσεις της ώας. Το ποσό των 200 χρυσών λιρών αφορά την παλαιότερη αγορά που αφηγείται ο τίτλος, όχι τη μεταγενέστερη πώληση των 230 λιρών. Το οθωμανικό έτος 1307 δεν μετατρέπεται εδώ σε χριστιανική χρονολογία. Η μεταγενέστερη σημείωση της ώας γράφει 2 Ιανουαρίου 1900, ενώ η μελέτη Βαρλά δίνει 27 Ιανουαρίου 1900 για την πώληση. Διατηρούμε τη χρονολογία της μελέτης στην κύρια αφήγηση και εμφανίζουμε τη διαφορά των πηγών χωρίς να την επιλύουμε. Οι 27 και περίπου 32 οργυιές δεν εξισώνονται με βεβαιότητα.
1873 → 1900 · οι αναφορές του τίτλου
Το περιβόλι περνά στον Παντολέοντα.
Το 1894 ο Δημήτριος Ιακώβου καταχωρίζει τίτλο για περιβολοχώραφο στον Άγιο Γεώργιο Χατζηλουκή. Στις 27 Ιανουαρίου 1900 πουλά στον γιο του Παντολέοντα κτήμα στην ίδια θέση, με αναφορά και στον προηγούμενο τίτλο. Το νέο συμβόλαιο περιγράφει τρία δωμάτια, αχυρώνα, μαγκανοπήγαδα και στέρνα, με τίμημα 230 οθωμανικές λίρες. Η παλαιότερη καταγραφή αναφέρει 27 οργυιές και η μεταγενέστερη περίπου 32, μαζί με δεύτερο τίτλο αγοράς. Κρατάμε τη διαφορά· δεν ταυτίζουμε αυθαίρετα τις δύο εκτάσεις.
Σχηματική απόδοση των στοιχείων του εγγράφου· όχι απεικόνιση σωζόμενων αντικειμένων.Στη διαθήκη του Ιωάννη Μάσχα · 1874
Η φωνή του μέσα στο σπίτι
Ο μνήμων πηγαίνει στο σπίτι του Ιωάννη, απέναντι από τον Άγιο Πολύκαρπο στην οδό Ταλάρου. Η πράξη αναφέρει πιστοποιητικό τριών ιατρών για την πνευματική του διαύγεια. Πριν καταγράψει τη θέλησή του, απομακρύνει από το δωμάτιο όλους εκτός από τους μάρτυρες.
Ποια θεωρεί δική του θέληση
Ο Ιωάννης ανακαλεί προηγούμενες διαθήκες, δωρεές και εκχωρήσεις. Δηλώνει ότι άλλα έγγραφα που περιόριζαν την περιουσία του έγιναν παρά τη θέλησή του, με «παραβίαση και αποπλάνηση». Είναι δικός του ισχυρισμός: η πράξη δεν κατονομάζει υπαίτιο ούτε αποδεικνύει συγκεκριμένη οικογενειακή σύγκρουση.
Γιοι και κόρες με διαφορετικές προβλέψεις
Η περιουσία θα περνούσε ισόποσα στους Θεόδωρο, Λεωνίδα και Γεώργιο. Ο μεγαλύτερος γιος Στέφανος θα λάμβανε 5.000 γρόσια. Για τη Μαρούκα, τη Μπατού, τη Βιερού, τη Μαριγώ και την Αργεντού ορίζει από 1.000 γρόσια. Αυτά είναι κληροδοτήματα που ζητά να πληρωθούν, όχι αποδείξεις καταβολής.
Οι άνθρωποι που ακούνε τη διαθήκη
Η μεταγραφή κατονομάζει τον μνήμονα Γιάγκο Μ. Ιωαννίδη και τρεις μάρτυρες: Παντολέοντα Αυγερινό, Γεώργιο Βιτιάδη και Απόστολο, του οποίου το επώνυμο είναι ατελές στο κυρίως κείμενο· η γραμμή υπογραφής γράφει «Α. Λάπος». Τους δηλώνει χωρίς συγγένεια προς τον μνήμονα ή τον διαθέτη.
Σε ποιους αναθέτει την εκτέλεση
Ο Ιωάννης ορίζει επιτρόπους τον Ιάκωβο Γ. Σαρίκα και τον Παντελή, με επώνυμο που η μεταγραφή δίνει ως «[Ρ]ούχον». Τους ζητά να εκτελέσουν τη διαθήκη μετά τον θάνατό του. Η εντολή δεν αποδεικνύει ότι ολοκλήρωσαν το έργο.
Μια ευχή για συγχώρηση
Στη διαθήκη δηλώνει ότι συγχωρεί τους Χριστιανούς του ίδιου δόγματος και ζητά από εκείνους την ίδια συγχώρηση. Είναι δική του ευχή· δεν κατονομάζει πρόσωπο ή συγκεκριμένο περιστατικό.
Το κτήμα που περιγράφει
Περιγράφει ένα κτήμα στον Άγιο Πολύκαρπο με σπίτι, το μέρος του περιβολιού που του ανήκει και «μάγκανον», μαζί με την κινητή του περιουσία. Το τοποθετεί κοντά στο κτήμα του Αγίου Παντελεήμονος και του Ξένου Κουφοδόντη. Η φράση δεν καθορίζει ολόκληρη την έκταση ούτε ταυτίζει το κτήμα με μεταγενέστερο οικογενειακό σπίτι.
Τρεις εκκλησίες, τρεις προβλέψεις
Πέρα από τα δύο ιδρύματα περίθαλψης, ορίζει 500 γρόσια για τον Άγιο Πολύκαρπο, 100 για τον Άγιο Γεώργιο Ταλάρου και 500 για τον Μητροπολιτικό Ναό των Αγίων Βικτώρων. Είναι ποσά της διαθήκης, χωρίς απόδειξη ότι καταβλήθηκαν.
Η φροντίδα μετά τον θάνατό του
Ζητά επίσης από τους κληρονόμους του να καλύψουν τα έξοδα μετά τον θάνατό του, τα μνημόσυνα, τις λειτουργίες και τις άλλες θρησκευτικές υποχρεώσεις σύμφωνα με την εκκλησιαστική συνήθεια. Η διαθήκη ορίζει την υποχρέωση, χωρίς να καταγράφει την τέλεσή τους.
Η διαθήκη ακούγεται και υπογράφεται
Στο τέλος ο μνήμων τον ρωτά δύο φορές αν θέλει να προσθέσει κάτι. Μετά διαβάζει τη διαθήκη καθαρά και δυνατά στον ίδιο και στους μάρτυρες, που την επιβεβαιώνουν. Η μεταγραφή καταγράφει την ιδιόχειρη υπογραφή του διαθέτη, τις υπογραφές των μαρτύρων και τη σφραγίδα του μνήμονα.
Σχηματικά σύμβολα των όρων της παραδομένης μεταγραφής, με σύγκριση επιλεγμένων σημείων του χειρογράφου. Τα αβέβαια αρχικά και οι διαφορές ονομάτων διατηρούνται· δεν βεβαιώνεται εκτέλεση της διαθήκης ή καταβολή ποσών.
25.5.1874
Η φροντίδα φτάνει πέρα από το σπίτι.
Πέντε διαθήκες του αρχείου θυμούνται το λωβοκομείο: του Αντωνίου το 1872, του Μάσχα το 1874 και τρεις του Δημητρίου Ιακώβου, του 1888, του 1894 και του 1901.
Οι εγγονές του Μάσχα, κόρες της Μπατούς και του Κωνσταντίνου —η Αριέτα, η Μαριγώ, η Αικατερίνη, η Ελέγκω— θα εμφανιστούν στις προίκες του 1876 και του 1906 και στην πράξη μεριδίων του 1906.
Ο Ιωάννης Στεφάνου Μάσχας, πατέρας της Μπατούς που συνδέεται με τον Κωνσταντίνο Καρδασιλάρη στη μελέτη, αφήνει στη διαθήκη του χρήματα και για την πόλη του. Προβλέπει από 500 γρόσια για το νοσοκομείο και το ίδρυμα περίθαλψης ανθρώπων με λέπρα, καθώς και δωρεές σε εκκλησίες. Ταυτόχρονα ορίζει μερίδια και ποσά για τους γιους και τις πέντε κόρες του. Το έγγραφο φέρνει κοντά δύο πλευρές της ζωής στον Κάμπο: την οικογένεια και την έγνοια για την κοινότητα.
ΓΑΚ Χίου · διαθήκη 45, 25.5.1874
1895 · κληρονομιά
1898 · 80 λίρες
Γεώργιος · οινοπώλης
Σχηματική απόδοση των στοιχείων του εγγράφου· όχι απεικόνιση σωζόμενων αντικειμένων.Οι τίτλοι και οι γείτονες της αποθήκης
6 Νοεμβρίου 1875 · παραπομπή τίτλου
Ο παλαιότερος τίτλος της πράξης.
Η αγορά 2323 της 6ης Νοεμβρίου 1875 αναφέρεται στο πωλητήριο ως τίτλος του Αντωνίου. Το πρωτότυπο της αγοράς δεν εξετάστηκε εδώ· η ημερομηνία δεν είναι χρονολογία κατασκευής της αποθήκης.
16 Φεβρουαρίου 1895 · παραπομπή διαθήκης
Η συζυγική κληρονομιά της Μαριγώς.
Η πράξη στηρίζει την κυριότητα και κατοχή της Μαριγώς στη συζυγική κληρονομιά, με παραπομπή στη διαθήκη 1351 του Αντωνίου της 16ης Φεβρουαρίου 1895. Αυτή είναι η ημερομηνία της διαθήκης, όχι βεβαιωμένη ημερομηνία θανάτου ή αποδοχής κληρονομιάς.
Την προηγούμενη ημέρα της πώλησης του 1898
Η απόφαση που επικαλείται το πωλητήριο.
Το πωλητήριο αναφέρει την απόφαση 2583 του Μεικτού Εκκλησιαστικού Συμβουλίου της Μητρόπολης Χίου με «χθεσινή» ημερομηνία. Αναφέρει την κατάθεσή της στο μνημονείο και ότι η πώληση γίνεται δυνάμει αυτής. Το πρωτότυπο της απόφασης δεν εξετάστηκε εδώ.
20 Οκτωβρίου 1898
Το μαγαζείον μαζί με το οικόπεδό του.
Η Μαριγώ πωλεί όλη την αποθήκη μαζί με το οικόπεδο και τα δικαιώματά της, δηλώνοντας ότι είναι ελεύθερη από χρέος, υποθήκη και αξίωση τρίτου. Αναγνωρίζει ότι παρέλαβε ακέραιες τις 80 οθωμανικές λίρες· ο Γεώργιος αποδέχεται την αγορά και παραλαμβάνει κυριότητα και κατοχή. Η ελευθερία από βάρη είναι δήλωση του συμβολαίου του 1898, χωρίς βεβαίωση σημερινής κυριότητας.
ΈμπροσθενΗ οδός
ΌπισθενΟικία Κωνσταντίνου Κυρλαγκίτση
Δεξιά · χειρόγραφο«Οικία των κληρονόμων Αντωνίου Καρδασιλάρη»
ΑριστεράΕρείπιο κληρονόμων Κωνσταντίνου Γλύψη
Μαγαζείον (αποθήκη)
Σχετικά όρια όπως περιγράφονται στην πράξη, χωρίς σημεία του ορίζοντα, κλίμακα ή ταύτιση με σημερινό οικόπεδο. Η δεξιά γειτονική οικία αναφέρεται στο χειρόγραφο αλλά παραλείπεται στην παραδομένη μεταγραφή. Το όνομα δεν τεκμηριώνει εδώ συγγένεια ή ταύτιση με άλλη οικογενειακή οικία.
Οι παλαιότεροι τίτλοι και η απόφαση του Συμβουλίου αναφέρονται από το πωλητήριο· τα πρωτότυπα της αγοράς 2323 και της απόφασης 2583 δεν εξετάστηκαν εδώ. Η διαθήκη του 1895 έχει χωριστό περιορισμένο έλεγχο, χωρίς πιστοποίηση ολόκληρου του χειρόγραφου σώματός της.
1875 → 1895 → 1898 · αναφορές τίτλων και πώληση
Μια αποθήκη, από τη Μαριγώ στον Γεώργιο.
Στο περιθώριο της διαθήκης του Αντωνίου, μια μεταγενέστερη σημείωση γράφει τον αριθμό αυτής της πώλησης: 4701.
Ο Γεώργιος γράφεται οινοπώλης, όπως ο πατέρας του στην απογραφή του 1870. Το ίδιο περιθώριο σημειώνει ότι το 1903 πουλήθηκε και το σπίτι, με την πράξη 5170.
Ως παλαιότερο τίτλο, το πωλητήριο αναφέρει την αγορά 2323 της 6ης Νοεμβρίου 1875 ως τίτλο του Αντωνίου και τη διαθήκη του της 16ης Φεβρουαρίου 1895 ως βάση της συζυγικής κληρονομιάς της Μαριγώς Δαμαλά. Η αποθήκη βρίσκεται στα Τζατζαλά, στην ενορία Αγίων Βικτώρων. Στις 20 Οκτωβρίου 1898 η Μαριγώ την πουλά στον γιο τους Γεώργιο, που αναφέρεται ως οινοπώλης, για 80 οθωμανικές λίρες. Η ίδια βάζει σταυρό αντί υπογραφής και ο Νικόλαος Παντζάρης υπογράφει κατ’ εντολή της.
ΓΑΚ Χίου · πράξεις 1351 και 4701
10 οκάδες · χάλκινα σκεύη
Καθρέπτης του τοίχου
Καρυδένιο σεντούκι
Σχηματική απόδοση των στοιχείων του εγγράφου· όχι απεικόνιση σωζόμενων αντικειμένων.Η υπόσχεση και οι όροι της
3 Οκτωβρίου 1876
Το συμφωνητικό
Ο πατέρας και ο γαμπρός αναλαμβάνουν τις υποχρεώσεις της πράξης.
Μία ημέρα πριν
Η παράδοση της προίκας
Τα συμφωνημένα αντικείμενα προβλέπεται να παραδοθούν στον Παντολέοντα πριν από την τελετή.
Μέσα σε έναν χρόνο
Η προγραμματισμένη τελετή
Η προθεσμία μετρά από την πράξη· η πραγματική ημέρα του γάμου δεν επιβεβαιώνεται εδώ.
Αν αρνηθεί τον γάμο
3.000 γρόσια προς την Αριέτα
Αν ο γαμπρός αρνηθεί πριν ή κατά τη λήξη της προθεσμίας, ορίζει πρόστιμο μέσω της νόμιμης αρχής. Δεν τεκμηριώνεται ότι ενεργοποιήθηκε.
Όροι του συμφωνητικού, όχι βεβαιωμένα μεταγενέστερα γεγονότα. Η παράδοση και η πληρωμή δεν επιβεβαιώνονται από αυτή την πράξη.
1876
Ένα καρυδένιο σεντούκι για την Αριέτα.
Στις 3 Οκτωβρίου 1876, μια Κυριακή, στο σπίτι του στη συνοικία του Αγίου Γεωργίου της Απλωταριάς, ο Κωνσταντίνος Δημητρίου συμφωνεί την προίκα της κόρης του Αριέτας για τον γάμο της με τον Παντολέοντα Ιωάννου Καμπανέλα, γνωστό και ως Ντουρλουντάδο. Μια εικόνα, δέκα οκάδες χάλκινα σκεύη, καθρέπτης, καρυδένιο σεντούκι, ρούχα και κλινοσκεπάσματα περιγράφουν το νέο νοικοκυριό. Η τελετή προβλέπεται μέσα σε έναν χρόνο· αυτό δεν είναι βεβαιωμένη ημερομηνία γάμου. Ο πατέρας υπογράφει και ο γαμπρός βάζει σταυρό, καθώς δηλώνει ότι δεν γνωρίζει γράμματα.
ΓΑΚ Χίου · πράξη 17121, 3.10.1876
100 · υπό όρους
Ένας όρος για την προστασία της Πολυξένης
Αν ο γαμπρός αθετούσε το προικοσύμφωνο και αρνούνταν να παντρευτεί την Πολυξένη, στη λήξη της προθεσμίας ή νωρίτερα, προβλεπόταν αποζημίωση 100 οθωμανικών λιρών προς εκείνη. Η πράξη διατυπώνει έναν όρο· δεν αποδεικνύει ότι επιβλήθηκε ή πληρώθηκε το ποσό.
1 ημέρα πριν
Μία ημέρα πριν από την τελετή
Τα χρήματα και τα αντικείμενα της προίκας προβλέπονταν να παραδοθούν στον γαμπρό μία ημέρα πριν από τη γαμήλια τελετή.
1 χρόνος
Ένας χρόνος για τον γάμο
Στο προικοσύμφωνο της Πολυξένης προβλέπεται να τελεστεί ο γάμος μέσα σε έναν χρόνο από τη σύνταξή του. Η προθεσμία είναι όρος της συμφωνίας, όχι η ακριβής ημέρα του γάμου.
Σταυροσημείωση
Δύο διαφορετικοί τρόποι υπογραφής
Στο τέλος της πράξης, ο γαμπρός υπογράφει ιδιοχείρως. Για τον πατέρα της Πολυξένης, τον Δημήτριο Καρδασιλάρη, σημειώνεται σταυρός: το ίδιο το έγγραφο τον χαρακτηρίζει αγράμματο. Ο σταυρός αφορά τον πατέρα, όχι την Πολυξένη.
Δημήτριος ΚαρδασιλάρηςΠατέρας της Πολυξένης
ΠολυξένηΚόρη του Δημητρίου · μέλλουσα νύφη
Παντολέων ΚολαϊώδηςΟ μέλλων γαμπρός της πράξης
Σχηματική απεικόνιση των συμφωνημένων όρων και των προσώπων της πράξης. Η σταυροσημείωση αφορά τον πατέρα· τα σύμβολα δεν αντιγράφουν αυθεντικές υπογραφές ή νομίσματα.Μια χωριστή, αχρονολόγητη παραπομπή
Αχρονολόγητη παραπομπή στην πράξη 97
Δεσμοί και πέρα από το οικογενειακό σπίτι
Στη γενεαλογική βάση, ο Παντολέων Ι. Καλεώδης, σύζυγος της Πολυξένης, και ο Βενιζέλος είναι αδελφοί, γιοι του Ιωάννη Καλεώδη. Η παραπομπή του Βαρλά για την πράξη 97 καταγράφει ενοικίαση μαγαζιού από τους «Παντελή και Βενιζέλο Ι. Καλεώδη». Η βάση χρησιμοποιεί το όνομα Παντολέων, ενώ η παραπομπή το Παντελής· εδώ διατηρούνται οι δύο μορφές. Δεν έχει ολοκληρωθεί η ανάγνωση των όρων της ενοικίασης.
Παραδομένη γενεαλογική βάση · πρόσωπα 229, 271, 272 · παραπομπή S87 · Τα ονόματα των αρχείων στην παραπομπή φέρουν το έτος 1881· οι όροι και η ημερομηνία της μίσθωσης δεν έχουν επιβεβαιωθεί από την ίδια την πράξη.Η σκηνή της συμφωνίας
Στο σπίτι της οικογένειας στον Κάμπο
Η παραδομένη μεταγραφή και το σώμα της πράξης τοποθετούν τον μνήμονα Γιάγκο Μ. Ιωαννίδη στο σπίτι του Δημητρίου Καρδασιλάρη, στον Κάμπο, στην ενορία Παναγίας Σεριώτισσας. Ο Παντολέων Ι. Κολαϊώδης εμφανίζεται παρών μαζί με τον θείο του, Δημήτριο Σουρέ. Η πράξη δεν διευκρινίζει από ποια πλευρά είναι ο θείος ούτε επιτρέπει σύνδεση με άλλο οικογενειακό κλάδο.
Οι μάρτυρες της συμφωνίας
Στη μεταγραφή και στην καταληκτική όψη της πράξης κατονομάζονται οι μάρτυρες Ζαννής Σμυρνιούδης και Ζωρζής Ν. Χούλης. Το κείμενο περιγράφει ευκρινή και μεγαλόφωνη ανάγνωση προς τους συμβαλλομένους, τη συμφωνία τους με το περιεχόμενο και σφράγιση με τη σφραγίδα του Μνημονείου. Αυτές είναι δηλώσεις της πράξης· δεν πιστοποιούμε αυθεντικότητα υπογραφών ή συγγένεια των μαρτύρων με τα πρόσωπα της οικογένειας.
Λεπτομέρειες της παραδομένης μεταγραφής και επιλεγμένων όψεων της πράξης 109. Οι συγγένειες περιορίζονται σε όσες δηλώνονται στο κείμενο· οι μάρτυρες δεν συνδέονται αυθαίρετα με άλλο κλάδο. Στο σώμα της φωτογραφίας η πράξη της Πολυξένης φέρει τον αριθμό 109· μία παραδομένη μεταγραφή επιγράφεται 119 αλλά επαναλαμβάνει το ίδιο κείμενο. Στην επόμενη φωτογραφική όψη, η καταληκτική λωρίδα αφορά την 109, ενώ το σώμα της πραγματικής 119 είναι άλλη συναλλαγή και δεν χρησιμοποιείται για την Πολυξένη.
27.12.1876
Οι δεσμεύσεις πριν από την κοινή ζωή.
Τρεις κόρες του Δημητρίου έχουν προικοσύμφωνο στο αρχείο, μέσα σε είκοσι οκτώ χρόνια: η Δεσποινού το 1871, η Πολυξένη το 1876, η Ζωή το 1899.
Από τη συμφωνία, στις 27 Δεκεμβρίου 1876, ως την παραλαβή της προίκας, στις 9 Ιουλίου 1877, περνούν έξι μήνες και δώδεκα μέρες· το 1877 είναι και η χρονιά γάμου που δίνει η μελέτη.
Το προικοσύμφωνο της Πολυξένης και του Παντολέοντα Κολαϊώδη ορίζει προθεσμίες και δεσμεύσεις πριν από την κοινή τους ζωή. Στο χαρτί εμφανίζεται μαζί τους ο πατέρας της, Δημήτριος Καρδασιλάρης.
Η χρονολόγηση 27 Δεκεμβρίου 1876 ακολουθεί τη μελέτη του Μιχάλη Βαρλά. Το 1877 είναι το έτος γάμου που δίνει η μελέτη· η συμφωνία δεν βεβαιώνει την ακριβή ημέρα της τελετής, αθέτηση ή καταβολή της αποζημίωσης.
ΓΑΚ Χίου · ΑΒΕ 0933, πράξη 109, φ. 86rv · μία παραδομένη μεταγραφή επιγράφεται 119· στην επόμενη όψη χρησιμοποιείται μόνο η καταληκτική λωρίδα της 109.
250 χρυσές λίρες
15 οκάδες · σκεύη
Ρούχα και κλινοσκεπάσματα
Σχηματική απόδοση των στοιχείων του εγγράφου· όχι απεικόνιση σωζόμενων αντικειμένων.Η στιγμή της καταγραφής
Η συμφωνία γράφεται στο σπίτι του πατέρα
Η πράξη της 7ης Απριλίου 1877 αναφέρει ότι ο Αντώνιος Δημητρίου Καρδασιλάρης προσκάλεσε τον μνήμονα Δημήτριο Βλαστό στην οικία του για τη συμφωνία της κόρης του Αμαλίας.
Πράξη 17250 · ο τόπος της συμφωνίας, όχι βεβαιωμένος τόπος γάμου.Έως έναν χρόνο · γάμοςΜόνον αν αρνηθεί τον γάμο125 οθωμανικές λίρεςΌρος της πράξης, όχι καταγεγραμμένη πληρωμή.
1877
Η Αμαλία ετοιμάζει το δικό της σπίτι.
Τα ίδια είδη που έφερε νύφη η μητέρα της το 1842 —εικόνα, καθρέπτη, χάλκινα σκεύη— παίρνει και η Αμαλία, τριάντα πέντε χρόνια μετά.
Ο πατέρας της είχε προβλέψει την προίκα της ήδη στη διαθήκη του 1872. Το συμβόλαιο ορίζει μάλιστα 125 λίρες για την Αμαλία, αν ο γαμπρός αθετούσε τον λόγο του.
Το συμβόλαιο της 7ης Απριλίου 1877 συνδέει την Αμαλία Αντωνίου Καρδασιλάρη με τον Ιωάννη Γεωργίου Κατζαρό. Ο πατέρας της υπόσχεται 250 χρυσές οθωμανικές λίρες, δεκαπέντε οκάδες χάλκινα σκεύη, καθρέπτη, εικόνα, μπαούλο με ρούχα και κλινοσκεπάσματα. Μια δεύτερη πράξη, η 17473, καταγράφει ότι ο Ιωάννης παρέλαβε την προίκα· στο περιθώριο του βιβλίου σημειώνεται «Σάββατον, 11», δηλαδή 11 Φεβρουαρίου 1878, που ήταν Σάββατο στο ιουλιανό ημερολόγιο. Έτσι διακρίνουμε την υπόσχεση από την παραλαβή, χωρίς να τις παρουσιάζουμε ως ημερομηνία γάμου.
Το συμφωνητικό δίνει προθεσμία ενός έτους για την τέλεση του γάμου. Η προίκα θα παραδοθεί μία ημέρα πριν. Αν ο Ιωάννης αθετήσει την υπόσχεση και αρνηθεί τον γάμο, προβλέπει 125 οθωμανικές λίρες προς την Αμαλία. Πρόκειται για όρο της συμφωνίας· δεν υπάρχει εδώ ένδειξη ότι συνέβη η αθέτηση ή πληρώθηκε το πρόστιμο.
ΓΑΚ Χίου · πράξεις 17250 και 17473
Τέλος κεφαλαίου 7 / 27
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 08 · 1880–1888Ένα όνομα περιμένει να βρει τη θέση του.Περίπου 10 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
ΑλέξανδροςΠιθανός εγγονός · χωρίς επιβεβαιωμένη γραμμή
Στέφανος Αλεξάνδρου · 1880Η χωριστή αναφορά της σημείωσης
Το ερωτηματικό κρατά τη συγγένεια ανοιχτή· δεν συμπληρώνει έναν άγνωστο γονέα.
1880 · μια εγγραφή, ανοιχτή συγγένεια
Ένα όνομα περιμένει να βρει τη θέση του.
Η σημείωση για έναν Αλέξανδρο Καρδασιλάρη θέτει την πιθανότητα να είναι εγγονός του Αλεξάνδρου Αντωνίου. Μνημονεύει ακόμη έναν Στέφανο Αλεξάνδρου, γεννημένο το 1880, ως το μόνο πρόσωπο που είχε τότε εντοπιστεί. Δεν έχει αποδειχθεί η σύνδεση των δύο αναφορών με τον ίδιο κλάδο. Το κενό ανάμεσα στις γενιές παραμένει ανοιχτό.
Σχηματική απόδοση των στοιχείων του εγγράφου· όχι απεικόνιση σωζόμενων αντικειμένων.Η συμφωνία, οι όροι και η παραλαβή
21 Ιουλίου 1887
Η υπόσχεση της προίκας
Συμφωνούνται 350 χρυσά γαλλικά εικοσάφραγκα και τα αντικείμενα του νέου νοικοκυριού.
Μία ημέρα πριν από την τελετή
Η προγραμματισμένη παράδοση
Η προίκα προβλέπεται να παραδοθεί στον Περικλή πριν από τον γάμο.
Μέσα σε οκτώ μήνες
Η προθεσμία της τελετής
Το οκτάμηνο μετρά από τη συμφωνία· δεν επιβεβαιώνει την πραγματική ημέρα του γάμου.
27 Ιανουαρίου 1888
Ο Περικλής αναγνωρίζει την παραλαβή
Η δεύτερη πράξη αναγνωρίζει τα 350 νομίσματα και όλα τα συμφωνημένα αντικείμενα. Η παραλαβή και η προγραμματισμένη τελετή είναι διαφορετικές καταγραφές.
Αν αρνηθεί τον γάμο
175 χρυσά εικοσάφραγκα προς την Αικατερίνη
Πριν ή κατά τη λήξη του οκταμήνου, η άρνηση του γαμπρού θα επέφερε το προβλεπόμενο πρόστιμο μέσω της νόμιμης αρχής. Δεν τεκμηριώνεται ότι ενεργοποιήθηκε η ρήτρα.
Οι πρώτες τρεις στάσεις δείχνουν όρους της συμφωνίας. Η παραλαβή καταγράφεται χωριστά το 1888· η ημερομηνία της δεν αποδεικνύει μόνη της την ημέρα του γάμου.
1887 → 1888
Δύο πράξεις, έξι μήνες ιστορίας.
Ο Περικλής παραλαμβάνει την προίκα το 1888· την ίδια χρονιά το δέντρο γράφει τη γέννηση του γιου τους Αντωνίου, με το όνομα του παππού του.
Είκοσι χρόνια αργότερα, το 1908, χήρα πια, η Αικατερίνη —η «Κατερνώ»— μοιράζει με τον Παναγιώτη Μελέκο το περιβόλι του Τάλλαρου και κρατά με τα παιδιά της το σπίτι που είχαν χτίσει με δικά τους έξοδα.
Στις 21 Ιουλίου 1887 καταγράφεται η συμφωνία για την Αικατερίνη Παναγιώτου Μελέκου και τον Περικλή Αντωνίου Καρδασιλάρη, που παρουσιάζεται «μετά του πατρός αυτού». Η προίκα περιλαμβάνει 350 χρυσά γαλλικά εικοσάφραγκα, δεκαπέντε οκάδες σκεύη, καθρέπτη, καρυδένιο σεντούκι, ρούχα, εικόνα και κλινοσκεπάσματα. Στις 27 Ιανουαρίου 1888 ο Περικλής δηλώνει ότι τα παρέλαβε. Οι δύο πράξεις μάς επιτρέπουν να παρακολουθήσουμε την ολοκλήρωση της συμφωνίας, όχι να ορίσουμε την ακριβή ημέρα του γάμου.
ΓΑΚ Χίου · πράξεις 19488 και 19573
1888 · ΧίοςΓέννηση στο παραδομένο δέντρο
1914 · Χίος6 μήνες υπηρεσίας
1922 · ΡοστόφΘάνατος στο παραδομένο δέντρο
Τα έξι σημάδια δηλώνουν διάρκεια, όχι γνωστούς μήνες του ημερολογίου. Η γέννηση και ο θάνατος καταγράφονται στο παραδομένο δέντρο· η εξάμηνη υπηρεσία σε χωριστή ερευνητική σημείωση. Η ενδιάμεση διαδρομή παραμένει άγνωστη.Τρία ίχνη μιας ζωής
1888 · η γέννηση που καταγράφει το δέντρο
Το παραδομένο οικογενειακό δέντρο καταγράφει τον Αντώνιο Περικλή Καρδασιλάρη ως γεννημένο στη Χίο το 1888. Η πληροφορία προέρχεται από τη γενεαλογική καταγραφή, όχι από ληξιαρχική πράξη που ελέγχθηκε εδώ.
1914 · έξι μήνες υπηρεσίας
Η σημείωση για τον Αντώνιο Περικλή Καρδασιλάρη αναφέρει κατάταξη στο τάγμα εθνοφυλακής Χίου το 1914 για εξάμηνη υπηρεσία. Δεν προσδιορίζει ημερομηνίες έναρξης και λήξης. Είναι ένα μικρό, συγκεκριμένο ίχνος από τη ζωή του κλάδου του Περικλή.
1922 · η καταχώριση του Ροστόφ
Το ίδιο δέντρο δίνει για τον Αντώνιο θάνατο στο Ροστόφ το 1922. Δεν εξηγεί πότε έφτασε εκεί, ποια διαδρομή ακολούθησε ή την αιτία θανάτου του. Το ίχνος του Ροστόφ αφορά αυτόν τον συγκεκριμένο οικογενειακό κλάδο και δεν επιβεβαιώνει την πιθανή διαδρομή της Ζωής.
Η γέννηση και ο θάνατος καταγράφονται στο παραδομένο δέντρο· η εξάμηνη υπηρεσία σε χωριστή ερευνητική σημείωση. Η ενδιάμεση διαδρομή παραμένει άγνωστη.
1888 → 1914 → 1922 · καταγεγραμμένα ίχνη
Αντώνιος Περικλή · τα ίχνη μιας ζωής.
Ανάμεσα στη Χίο του 1888 και στο Ροστόφ του 1922, ένα τέταρτο ίχνος: το 1908, με τη μητέρα του, στη μοιρασιά του περιβολιού στον Τάλλαρο.
Ως το 1908 ο πατέρας του Περικλής είχε πεθάνει· η μητέρα του Αικατερίνη —η «Κατερνώ»— και τα τρία παιδιά κράτησαν το σπίτι που είχε χτίσει η οικογένεια με δικά της έξοδα.
Ένα όνομα στο οικογενειακό δέντρο, μια σύντομη σημείωση υπηρεσίας. Τα τεκμήρια κρατούν τρία ίχνη από τη ζωή του Αντωνίου· όσα μεσολαβούν παραμένουν άγνωστα.
Το διακεκομμένο νήμα δηλώνει το κενό ανάμεσα στις δύο αναφορές.
1871 → 1888
Το νήμα της Δεσποινούς φτάνει πιο κοντά μας.
Η Δέσποινα ή Δεσποινού, κόρη του Δημητρίου Ιακώβου, καταγράφεται ήδη παντρεμένη το 1888· η μελέτη χρονολογεί τον γάμο της με τον Σταμάτιο Χούλη στο 1871. Η γενεαλογική σημείωση θυμάται μία απόγονό της ως τη σύζυγο του Ζανάρα, με την ένδειξη «Χυμοί Κάμπος». Δεν δίνει το όνομά της ούτε την πλήρη ενδιάμεση γραμμή συγγένειας· το νήμα παραμένει ανοιχτό.
Σε τρεις διαθήκες, 1888, 1894, 1901, ο Δημήτριος αφήνει κάτι για φτωχούς και ορφανά· κάθε φορά διαλέγουν η Μαριγώ και οι εκτελεστές.
Το ποσό μεγαλώνει από 30 λίρες το 1894 σε 50 το 1901. Σε όλες, η Μαριγώ κρατά όσο ζει το εισόδημα της περιουσίας· οι τρεις γιοι θα τη μοιραστούν μετά από εκείνη.
Ο Δημήτριος ξαναγράφει τη βούλησή του καθώς αλλάζει η οικογένεια. Η Μαριγώ διατηρεί την επικαρπία και το εισόδημα της περιουσίας όσο ζει. Οι τρεις γιοι, Νικόλαος, Παντολέων και Ιωάννης, προβλέπεται να μοιραστούν εξίσου την περιουσία. Οι κόρες και οι εκκλησίες λαμβάνουν χρηματικές παροχές.
Από τις πηγές: ¶133 · ¶134 · ¶135 · ¶140 · ¶141 · ¶142 · ¶143
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Τρεις διαθήκες, με τη Μαριγώ στο κέντρο.
Τρία έγγραφα. Μια κοινή φροντίδα για τη Μαριγώ.
12.9.1888 · παλαιό ημερολόγιο · μελέτη: 12.11Πρώτη διαθήκηΚατίγκω + Ζωή ανύπαντρες · οι τρεις γιοι άγαμοι · χρήση χωρίς πώληση
20.03.1894Δεύτερη διαθήκηΖωή: τελευταία ανύπαντρη · ακυρώνει το 1888
Ίσα μερίδια μετά τη μητέρα · πρώτη και τρίτη διαθήκη
⅓Νικόλαος
⅓Παντολέων
⅓Ιωάννης
Η πρώτη και η τρίτη διαθήκη προβλέπουν τρία ίσα μερίδια για τους γιους μετά τη μητέρα. Οι ειδικοί όροι αλλάζουν μαζί με τη ζωή της οικογένειας. Η δημοσίευση του 1903 δεν είναι ημερομηνία θανάτου. Οι οικογενειακές καταστάσεις στα έγγραφα δεν δίνουν όλες τις ημερομηνίες γάμου.
01
12 Σεπτεμβρίου 1888 · παλαιό ημερολόγιο
Κατάκοιτος με πόνο στο πόδι, ο Δημήτριος εξασφαλίζει στη Μαριγώ τη χρήση και τα έσοδα της περιουσίας χωρίς δικαίωμα πώλησης. Προβλέπει προίκα για Κατίγκω και Ζωή, 2.000 γρόσια για κάθε κόρη και ίσα μερίδια στους τρεις γιους μετά τον θάνατο της μητέρας τους. Στη διαθήκη του 1888 και οι τρεις γιοι —Νικόλαος, Παντολέων και Ιωάννης— παραμένουν άγαμοι.
02
20 Μαρτίου 1894
Η δεύτερη διαθήκη ακυρώνει την πρώτη. Ο Χατζή Δημήτριος περιγράφεται ως Χιώτης έμπορος και Οθωμανός υπήκοος. Η Ζωή είναι η τελευταία ανύπαντρη κόρη. Περιλαμβάνονται και θρησκευτικές δωρεές.
03
10 Σεπτεμβρίου 1901 · η μελέτη: 12
Η τρίτη διαθήκη διατηρεί τα τρία ίσα, αδιαίρετα μερίδια και τα ισόβια έσοδα της Μαριγώς. Ορίζει χρηματικά δώρα και ταφή στη Σεριώτισσα. Δημοσιεύεται στις 20 Δεκεμβρίου 1903, μετά τον θάνατό του· αυτή δεν είναι η ημερομηνία θανάτου. Οι κόρες είναι πλέον όλες παντρεμένες. Από τις δύο ανύπαντρες κόρες του 1888, στη Ζωή το 1894 και στους ολοκληρωμένους γάμους του 1901, οι όροι αλλάζουν μαζί με τη ζωή της οικογένειας. Στο έγγραφο ο ίδιος καταγράφεται ως Δημήτριος Ιακώβου Καρδασιλάρης, ορθόδοξος χριστιανός του ανατολικού δόγματος, έμπορος και κάτοικος Χίου.
04
Η ημερομηνία στο χειρόγραφο
Η μελέτη δίνει 12 Νοεμβρίου 1888. Στο χειρόγραφο της πράξης 196 ο μήνας γράφεται «7βρίου», δηλαδή Σεπτέμβριος, και η ημέρα Δευτέρα. Η διαθήκη του 1894 που την ακυρώνει επαναλαμβάνει την ημερομηνία 12 «7βρίου» 1888. Οι ετικέτες εδώ ακολουθούν την ημερομηνία του χειρογράφου.
Περισσότερα ίχνη στην ίδια μελέτη
Η ημερομηνία και ο σταυρός
Η μελέτη δίνει τη διαθήκη της 12ης Νοεμβρίου 1888 με το παλαιό ημερολόγιο. Αναφέρει ότι ο Δημήτριος υπέγραψε με σταυρό λόγω αγραμματοσύνης. Η πληροφορία αφορά αυτή τη διαθήκη· δεν μεταφέρουμε εδώ την υπογραφή μέσω αντιπροσώπου άλλης πράξης και δεν αντιγράφουμε αυθεντικό σταυρό.
Τι περιλαμβάνει η δεύτερη διαθήκη
Η διαθήκη του 1894 αφήνει στους γιους τη γη και όσα κινητά, χρήματα και «χρέη» θα υπάρχουν. Ο Ιωάννης αναφέρεται ήδη ως Χατζής. Οι γιοι οφείλουν να παρέχουν χρήματα και την ισόβια επικαρπία των κτημάτων στη μητέρα τους. Εκτός από τη Ζωή, την τελευταία ανύπαντρη κόρη, προβλέπεται ποσό και για τις τέσσερις παντρεμένες. Ο Βαρλάς σημειώνει περισσότερες δωρεές και λειτουργίες για ενοριακούς και μοναστηριακούς ναούς και μονές από ό,τι στην πρώτη διαθήκη. Πρόκειται για όρους, όχι απόδειξη εκτέλεσής τους.
Οι όροι αλλάζουν μαζί με τη ζωή
Η δημοσίευση του 1903 καταγράφεται σε περιθωριακή σημείωση μετά τον θάνατο του διαθέτη. Η τρίτη διαθήκη ορίζει μικρά και μεγαλύτερα ποσά, αφιερώματα και λειτουργίες για μονές και εκκλησίες χωριών, μαζί με τη Σεριώτισσα. Ο Βαρλάς βλέπει στα μεταβαλλόμενα κείμενα τους γάμους των παιδιών και την ηλικία των γονιών. Θεωρεί ότι τα ίσα μερίδια και η κοινή ρύθμιση των δικαιωμάτων της μητέρας καθιστούν τους γιους αλληλέγγυα υπεύθυνους και ενωμένους. Είναι ερμηνεία της στρατηγικής των διαθηκών, όχι απόδειξη ότι κάθε όρος εκτελέστηκε.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι εκτιμήσεις, τα κενά και οι υποθέσεις διατηρούνται ως τέτοια.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶134 · ¶135 · ¶140 · ¶141 · ¶142 · ¶143
Μαριγώ
Για όλη τη ζωή της
Η χρήση της κινητής και ακίνητης περιουσίας μένει στη σύζυγο, χωρίς δικαίωμα δωρεάς ή πώλησης. Εκείνη αναλαμβάνει και την προίκα των δύο ανύπαντρων κοριτσιών.
Κατίγκω και Ζωή
200 εικοσάφραγκα · στην καθεμία
Ως προίκα προβλέπονται διακόσια νομίσματα των είκοσι φράγκων για κάθε κόρη, μαζί με ρούχα και όσα απαιτεί το τοπικό έθιμο. Το ποσό είναι χωριστό από την κληρονομιά τους.
Οι πέντε κόρες
2.000 γρόσια · στην καθεμία
Δεσποινού, Πολυξένη και Αγγερού είναι ήδη παντρεμένες. Κατίγκω και Ζωή παραμένουν ανύπαντρες. Η διαθήκη αφήνει σε καθεμία από τις πέντε 2.000 γρόσια ως κληρονομιά. Για τις δύο ανύπαντρες ορίζει επιπλέον ότι η Μαριγώ θα τους δώσει προίκα 200 εικοσόφραγκα στην καθεμία.
Νικόλαος · Παντολέων · Ιωάννης
⅓ · ⅓ · ⅓
Μετά τον θάνατο της Μαριγώς και την εκπλήρωση των υποχρεώσεων, η υπόλοιπη περιουσία μοιράζεται εξίσου. Οι γιοι αναλαμβάνουν και όποια χρέη βρεθούν. Αν πεθάνει ένας γιος, η μερίδα του προβλέπεται να περάσει στους επιζώντες αδελφούς, ακόμη και στον τελευταίο επιζώντα, με τον όρο της αγαμίας που θέτει η πράξη.
Δύο εκτελεστές
5 λίρες συνολικά · 2½ στον καθένα
Ο Νικόλαος Αντωνίου Βασιλικός και ο Νικόλαος Ιω. Φιλίππου Αναστασάκης, όπως κατονομάζονται στη μεταγραφή, θα φροντίσουν για την εφαρμογή της διαθήκης. Τα αφιερώματα και τα μνημόσυνα θα γίνουν σε συμφωνία με τη Μαριγώ. Ο Δημήτριος βάζει σταυρό· ο Ιωάννης Κωνσταντίνου Μάσχας υπογράφει κατ’ εντολήν του.
Διαθήκη 1888 · καταγραμμένες επιθυμίες και υποχρεώσεις, όχι βεβαίωση εκτέλεσης.
12.9.1888
Πρώτα η Μαριγώ. Ύστερα τα παιδιά.
Στο εξοχικό σπίτι και κτήμα του Δημητρίου, στη Σεριώτισσα, ο Ιωάννης καλεί τον μνήμονα για τον κατάκοιτο πατέρα του. Η μεταγραφή σημειώνει ότι υποφέρει στο πόδι, χωρίς να κατονομάζει πάθηση. Ο Δημήτριος υπαγορεύει μια διαθήκη που ξεχωρίζει τη φροντίδα της συζύγου, την προίκα και την κληρονομιά. Ο μνήμων απομακρύνει τους συγγενείς και κλείνει το δωμάτιο, ώστε να ακούσει την ελεύθερη θέλησή του. Ο μνήμονας δηλώνει ότι εξακρίβωσε τη διαύγεια του διαθέτη. Στο τέλος τον ρωτά δύο φορές αν θέλει να προσθέσει κάτι στη διαθήκη· ο Δημήτριος απαντά όχι. Πρόκειται για τη βεβαίωση της πράξης, όχι για ιατρική διάγνωση.
Η διαθήκη του 1894 ακυρώνει αυτή του 1888, όπως εξηγεί η μελέτη του Μιχάλη Βαρλά. Εδώ βλέπουμε τις προηγούμενες επιθυμίες του Δημητρίου, όχι αποδείξεις πληρωμής. Τα εικοσάφραγκα και τα γρόσια παραμένουν χωριστά, χωρίς μετατροπή σε σημερινές αξίες. Τα σχέδια εξηγούν τις σχέσεις και τις υποχρεώσεις, χωρίς να αναπαριστούν το σπίτι ή τα πραγματικά αντικείμενα.
Πριν μιλήσει για την περιουσία, ο Δημήτριος δηλώνει ότι συγχωρεί τους ορθόδοξους χριστιανούς αδελφούς του και ζητά την ίδια συγχώρεση από όλους. Η φράση εκφράζει τη θρησκευτική επιθυμία του διαθέτη· δεν αποδεικνύει συγκεκριμένη διαμάχη.
Παναγία Σεριώτισσα
10 οθωμανικές λίρες
Για να μνημονεύεται στην ενορία του. Εκεί ζητά την ταφή και τρία μνημόσυνα.
Σαρανταλείτουργο
3 οθωμανικές λίρες
Χωριστή πρόβλεψη για σαράντα λειτουργίες στην ίδια ενορία.
Καλλιμασιά · Χάλανδρα · Λωβοκομείο
10 λίρες μαζί
Μία λίρα σε κάθε εκκλησία· οι υπόλοιπες επτά για αγρυπνία και διανομή σε αδελφούς και αδελφές, όπως ορίζει το κείμενο.
Γυναικείο μονύδριο Μεστών
2 οθωμανικές λίρες
Για μία αγρυπνία. Η μνεία αφορά το μονύδριο, χωρίς ταύτιση με συγκεκριμένο κτίριο σε φωτογραφία.
Μονή Χαλάνδρων
5 ακόμη οθωμανικές λίρες
Για δύο αγρυπνίες, χωριστά από την προηγούμενη κοινή πρόβλεψη.
Ταξιάρχες Νενήτων
2 οθωμανικές λίρες
Για μία αγρυπνία στο μονύδριο του χωριού.
Μονή Καλλιμασιάς
5 ακόμη οθωμανικές λίρες
Για δύο αγρυπνίες, επίσης χωριστά από την κοινή πρόβλεψη των δέκα λιρών.
Φτωχά και ορφανά
30 οθωμανικές λίρες
Η διανομή θα γίνει όπου υπάρχει ανάγκη και εγκρίνουν η σύζυγος και οι εκτελεστές. Η πράξη δεν κατονομάζει δικαιούχους.
Διαθήκη 1888 · καταγραμμένες επιθυμίες και υποχρεώσεις, όχι βεβαίωση εκτέλεσης.
12.9.1888
Η σκέψη του φτάνει πέρα από την αυλή.
Στην ίδια διαθήκη, δίπλα στη φροντίδα της οικογένειας, ο Δημήτριος αφήνει χώρο στους ανθρώπους του νησιού. Οι εκκλησίες και τα μικρά μοναστήρια συνδέονται με αγρυπνίες και μνήμη. Για τα φτωχά και τα ορφανά ζητά η Μαριγώ και οι εκτελεστές να επιλέξουν εκεί όπου υπάρχει ανάγκη.
Η μεταγενέστερη διαθήκη του 1894 ακυρώνει εκείνη του 1888. Αυτές οι δωρεές δείχνουν τις προηγούμενες επιθυμίες του Δημητρίου· το έγγραφο δεν πιστοποιεί ότι εκτελέστηκαν. Τα ποσά και οι προορισμοί δεν μεταφέρονται στις επόμενες διαθήκες σαν να ήταν η ίδια πράξη. Η εικονογράφηση χρησιμοποιεί σύμβολα μνήμης και φροντίδας, όχι ανακατασκευές των μνημείων.
ΓΑΚ Χίου · διαθήκη 1888 · φύλλα 19v–21r
Τέλος κεφαλαίου 8 / 27
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 09 · 1892–1894Νικόλαος και Βιργινία.Περίπου 9 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
ΝΝικόλαος
ΒΒιργινία
ΕΕλένη
ΜΜαρία
ΔΔημήτριος
ΜΜατθαίος
ΙΙουλία
ΔΔέσποινα
ΚΚωνσταντίνος
1892
Νικόλαος και Βιργινία.
Ο Νικόλαος παντρεύεται τη Βιργινία Ξενάκη. Ανάμεσα στο 1892 και στο 1906 έρχονται στον κόσμο επτά παιδιά: Ελένη, Μαρία, Δημήτριος, Ματθαίος, Ιουλία, Δέσποινα και Κωνσταντίνος. Επτά ζωές ανοίγουν επτά διαφορετικές συνέχειες.
Από τις πηγές: ¶130 · ¶150 · ¶151 · ¶152
385μετρητά
165ομόλογο
Πράγματα, προγραμματισμός και παραλαβή
23 Σεπτεμβρίου 1891
Το βάρος των πραγμάτων του σπιτιού.
Τα χάλκινα σκεύη καταγράφονται σε βάρος: δεκαπέντε οκάδες. Μαζί τους προβλέπονται ο καθρέπτης του τοίχου, το καρυδένιο σεντούκι με τα ρούχα της Βιργινίας, η εικόνα της ευλάβειας του γαμπρού και τα κλινοσκεπάσματα σύμφωνα με τα τοπικά έθιμα. Η παλιά μονάδα διατηρείται χωρίς μετατροπή· δεν πρόκειται για δεκαπέντε σκεύη.
Όροι της συμφωνίας του 1891
Μια προγραμματισμένη τελετή και ένας όρος.
Η συμφωνία προβλέπει παράδοση της προίκας μία ημέρα πριν από τη στεφάνωση και τελετή μετά την παρέλευση έξι μηνών. Αναφέρει ότι η προίκα διέπεται από τους εκκλησιαστικούς κανόνες. Αν ο Νικόλαος αθετήσει τη συμφωνία και αρνηθεί τον γάμο πριν ή στη λήξη της εξάμηνης προθεσμίας, προβλέπεται πρόστιμο 275 χρυσών γαλλικών εικοσάφραγκων μέσω της νόμιμης αρχής. Το εξάμηνο είναι προγραμματισμός και τα 275 υποθετικός όρος· οι δύο πράξεις δεν τεκμηριώνουν ημέρα γάμου, αθέτηση ή καταβολή προστίμου.
29 Μαΐου 1892
Η παραλαβή και το ομόλογο της ίδιας ημέρας.
Ο Νικόλαος δηλώνει ότι παρέλαβε την προίκα από τον πεθερό του Ιωάννη Χατζή Γεωργίου Ξενάκη. Για τα 165 εικοσάφραγκα που συμπληρώνουν τα 385 μετρητά, η πράξη παραπέμπει στο μνημονικό ομόλογο 29127 της ίδιας ημέρας. Δηλώνει επίσης παραλαβή των υπόλοιπων προικώων πραγμάτων. Η παραλαβή είναι καταγεγραμμένη· δεν διαβάστηκε εδώ το ίδιο το ομόλογο και δεν βεβαιώνεται η μεταγενέστερη εξόφλησή του.
Σχηματική παρουσίαση των δύο πράξεων. Τα 550 είναι η συμφωνημένη προίκα και τα 275 μόνο υποθετικό πρόστιμο. Οι δεκαπέντε οκάδες είναι βάρος, χωρίς σύγχρονη μετατροπή. Η παραλαβή της 29ης Μαΐου 1892 δεν προσδιορίζει ημερομηνία τελετής.
1892
Τα νομίσματα μιας καινούριας αρχής.
Από αυτή την προίκα ξεκινά μια γραμμή που φτάνει ως σήμερα: η Βιργινία και ο Νικόλαος είναι προπαππούδες του Κωνσταντίνου Καρδασιλάρη (γενν. 1981).
Ο γιος τους Κωνσταντίνος θα παντρευτεί τη Ζωή Παγιάβλα το 1947. Και το 1906 ο πατέρας της Βιργινίας εμπιστεύεται την εκτέλεση της διαθήκης του στον γαμπρό του Νικόλαο, μαζί με τον άλλο γαμπρό του, τον Δημήτριο Βουλγαράκη.
Η συμφωνία της 23ης Σεπτεμβρίου 1891 για τη Βιργινία Ξενάκη και τον Νικόλαο Χατζή Δημητρίου προβλέπει 550 χρυσά γαλλικά εικοσάφραγκα, χάλκινα σκεύη, καθρέπτη, καρυδένιο σεντούκι, ρούχα, εικόνα και κλινοσκεπάσματα. Στην παραλαβή του 1892 τα 385 εικοσάφραγκα δίνονται μετρητά και τα υπόλοιπα 165 με ομόλογο. Το ποσό αφορά αριθμό νομισμάτων των είκοσι φράγκων, όχι 550 φράγκα. Η προίκα μάς δείχνει και το νοικοκυριό που ετοιμαζόταν και τον τρόπο της πληρωμής.
ΓΑΚ Χίου · πράξεις 20042 και 20126
Κωνσταντινούπολη
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1892 → 1991
Οι τέσσερις αδελφές.
Η Ελένη παντρεύεται τον Στέλιο Βούτα, έμπορο ξηρών καρπών στην Κωνσταντινούπολη. Η Μαρία ζει κυρίως στην Αθήνα και συμμετέχει στις οικογενειακές επιχειρήσεις. Η Ιουλία αποκτά οικογένεια με τον Ιωάννη Στρατηγό. Η Δέσποινα παντρεύεται τον Μίνω Κιτριλάκη. Οι φάκελοί τους κρατούν όσα γνωρίζουμε και όσα ακόμη λείπουν.
Από τις πηγές: ¶150 · ¶151
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Τέσσερις αδελφές, τέσσερις διαδρομές.
Τέσσερις αδελφές.
1892 · ΕλένηΣτέλιος ΒούταςΚωνσταντινούπολη · δύο παιδιά
1902–1991 · ΙουλίαΙωάννης ΣτρατηγόςΑθήνα · στη γενεαλογική σημείωση
Χρύσα · οικογένεια Τσόπελα
Εύη Τσόπελα · η σημείωση αναφέρει γάμο με ιδιοκτήτη της Shelman
Δημήτρης Τσόπελας
Βιργινία (Νίτσα) · Βασίλης Παπαδόπουλος
Γιώργος Παπαδόπουλος
Γιάννης Παπαδόπουλος
1904 · ΔέσποιναΜίνως ΚιτριλάκηςΑττική · χωρίς παιδιά
Οι πρώτες χρονολογίες αφορούν γεννήσεις, όχι γάμους. Οι απόγονοι της Ιουλίας αποδίδονται σύμφωνα με τη μαρτυρία του Γιώργου Καρδασιλάρη, 18 Ιουλίου 2022.
01
Ελένη · 1892
Παντρεύεται τον Στέλιο Βούτα, έμπορο ξηρών καρπών στην Κωνσταντινούπολη. Αποκτούν έναν γιο και μία κόρη· η μελέτη δεν γνωρίζει τη μεταγενέστερη πορεία τους. Η γενεαλογική σημείωση προσθέτει ότι η Ελένη πέθανε μετά από ασθένεια. Η γενεαλογική σημείωση του Στέλιου τον χαρακτηρίζει «πετυχημένο έμπορο ξηρών καρπών».
02
Μαρία · 1893
Παντρεύεται τον Παντελή Αναστασάκη και περνά μεγάλο μέρος της ζωής της στην Αθήνα, κοντά στα αδέλφια της. Διατηρεί εταιρικό μερίδιο στις οικογενειακές επιχειρήσεις. Δεν αποκτούν παιδιά.
03
Ιουλία · 1902–1991
Παντρεύεται τον Ιωάννη Στρατηγό. Η οικογένεια συνεχίζεται στην Αθήνα. Σε μαρτυρία του Γιώργου Καρδασιλάρη καταγράφονται οι κόρες της, Χρύσα και Βιργινία —η Νίτσα—, με οικογένειες Τσόπελα και Παπαδοπούλου αντίστοιχα. Αναφέρονται ακόμη η Εύη και ο Δημήτρης Τσόπελας, ο Γιώργος και ο Γιάννης Παπαδόπουλος, στην επόμενη γενιά. Η Ιουλία πέθανε στην Αθήνα το 1991.
04
Δέσποινα · 1904
Παντρεύεται τον Μίνωα Μενελάου Κιτριλάκη, επιχειρηματία στην ηλεκτρική ενέργεια της Χίου και διευθυντικό στέλεχος της ΔΕΗ. Η μελέτη καταγράφει ότι και οι δύο πέθαναν στην Αττική, χωρίς παιδιά· δεν δίνει εδώ τις χρονολογίες.
05
Η Μαρία στις εγγραφές
Η παραδομένη εγγραφή δίνει τη Μαρία, κόρη Νικολάου και Βιργινίας, ως χήρα Παντελή Αναστασάκη. Οι αριθμοί μητρώου και μεταγραφών μένουν στις πηγές· η οικογενειακή πληροφορία εμφανίζεται εδώ. Η ίδια παραδομένη εγγραφή τη χαρακτηρίζει επίσης «αποβιώσασα», χωρίς να δίνει ημερομηνία ή τόπο θανάτου.
Περισσότερα ίχνη στην ίδια μελέτη
Η καταγωγή και ένας γάμος χωρίς χρονολογία
Ο Βαρλάς βλέπει στον γάμο του Νικολάου με τη Βιργινία Ξενάκη τη διατήρηση της καταγωγής από τον Κάμπο. Δεν χρονολογεί τον γάμο της μεγαλύτερης κόρης τους Ελένης με τον Στέλιο Βούτα. Θεωρεί πιθανό ο σύζυγος να προερχόταν από τη γνωστή αστική χιώτικη οικογένεια της Κωνσταντινούπολης· η παρατήρηση δεν βεβαιώνει συγκεκριμένη γραμμή συγγένειας.
Δύο ακόμη σχέσεις στη σημείωση της Ιουλίας
Στη γενεαλογική σημείωση της Ιουλίας, η Βιργινία —η Νίτσα— αναφέρεται ως σύζυγος του Βασίλη Παπαδοπούλου. Η Εύη Τσόπελα περιγράφεται ως σύζυγος του ιδιοκτήτη της Shelman, χωρίς να δίνεται το όνομά του. Διατηρούμε τις σχέσεις όπως τις καταγράφει η παραδομένη σημείωση, χωρίς ανεξάρτητη πιστοποίηση του εταιρικού ρόλου· η σημείωση δεν δίνει χρονολογίες γάμων.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι εκτιμήσεις, τα κενά και οι υποθέσεις διατηρούνται ως τέτοια. Οι πρόσθετες σχέσεις και διορθώσεις αποδίδονται στις παραδομένες γενεαλογικές σημειώσεις.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶150 · ¶151 · Γενεαλογική σημείωση · Ελένη · Γενεαλογική σημείωση · Ιουλία · μαρτυρία 18.7.2022 · Γενεαλογική σημείωση · Στέλιος · Παραδομένη γενεαλογική σημείωση
«Ενθάδε κείται η Ευφροσύνη»
Σύζυγος Ζ. Χούλη
9.2.1894 · χωρίς μετατροπή ημερολογίου
Σχηματική απόδοση της μεταγραμμένης επιγραφής· όχι φωτογραφία του τάφου.
9 Φεβρουαρίου 1894
Μια επιγραφή στη Σεριώτισσα.
Στο νεκροταφείο της Παναγίας Σεριώτισσας, η γενεαλογική βάση έχει μεταγράψει την επιγραφή: «Ενθάδε κείται η Ευφροσύνη, σύζυγος Ζ. Χούλη, αποβιώσασα 9 Φεβρουαρίου 1894». Η βάση την ταυτίζει με τη σύζυγο του Ζωρζή Νικολάου Χούλη και μητέρα του Σταματίου, του συζύγου της Δεσποινούς. Η ταύτιση είναι της βάσης· η πλάκα γράφει μόνο «Ζ. Χούλη». Δεν παραδόθηκε φωτογραφία αυτού του τάφου.
Γενεαλογική βάση · μεταγραφή επιγραφής, Παναγία Σεριώτισσα
Περιβόλια, αμυγδαλιές και αμπέλι.
01Σεριώτισσα02Αμυγδαλόκηπος03Λευκωνιά
1894
Περιβόλια, αμυγδαλιές και αμπέλι.
Δύο τόποι της διαθήκης του 1894, η Σεριώτισσα και ο Άγιος Γεώργιος Χατζηλουκή, περνούν στους γιους όσο ζει ακόμη ο πατέρας.
Στις 27 Ιανουαρίου 1900 ο Παντολέων παίρνει το κτήμα του Χατζηλουκή για 230 λίρες, ο Νικόλαος και ο Ιωάννης από μισό περιβόλι στη Σεριώτισσα. Το 1905 ο Παντολέων αγοράζει και σπίτι με φούρνο στον Ταξιάρχη, δίπλα σε δικό του περιβολοχώραφο.
Η δεύτερη διαθήκη περιγράφει περιβόλι με δύο σπίτια, πηγάδι και δεξαμενή στη Σεριώτισσα. Καταγράφει ακόμη αμυγδαλόκηπο, άλλο κτήμα στον Άγιο Γεώργιο Χατζηλουκή και αμπέλι στη Λευκωνιά. Δεν είναι όλα ένα ενιαίο κτήμα· είναι διαφορετικοί τόποι της ίδιας οικογενειακής διαδρομής.
Από τις πηγές: ¶135 · ¶136 · ¶137 · ¶138 · ¶139
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Τα κτήματα της διαθήκης. Και μια νέα αγορά.
Τα κτήματα του 1894. Μια ακόμη αγορά το 1905.
ΣεριώτισσαΠεριβόλιΔύο σπίτια · πηγάδι · στέρνα
1894ΑμυγδαλόκηποςΧωριστό κτήμα
Άγιος ΓεώργιοςΧατζηλουκήςΧωράφι · σπίτι · μαγκανοπήγαδο
Η διαθήκη του 1894 και η αγορά του Παντελή το 1905 αφορούν διαφορετικά κτήματα. Οι οργιές διατηρούνται ως μέτρο της πηγής.
01
Σεριώτισσα
Περιβόλι με δύο σπίτια, μαγκανοπήγαδο και στέρνα.
02
Αμυγδαλόκηπος
Ένα ξεχωριστό κτήμα με αμυγδαλιές κατονομάζεται στη διαθήκη του 1894.
03
Άγιος Γεώργιος Χατζηλουκής
Περιβόλι και χωράφι, σπίτι και μαγκανοπήγαδο.
04
Λευκωνιά
Ένα αμπέλι περίπου εννέα οργιών κατονομάζεται στη διαθήκη του 1894.
05
1905 · Ταξιάρχης Κάμπου
Το 1905 ο Παντελής αγοράζει προσωπικό κτήμα στον Κάμπο, στην ενορία Ταξιάρχου Σκαναβή Μπαζακλή: χωράφι με δέντρα, μικρό κηπάριο, σπίτι με ισόγειο και όροφο, πηγάδι, φούρνο και αυλή, περίπου είκοσι οργιών. Ο Βαρλάς δίνει 1 Σεπτεμβρίου· το σώμα της παραδομένης πράξης γράφει 21 Σεπτεμβρίου. Το έτος είναι βέβαιο, η ακριβής ημέρα χρειάζεται ερευνητική διευκρίνιση. Η αγορά είναι χωριστή από τα κτήματα της διαθήκης.
Περισσότερα ίχνη στην ίδια μελέτη
Τα συνδεδεμένα δικαιώματα και ο αμυγδαλόκηπος
Η καταγραφή του περιβολιού στη Σεριώτισσα περιλαμβάνει και τα «λοιπά αυτού δικαιώματα», πέρα από τα δύο σπίτια και το νερό. Το χωριστό αμυγδαλόκηπο τον τοποθετεί στην ίδια συνοικία. Δεν ορίζονται εδώ αναλυτικά τα υπόλοιπα δικαιώματα.
Κοινές και προσωπικές κτήσεις
Ο Βαρλάς περιγράφει μακρόχρονη ενότητα των απογόνων και μεταγενέστερους διαχωρισμούς από τους οποίους προέκυψαν σχήματα Αδελφών και Υιών Καρδασιλάρη, με επιχειρηματικό και πολιτικό αποτύπωμα στη Χίο. Στο προσωπικό κτήμα του Παντολέοντα το 1905, η περιγραφή περιλαμβάνει ειδικά «στενοπηγαδίου», δηλαδή στενό πηγάδι.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι εκτιμήσεις, τα κενά και οι υποθέσεις διατηρούνται ως τέτοια.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶136 · ¶137 · ¶138 · ¶139 · ¶144
Απόσπασμα από την παραδομένη φωτογραφία της πρώτης σελίδας· περικοπή και μείωση για προβολή. Οι προβλέψεις διαβάστηκαν στην παραδομένη μεταγραφή. Το πρωτότυπο παραμένει ιδιωτικό και ανέπαφο.
100 οθωμανικές λίρες
Μαριγώ · όσο ζει
Η κληρονομιά της, μαζί με την επικαρπία των κτημάτων για τη συντήρησή της. Αν πεθάνει πριν από τον Δημήτριο, οι 100 λίρες μένουν στους γιους.
⅓ στον καθένα
Νικόλαος · Παντολέων · Χατζή Ιωάννης
Ίσα μερίδια μετά τον θάνατο του πατέρα, με την ισόβια επικαρπία της μητέρας. Αν ένας άγαμος γιος πεθάνει, το μερίδιό του πηγαίνει στους άλλους επιζώντες.
200 + 20 χρυσά εικοσάφραγκα
Ζωή · μια μελλοντική νέα αρχή
200 νομίσματα για προίκα, 20 για κληρονομιά, φορέματα και τα αναγκαία του γάμου. Για περισσότερα χρήματα οι γιοι πρέπει να συνεννοηθούν με τη Μαριγώ και να έχουν τη συγκατάθεσή της. Αν πεθάνουν και οι δύο γονείς, θα συνεννοηθούν με τους εκτελεστές.
20 χρυσά εικοσάφραγκα στην καθεμία
Δέσποινα · Πολυξένη · Αγγερού · Κατίγκω
Οι τέσσερις παντρεμένες κόρες είχαν ήδη προικιστεί. Η διαθήκη ορίζει και ένα χωριστό ποσό ως κληρονομιά για καθεμία.
20.3.1894
Η φροντίδα για τη Μαριγώ και τα παιδιά.
Στο ανώγειο δωμάτιο του σπιτιού στη Σεριώτισσα, ο μνήμονας κλείνει την πόρτα. Μέσα μένουν ο Δημήτριος και τέσσερις μάρτυρες, χωρίς συγγενείς που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη θέλησή του. Ο Δημήτριος υπαγορεύει τις προβλέψεις για τη Μαριγώ, τους τρεις γιους και τις πέντε κόρες του. Ακυρώνει τη διαθήκη του 1888. Οι όροι αυτοί ανήκουν στο 1894· μια νέα διαθήκη ακολουθεί το 1901.
Για την εκτέλεση διορίζει τον Αναστάσιο Ι. Μόνδηνο και τον Μιχαήλ Βενιζ. Σμυρνιούδη, αφήνοντας 5 οθωμανικές λίρες συνολικά για τους κόπους και των δύο. Αφού το κείμενο διαβάζεται δυνατά, ο Δημήτριος, που δεν γνωρίζει γράμματα, βάζει σταυρό· ο Κωνσταντίνος Θ. Κοκκίδης υπογράφει κατ’ εντολή του.
Πυργί · σύγχρονη εικόνα δημιουργημένη για την αφήγηση. Η διαθήκη κατονομάζει γυναικεία μονή· η εικόνα αποδίδει την ατμόσφαιρα του χωριού, όχι τη μονή ή μια βεβαιωμένη όψη του 1894.
Μεστά · σύγχρονη εικόνα δημιουργημένη για την αφήγηση. Η μονή και η εκκλησία έχουν χωριστές προβλέψεις στο κείμενο· καμία δεν ταυτίζεται με αυτό το εικαστικό πέρασμα.
30οθωμ. λίρες
Ορφανά και φτωχοί
Αποδέκτες που θα εγκρίνουν οι εκτελεστές και η Μαριγώ.
10οθωμ. λίρες
Παναγία Σεριώτισσα
Για τη μνημόνευση· κόλλυβα στη γιορτή της Παναγίας για τον ίδιο και τη σύζυγό του.
2οθωμ. λίρες
Παναγία Σεριώτισσα · σαρανταλείτουργο
Χωριστή πρόβλεψη από τις 10 λίρες, για το σαρανταλείτουργο.
5οθωμ. λίρες
Μονή Καλλιμασιάς
Δύο αγρυπνίες· προς την εκκλησία και τις μοναχές.
5οθωμ. λίρες
Μονή Χαλάνδρων
Δύο αγρυπνίες· προς την εκκλησία και τις μοναχές.
2οθωμ. λίρες
Λωβοκομείο
Μία αγρυπνία· προς την εκκλησία και τους αδελφούς.
2οθωμ. λίρες
Γυναικεία μονή Μεστών
Μία αγρυπνία· προς την εκκλησία και τις μοναχές.
2οθωμ. λίρες
Ταξιάρχης Νενήτων
Μία αγρυπνία· προς την εκκλησία και τις μοναχές.
2οθωμ. λίρες
Άγιοι Ανάργυροι
Μία αγρυπνία.
2οθωμ. λίρες
Άγιοι Πατέρες
Μία αγρυπνία.
2οθωμ. λίρες
Γυναικεία μονή Πυργίου
Μία αγρυπνία· προς την εκκλησία και τις μοναχές.
2οθωμ. λίρες
Εκκλησία Μεστών
Για μνημόνευση· χωριστή πρόβλεψη από τη μονή.
2οθωμ. λίρες
Ταξιάρχης Μπατζακλή
Για μνημόνευση.
2οθωμ. λίρες
Άγιος Γεώργιος Χατζηλουκή
Για μνημόνευση.
2οθωμ. λίρες
Άγιος Πολύκαρπος Ταλάρου
Για μνημόνευση.
2οθωμ. λίρες
Άγιος Γεώργιος Σταφυλά
Για μνημόνευση.
2οθωμ. λίρες
Παναγία Παχιά
Για μνημόνευση.
20.3.1894
Η φροντίδα απλώνεται στο νησί.
Στην ίδια διαθήκη, ο Δημήτριος προβλέπει 30 οθωμανικές λίρες για ορφανά και φτωχούς. Η Μαριγώ και οι εκτελεστές θα επιλέξουν πού υπάρχει ανάγκη. Μικρότερες δωρεές φέρνουν κοντά εκκλησίες, μονές και το λωβοκομείο της Χίου. Το Πυργί και τα Μεστά μπαίνουν στην ιστορία μέσα από αυτές τις προβλέψεις φροντίδας και μνήμης.
Αυτά είναι όσα ορίζει η διαθήκη του 1894, όχι απόδειξη ότι καταβλήθηκαν τα ποσά. Η μεταγενέστερη διαθήκη του 1901 ορίζει 50 λίρες για «πτωχά ορφανά»· τα δύο έγγραφα παραμένουν χωριστά.
Σχηματική απόδοση των συγκεκριμένων τεκμηρίων· όχι ιστορική φωτογραφία.
16.2.1895
Το περιθώριο του βιβλίου κρατά την απώλεια.
Στο περιθώριο της διαθήκης 1351, η σημείωση της 12ης Απριλίου 1895 αναφέρει τον Αντώνιο Δημητρίου Καρδασιλάρη ως αποβιώσαντα και καταγράφει ότι ο εκτελεστής Γεώργιος Αλοίμονος ήρθε στο Μνημονείο και παρέλαβε αντίγραφο σε σφραγισμένο φάκελο· η παραδομένη μεταγραφή διαβάζει και «Πέμπτη», αν και η 12η Απριλίου 1895 του παλαιού ημερολογίου ήταν Τετάρτη· η λέξη χρειάζεται έλεγχο στο πρωτότυπο. Άλλη σημείωση καταγράφει τη δημοσίευση της διαθήκης στις 14 Απριλίου 1895 από το Μικτό Εκκλησιαστικό Συμβούλιο της Μητρόπολης Χίου. Γνωρίζουμε έτσι ότι είχε πεθάνει έως τις 12 Απριλίου, όχι την ακριβή ημέρα ή την αιτία του θανάτου. Στο σώμα της διαθήκης, όσο διαβάζεται στο μικρό αντίγραφο, ο Αντώνιος αφήνει κληρονόμους τους τέσσερις γιους του, Δημήτριο, Αλέξανδρο, Περικλή και Γεώργιο, να μοιραστούν την περιουσία εξ ίσου μετά τον δικό του θάνατο και της γυναίκας του Μαριγώς, το γένος Χριστοδούλου Δαμαλά. Δύο μεταγενέστερες σημειώσεις στο περιθώριο γράφουν ότι πουλήθηκαν η αποθήκη, με το πωλητήριο 4701, και το σπίτι, με το πωλητήριο 5170 της 22ας Απριλίου 1903.
ΓΑΚ Χίου · διαθήκη 1351, περιθωριακές σημειώσεις
Μαριγώ Κ.↓Δημήτριος Γ. Σμυρνιούδης↓20 λίρες · 8%
Ο χρόνος και το δικαίωμα της δανείστριας
Όροι του ομολόγου της 10ης Σεπτεμβρίου 1896
Αν περάσει ο χρόνος χωρίς εξόφληση.
Το ομόλογο ορίζει επιστροφή του κεφαλαίου μαζί με τους τόκους στο ίδιο νόμισμα. Αν περάσει η ετήσια προθεσμία χωρίς αποπληρωμή, ο ίδιος τόκος συνεχίζεται μέχρι να εξοφληθούν κεφάλαιο και τόκοι· τότε οφείλονται στην πρώτη ζήτηση της Μαριγώς. Η πρόβλεψη κρατά στα χέρια της δανείστριας το δικαίωμα να ζητήσει τα χρήματα. Η πράξη καταγράφει τους όρους του δανείου, χωρίς να βεβαιώνει ότι καθυστέρησε, ότι έγινε η ζήτηση ή ότι εξοφλήθηκε.
Σχηματική παρουσίαση του δανείου και του υποθετικού όρου συνέχισης του τόκου. Το 8% παραμένει το ετήσιο επιτόκιο της πράξης· δεν υπολογίζεται εδώ μεταγενέστερο υπόλοιπο, πρόσθετο πρόστιμο ή ανατοκισμός.
1896
Η Μαριγώ του Κωνσταντίνου δανείζει.
Ένα άλλο ομόλογο, της 10ης Σεπτεμβρίου 1896, παρουσιάζει τη Μαριγώ Κ. Καρδασιλάρη ως δανείστρια: δίνει 20 οθωμανικές λίρες στον Δημήτριο Γεωργίου Σμυρνιούδη, για έναν χρόνο με τόκο 8%. Δεν είναι η χήρα του Αντωνίου: στο οικογενειακό δέντρο η Μαριγώ Κ. είναι κόρη του Κωνσταντίνου Δ. και της Μπατούς Μάσχα. Δέκα χρόνια αργότερα, η πράξη του 1906 γράφει την αδελφή της Ελέγκω σύζυγο του Δημητρίου Σμυρνιούδη, που υπογράφει «Δ. Γ. Σμυρνιούδης». Οι γυναίκες του αρχείου εμφανίζονται και ως πρόσωπα με οικονομική δράση.
ΓΑΚ Χίου · ομόλογο 29662, 10.9.1896
Ελένη · κόρη↓Μαρία · μητέρα↓4.877 γρόσια · 9%
Το δάνειο και η σημείωση που το κλείνει
4 Μαρτίου 1897
Επιστροφή με την πρώτη ζήτηση
Η Μαρία αναλαμβάνει να επιστρέψει τα 4.877 γρόσια στην πρώτη ζήτηση ή εντολή της κόρης της Ελένης, με τον συμφωνημένο ετήσιο τόκο 9%.
20 Οκτωβρίου 1898
Στο περιθώριο: «εξωφλήθη»
Μια μεταγενέστερη σημείωση στο ίδιο ομόλογο γράφει ότι εξοφλήθηκε. Η καταγραφή δεν δίνει νέο ποσό ούτε αναλυτικό λογαριασμό τόκων.
Η πρώτη καταγραφή ορίζει την υποχρέωση επιστροφής. Το μεταγενέστερο περιθώριο σημειώνει εξόφληση· δεν αποτελεί χωριστό τραπεζικό αποδεικτικό.
1897
Η κόρη δανείζει τη μητέρα.
Μέσα σε δεκαεννέα μήνες η μητέρα βάζει δύο σταυρούς: δανείζεται από την κόρη της Ελένη και πουλά μια αποθήκη στον γιο της Γεώργιο.
Η Μαρία της πράξης είναι η Μαριγώ, κόρη του Χριστοδούλου Δαμαλά, που το 1842 ερχόταν νύφη με 3.000 γρόσια και μαργαριταρένια σκουλαρίκια. Πενήντα πέντε χρόνια μετά, χήρα, συναλλάσσεται με τα ίδια της τα παιδιά.
Στις 4 Μαρτίου 1897, η Μαρία, χήρα του Αντωνίου και κόρη του Χριστοδούλου Δαμαλά, δανείζεται 4.877 γρόσια από την κόρη της Ελένη, χήρα του Γεωργίου Νέστορος. Το ομόλογο ορίζει ετήσιο τόκο 9%. Ακριβώς από πάνω, στο ίδιο βιβλίο, έχει μείνει μια πρώτη εγγραφή για τέσσερις χιλιάδες γρόσια, που διαγράφηκε πριν ολοκληρωθεί· η πράξη δεν εξηγεί γιατί. Η μητέρα βάζει σταυρό και άλλος υπογράφει κατ’ εντολή της.
ΓΑΚ Χίου · ομόλογο 29708, 4.3.1897
34 λίρες · 9% τον χρόνο10.11.1897 · δανεισμός5.8.1898 · εξόφληση
Στο δεξιό περιθώριο: «Τη 5 Αυγούστου 1898 — Εξοφλήθη». Η ημερομηνία ελέγχθηκε στην αυθεντική σελίδα.Οι πληρωμές στο περιθώριο
10 Φεβρουαρίου 1898 · ανάγνωση πρωτοτύπου
Τόκοι τριμηνίας και 658 γρόσια κεφαλαίου
Η σημείωση αναφέρει παραλαβή των τόκων της τριμηνίας και 658 γροσίων έναντι του κεφαλαίου. Το πρωτότυπο διαβάζεται «10 Φεβρουαρίου»· η παραδομένη μεταγραφή γράφει «1 Φεβρουαρίου».
31 Μαρτίου 1898
Άλλη πληρωμή και υπόλοιπο
Η εγγραφή αναφέρει 500 γρόσια έναντι κεφαλαίου μαζί με τους τόκους τους, και υπόλοιπο 3.500 γροσίων με τόκους από 10 Φεβρουαρίου 1898. Κρατάμε τα ποσά όπως γράφονται, χωρίς να υπολογίζουμε το συνολικό χρέος.
5 Αυγούστου 1898
«Εξοφλήθη»
Η τελευταία σημείωση γράφει «Εξοφλήθη», χωρίς πρόσθετο ποσό.
Το αρχικό δάνειο γράφεται σε χρυσές αγγλικές λίρες, οι ενδιάμεσες πληρωμές σε γρόσια. Δεν υπολογίζουμε ισοτιμία και δεν αλλάζουμε την κυριότητα του κτήματος που εξασφάλιζε το δάνειο.
1897 → 1898
Η Αργυρώ κρατά τον δικό της λογαριασμό.
Το 1897 δύο κόρες του Αντωνίου γράφονται δανείστριες: η Ελένη τον Μάρτιο, στη μητέρα τους, και η Αργυρώ τον Νοέμβριο.
Η Αργυρώ έχει το όνομα της γιαγιάς της, της μητέρας του Αντωνίου, που εκείνος θυμάται στη διαθήκη του 1872 — τη διαθήκη που εξασφάλιζε και τη δική της προίκα.
Η Αργυρώ, κόρη του Αντωνίου Καρδασιλάρη και σύζυγος του Γεωργίου Κοκκινάκη, δανείζει στον Δημήτριο Ιωάννου Γερμανό 34 χρυσές αγγλικές λίρες με ετήσιο τόκο 9%. Η πράξη της 10ης Νοεμβρίου 1897 εξασφαλίζει το δάνειο με υποθήκη σε κτήμα του δανειζομένου στον Άγιο Νικόλαο Γρου: περιβόλι, χωράφι, σπίτι και ελαιοτριβείο. Οι σημειώσεις στο περιθώριο παρακολουθούν τις πληρωμές. Η τελευταία, στις 5 Αυγούστου 1898, γράφει ότι εξοφλήθηκε. Το κτήμα ήταν η εγγύηση του δανείου· δεν τεκμηριώνεται ότι έγινε δικό της.
ΓΑΚ Χίου · πράξη 29789 και σημειώσεις περιθωρίου
9 Αυγούστου 1897
Η παραλαβή της επιστροφής
Ο Ιωάννης δηλώνει την παραλαβή και παραιτείται από τις απαιτήσεις για την προίκα της κόρης του. Η πράξη παραπέμπει στο προικοσύμφωνο 20157 της 10ης Σεπτεμβρίου 1892. Γράφει ακόμη ότι η Μαρία πέθανε χωρίς παιδιά, και γι’ αυτό η προίκα επιστρέφει στον πατέρα της. Από τα 300 χρυσά εικοσάφραγκα, ο πατέρας παίρνει πίσω 180: τριάντα μετρητά και εκατόν πενήντα με γραμμάτιο που υπογράφουν μαζί ο Μιχαήλ και ο Στυλιανός Σμυρνιούδης. Αναγνωρίζει 50 για τα έξοδα της αρρώστιας και της κηδείας της. Τα υπόλοιπα 70 τα χαρίζει, με τη θέλησή του, στον πρώην γαμπρό του. Δεν ορίζει πότε έγινε ο γάμος ή πότε πέθανε η Μαρία.
Μια καταγραφή επιστροφής προίκας μετά την απώλεια της Μαρίας· όχι ημερομηνία θανάτου ή απόδειξη νέου γάμου του πατέρα της.
9.8.1897
Η προίκα της Μαρίας επιστρέφει στον πατέρα της.
Έξι χρόνια μετά την προίκα της Βιργινίας, ο ίδιος πατέρας —κατά την παραδομένη έρευνα— παίρνει πίσω την προίκα μιας άλλης κόρης του, της Μαρίας.
Το 1906 ο Ιωάννης γράφει τη διαθήκη του: οι γιοι του θα φροντίζουν τη μητέρα τους και τις ανύπαντρες αδελφές τους, και εκτελεστές ορίζονται οι δύο γαμπροί του, ο Νικόλαος Καρδασιλάρης και ο Δημήτριος Βουλγαράκης.
Η Μαρία, κόρη του Ιωάννη Χατζή Γεωργίου Ξενάκη και σύζυγος του Στυλιανού Βενιζέλου Σμυρνιούδη, είχε ήδη πεθάνει. Ένα έγγραφο του 1897 καταγράφει τον πατέρα της να παραλαμβάνει την προίκα της πίσω. Η παραδομένη έρευνα τον ταυτίζει ως τον πατέρα της Βιργινίας.
Το έγγραφο δεν προσδιορίζει την ηλικία ή την αιτία θανάτου της Μαρίας.
Η οικογενειακή προβολή δίνει το 1898 ως έτος γέννησης του Rosario Racicot. Η ένδειξη «1898–» δεν δίνει έτος θανάτου.
1900
Anthone · Χίος, 1900
Ο χωριστός παραδομένος κατάλογος γράφει για τον Anthone Kardassilaris γέννηση στη Χίο το 1900. Πρόκειται για πληροφορία του καταλόγου· δεν συγχωνεύουμε αυτή την εγγραφή με άλλο πρόσωπο λόγω ονόματος και έτους.
1927
Irene · μια χωριστή καταχώριση
Ο κατάλογος δίνει για την Irene Kardassilaris γέννηση στις 25 Οκτωβρίου 1927 στο Μόντρεαλ. Δεν δηλώνει τη συγγένειά της. Η ημερομηνία διατηρείται χωριστά από την επιγραφή άλλης Irene, χωρίς αυτόματη ταύτιση.
1930
Marcel Racicot · γέννηση
Ο Marcel Racicot καταγράφεται ως γιος του Rosario Racicot και της Diana Hudon. Το έτος γέννησής του δίνεται ως 1930.
1932
John Kardassilari · γέννηση
Η ίδια προβολή δίνει το 1932 ως έτος γέννησης του John. Τον συνδέει με τη Monica Campbell ως γονείς του Anthony Kardassilari. Το οικογενειακό διάγραμμα του Jason γράφει 1932 για τον John Kardassilari. Ο χωριστός κατάλογος δίνει 1933 και Μόντρεαλ για τον John Kardassilaris. Διατηρούμε τις δύο γραφές και τα διαφορετικά έτη χωρίς να διορθώσουμε σιωπηρά την πηγή ή το οικογενειακό δέντρο.
1932
Joseph Ulric Edouard · 1932
Στον ίδιο κατάλογο ο Joseph Ulric Edouard Kardassilaris καταγράφεται με γέννηση στις 6 Ιουλίου 1932 και θάνατο στις 10 Αυγούστου του ίδιου έτους, και τα δύο στο Μόντρεαλ. Η σύντομη καταχώριση δεν κατονομάζει γονείς ή αιτία θανάτου.
1933 → 1939
John · γέννηση και βάπτιση στην παραδομένη σελίδα
Στην παραδομένη εικόνα από το ελληνορθόδοξο μητρώο της Holy Trinity του Μόντρεαλ, η εγγραφή του John Kardasilaris αναφέρει γέννηση στο Μόντρεαλ το 1933 και βάπτιση τον Οκτώβριο του 1939. Κατονομάζει τον Antonio(s) Kardasilaris και την Annette Paquette ως γονείς. Παρουσιάζουμε τη γραφή της συγκεκριμένης σελίδας: το 1933 δεν διορθώνει σιωπηρά το 1932 του οικογενειακού διαγράμματος και οι διαφορετικές γραφές των ονομάτων δεν πιστοποιούν από μόνες τους ταύτιση.
1938
Tony · 1938
Για τον Tony Kardassilaris ο κατάλογος σημειώνει γέννηση το 1938 στο Μόντρεαλ. Δεν τον ταυτίζει με τον Anthony που καταγράφεται με το 1962 ούτε δηλώνει γονείς.
1938 → 1939
Catherina · μια δεύτερη εγγραφή στην ίδια σελίδα
Η διπλανή εγγραφή αφορά την Catherina Kardasilaris. Αναφέρει γέννηση στο Μόντρεαλ το 1938 και βάπτιση τον Οκτώβριο του 1939, με γονείς τον Antonio(s) Kardasilaris και την Annette Paquette. Οι δύο εγγραφές συνδέουν αυτά τα παιδιά με το ίδιο ζεύγος όπως το κατονομάζει η σελίδα· δεν ταυτίζουμε την Catherina με τον Tony του χωριστού καταλόγου ούτε προσθέτουμε δεσμούς στο οικογενειακό δέντρο.
1962
Anthony Kardassilari · γέννηση
Για τον Anthony η προβολή δίνει το 1962 ως έτος γέννησης. Το ζευγάρι Anthony και Nicole και τα παιδιά Jason και Kimberly εμφανίζονται ήδη στο ίδιο οικογενειακό νήμα. Το οικογενειακό διάγραμμα δίνει το 1962 για τον Anthony Kardassilari. Ο χωριστός κατάλογος γράφει Anthony Kardassilaris, 1962, Μόντρεαλ. Ο τόπος αποδίδεται στον κατάλογο, χωρίς νέα ημερομηνία γέννησης ή αλλαγή του δέντρου.
1964
Nicole Racicot · γέννηση
Η Nicole Racicot καταγράφεται ως κόρη του Marcel Racicot και της Monique Racicot, με έτος γέννησης 1964.
1965
Antoinette Paquette · 22 Ιουλίου 1965
Η Antoinette Paquette εμφανίζεται στην πατρική πλευρά του παραδομένου διαγράμματος. Ο χωριστός κατάλογος καταγράφει για το ίδιο όνομα θάνατο στις 22 Ιουλίου 1965 στο Μόντρεαλ. Δεν δίνει έτος γέννησης ή αιτία θανάτου.
1979
Anthone · Μόντρεαλ, 1979
Για τον Anthone Kardassilaris, ο ίδιος κατάλογος γράφει θάνατο στο Μόντρεαλ στις 4 Οκτωβρίου 1979. Η καταχώριση παραμένει πληροφορία της παραδομένης προβολής, χωρίς αυτόματη ταύτιση με άλλο ομώνυμο πρόσωπο.
1997
Jason Kardassilari · γέννηση
Η προβολή συνδέει τον Anthony Kardassilari και τη Nicole Racicot ως γονείς του Jason Kardassilari, με έτος γέννησης 1997. Ο Jason αυτού του διαγράμματος διατηρείται χωριστά από άλλη ομώνυμη εγγραφή της οικογενειακής βάσης. Ο χωριστός κατάλογος τοποθετεί τη γέννηση του Jason Kardassilaris στο Μόντρεαλ το 1997. Η πληροφορία αποδίδεται σε αυτή την παραδομένη προβολή· δεν προσθέτει ημερομηνία ταξιδιού ή σημερινή κατοικία.
1999
Kimberly Kardassilari · γέννηση
Η Kimberly Kardassilari εμφανίζεται ως το άλλο παιδί του ίδιου ζευγαριού και αδελφή του Jason, με έτος γέννησης 1999. Ο χωριστός κατάλογος τοποθετεί τη γέννηση της Kimberly Kardassilaris στο Μόντρεαλ το 1999. Η πληροφορία αποδίδεται σε αυτή την παραδομένη προβολή· δεν προσθέτει ημερομηνία ταξιδιού ή σημερινή κατοικία.
2018 · χωριστή καταγραφή θανάτου
Marcel Racicot · θάνατος
Η ίδια προβολή δίνει το 2018 ως έτος θανάτου του Marcel Racicot. Η ένδειξη αυτή διατηρείται χωριστά από τη σειρά των γεννήσεων.
Οι χρονολογίες είναι έτη της παραδομένης προβολής. Δεν δίνονται τόποι, πλήρεις ημερομηνίες ή ημερομηνίες γάμων. Οι ενδείξεις «Living» της πηγής δεν χρησιμοποιούνται ως βεβαίωση σημερινής ζωής. Ο Jason αυτού του διαγράμματος δεν συγχωνεύεται με άλλη ομώνυμη εγγραφή της οικογενειακής βάσης. Ο χωριστός κατάλογος προσθέτει δηλωμένους τόπους, ημερομηνίες και διαφορετικές γραφές· δεν είναι ληξιαρχικό τεκμήριο και δεν δίνει νέες συγγένειες.Οι σχέσεις στην παραδομένη οικογενειακή προβολή
Αχρονολόγητοι δεσμοί· δεν είναι ημερομηνίες γάμου
Anthone KardassilariAntoinette Paquette
John Kardassilari
John KardassilariMonica CampbellΟι γονείς της Monica Campbell δεν κατονομάζονται
Anthony Kardassilari
Rosario RacicotDiana Hudon
Marcel Racicot
Marcel RacicotMonique RacicotΟι γονείς της Monique δεν κατονομάζονται
Nicole Racicot
Anthony KardassilariNicole Racicot
Jason KardassilariKimberly Kardassilari
Σχηματική απόδοση μόνο των δεσμών που συνδέει η παραδομένη προβολή. Οι Diana Hudon και Monique Racicot δεν έχουν έτος γέννησης στην πηγή. Οι γονείς της Monique εμφανίζονται ως άγνωστοι. Οι γονείς της Monica Campbell επίσης εμφανίζονται ως άγνωστοι.
1898 → 2018 · έτη της οικογενειακής προβολής
Οι δύο οικογενειακές πλευρές στην προβολή του Jason
Η παραδομένη οικογενειακή προβολή του Jason δείχνει και τους δεσμούς από την πλευρά της μητέρας του, Nicole Racicot. Συνδέει τον Rosario Racicot και τη Diana Hudon με τον γιο τους Marcel, και τον Marcel με τη Monique Racicot και την κόρη τους Nicole. Η Nicole και ο Anthony Kardassilari εμφανίζονται ως γονείς του Jason και της Kimberly. Οι δεσμοί αυτοί παρουσιάζονται όπως τους δίνει η συγκεκριμένη προβολή, χωρίς προσθήκη τόπων ή παλαιότερων προγόνων. Από την πατρική πλευρά συνδέει τον Anthone Kardassilari και την Antoinette Paquette με τον John, και τον John και τη Monica Campbell με τον Anthony. Δεν δίνει έτη γέννησης για τον Anthone ή την Antoinette, ούτε ημερομηνίες γάμων.
Οι δεσμοί και τα έτη παρουσιάζονται όπως τα δίνει η παραδομένη οικογενειακή προβολή, χωρίς να αποτελούν ανεξάρτητη ληξιαρχική επαλήθευση.
Παραδομένη οικογενειακή προβολή του Jason · όχι ληξιαρχική πιστοποίηση
Βροντάδος
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1898 → 1982
Τα αδέλφια και οι νέες τους οικογένειες.
Ο Δημήτριος Νικολάου δραστηριοποιείται ως έμπορος στη Χίο και αποκτά τον Νικόλαο και τη Βιργινία με τη Γεωργία Κοκράνη. Ο Ματθαίος και η Ελένη Κωστάλα ζουν στην Αθήνα με τον Ηλία και τον Νίκο. Οι πηγές δίνουν διαφορετικά έτη γέννησης για τον Ματθαίο· η διαφορά διατηρείται.
Από τις πηγές: ¶152
Τέλος κεφαλαίου 10 / 27
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 · 1898–1899Ζωές και δεσμοί μέσα στον χρόνοΠερίπου 5 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
Βιργινία → κόρηΤο όνομα της κόρης δεν καταγράφεται
Ματθαίος Ν.Ελένη ΚωστάλαΕλένη: από τον Βροντάδο · γένος Κάστανου · παιδιά Ηλίας και Νίκος
Ο προηγούμενος γάμος του Δημητρίου και η ασυμφωνία στη γέννηση του Ματθαίου διατηρούνται στο κείμενο.
01
Δημήτριος Ν. · 1898–1957
Έμπορος στη Χίο, παντρεύεται το 1932 στην Κηφισιά τη Μαρία Δημητρίου Γκιάλη, γεννημένη στη Σμύρνη. Μετά το διαζύγιο παντρεύεται τη Γεωργία Κοκράνη. Τα παιδιά τους είναι ο Νικόλαος και η Βιργινία. Ο καπετάνιος Δημήτρης Καρδασιλάρης δίνει ως τόπο καταγωγής της Γεωργίας τη Βολισσό, σύμφωνα με τη γενεαλογική σημείωση. Ο Δημήτριος Νικολάου πέθανε στη Χίο το 1957.
02
Ματθαίος Ν. · δύο χρονολογίες
Το μητρώο δίνει γέννηση το 1900, ενώ ο ίδιος δήλωνε 1898. Με την Ελένη Κωστάλα από τον Βροντάδο ζει στην Αθήνα και αποκτά Ηλία και Νίκο. Ο Νίκος είναι ο μεγαλύτερος από τους συγγενείς που συνάντησε ο ερευνητής. Η παραδομένη γενεαλογική βάση καταγράφει ότι ο Ματθαίος πέθανε στην Αθήνα το 1982.
03
Ο καπετάνιος Δημήτρης
Ο γιος του Νικολάου καταγράφεται ως καπετάνιος που ζει στη Χίο. Η σημείωση αφορά τον νεότερο Δημήτρη, όχι τον παππού του Δημήτριο Ν.
04
Η οικογένεια της Βιργινίας
Η σημείωση αναφέρει τουλάχιστον μία κόρη της Βιργινίας, χωρίς όνομα. Δεν συμπληρώνουμε τα στοιχεία που λείπουν.
05
Ελένη · από τον Βροντάδο
Η γενεαλογική σημείωση δίνει επίσης για την Ελένη Κωστάλα το οικογενειακό όνομα Κάστανου.
06
Μια αδελφή χωρίς καταγεγραμμένο μικρό όνομα
Στον κλάδο Κοκράνη, μία αδελφή της Γεωργίας αναφέρεται ότι πέθανε από ασθένεια. Η σημείωση δεν δίνει ηλικία ή χρονολογία.
Περισσότερα ίχνη στην ίδια μελέτη
Η πρώτη ομάδα με πανελλαδική παρουσία
Ο Βαρλάς παρουσιάζει τους γιους του Νικολάου ως την πρώτη σημαντική ομάδα επιχειρηματιών με την οικογενειακή επωνυμία σε εθνικό επίπεδο. Είναι η συγκριτική αποτίμηση της μελέτης, όχι νέα χρονολογία έναρξης.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι εκτιμήσεις, τα κενά και οι υποθέσεις διατηρούνται ως τέτοια.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶152 · Γενεαλογική σημείωση · Γεωργία Κοκράνη · Γενεαλογική σημείωση · Δημήτρης · Γενεαλογική σημείωση · Βιργινία · Γενεαλογική σημείωση · Ελένη Κωστάλα · Γενεαλογική σημείωση · αδελφή της Γεωργίας Κοκράνη
18981898 · οικογενειακή μαρτυρία
19001900 · Μητρώο Αρρένων
Σχηματική απόδοση · το ίδιο το εικόνισμα δεν έχει ταυτοποιηθεί στην παράδοση.
1898 / 1900
Μια χρονολογία πίσω από το εικόνισμα.
Πατέρας και γιος, δύο χρονιές ο καθένας: ο Νικόλαος 1864 στη μνήμη και 1859 στο μητρώο, ο Ματθαίος 1898 στο εικόνισμα και 1900 στο μητρώο.
Το 1921 ένας Ματθαίος Καρδασιλάρης, 21 ετών, δηλώνει τον θάνατο της Μαριγώς, της γιαγιάς του κατά το δέντρο. Η ηλικία ταιριάζει περισσότερο με το 1900· τις δύο χρονιές τις κρατάμε, όπως και η μελέτη.
Ο Ματθαίος έλεγε ότι είχε γεννηθεί το 1898. Η σημείωση της γενεαλογικής έρευνας αναφέρει πως αυτή η χρονολογία ήταν γραμμένη πίσω από ένα εικόνισμα. Το Μητρώο Αρρένων του Δήμου Χίου τον καταγράφει στο 1900. Μια οικογενειακή ανάμνηση και μια επίσημη εγγραφή κρατούν δύο διαφορετικές χρονολογίες. Τις διατηρούμε και τις δύο, όπως και η μελέτη, χωρίς να αποφασίζουμε ποια είναι η σωστή.
Παραδομένη γενεαλογική βάση · σημείωση Ματθαίου Καρδασιλάρη
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Μια απώλεια μακριά από το νησί.
Δημήτρης Κοκκινάκης
1917Οδησσός11 ετών
Ζωή + ΜιχαήλΗ μνήμη του παιδιούΔεύτερο νεκροταφείο της πόλης
Η μελέτη καταγράφει τον θάνατό του. Το νεκροταφείο αργότερα καταστράφηκε.
01
Δημήτρης · 11 ετών
Ο γιος της Ζωής και του Μιχαήλ Κοκκινάκη πεθαίνει στην Οδησσό το 1917, σύμφωνα με τη μελέτη. Θάβεται στο δεύτερο νεκροταφείο της πόλης, που αργότερα καταστράφηκε.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶128
Δημήτριος · 200 νομίσματα
Παντελής + Νικόλαος · 300
Ζωή · νέο νοικοκυριό
Η συμφωνία και η καταγεγραμμένη παραλαβή
28 Ιουλίου 1899
Δύο γενιές συνεισφέρουν
Ο πατέρας υπόσχεται 200 χρυσά εικοσάφραγκα και οι αδελφοί άλλα 300, μαζί με σκεύη, έπιπλα και ρούχα. Ο Δημήτριος δηλώνει και εδώ ότι δεν γνωρίζει γράμματα: βάζει σταυρό και υπογράφει άλλος κατ’ εντολή του. Οι γιοι του υπογράφουν με το δικό τους χέρι.
Μία ημέρα πριν από την τελετή
Η προγραμματισμένη παράδοση
Ο Μιχαήλ θα κρατούσε την προίκα, αλλά η κυριότητα θα ανήκε στη Ζωή.
Μέσα σε δύο μήνες
Η προθεσμία της τελετής
Η προθεσμία αρχίζει από τη συμφωνία. Δεν επιβεβαιώνει την πραγματική ημέρα του γάμου.
20 Αυγούστου 1899
Παραλαβή 500 νομισμάτων
Ο Μιχαήλ αναγνωρίζει τα 500 χρυσά εικοσάφραγκα και τα συμφωνημένα αντικείμενα, κλείνοντας την απαίτησή του για την προίκα. Η πράξη επαναλαμβάνει ότι η κυριότητα ανήκει στη μέλλουσα σύζυγό του.
Αν αρνηθεί τον γάμο
250 χρυσά εικοσάφραγκα προς τη Ζωή
Αν αρνηθεί πριν ή κατά τη λήξη της δίμηνης προθεσμίας, προβλέπεται πρόστιμο μέσω της νόμιμης αρχής. Δεν τεκμηριώνεται ότι ενεργοποιήθηκε η ρήτρα.
Οι πρώτες τρεις στάσεις δείχνουν όρους της συμφωνίας. Η τέταρτη καταγράφει παραλαβή. Η ημερομηνία της παραλαβής δεν αποδεικνύει μόνη της την ημέρα του γάμου.
28.7 → 20.8.1899
Ο πατέρας και τα αδέλφια δίπλα στη Ζωή.
Τα αδέλφια βάζουν περισσότερα από τον πατέρα: 300 εικοσάφραγκα μαζί ο Παντελής και ο Νικόλαος, 200 ο Δημήτριος.
Πέντε μήνες αργότερα, τον Ιανουάριο του 1900, ο Δημήτριος μεταβιβάζει γη στους γιους του, κι εκείνοι υπογράφουν ότι αναγνωρίζουν τις θυσίες των γονιών τους.
Για τον γάμο της Ζωής με τον Μιχαήλ Πέτρου Κοκκινάκη, ο Δημήτριος προσφέρει 200 χρυσά εικοσάφραγκα. Οι αδελφοί της Παντελής και Νικόλαος προσθέτουν άλλα 300 από τη δική τους περιουσία, μαζί με σκεύη, έπιπλα και ρούχα. Στις 20 Αυγούστου 1899 ο Μιχαήλ βεβαιώνει την παραλαβή. Το έγγραφο τον περιγράφει ως Χιώτη έμπορο στη Ρωσία, προσωρινά στο νησί. Η νέα ζωή της Ζωής ξεκινά με τη συμμετοχή δύο γενεών της οικογένειας.
ΓΑΚ Χίου · πράξεις 20956 και 20962
Οδησσός
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
Μετά το 1899 · Οδησσός
Η Ζωή ανοίγει έναν νέο ορίζοντα.
Η Ζωή εγκαθίσταται στην Οδησσό με τον Μιχαήλ Πέτρο Κοκκινάκη. Η πόλη εμφανίζεται και ως τόπος πηγών που αξιοποιήθηκαν στην έρευνα.
Από τις πηγές: ¶25 · ¶60 · ¶128
Ροστόφ
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
Μετά το 1899 · πιθανή παραμονή στο Ροστόφ
Ένα πέρασμα που μένει ερώτημα.
Η μελέτη αναφέρει μια πιθανή σύντομη παραμονή στο Ροστόφ πριν από την Οδησσό. Η λέξη «πιθανή» παραμένει: το πέρασμα αυτό δεν είναι βέβαιο.
Από τις πηγές: ¶128
Τέλος κεφαλαίου 11 / 27
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 · 1900–1901Αντώνιος · Anthony George.Περίπου 13 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
Η επιγραφή γράφει Anthony G. Cardassilaris, 17.1.1900–4.10.1979, και Irene Kardassilaris, 25.10.1927–22.5.2009. Το όνομα και τα έτη του Anthony συμφωνούν με την οικογενειακή εγγραφή. Η σχέση της Irene και ο τόπος του μνήματος δεν έχουν τεκμηριωθεί. Στο τέλος: «Always in our hearts».
Αντώνιος / Anthony GeorgeΣχηματική σύνδεση τόπου γέννησης και προορισμού της μαρτυρίας· η διαδρομή και το πλοίο παραμένουν άγνωστα.
1900–1979
Αντώνιος · Anthony George.
Ο Αντώνιος Γεωργίου Καρδασιλάρης γεννιέται στη Χίο το 1900 και καταγράφεται στη γενεαλογική βάση και ως Anthony George Kardassilaris, ενώ συναντάται και η γραφή «Καρδασυλάρης». Μια παλαιότερη σημείωση μιλά γενικά για αναχώρηση στην Αμερική. Νεότερη οικογενειακή μαρτυρία, καταγεγραμμένη στις 15 Αυγούστου 2024, αναφέρει ότι μετανάστευσε νέος στον Καναδά με πλοίο. Δεν δίνει όνομα πλοίου, χρονιά ή λιμάνι άφιξης. Η βάση τοποθετεί τον θάνατό του στο 1979.
Παραδομένη γενεαλογική εγγραφή και οικογενειακή μαρτυρία · 15.8.2024
Πωλητής
Ν. Στ. Ζερβούδης
Όπως υπογράφεται στο σωζόμενο τμήμα. Δεν επεκτείνουμε τα αρχικά.
Αγοραστής
Ν. Δ. Καρδασιλάρης
Νικόλαος Δημητρίου κατά τη μεταγραφή. Δεν αρκεί αυτό για ταύτιση με συγκεκριμένη εγγραφή στο δέντρο.
Δεν σώζονται εδώ
Χρονολογία · τόπος · τίμημα
Η ημερομηνία της επόμενης πράξης στη σελίδα δεν μεταφέρεται σε αυτήν. Δεν ταυτίζεται με άλλη γνωστή οικογενειακή αγορά.
Αυθεντικό παραδομένο τεκμήριο · ΓΑΚ Χίου, ΑΒΕ 1009, αρ. 4909, φ. 177r. Η χρονολογία της επόμενης πράξης δίνει μόνο ένα όριο: η αγορά προηγείται της 12ης Σεπτεμβρίου 1900.Το σκίτσο διακρίνει τις σωζόμενες πληροφορίες από όσα λείπουν.
1900 · ανάμεσα σε Ιανουάριο και Σεπτέμβριο
Το τέλος μιας πράξης, χωρίς την αρχή της.
Τον Ιανουάριο του 1900, στο ίδιο βιβλίο, ο Δημήτριος Ιακώβου βάζει σταυρό· λίγους μήνες αργότερα ένας Ν. Δ. Καρδασιλάρης —ίσως ο γιος του Νικόλαος, η ταύτιση μένει ανοιχτή— υπογράφει ο ίδιος ως αγοραστής.
Οι πράξεις 4833–4837 της 27ης Ιανουαρίου έδωσαν στους τρεις γιους του Δημητρίου τα κτήματα του πατέρα. Η 4909 προηγείται της πράξης της 12ης Σεπτεμβρίου 1900, άρα αυτή η αγορά πέφτει ανάμεσα.
Στο σωζόμενο δεύτερο μέρος μιας αγοραπωλησίας υπογράφουν ο πωλητής Ν. Στ. Ζερβούδης και ο αγοραστής Ν. Δ. Καρδασιλάρης, που η παραδομένη μεταγραφή ονομάζει Νικόλαο Δημητρίου. Το κείμενο καταγράφει ότι ο αγοραστής αποδέχθηκε την αγορά, πλήρωσε το συμφωνημένο τίμημα και παρέλαβε το υποστατικό στην κυριότητα και κατοχή του. Η αρχή λείπει: δεν συμπληρώνουμε ποιο κτήμα ήταν, πού βρισκόταν ή πόσο κόστισε. Η πράξη που ακολουθεί στο βιβλίο, η 4910, γράφεται την Τρίτη 12 Σεπτεμβρίου 1900· η αγορά βρίσκεται πριν από αυτήν, χωρίς να ξέρουμε την ημέρα της.
Ο μνήμονας Α. Μ. Σαρίκας καταγράφει ότι η πράξη διαβάστηκε στους συμβαλλομένους και στους μάρτυρες. Οι τυπικές νομικές διατυπώσεις διατηρούνται στην πηγή· οι γνωστές και άγνωστες πληροφορίες ξεχωρίζουν εδώ.
ΓΑΚ Χίου · ΑΒΕ 1009, αρ. 4909 · σωζόμενο β΄ μέρος, μεταγραφή και δύο λήψεις της σελίδας
Νικόλαος · ½Κοινό νερόΙωάννης · ½
Σχηματική απεικόνιση κοινών δικαιωμάτων νερού.
27.1.1900
Δύο αδέλφια μοιράζονται το νερό.
Στη Σεριώτισσα, όπου ο Δημήτριος υπαγόρευσε τη διαθήκη του το 1894, το περιβόλι χωρίζεται στους δύο γιους του — το νερό όχι.
Στην ενορία της Σεριώτισσας θα πεθάνει το 1921 η Μαριγώ, η γυναίκα του Δημητρίου, στα 92 της. Και το 1908, στον Τάλλαρο, ένα άλλο κλαδί της οικογένειας θα μοιράσει περιβόλι κρατώντας κοινά πηγάδια και στέρνες.
Την ίδια ημέρα, ο Δημήτριος Ιακώβου μεταβιβάζει περιβόλια στη Σεριώτισσα στους γιους του Νικόλαο και Ιωάννη. Η πράξη 4834 περιγράφει πρώτα ολόκληρο το περιβόλι, με δύο σπίτια και τέσσερα μαγαζιά. Ο καθένας αγοράζει δύο τεμάχια, «όλον ομού» περίπου δεκατεσσάρων οργυιών, για 170 οθωμανικές λίρες· οι δύο γιοι παίρνουν δηλαδή από το μισό, περίπου είκοσι οκτώ οργυιές μαζί. Οι πράξεις μοιράζουν στα δύο δικαιώματα στο μαγκανοπήγαδο, στη στέρνα, στη φουντάνα και σε άλλες εγκαταστάσεις. Το περιβόλι χωρίζεται, αλλά το νερό παραμένει κοινή υπόθεση. Σε δύο ακόμη πράξεις αγοράζουν από μισό δεντρόφυτο χωράφι, οκτώ οργυιές ο καθένας, για δεκαπέντε λίρες. Το σχέδιο δείχνει τη σχέση των δικαιωμάτων, όχι την πραγματική κάτοψη. Στο περιθώριο του παλαιού συμβολαίου της αγοράς του 1860, μια μεταγενέστερη σημείωση παραπέμπει στις ίδιες πράξεις 4834–4837 της 27ης Ιανουαρίου 1900. Η αγορά και οι μεταβιβάσεις στους γιους βρίσκονται έτσι σε διαφορετικά χρονικά στρώματα του ίδιου αρχειακού ίχνους.
ΓΑΚ Χίου · πράξεις 4834–4837 · Οι παλαιές μονάδες διατηρούνται χωρίς μετατροπή. Μεταγενέστερη περιθωριακή σημείωση στην πράξη 724 του 1860.
Το έγγραφο ακούγεται
Η πράξη αναφέρει ρητά ότι διαβάστηκε στους συμβαλλομένους και στους μάρτυρες. Οι πέντε συμφωνίες συντάσσονται στο Μνημονείο της Χίου, στην οδό Απλωταριάς.
Η σταυροσημείωση του Δημητρίου
Ο πωλητής Δημήτριος Ιακώβου Καρδασιλάρης σημειώνεται με σταυρό. Η πληροφορία αφορά αυτές τις πράξεις· δεν ανασυνθέτουμε από αυτήν την εκπαίδευση ή την παιδική του ζωή.
Υπογραφή κατ’ εντολή
Στις καταληκτικές εγγραφές ο Σταύρος εμφανίζεται ως Σ.Θ. Βαρβαλούκας. Οι γιοι καταγράφονται με τις δικές τους υπογραφές. Η μεταβίβαση και η ισόβια φροντίδα των γονιών αποτυπώνονται σε χωριστές πράξεις, με το υποσχετικό να ακολουθεί την επόμενη ημέρα.
Ανάγνωση · σταυροσημείωση · υπογραφή κατ’ εντολή · συμβολική απόδοση της διαδικασίας που περιγράφει η μεταγραφή.
27.1.1900
Ένας σταυρός στο τέλος του χαρτιού.
Ο άνθρωπος που υπέγραφε με σταυρό άφησε χρήματα στα σχολεία.
Ο Δημήτριος δηλώνει ότι δεν ξέρει γράμματα· έναν χρόνο αργότερα, στη διαθήκη του 1901, αφήνει 10 λίρες στα σχολεία της Χώρας.
Στις πέντε αγοραπωλησίες της 27ης Ιανουαρίου 1900, ο Δημήτριος Ιακώβου μεταβιβάζει κτήματα στους γιους του Παντολέοντα, Νικόλαο και Ιωάννη. Στο τέλος των πράξεων σώζεται μια μικρή σκηνή: το χαρτί διαβάζεται καθαρά και δυνατά, ώστε να το ακούσουν οι συμβαλλόμενοι και οι μάρτυρες. Ο Δημήτριος δηλώνει άγνοια γραμμάτων και σταυροσημειώνει. Ο Σταύρος Βαρβαλούκας υπογράφει κατ’ εντολή του.
Η μεταγραφή δίνει άλλο αρχικό για τον Βαρβαλούκα σε ένα σημείο του πρώτου συμβολαίου, αλλά Θ. στις καταληκτικές υπογραφές. Κρατάμε τη διαφορά χωρίς να τη διορθώνουμε αυθαίρετα. Το σχέδιο του σταυρού και της πένας εξηγεί τη διαδικασία· δεν αναπαράγει πιστοποιημένη υπογραφή του Δημητρίου ή των άλλων προσώπων.
Η διαχείριση και όλα τα έσοδα μένουν στους δύο γονείς όσο ζουν· αν φύγει ο ένας, στον άλλο όσο ζει. Η φροντίδα των κτημάτων προβλέπεται να καλύπτεται από τα εισοδήματά τους, όσο αυτά το επιτρέπουν.
Παντολέων
Άγιος Γεώργιος Χατζή ΛουκήΠερίπου 32 οργιές
Περιβολοχώραφο με τρία δωμάτια, αχυρώνα, μαγκανοπήγαδο και στέρνα.
Δύο περιβόλια, περίπου 14 οργιών συνολικά, και χωριστό χωράφι με δέντρα. Σπίτι, δύο μαγαζεία και στάβλος.
Χωριστά περιβόλια. Κοινό νερό.
Στα κτήματα του Νικολάου και του Ιωάννη, η πράξη επαναλαμβάνει το «ήμισιν»: στη δίοδο, στη φουντάνα, στο καζαναριό, στην αυλή, στο μαγκανοπήγαδο, στον μαγκανόγυρο και στη στέρνα. Τα κοινά αυτά μέρη περιγράφονται ως μερίδια μισό στον καθένα. Το σπίτι και το νερό κρατούν δίπλα δίπλα τις δύο οικογένειες μέσα στο συμβόλαιο.
Δίοδος
½½
Φουντάνα
½½
Καζαναριό
½½
Αυλόγυρος
½½
Μαγκανοπήγαδο
½½
Μαγκανόγυρος
½½
Στέρνα
½½
Χωριστά κτήματα και κοινές εγκαταστάσεις, όπως τα περιγράφει το υποσχετικό. Το σχέδιο δεν δείχνει την πραγματική διάταξη.Η διάρκεια της εγγύησης
Τελικός όρος της 28ης Ιανουαρίου 1900
Μια χωριστή πρόβλεψη για όλες τις απαιτήσεις.
Η τελευταία ρήτρα ορίζει ότι τα κτήματα παραμένουν δεσμευμένα προς τον Δημήτριο και τη Μαριγώ όσο ζουν ή μέχρι την πλήρη, οικειοθελή εξόφληση όλων των απαιτήσεών τους όσο βρίσκονται εν ζωή. Η πρόβλεψη αυτή αφορά τη διάρκεια της εγγύησης των κτημάτων. Δεν καταγράφει ότι έγινε τέτοια εξόφληση και δεν μετατρέπει τη ρήτρα των 500 λιρών ανά γιο σε βεβαιωμένη πληρωμή.
Σχηματική απόδοση της εγγύησης: η δυνατότητα πλήρους οικειοθελούς εξόφλησης είναι όρος της πράξης, όχι καταγεγραμμένη άρση υποθήκης. Η διαχείριση και τα έσοδα των γονιών διατηρούνται στην αφήγηση σύμφωνα με τη χωριστή προηγούμενη ρήτρα.
28.1.1900
Η περιουσία αλλάζει χέρια. Η ευγνωμοσύνη μένει.
Τα 500 λίρες που θα όφειλε κάθε γιος αν αθετούσε την υπόσχεση ήταν περισσότερα από το τίμημα των πωλητηρίων του, μία μέρα νωρίτερα.
Στις 27 Ιανουαρίου 1900 τα πωλητήρια γράφουν 230 λίρες για τον Παντολέοντα και από 185 για τον Νικόλαο και τον Ιωάννη. Την επομένη, οι τρεις αφήνουν στον Δημήτριο και τη Μαριγώ τη διαχείριση και όλα τα εισοδήματα όσο ζουν.
Μία ημέρα μετά τη μεταβίβαση των κτημάτων, οι τρεις αδελφοί Παντολέων, Νικόλαος και Ιωάννης υπογράφουν μια υπόσχεση προς τον Δημήτριο και τη Μαριγώ. Αναγνωρίζουν τις θυσίες των γονιών τους για τη δική τους περιουσία. Οι γονείς θα συνεχίσουν να διαχειρίζονται τα κτήματα και να απολαμβάνουν όλα τα εισοδήματά τους όσο ζουν. Η δέσμευση δεν μένει στα λόγια: κάθε γιος προβλέπεται να καταβάλει 500 οθωμανικές λίρες αν την παραβεί, με υποθήκη στα κτήματα. Το κείμενο κατονομάζει την ευγνωμοσύνη ως λόγο της συμφωνίας.
Οι 500 οθωμανικές λίρες για κάθε γιο —1.500 συνολικά— προβλέπονται μόνο αν παραβεί την υπόσχεση. Δεν αποτελούν βεβαιωμένη πληρωμή ή τίμημα της μεταβίβασης. Τα κτήματα εξασφαλίζουν τη δέσμευση με υποθήκη. Το διάγραμμα οργανώνει τις περιγραφές του 1900· δεν είναι κτηματολογικός χάρτης και δεν ενώνει τις διαφορετικές εκτάσεις σε ένα κτήμα. Οι οργιές μένουν ως μέτρο της πηγής.
ΓΑΚ Χίου · υποσχετικό 20725, 28.1.1900
700ΕΙΧΑΝ ΛΗΦΘΕΙ300ΧΑΡΙΣΤΗΚΑΝ
Ευρυδίκη + Παντελής → ΠέτροςΧρυσά εικοσάφραγκα · αριθμός νομισμάτωνΤα έγγραφα πίσω από τη χειρονομία
Τα παλαιότερα χαρτιά της προίκας
Το πρωτότυπο εξοφλητήριο παραπέμπει στο προικοσύμφωνο 20368 της 1ης Ιουνίου 1894 για υποσχεθείσα προίκα 1.000 χρυσών εικοσαφράγκων και στην προικοπαραλαβή 20404 της 29ης Οκτωβρίου 1894. Η παραδομένη μεταγραφή γράφει 1 Ιουλίου αντί Ιουνίου και παραλείπει εδώ την αναφορά της προικοπαραλαβής. Η πράξη του 1900 δηλώνει ότι είχαν παραληφθεί μόνο 700 σε μετρητά, με τα 300 σε ανεξόφλητο γραμμάτιο. Ο Πέτρος αποδέχεται τη δωρεά του υπολοίπου και το ζευγάρι δηλώνει ότι δεν έχει άλλη απαίτηση από την προίκα. Πρόκειται για τις δηλώσεις και παραπομπές αυτής της πράξης· τα δύο έγγραφα του 1894 δεν έχουν διαβαστεί αυτοτελώς εδώ και τα 300 δεν παρουσιάζονται ως πληρωμένα.
Στο Μνημονείο της Απλωταριάς
Το εξοφλητήριο συντάσσεται στο Μνημονείο της οδού Απλωταριάς ενώπιον των μνημόνων Αντωνίου Μ. Σαρίκα και Δημητρίου Βλαστού. Μάρτυρες κατονομάζονται ο Κωνσταντίνος Τέτερης, έμπορος, και ο Αλέξανδρος Κοτσώνης, δικηγόρος· το τελευταίο επώνυμο δίνεται με αγκύλες στο σώμα της μεταγραφής και ως «Α. Κοτσώνης» στο καταληκτικό τμήμα. Η πράξη αναφέρει ευκρινή, έντονη ανάγνωση στο ζευγάρι, στον Πέτρο και στους μάρτυρες, πριν από την υπογραφή. Στο τέλος, πρώτη υπογράφει η ίδια, με καθαρά γράμματα: «Ευρυδίκη Π. Καρδασιλάρη»· από κάτω υπογράφει ο Παντελής. Δεν προσθέτουμε νέα συγγένεια των μαρτύρων.
Επιλεγμένα χωρία του εξοφλητηρίου 20728· η διαφορά Ιουνίου / Ιουλίου και η ελλείπουσα στη μεταγραφή αναφορά διατηρούνται. Τα παλαιότερα έγγραφα και οι υπογραφές δεν πιστοποιούνται εδώ.
10.3.1900
Ένα χρέος που άφησαν πίσω, από στοργή.
Τρία στα δέκα νομίσματα της προίκας τους —300 από τα 1.000 εικοσάφραγκα— τα χάρισαν στον πατέρα της Ευρυδίκης· η πράξη μιλά για στοργή.
Το 1872 ο ίδιος ο Πέτρος ήταν ο γαμπρός που λάμβανε υπόσχεση προίκας για την Πηνελόπη. Τα ονόματα του ζευγαριού θα καταγραφούν αργότερα, σε μια δημοσιευμένη αγωγή του 1922, ως χαραγμένα σε δαχτυλίδι αρραβώνα: «Ευρυδίκη τω Παντελή».
Ο Παντελής και η Ευρυδίκη είχαν λάβει από τον πατέρα της, Πέτρο Ξανθάκη, 700 χρυσά εικοσάφραγκα ως προίκα. Έμεναν ακόμη 300 σε γραμμάτιο. Στις 10 Μαρτίου 1900 το ζευγάρι επιστρέφει το γραμμάτιο εξοφλημένο, χωρίς να ζητήσει τα χρήματα. Η ίδια η πράξη μιλά για επιείκεια και στοργή προς τον πατέρα και πεθερό τους. Μέσα στη γλώσσα ενός λογαριασμού διασώζεται μια οικογενειακή χειρονομία.
ΓΑΚ Χίου · εξοφλητήριο 20728, 10.3.1900
50 λίρες · φτωχά ορφανά
10 λίρες · σχολεία Χώρας
Μαριγώ · ισόβιο εισόδημα
Σχηματική απόδοση των στοιχείων του εγγράφου· όχι απεικόνιση σωζόμενων αντικειμένων.Στη διαθήκη του Δημητρίου Ιακώβου · 1901
20 οθωμανικές λίρες σε καθεμία
Δέσποινα, Πολυξένη, Αγγελική, Κατίνα, Ζωή
Ορίζει το κληροδότημα για τις πέντε κόρες αμέσως μετά τον θάνατό του. Δηλώνει ότι τις έχει ήδη προικίσει επαρκώς και το θεωρεί εξόφληση της κληρονομικής τους μερίδας. Είναι βούληση, όχι απόδειξη καταβολής.
12 οθωμανικές λίρες
Σεριώτισσα · να θυμούνται και τους δύο
Ζητά να ταφεί στην Παναγία Σεριώτισσα. Ορίζει κόλλυβα στη «δεύτερη εβδομάδα της Πεντηκοστής» και μνημόνευση τόσο του δικού του ονόματος όσο και της Μαριγώς.
Σαράντα ημέρες · ένας χρόνος
Δύο μνημόσυνα στον ίδιο ναό
Ζητά ένα αρχιερατικό μνημόσυνο στις σαράντα ημέρες και ένα στον χρόνο. Αυτοί είναι όροι της συγκεκριμένης διαθήκης του 1901· δεν επιβεβαιώνουν την τέλεση των τελετών.
Επιθυμίες του Δημητρίου Ιακώβου στη διαθήκη 1517 του 1901. Δεν συγχωνεύονται με τις προβλέψεις άλλων οικογενειακών διαθηκών.Οι άνθρωποι και τα βήματα της πράξης
Στο Μνημονείο, με πέντε μάρτυρες
Το σώμα της πράξης τοποθετεί τον Δημήτριο στο Μνημονείο της οδού Απλωταριάς, σε κτήμα που η μεταγραφή αποδίδει στην Αργυρή Κ. Μπήλου, ενώπιον του μνήμονα Αντωνίου Μ. Σαρίκα. Κατονομάζει πέντε μάρτυρες: Ξενοφώντα Βασιλειάδη, έμπορο· Θεόδωρο Φραγκάκη, βαφέα· Ιωάννη Μόρφη, ξυλουργό· Ιωάννη Βαγιανό, ψάλτη· και Στέφανο Κώτη, έμπορο. Στην καταληκτική μεταγραφή το τελευταίο όνομα εμφανίζεται ως «Στέφανος Κ. Κόττης». Το κείμενο δηλώνει ότι ο μνήμων βεβαιώθηκε για σώας φρένας και όρκισε τους μάρτυρες να κρατήσουν μυστικά όσα θα ακούσουν μέχρι τον θάνατο του διαθέτη. Πρόκειται για δηλώσεις της πράξης, όχι ιατρική πιστοποίηση ή απόδειξη ότι τηρήθηκε η μυστικότητα· δεν συνδέουμε τους μάρτυρες με άλλο οικογενειακό κλάδο.
Η τελευταία προσωπική παράκληση
Μετά τις προβλέψεις για την περιουσία και τις μνημονεύσεις, ο Δημήτριος κλείνει δηλώνοντας ότι δεν έχει τίποτε άλλο να προσθέσει, εκτός από το ότι ζητά συγχώρεση των αμαρτημάτων του από Θεό και ανθρώπους, ως καλός χριστιανός. Είναι η προσωπική διατύπωση της συγκεκριμένης διαθήκης· δεν αποδεικνύει κάποια διαμάχη ή συμφιλίωση.
Ένα αντίγραφο πριν από τη δημοσίευση
Η μεταγενέστερη σημείωση στην ώα αναφέρει ότι, μετά τον θάνατο του Δημητρίου, ο εκτελεστής Ανέστης Μόντινος παρέλαβε στις 17 Δεκεμβρίου 1903 αντίγραφο για δημοσίευση στο Μ. Ε. Συμβούλιο της Μητρόπολης Χίου. Ακολουθεί σημείωση δημοσίευσης στις 20 Δεκεμβρίου 1903, με πρωτόκολλο 3236 και πράξη 476. Οι δύο ημερομηνίες αφορούν την παραλαβή του αντιγράφου και τη δημοσίευση· δεν είναι ημερομηνία θανάτου ούτε απόδειξη πληρωμής των κληροδοτημάτων.
Η επικεφαλίδα της παραδομένης μεταγραφής και η μελέτη δίνουν 12 Σεπτεμβρίου 1901, ενώ το σώμα της πρωτότυπης πράξης γράφει «τη δεκάτη», δηλαδή 10 Σεπτεμβρίου. Η 10η Σεπτεμβρίου 1901 ήταν Δευτέρα, όπως γράφει η πράξη· οι ετικέτες ακολουθούν το σώμα της πράξης και το παράθεμα της μελέτης μένει αμετάβλητο, χωρίς να υπολογίζουμε άλλη ημερομηνία. Επιλεγμένες διατυπώσεις του σώματος και της μεταγενέστερης σημείωσης της πράξης 1517· δεν πιστοποιούνται όλες οι δυσανάγνωστες γραφές, οι υπογραφές ή η εκτέλεση των κληροδοτημάτων.Δωρεές και μνήμη · διαθήκη 1901
Μονή Καλλιμασιάς
6 οθωμανικές λίρες
Διανομή στις αδελφές και δύο αγρυπνίες υπέρ της ψυχής του.
Λωβοκομείο
3 οθωμανικές λίρες
Μία αγρυπνία· διανομή στον ναό και στους αδελφούς.
Γυναικεία μονή Μεστών
2 οθωμανικές λίρες
Μία αγρυπνία· διανομή στον ναό και στις αδελφές.
Ταξιάρχης Νενήτων
2½ οθωμανικές λίρες
Μία αγρυπνία· διανομή στον ναό και στους αδελφούς.
Άγιοι Ανάργυροι
2½ οθωμανικές λίρες
Μία αγρυπνία και δωρεά στον ναό.
Άγιοι Πατέρες
2½ οθωμανικές λίρες
Μία αγρυπνία.
Γυναικεία μονή Πυργίου
2 οθωμανικές λίρες
Μία αγρυπνία και διανομή στον ναό και στις αδελφές της μονής· το χειρόγραφο, όπως το διαβάζουμε, γράφει «εις τας αδελφάς», ενώ η παραδομένη μεταγραφή έχει «εις τους αδελφούς».
Παναγία · χωρική εκκλησία Πυργίου
1 οθωμανική λίρα
Χωριστή δωρεά από τη μονή.
Ταξιάρχης Μεστών
2½ οθωμανικές λίρες
Για μνημόνευση του Δημητρίου.
Ταξιάρχης Μπαζακλή
2 οθωμανικές λίρες
Για μνημόνευση του Δημητρίου.
Άγιος Γεώργιος Χατζηλουκή
2 οθωμανικές λίρες
Για μνημόνευση του Δημητρίου.
Άγιος Πολύκαρπος Ταλλάρου
2 οθωμανικές λίρες
Για μνημόνευση του Δημητρίου.
Άγιος Γεώργιος Σταφυλά
2 οθωμανικές λίρες
Για μνημόνευση του Δημητρίου.
Παναγία Παχυά
2 οθωμανικές λίρες
Για μνημόνευση του Δημητρίου.
Άγιοι Βίκτωρες
10 οθωμανικές λίρες
Για μνημόνευση του Δημητρίου.
Άγιος Ευστράτιος Ευφημιανών
2 οθωμανικές λίρες
Για μνημόνευση του Δημητρίου.
Παναγία Αγιοδεκτινή
2 οθωμανικές λίρες
Δωρεά που ορίζει η διαθήκη.
Χωρική εκκλησία Καλλιμασιάς
2 οθωμανικές λίρες
Χωριστή δωρεά από τη μονή.
Σταύρος Βαρβαλούκας · Ανέστης Μόντινος
2 οθωμανικές λίρες στον καθένα
Ορίζονται εκτελεστές της διαθήκης. Ο Δημήτριος εμπιστεύεται στους γιους και κληρονόμους τις εκκλησιαστικές διατάξεις για τον ίδιο και τη Μαριγώ, μετά και τον δικό της θάνατο.
Συγκεκριμένες προβλέψεις της διαθήκης 1517 του 1901, χωριστά από εκείνες του 1894. Δεν αποδεικνύουν πληρωμή ή τέλεση αγρυπνιών και μνημονεύσεων.Στο τέλος της διαθήκης του 1901
Η διαθήκη ακούγεται πριν υπογραφεί
Στην πράξη του 1901, ο άνθρωπος της εμπιστοσύνης του Δημητρίου, Νικόλαος Πάντζαρης, του διαβάζει τη διαθήκη. Κατόπιν υπογράφει με δική του εντολή, ενώ ο Δημήτριος βάζει σταυρό. Η συγκεκριμένη διαδικασία δεν αποδεικνύει πληρωμή των κληροδοτημάτων.
Η ανάγνωση και η υπογραφή αφορούν αυτή την πράξη. Το σύμβολο εξηγεί τη διαδικασία, δεν αντιγράφει πιστοποιημένη υπογραφή.
1901
Να μείνει κάτι και για τα παιδιά που είχαν ανάγκη.
Στη διαθήκη του 1901, ο Δημήτριος Ιακώβου Καρδασιλάρης ξεχωρίζει 50 οθωμανικές λίρες για «πτωχά ορφανά», για όσους έχουν ανάγκη. Τους αποδέκτες θα επιλέξουν οι εκτελεστές μαζί με τη Μαριγώ. Αφήνει ακόμη 10 λίρες στα σχολεία της Χώρας και δωρεές σε ιδρύματα και εκκλησίες, από τον Κάμπο ως την Καλλιμασιά, τα Νένητα, το Πυργί και τα Μεστά. Η Μαριγώ θα κρατήσει όσο ζει τα εισοδήματα της περιουσίας· μετά, αυτή θα περάσει ισόποσα στους τρεις γιους. Η πρόνοιά του αγκαλιάζει το σπίτι αλλά και άλλους ανθρώπους του νησιού.
ΓΑΚ Χίου · διαθήκη 1517 του 1901, δημοσίευση 1903
Η σημείωσηΕκτίμηση: το πολύ 15 ετών
1901 → 1919Τα δύο έτη του παραδομένου δέντρου
Δύο σκέτα έτη, με απόσταση δεκαοκτώ χρόνων, δεν δίνουν ακριβή ηλικία χωρίς μήνα και ημέρα.
1901 → 1919 · ανοιχτή διαφορά
Μια ηλικία που δεν μπορούμε ακόμη να βεβαιώσουμε.
Η Δέσποινα Πολίτη είναι σύζυγος του Μιχαήλ Νικολάου και μητέρα του Γεωργίου. Μια σημείωση εκτιμά ότι απέκτησε τον γιο της «το πολύ 15 ετών». Τα έτη που παραδίδει το δέντρο —1901 για τη Δέσποινα και 1919 για τον Γεώργιο— απέχουν δεκαοκτώ χρόνια και δεν στηρίζουν αυτή την εκτίμηση. Δεν υπάρχουν εδώ πλήρεις ημερομηνίες για να βεβαιώσουμε την ηλικία της.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 · 1902–1906Η μνήμη κρατά και την καθημερινή δουλειά.Περίπου 11 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
ΧίοςΠερικλής · υπάλληλοςΤσελεπιδάκης · λευκά είδηΣκίτσο λευκών ειδών· ελεύθερη απόδοση της εργασίας, όχι αναπαράσταση του καταστήματος.
Περικλής Γεωργίου · 1902–1979
Η μνήμη κρατά και την καθημερινή δουλειά.
Ο παππούς του νοίκιαζε ρακοκρασοπωλείο το 1857, ο πατέρας του ήταν οινοπώλης το 1898· ο Περικλής δούλευε «στου Τσελεπιδάκη».
Γεννήθηκε και πέθανε στη Χίο, ενώ, κατά την οικογενειακή μαρτυρία, ο αδελφός του Αντώνιος έφυγε για τον Καναδά και οι αδελφές του Μαρίκα και Αθηνά για τη Ρουμανία.
Ο Περικλής Γεωργίου Καρδασιλάρης γεννιέται και πεθαίνει στη Χίο. Το δέντρο τον καταγράφει ως ιδιωτικό υπάλληλο. Η οικογενειακή μαρτυρία θυμάται ότι εργαζόταν «στου Τσελεπιδάκη», που συνδέεται στις σημειώσεις με τα λευκά είδη. Δεν καταγράφονται συγκεκριμένη θέση, διεύθυνση ή χρόνια εργασίας.
Σχηματική απόδοση των συγκεκριμένων τεκμηρίων· όχι ιστορική φωτογραφία.
23.4.1903
Μια διαθήκη και η προίκα της Καλλιόπης.
Η πράξη 547 της 23ης Απριλίου 1903, των μνημόνων της περιφέρειας Ταλάρου και Κάμπου, κατονομάζει τον Νικόλαο Δ. Καρδασιλάρη μαζί με άλλους δύο εκτελεστές της διαθήκης του αποβιώσαντος Ζαννή Τέτερη. Το έγγραφο αφορά την προίκα της κόρης του, Καλλιόπης, που αρραβωνιάζεται τον Κυριάκο Ι. Καραβά, και παραπέμπει στη διαθήκη 253 της 3ης Ιανουαρίου 1903. Σημείωση στο περιθώριο γράφει διακόσια χρυσά φράγκα, με χρεωστικό ομόλογο· δεν γνωρίζουμε αν ήταν ολόκληρη η προίκα σε χρήμα. Η ανάγνωση δεν ταυτίζει τον Νικόλαο με συγκεκριμένο πρόσωπο του οικογενειακού δέντρου.
ΓΑΚ Χίου · ΑΒΕ 0942, πράξη 547, 23.4.1903
Καλλιόπη↓Αγγελική↓Ερνεστίνα
Η συναίνεση, ο τίτλος και η παραλαβή
Η Ερνεστίνα έχει συναινέσει
Οι γονείς δηλώνουν ότι έχουν ήδη τη συναίνεσή της για τη συμφωνία.
Η Αγγελική ως μοναδική κληρονόμος
Το χωριστό πιστοποιητικό αναγνωρίζει την Αγγελική ως μοναδική κληρονόμο της Καλλιόπης και ιδιοκτήτρια της οικίας, με δικαίωμα να τη διαθέτει κατά βούληση.
Οικία, γη και δικαιώματα
Η συμφωνία περιγράφει την οικία μαζί με τη γη και τα δικαιώματά της, ελεύθερη από χρέος και υποθήκη.
17 Ιανουαρίου 1905 · παραλαβή
Στην ίδια πράξη ο Παντελής δηλώνει ότι παρέλαβε την προίκα εκείνη την ημέρα. Θα την κρατούσε στην κατοχή του, αλλά η κυριότητα θα ανήκε στην Ερνεστίνα.
Μέσα στις επόμενες τρεις ημέρες
Αυτή είναι η προβλεπόμενη προθεσμία της τελετής. Η παραλαβή και η προθεσμία δεν επιβεβαιώνουν την πραγματική ημέρα του γάμου.
ΜπροστάΗ οδός
ΔεξιάΚτήμα της Παναγίας
ΠίσωΚτήμα της Παναγίας
ΑριστεράΧωράφι της Αγγελικής
Οικία στην Τουρλωτή
Σχετικά όρια της οικίας στην Τουρλωτή, όπως καταγράφονται. Δεν είναι χάρτης, κάτοψη ή αποτύπωση της αρχιτεκτονικής της.
Το πιστοποιητικό αφορά την κυριότητα της Αγγελικής. Η συμφωνία καταγράφει την παραλαβή και την κυριότητα της Ερνεστίνας. Οι επιφυλάξεις για τα νομίσματα παραμένουν.
1905
Ένα σπίτι από μητέρα σε κόρη.
Το σπίτι της Τουρλωτής περνά από γυναίκα σε γυναίκα: από τη γιαγιά Καλλιόπη στη μητέρα Αγγελική, και τώρα στον γάμο της Ερνεστίνας.
Η Ερνεστίνα γίνεται μητέρα του Κωνσταντίνου, της Μαρίας και του Αριστείδη· ο μικρότερος έχει το όνομα του πατέρα της. Το 1929 μια εγγονή της, η Ερνεστίνα του Κωνσταντίνου, έχει το δικό της όνομα.
Το προικοσύμφωνο της 17ης Ιανουαρίου 1905, για την Ερνεστίνα Παϊδούση και τον Παντελή, μας οδηγεί στην Τουρλωτή. Το σπίτι είχε φτάσει στην Αγγελική από τη μητέρα της Καλλιόπη και προσφέρεται τώρα για τον γάμο της κόρης της. Ο πατέρας, Αριστείδης, προσθέτει χρήματα, μια εικόνα και είδη για το νέο σπίτι. Ο γάμος προβλέπεται μέσα στις επόμενες τρεις ημέρες. Η μεταγραφή δεν χρησιμοποιεί ενιαία ονομασία για τα γαλλικά νομίσματα, οπότε δεν δίνουμε συγκεκριμένη αξία.
ΔυτικάΤο περιβολοχωράφι του Παντελή Δ. Καρδασιλάρη
ΑνατολικάΟ δρόμος
ΝότιαΑφροδίτη Καραντινού · Θεόδωρος Καββάδας
Περίπου 20 οργιές
Χωράφι με δέντρα
Μικρό κηπάριο
Ισόγειο και όροφος
Στενοπήγαδο
Φούρνος
Αυλόγυρος
100 χρυσά εικοσάφραγκα
Τα στοιχεία και τα όρια της πράξης · σχηματική οργάνωση, χωρίς κλίμακα.
Ο Παντελής υπογράφει. Ο Στέφανος δηλώνει ότι δεν γνωρίζει γράμματα και σημειώνει σταυρό· ο Παναγιώτης Μ. Κυπριώτης υπογράφει κατ’ εντολήν του. Μια αγορά αφήνει στο χαρτί και τον τρόπο με τον οποίο ο καθένας έβαλε το όνομά του.
21.9.1905
Ένα περιβόλι πλάι στο δικό του.
Στον Ταξιάρχη Κάμπου, ο Παντελής Δημητρίου αγοράζει από τον γεωργό Στέφανο Σταματίου Τέτερη ένα μικρό σύνολο καθημερινής ζωής: δέντρα, κήπο, σπίτι, πηγάδι, φούρνο και αυλή. Στα δυτικά του βρίσκεται ήδη περιβολοχωράφι του ίδιου του Παντελή. Το τίμημα είναι εκατό χρυσά εικοσάφραγκα — εκατό νομίσματα των είκοσι φράγκων. Η πράξη δηλώνει ότι καταβλήθηκαν και ότι το κτήμα παραδόθηκε στον αγοραστή.
Η μελέτη και η επικεφαλίδα της μεταγραφής δίνουν 1 Σεπτεμβρίου 1905. Το σώμα της πράξης και του χειρογράφου διαβάζεται «εικοστήν πρώτην» Σεπτεμβρίου. Η ίδια η πράξη γράφει ότι συντάχθηκε Τετάρτη, την εικοστή πρώτη Σεπτεμβρίου 1905· η 1η Σεπτεμβρίου εκείνης της χρονιάς ήταν Πέμπτη. Η ημερομηνία της πράξης είναι επομένως 21 Σεπτεμβρίου 1905. Το σχέδιο οργανώνει τα αναφερόμενα στοιχεία και όρια· δεν είναι κάτοψη, αναπαράσταση του σπιτιού ή χάρτης υπό κλίμακα. Οι οργιές μένουν ως μέτρο της πηγής.
ΓΑΚ Χίου · πράξη 5455 · δύο παραδομένες όψεις του χειρογράφου
Συγκληρονόμοι↓Μερίδια ακινήτου↓Μαριγώ Κ.
Το ακίνητο μέσα στην οικογένεια
19 Ιουνίου 1857
Η παλιότερη αγορά που θυμίζει το συμβόλαιο
Η πράξη του 1906 παραπέμπει στην αγορά του Κωνσταντίνου Δημητρίου Καρδασιλάρη με το συμβόλαιο 411 της 19ης Ιουνίου 1857. Πρόκειται για την προέλευση του συγκεκριμένου ακινήτου, όχι για ημερομηνία κατασκευής.
Μετά την κληρονομιά
Η Μαριγώ είχε ήδη μερίδιο
Η Μαριγώ αγοράζει ως συγκληρονόμος και συνιδιοκτήτρια. Με την αγορά συγκεντρώνει τα μερίδια που πωλούν οι συγγενείς της· δεν εμφανίζεται για πρώτη φορά ως ξένη αγοραστής.
6 Ιουλίου 1906
500 γρόσια για τα πωλούμενα μερίδια
Οι πωλητές δηλώνουν ότι έλαβαν 500 γρόσια από τη Μαριγώ για τα μερίδιά τους. Είναι το τίμημα αυτής της μεταβίβασης, όχι αποτίμηση ολόκληρου του ακινήτου.
Η πράξη του 1906 συνδέει μια παλιότερη αγορά με τα μερίδια των κληρονόμων. Δεν ταυτίζουμε το ακίνητο με άλλες οικογενειακές κατοικίες.
1906
Μια άλλη Μαριγώ γίνεται ιδιοκτήτρια.
Δίπλα στις αδελφές, ο ξάδελφος Γεώργιος του Αντωνίου — κατά το δέντρο, ο οινοπώλης που το 1898 αγόρασε την αποθήκη της μητέρας του.
Τριάντα χρόνια μετά το καρυδένιο σεντούκι της, η Αριέτα γράφεται εδώ χήρα. Και τέσσερις μήνες νωρίτερα, η Μαριγώ είχε προικίσει την αδελφή τους Αικατερίνη.
Στις 6 Ιουλίου 1906, η Μαριγώ, κόρη του Κωνσταντίνου, αγοράζει τα μερίδια των συγκληρονόμων της σε ένα ακίνητο στην Παλαιά Μητρόπολη. Η πράξη κατονομάζει τη μητέρα Μπατού, τις αδελφές και τον εξάδελφο Γεώργιο Αντωνίου. Τον Κωνσταντίνο Δημητρίου τον γράφει «πατέρα και θείο» των κληρονόμων: θείος είναι για τον Γεώργιο, γιο του Αντωνίου. Η λέξη ταιριάζει με όσα η μελέτη γράφει ως πιθανά, ότι ο Κωνσταντίνος και ο Αντώνιος ήταν αδέλφια· η πράξη δεν το λέει ρητά. Η αδελφή Αριέττα γράφεται πια χήρα του Παντελή Ντουρλουντάδου, και η Ελέγκω σύζυγος του Δημητρίου Σμυρνιούδη· για την Ελέγκω, που δεν ήξερε γράμματα, υπογράφει ο «Δ. Γ. Σμυρνιούδης». Στο ίδιο χαρτί συναντώνται η συγγένεια, η περιουσία και οι σταυροί όσων δεν γνώριζαν γραφή.
ΓΑΚ Χίου · περίληψη πράξης 5550, 6.7.1906
Κάτω Πετράλωνα
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1906–1985
Ο Κωνσταντίνος και η συνέχεια.
Το 1906 γεννιέται ο Κωνσταντίνος στη Χίο· την ίδια χρονιά, στα Λιβάδια, οι παππούδες της Ζωής δίνουν σπίτι για τον γάμο των γονιών της.
Δύο ιστορίες ξεκινούν την ίδια χρονιά, σε διαφορετικά μέρη της Χίου. Σαράντα ένα χρόνια αργότερα, ο Κωνσταντίνος και η Ζωή παντρεύονται.
Το μικρότερο παιδί του Νικολάου και της Βιργινίας γεννιέται στη Χίο το 1906. Το 1947 παντρεύεται τη Ζωή Παγιάβλα στην Αθήνα. Μαζί αποκτούν τον Νικόλαο, τον Ιωάννη και τον Γεώργιο. Η αυθεντική φωτογραφία μάς φέρνει κοντά στον άνθρωπο πίσω από την εμπορική διαδρομή.
Από τις πηγές: γενεαλογική βάση · βιογραφία · ¶208
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Το νήμα φτάνει πιο κοντά μας.
Από τα Λιβάδια στις επόμενες γενιές.
Η μητέρα της ΖωήςΔέσποινα ΒουδάκηΘάνατος περίπου το 1963
Λιβάδια · Αγία ΠαρασκευήΖωή Παγιάβλα + Κωνσταντίνος Ν.Γάμος · 1947 · ο Κωνσταντίνος Ν. είναι γιος του Νικολάου Χατζηδημητρίου
Τρεις γιοιΓιάννης · Νίκος · ΓιώργοςΑπό τον κλάδο του Νικολάου, τρεις διάδοχες εταιρείες κατά τον Βαρλά, σε διαδοχικές γενιές
Αδελφοί Καρδασιλάρη · 1931/1935
Κων. Καρδασιλάρης και Υιοί
Cardico
Γιάννης + ΛουκίαΣταμάτης · ΚωνσταντίνοςΟ Κωνσταντίνος ζήτησε την έρευνα
Τέσσερις γενιές· οι χρονολογίες και οι τόποι αντιστοιχούν μόνο στα πρόσωπα που κατονομάζονται. Οι τρεις εταιρείες αποδίδουν τη σύνοψη του Βαρλά για τον κλάδο του Νικολάου, όχι ενιαία νομική διαδοχή. Οι Αδελφοί Καρδασιλάρη (1931 και 1935) ανήκουν στη γενιά του Κωνσταντίνου Ν. και των αδελφών του, πριν γεννηθούν οι τρεις γιοι του.
01
28 Δεκεμβρίου 1947
Ο Κωνσταντίνος Ν. (1906–1985) παντρεύεται τη Ζωή Παγιάβλα από τα Λιβάδια της Χίου στην Αγία Αικατερίνη, στα Κάτω Πετράλωνα. Η Ζωή πεθαίνει το 2005. Η ζωή τους περνά από τον Πειραιά, την Αθήνα και τη Γλυφάδα.
02
Γιάννης · Νίκος · Γιώργος
Οι τρεις γιοι συνεχίζουν την οικογενειακή διαδρομή. Στη μελέτη του 2026 ο Βαρλάς αναφέρει ως εν ζωή τον Γιώργο. Ο Γιάννης και η Λουκία Καρατζά αποκτούν τον Σταμάτη και τον Κωνσταντίνο, που ανέθεσε αυτή την έρευνα.
03
Τα Λιβάδια της Ζωής
Η γενεαλογική σημείωση θυμάται τη Ζωή Παγιάβλα στα Λιβάδια, στην Αγία Παρασκευή. Δεν προσδιορίζει ποια χρόνια έμενε εκεί.
04
Δέσποινα Βουδάκη · περίπου το 1963
Η μητέρα της Ζωής, Δέσποινα Βουδάκη, αναφέρεται ότι πέθανε περίπου το 1963. Η σημείωση δίνει εκτίμηση και όχι ακριβή ημερομηνία.
05
Μια οδός στη μνήμη
Η γενεαλογική σημείωση θυμάται τον Κωνσταντίνο Νικολάου να κατοικεί στην οδό Ομήρου. Δεν δίνει αριθμό, πόλη ή χρονολογία γι’ αυτή τη σύντομη ένδειξη.
06
Από την ίδια οικογενειακή γραμμή
Από τον κλάδο του Νικολάου Χατζηδημητρίου Καρδασιλάρη προέρχονται, κατά τον Βαρλά, τρεις μεγάλες διάδοχες εταιρείες: οι Αδελφοί Καρδασιλάρη, η Κων. Καρδασιλάρης και Υιοί και η Cardico. Η μελέτη τις συνδέει με πανελλαδική και διεθνή παρουσία. Πρόκειται για σύνοψη της οικογενειακής γραμμής, όχι για απόδειξη ενιαίας νομικής διαδοχής όλων των εταιρειών.
Περισσότερα ίχνη στην ίδια μελέτη
Οι τόποι ακολουθούν τη δουλειά
Ο Βαρλάς συνδέει τη διαδρομή του Κωνσταντίνου από τον Πειραιά και την Αθήνα στη Γλυφάδα με την εξέλιξη των επιχειρήσεων και τη γεωγραφία του αστικού κόσμου στην Αττική, όπως και για τον Ματθαίο. Περιγράφει τους τρεις γιους του Κωνσταντίνου ως τους πιο γνωστούς επιχειρηματίες της οικογένειας στην εποχή της μελέτης.
Η άδεια και η τελετή
Η μελέτη παραπέμπει στην άδεια γάμου 8661 της 20ής Δεκεμβρίου 1947 από το Γραφείο Γάμων της Μητροπόλεως Αθηνών. Χρονολογεί χωριστά τον γάμο του Κωνσταντίνου Ν. με τη Ζωή Παγιάβλα στις 28 Δεκεμβρίου, στην Αγία Αικατερίνη Κάτω Πετραλώνων. Η ημερομηνία της άδειας δεν αντικαθιστά την ημερομηνία της τελετής.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι εκτιμήσεις, τα κενά και οι υποθέσεις διατηρούνται ως τέτοια.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶153 · ¶208
Νικόλαος & ΠηνελόπηΓονείς της Δέσποινας · ισόβια διαμονή
Δέσποινα & ΓεώργιοςΤο νέο ζευγάρι · κύρια της προίκας η Δέσποινα
↓Ζωή ΠαγιάβλαΗ κόρη τους · σύνδεση από το οικογενειακό δέντρο
Σχηματικό σπίτι και οικογενειακή σύνδεση· όχι αναπαράσταση του πραγματικού κτιρίου.Η συναίνεση, το σπίτι και οι όροι φροντίδας
27 Ιανουαρίου 1906
Η Δέσποινα συμφωνεί.
Οι γονείς δηλώνουν ότι έχουν ήδη τη συναίνεση της Δέσποινας. Ο Γεώργιος αποδέχεται τη συμφωνία: η προίκα θα βρίσκεται στην κατοχή του, αλλά θα ανήκει στη μελλοντική σύζυγό του και θα διέπεται από τους εκκλησιαστικούς κανόνες. Προβλέπεται παράδοση μία ημέρα πριν από την τελετή και γάμος μέσα σε έναν χρόνο από τη συμφωνία. Αυτά είναι τα συμφωνημένα στάδια, όχι καταγραφή της ημέρας του γάμου. Στο πρωτότυπο υπογράφει και η Πηνελόπη Βουδάκη.
Περιγραφή στην πράξη του 1906
Το σπίτι και το πέρασμα.
Το υποστατικό βρίσκεται στα Λιβάδια, στην ενορία του Αγίου Λουκά. Περιλαμβάνει χωράφι δύο οργυιών, σπίτι χτισμένο με δαπάνη του Νικολάου και πέρασμα στο οποίο έχει δικαίωμα διόδου και ο Στυλιανός Κουρουνιώτης, μόνος από τους τρίτους. Ανατολικά βρίσκεται το χωράφι του Κωστή Μαμά, δυτικά του Ζαφυρίου Μαμά, βόρεια του Στυλιανού Κουρουνιώτη και νότια αδιέξοδη οδός. Η προέλευση της ιδιοκτησίας παραπέμπει στο προικοσύμφωνο 21698 της ίδιας ημέρας και σε πιστοποιητικό του Γεροντοσυμβουλίου Λειβαδείων της προηγούμενης ημέρας.
Όροι της συμφωνίας του 1906
Δύο όροι προστασίας.
Αν ο Γεώργιος αρνηθεί τον γάμο πριν ή στη λήξη της ετήσιας προθεσμίας, προβλέπεται αποζημίωση 400 χρυσών εικοσάφραγκων προς τη Δέσποινα μέσω της νόμιμης αρχής. Χωριστά, αν ο γάμος δεν δώσει παιδί ή το παιδί πεθάνει πριν από τη μητέρα του, η προίκα και τα παράφερνα πρέπει να επιστραφούν μετά τον θάνατο της συζύγου στους γονείς που την προίκισαν ή στους νόμιμους κληρονόμους τους. Για διαφορές αρμόδιο ορίζεται το Μ.Ε. Συμβούλιο της Μητρόπολης Χίου. Οι δύο όροι είναι υποθετικές προβλέψεις· οι πράξεις δεν καταγράφουν ότι ενεργοποιήθηκαν.
8 Ιουνίου 1907
Η παραλαβή κρατά τον όρο των γονιών.
Ο Γεώργιος δηλώνει ότι παρέλαβε το ακίνητο, τα 300 χρυσά εικοσάφραγκα και τα παράφερνα, με κυριότητα της Δέσποινας και με τη νομή του κτήματος να παραμένει στους γονείς της. Βεβαιώνει ότι δεν έχει άλλη απαίτηση για την προίκα. Η δήλωση γίνεται στο Μνημονείο της οδού Μητροπόλεως, ενώπιον του παντοπώλη Νικολάου Καρρά και του εμπόρου Δημητρίου Ξενάκη. Αυτή η μεταγενέστερη παραλαβή δεν προσδιορίζει την ημέρα της τελετής ούτε αποδεικνύει από μόνη της παραβίαση της αρχικής προθεσμίας.
ΒορράςΣτυλιανός Κουρουνιώτης
ΔύσηΖαφύριος Μαμάς
ΑνατολήΚωστής Μαμάς
ΝότοςΑδιέξοδη οδός
Σπίτι και χωράφι δύο οργυιών
Σχηματικά όρια, χωρίς κλίμακα ή ταύτιση με σημερινό οικόπεδο. Στο πέρασμα έχει δικαίωμα διόδου και ο Στυλιανός Κουρουνιώτης, μόνος από τους τρίτους. Η θέση του περάσματος δεν προσδιορίζεται και δεν σχεδιάζεται εδώ. Οι δύο οργυιές διατηρούνται χωρίς μετατροπή.
Η περιγραφή των ορίων είναι σχηματική, χωρίς κλίμακα ή σύγχρονη ταύτιση του οικοπέδου. Οι δύο οργυιές διατηρούνται όπως γράφονται στην πράξη, χωρίς μετατροπή. Τα 300 είναι η προίκα που δηλώνεται παραληφθείσα· τα 400 είναι αποζημίωση μόνο υπό προϋπόθεση. Το 1906 και το 1907 είναι οι ημερομηνίες των δύο πράξεων, όχι τεκμηριωμένη ημερομηνία γάμου.
1906–1907
Ένα σπίτι για δύο γενιές.
Η Δέσποινα αυτής της προίκας είναι η μητέρα της Ζωής Παγιάβλα, που το 1947 παντρεύτηκε τον Κωνσταντίνο Νικολάου Καρδασιλάρη.
Από τα Λιβάδια η γραμμή φτάνει ως σήμερα: Δέσποινα, Ζωή (1918–2005), Ιωάννης (1951–2013), Κωνσταντίνος (γεν. 1981).
Στις 27 Ιανουαρίου 1906, ο ναυτικός Νικόλαος Βουδάκης και η Πηνελόπη Κουρουνιώτη συμφωνούν την προίκα της κόρης τους Δέσποινας για τον γάμο της με τον μηχανικό Γεώργιο Παγιάβλα. Προσφέρουν σπίτι με χωράφι στα Λιβάδια, 300 χρυσά εικοσάφραγκα, μια εικόνα και είδη του νοικοκυριού. Κρατούν όμως τη χρήση του κτήματος και το δικαίωμα να κατοικούν στο σπίτι όσο ζουν. Στις 8 Ιουνίου 1907 ο Γεώργιος βεβαιώνει την παραλαβή, με τον ίδιο όρο. Οι πράξεις αυτές δεν ορίζουν την πραγματική ημερομηνία του γάμου. Η Δέσποινα και ο Γεώργιος είναι οι γονείς της Ζωής Παγιάβλα, σύμφωνα με το οικογενειακό δέντρο.
ΓΑΚ Χίου · ΑΒΕ 1020, πράξεις 21700 και 21866 · γενεαλογική βάση
Σχηματική απόδοση των στοιχείων του εγγράφου· όχι απεικόνιση σωζόμενων αντικειμένων.Μια αδελφή, μια υπόσχεση και η περιουσία της Αικατερίνης
12 Μαρτίου 1906
Η Μαριγώ αναλαμβάνει την προίκα
Στα συμφωνημένα περιλαμβάνονται περίπου δέκα οκάδες χάλκινα οικιακά σκεύη.
Μία ημέρα πριν από την τελετή
Η προγραμματισμένη παράδοση
Η Μαριγώ υπόσχεται να παραδώσει την προίκα στον Πέτρο. Η πράξη δεν αποδεικνύει ότι παραδόθηκε.
Μέσα σε έξι μήνες
Η προγραμματισμένη τελετή
Η προθεσμία αρχίζει από τη συμφωνία· δεν βεβαιώνει την ημέρα του γάμου.
Κυριότητα και παραλαβή
Η προίκα ανήκει στην Αικατερίνη
Ο Πέτρος θα την κρατούσε στην κατοχή του, αλλά η κυριότητα θα ανήκε στην Αικατερίνη. Θα δήλωνε την παραλαβή με χωριστή μνημονική πράξη· τέτοια παραλαβή δεν επιβεβαιώνεται εδώ.
Αν αρνηθεί τον γάμο
30 οθωμανικές λίρες προς την Αικατερίνη
Αν ο Πέτρος αρνηθεί πριν ή κατά τη λήξη του εξαμήνου, προβλέπεται αποζημίωση μέσω της νόμιμης αρχής. Δεν τεκμηριώνεται ότι ενεργοποιήθηκε η ρήτρα.
Οι στάσεις αποδίδουν υποχρεώσεις και δικαιώματα της συμφωνίας, όχι βεβαιωμένα μεταγενέστερα γεγονότα. Η προίκα των 20 χρυσών εικοσάφραγκων και η ενδεχόμενη αποζημίωση των 30 οθωμανικών λιρών είναι διαφορετικοί όροι.
12.3.1906
Η Μαριγώ στέκεται δίπλα στην αδελφή της.
Το 1876 την Αριέτα την προίκιζε ο πατέρας τους Κωνσταντίνος· το 1906 την Αικατερίνη την προικίζει η αδελφή της Μαριγώ.
Τέσσερις μήνες αργότερα η ίδια Μαριγώ αγοράζει τα μερίδια των συγκληρονόμων της· σε εκείνη την πράξη ο Κωνσταντίνος γράφεται «πατέρας» των κληρονόμων. Ήδη το 1896 η Μαριγώ δάνειζε δικά της χρήματα.
Στο προικοσύμφωνο της Αικατερίνης Κωνσταντίνου Καρδασιλάρη, τη συμφωνία αναλαμβάνει η αδελφή της Μαριγώ, έχοντας τη συναίνεσή της. Ο μέλλων σύζυγος είναι ο ξυλουργός Πέτρος Νικολάου Μάντικας. Η Μαριγώ υπόσχεται είκοσι χρυσά εικοσάφραγκα, εικόνα, σεντούκι, καθρέπτη, χάλκινα σκεύη και ρούχα. Το συμβόλαιο διευκρινίζει ότι η προίκα θα παραμείνει στην κυριότητα της Αικατερίνης. Η τελετή προβλέπεται μέσα σε έξι μήνες, χωρίς να βεβαιώνεται εδώ η ημέρα που έγινε. Μια αδελφική σχέση γίνεται ορατή μέσα από μια πράξη φροντίδας.
ΓΑΚ Χίου · πράξη 21722, 12.3.1906
Φαιναρέτη · ισόβια φροντίδα
Τέσσερις γιοι · ευθύνη
Κόρες · πρόνοια
Διαθήκη 1631 · 12 Απριλίου 1906
Πρώτα η φροντίδα · η διανομή με όρους
Όσο ζει η Φαιναρέτη
Φαιναρέτη
Διαχείριση και επικαρπία μόνο της ακίνητης περιουσίας
Χωρίς δικαίωμα μεταβίβασης μέρους της
Τέσσερις γιοι · υποχρέωση φροντίδας
Πέτρος · Δημήτριος · Ματθαίος · Μικέ
Συντήρηση της μητέρας και από δικά τους χρήματα
Φροντίδα των ανύπαντρων αδελφών ώσπου να αποκατασταθούν
Μετά τον θάνατο και των δύο γονέων
Η υπόλοιπη περιουσία μοιράζεται εξίσου στους τέσσερις γιους
Τρεις ανύπαντρες κόρες
Ελένη · Ευαγγελία · Θεοδώρα
350 χρυσά εικοσάφραγκα στην καθεμία · 300 μετρητά+ 50 παράφερνα
Η πράξη γράφει επίσης συνολικά 750· η ασυμφωνία με τα 350 στην καθεμία παραμένει
Τέσσερις παντρεμένες κόρες
Βιργινία · Μαρκέλα · Ροδόκλεια · Αθηνά
Ήδη προικισμένες · 5 χρυσά εικοσάφραγκα στην καθεμία
Σχηματική απόδοση των όρων της διαθήκης, όχι απόδειξη καταβολής ή μεταβίβασης. Δεν δίνεται εδώ χρόνος θανάτου ή πραγματικής διανομής.Το σχέδιο φροντίδας του Ιωάννη Ξενάκη · 1906
Η Φαιναρέτη κρατά τη διαχείριση
Όσο ζει, έχει τη διαχείριση και την επικαρπία μόνο της ακίνητης περιουσίας, χωρίς δικαίωμα να μεταβιβάσει μέρος της. Οι γιοι οφείλουν να τη συντηρούν και από δικά τους χρήματα.
Τέσσερις κόρες που είχαν ήδη προικιστεί
5 χρυσά εικοσάφραγκα στην καθεμία
Η Βιργινία, η Μαρκέλα, η Ροδόκλεια και η Αθηνά ορίζονται κληρονόμοι για πέντε χρυσά εικοσάφραγκα η καθεμία. Ο πατέρας γράφει ότι τις είχε ήδη προικίσει πέρα από το κληρονομικό μερίδιο που θα τους άφηνε.
Τρεις κόρες που δεν είχαν ακόμη παντρευτεί
350 στην καθεμία · 300 μετρητά + 50 παράφερνα
Για την Ελένη, την Ευαγγελία και τη Θεοδώρα προβλέπει 350 χρυσά εικοσάφραγκα στην καθεμία: 300 σε μετρητά και 50 για παράφερνα. Η μνηστεία συνδέεται με τη συναίνεση της μητέρας και των αδελφών τους. Αργότερα η ίδια πράξη γράφει συνολικά 750, ενώ επαναλαμβάνει 350 για καθεμία· η ασυμφωνία παραμένει.
Τέσσερις γιοι, κοινή ευθύνη
Πέτρος · Δημήτριος · Ματθαίος · Μικέ
Οι τέσσερις γιοι μοιράζονται εξίσου την υπόλοιπη περιουσία μετά τον θάνατο και των δύο γονέων. Οφείλουν να έχουν τις ανύπαντρες αδελφές τους να μένουν μαζί τους και με τη μητέρα τους, και να τις φροντίζουν άνετα και αξιοπρεπώς ώσπου να αποκατασταθούν.
Προβλέψεις της διαθήκης, όχι αποδείξεις καταβολής. Τα χρυσά εικοσάφραγκα και η ασυμφωνία 750 / 350 στην καθεμία διατηρούνται όπως γράφονται.Οι άνθρωποι και οι όροι της διαθήκης
Επτά μάρτυρες στο Μνημονείο
Η πράξη τοποθετεί τον Ιωάννη Ξενάκη ενώπιον του Αντωνίου Μ. Σαρίκα, στο Μνημονείο της οδού Μητροπόλεως, στο κατάστημα των Ορθοδόξων Σχολείων Χίου. Κατονομάζει επτά μάρτυρες: Λεωνίδα Χαλκούση, Χρήστο Μαρτάκη, Ιωάννη Μαρή, Παναγιώτη Χανδρή και Αλέξανδρο Μαρινάκη, εμπόρους· Ιωάννη Πατρώνα, πράκτορα· και Δημήτριο Κουρπά, διευθυντή αμαξών. Στην καταληκτική μεταγραφή ο Μαρτάκης εμφανίζεται ως Χριστόφορος. Ο μνήμων δηλώνει ότι βεβαιώθηκε για σώας φρένας μετά από συνομιλίες και όρκισε τους μάρτυρες για μυστικότητα έως τον θάνατο του διαθέτη. Αυτές είναι δηλώσεις της πράξης, όχι ιατρική πιστοποίηση ή απόδειξη τήρησης της μυστικότητας· δεν ταυτίζουμε τους μάρτυρες με άλλο οικογενειακό κλάδο.
Τα πρόσωπα που κατονομάζει
Η διαθήκη γράφει τη Φαιναρέτη ως σύζυγο του Ιωάννη, το γένος Πέτρου Μαρή. Για τις παντρεμένες κόρες κατονομάζει τη Βιργινία ως σύζυγο του Νικολάου Καρδασιλάρη, τη Μαρκέλα του Ανδρέου Ρο[δ]άκη, τη Ροδόκλεια του Αλεξάνδρου Ντούλου και την Αθηνά του Δημητρίου Βουλγαράκη. Έτσι γράφονται στο χειρόγραφο· η παραδομένη μεταγραφή έχει «Ρωξάνη» και «Βουλγαράξη», και το τρίτο γράμμα του πρώτου επωνύμου μένει αβέβαιο. Διατηρούμε τις γραφές της πηγής, χωρίς νέες ημερομηνίες γάμου ή αυθαίρετες συνδέσεις με άλλες εγγραφές.
Φροντίδα και συμφωνημένοι χρόνοι
Για τη Φαιναρέτη η πράξη προβλέπει καλλιέργεια και περιποίηση των ακινήτων υπό την επίβλεψη των γιων· μετά τον θάνατό της, εκείνοι οφείλουν κηδεία, μνημόσυνα και ψυχικά κατά την εκκλησιαστική τάξη. Τα κληροδοτήματα των παντρεμένων θυγατέρων είναι πληρωτέα αμέσως μετά τον θάνατο του πατέρα, ενώ η προίκα καθεμιάς από τις τρεις ανύπαντρες είναι πληρωτέα την παραμονή του νόμιμου γάμου της. Πρόκειται για υποχρεώσεις και χρόνους της διαθήκης, όχι απόδειξη ότι έγιναν πληρωμές, γάμοι ή τελετές. Η ήδη σημειωμένη ασυμφωνία 750 συνολικά / 350 στην καθεμία δεν διορθώνεται.
Ένας όρος για τα μερίδια
Αν πέθαινε κάποια από τις τρεις ανύπαντρες κόρες ή κάποιος από τους τέσσερις γιους άγαμος ή χωρίς νόμιμο κληρονόμο, η πράξη προβλέπει να προστεθεί το μερίδιο του εκλιπόντος ισόποσα στα μερίδια των γιων που θα απέμεναν. Η υπόθεση αφορά μόνο αυτά τα επτά αναφερόμενα πρόσωπα, όχι τις ήδη παντρεμένες κόρες. Δεν βεβαιώνει ότι συνέβη τέτοιος θάνατος ή αναδιανομή.
Το τελευταίο κληροδότημα
Όταν ο μνήμων τον ρωτά για ελεημοσύνες ή κληροδοτήματα σε ναούς και φιλανθρωπικά ή εκπαιδευτικά καταστήματα, ο Ιωάννης ζητά από τους γιους του να δώσουν αμέσως μετά τον θάνατό του δέκα χρυσά εικοσάφραγκα στον Άγιο Ματθαίο Κοφινά και όπου αλλού εκείνοι εγκρίνουν, για ανάπαυση της ψυχής του. Η πράξη δεν δίνει εδώ δεύτερο ποσό ή άλλον συγκεκριμένο αποδέκτη. Είναι εντολή, όχι απόδειξη δωρεάς.
Η προσωπική παράκληση στο τέλος
Ο Ιωάννης κλείνει την τελευταία του θέληση ζητώντας συγχώρεση των αμαρτημάτων του από Θεό και ανθρώπους, ως καλός χριστιανός. Η καταληκτική διατύπωση δηλώνει ότι η διαθήκη συντάχθηκε χωρίς διακοπή και διαβάστηκε ευκρινώς και εντόνως στον διαθέτη και στους μάρτυρες. Δεν συνάγουμε συγκεκριμένη διαμάχη, συμφιλίωση ή πιστοποίηση αυθεντικότητας των υπογραφών.
Επιλεγμένες λεπτομέρειες της διαθήκης 1631 του 1906· οι όροι δεν αποδεικνύουν καταβολή, τέλεση ή αναδιανομή. Διατηρούνται οι αποκλίσεις ποσών και οι διαφορετικές γραφές ονομάτων της πηγής.
12.4.1906
Μια διαθήκη που κοιτάζει όσους μένουν.
Ο γαμπρός που παρέλαβε το 1892 τα 550 χρυσά εικοσάφραγκα της Βιργινίας γίνεται το 1906 εκτελεστής της διαθήκης του πεθερού του.
Στο δέντρο ο Ιωάννης έχει δώδεκα παιδιά, τέσσερις γιους και οκτώ κόρες· η Βιργινία είναι μία από τις οκτώ.
Ο Ιωάννης Γεωργίου Ξενάκης, πατέρας της Βιργινίας που παντρεύτηκε τον Νικόλαο Καρδασιλάρη, ορίζει ότι η σύζυγός του Φαιναρέτη θα διαχειρίζεται και θα απολαμβάνει μόνο την ακίνητη περιουσία όσο ζει. Οι τέσσερις γιοι του οφείλουν να τη φροντίζουν και να μεριμνούν για τις ανύπαντρες αδελφές τους. Την εκτέλεση της διαθήκης εμπιστεύεται σε δύο γαμπρούς του, τον Νικόλαο Καρδασιλάρη και τον Δημήτριο Βουλγαράκη. Πίσω από τη διανομή της περιουσίας υπάρχει ένα συγκεκριμένο σχέδιο οικογενειακής φροντίδας.
Στα δυτικά βρίσκεται το μερίδιο των κληρονόμων του Περικλή, με την οικία τους. Το διανεμητήριο λέει ότι την είχαν χτίσει με δικά τους έξοδα.
Το νερό δεν χωρίζεται
Το σχέδιο δείχνει δύο στέρνες και τις εγκαταστάσεις των μαγκανοπήγαδων. Η διανομή αφήνει πηγάδια, στέρνες, φούρνο και διόδους κοινά.
Μια είσοδος που εξυπηρετεί και γειτόνισσα
Η είσοδος είναι συντροφική με τη Μυρόπη Τσόκου. Η πράξη διατηρεί το δικαίωμά της να περνά προς τον αχυρώνα της.
Το αυθεντικό σχέδιο του 1908 διαβάζεται μαζί με την πράξη διανομής: ξεχωριστά μερίδια, κοινό νερό και περάσματα.
1908
Η γη μοιράζεται. Ο φούρνος μένει κοινός.
Δεύτερη φορά στο αρχείο ένα περιβόλι χωρίζεται στα δύο και το νερό μένει κοινό: στη Σεριώτισσα το 1900, εδώ στον Τάλλαρο το 1908.
Η Κατερνώ είναι η Αικατερίνη Μελέκου του προικοσυμφώνου του 1887. Τα παιδιά της λέγονται Αργυρώ και Αντώνιος, όπως η γιαγιά και ο πατέρας του Περικλή στο δέντρο.
Μετά τον θάνατο του Περικλή Αντωνίου, η Κατερνώ Μελέκου και τα παιδιά τους Αργυρώ, Αντώνιος και Δημήτριος μοιράζονται με τον Παναγιώτη Μελέκο το περιβόλι στον Τάλλαρο, στην ενορία Αγίου Πολυκάρπου. Η οικογένεια παίρνει το δυτικό τμήμα με το σπίτι που είχε χτίσει με δικά της έξοδα. Ο γεωμέτρης καταγράφει όμως μια κοινή καθημερινότητα: πηγάδια, στέρνες, φούρνος, δίοδοι και είσοδος παραμένουν κοινά. Για δέκα χρόνια ο Παναγιώτης μπορεί να στεγάζει τα ζώα και τα άχυρά του στον χώρο κάτω από το σπίτι. Στο περιθώριο της πράξης, ο μνήμονας σημειώνει ότι ο τίτλος του περιβολιού είχε καταχωριστεί στο Μνημονείο με αριθμό 5689, στις 9 Νοεμβρίου 1907. Το σχέδιο του γεωμέτρη γράφει και το μέτρο ολόκληρου του περιβολιού: τριάντα πέντε οργυιές και πέντε δάκτυλα. Η διανομή συντάσσεται στις 25 Ιανουαρίου και καταχωρίζεται την 1η Φεβρουαρίου 1908.
ΓΑΚ Χίου · διανεμητήριο 20840
19.4.1908 · τίτλος · 40 λίρες
22.4.1908 · πώληση · 108 εικοσάφραγκα
Σχηματική απόδοση των στοιχείων του εγγράφου· όχι απεικόνιση σωζόμενων αντικειμένων.Δύο πράξεις για ένα σπίτι
19 Απριλίου 1908
Ο τίτλος θυμάται την προηγούμενη οφειλή.
Η καταχώριση 5738 αναφέρει ότι η οικία πωλήθηκε για χρέος του Παντελή Ιωάννου Καλεώδη και αγοράστηκε από τον Παντελή Δημητρίου Καρδασιλάρη μέσω του εκτελεστικού τμήματος. Πρόσθετη σημείωση στην ίδια καταχώριση γράφει ότι ο Καλεώδης είχε το σπίτι από αγορά της 10ης Αυγούστου 1878 (πράξη 2584): τριάντα χρόνια αργότερα το χάνει για χρέος. Οι δύο Παντελήδες έχουν διαφορετικά πατρώνυμα· η πράξη δεν τους ταυτίζει. Το όνομα του οφειλέτη θυμίζει τον σύζυγο της αδελφής του αγοραστή, Πολυξένης, τον Παντολέοντα Ι. Κολαιώδη ή Καλεώδη του προικοσυμφώνου του 1876· η ταύτιση δεν επιβεβαιώνεται. Ο τίτλος καταχωρίζεται στο Μνημονείο από τον Γεώργιο Π. Καναλά.
22 Απριλίου 1908
Η γη, το κτίσμα και η παραλαβή του τιμήματος.
Ο έμπορος Παντελής πωλεί ολόκληρη τη γη και την οικοδομή, μαζί με τα δικαιώματά της, στον παντοπώλη Γεώργιο Μιχαήλ Άμαντο. Δηλώνει ότι έλαβε ακέραια τα 108 χρυσά εικοσάφραγκα και παρέδωσε την κυριότητα και κατοχή. Το συμβόλαιο περιγράφει το σπίτι ελεύθερο από χρέος, υποθήκη, αξίωση ή μίσθωση τρίτου. Η πράξη γίνεται ενώπιον των εμπόρων Φωτίου Λαγούτη και Βασιλείου Κωσταρίδη. Πρόκειται για τους όρους του 1908, χωρίς βεβαίωση σημερινής κυριότητας.
19 Απριλίου · καταχώριση 5738
ΈμπροσθενΟδός (Απλάδα)
ΌπισθενΧωράφια κληρονόμων Λεωνή Μανάρα
ΔεξιάΚτήμα κληρονόμων Λεμονά
ΑριστεράΟικία κληρονόμων Ιωάννου Λαζαράκη
Η οικία στον Άγιο Συμεών
22 Απριλίου · πώληση 5740
ΈμπροσθενΟδός (Απλάδα) και οικία κληρονόμων Ιωάννου Λαζαράκη
ΌπισθενΚτήμα κληρονόμων Λεμονά
ΔεξιάΚτήμα κληρονόμων Λεμονά
ΑριστεράΧωράφι κληρονόμων Λιωνή Μανάρα
Η ίδια οικία κατά την πώληση
Οι δύο πράξεις δίνουν διαφορετική διάταξη των γειτόνων. Κρατάμε κάθε περιγραφή χωριστά. Το «έμπροσθεν», «όπισθεν», «δεξιά» και «αριστερά» είναι οι σχετικές θέσεις του εγγράφου, χωρίς αντιστοίχιση με βορρά ή άλλα σημεία του ορίζοντα, κλίμακα ή σημερινό οικόπεδο.
Τα διαφορετικά νομίσματα παραμένουν χωριστά, χωρίς υπολογισμό κέρδους. Η χειρόγραφη καταχώριση 5738 παραπέμπει σε τίτλο 77 της 19ης Απριλίου 1324 του οθωμανικού έτους, όπως δίνει και η παραδομένη μεταγραφή. Δεν γίνεται ημερολογιακή μετατροπή. Στο περιθώριο της 5740 σημειώνεται έκδοση τίτλου 10 στις 6 Μαΐου 1324. Αυτές είναι αναφορές των πράξεων· οι ίδιοι οι οθωμανικοί τίτλοι δεν εξετάστηκαν εδώ.
1908
Ένα άλλο σπίτι, στον Άγιο Συμεών.
Στις 19 Απριλίου 1908 το σπίτι γράφεται στον Παντελή· στις 22 Απριλίου πωλείται σε παντοπώλη. Τρεις μέρες στο όνομά του.
Το σπίτι στον Άγιο Συμεών ήρθε σε αυτόν μέσα από αναγκαστική εκτέλεση και έφυγε αμέσως. Πολύ διαφορετικό από το σπίτι στον Ταξιάρχη του 1905, που συνόρευε με το δικό του περιβόλι.
Μια χωριστή σειρά πράξεων αφορά σπίτι στον Άγιο Συμεών, στην ενορία Αγίου Ιωάννου Θεολόγου. Στις 19 Απριλίου 1908 καταχωρίζεται στον Παντελή τίτλος αγοράς μέσω αναγκαστικής εκτέλεσης, με τίμημα σαράντα οθωμανικές λίρες. Στις 22 Απριλίου το σπίτι πωλείται στον παντοπώλη Γεώργιο Μιχαήλ Άμαντο για 108 χρυσά εικοσάφραγκα. Είναι διαφορετικό ακίνητο από το κτήμα του 1905. Τα δύο ποσά δεν συγκρίνονται ως κέρδος, επειδή δίνονται σε διαφορετικά νομίσματα.
ΓΑΚ Χίου · πράξεις 5738 και 5740
30 Νοεμβρίου 1908George Houlis
Γέννηση · «Constantinople, Turkey» στην καταχώριση
1913Tosca Hein (born Houlis)
Γέννηση · ο θάνατος δεν χρονολογείται
1919Aspasia Maria “Bobby” Wyant (born Houlis)
Γέννηση
2 Αυγούστου 1981George Houlis
Θάνατος · Αθήνα
1998Nanoula Houlis (born Syrrou)
Θάνατος · δεν δίνεται τόπος
2009Aspasia Maria “Bobby” Wyant (born Houlis)
Θάνατος · δεν δίνεται τόπος
1908 → 1998 · έτη στις καταχωρίσεις
Ο George και η Nanoula
Η καταχώριση του George Houlis δίνει γέννηση στις 30 Νοεμβρίου 1908, στην «Constantinople, Turkey», και θάνατο στις 2 Αυγούστου 1981, στην Αθήνα. Σύζυγός του αναγράφεται η Nanoula Houlis, το γένος Syrrou, με θάνατο το 1998 και άγνωστη χρονολογία γέννησης. Πρόκειται για στοιχεία του παραδομένου οικογενειακού δέντρου, χωρίς να έχουν εξεταστεί ληξιαρχικές πράξεις.
Οι σχέσεις που δηλώνουν οι εκτυπώσεις · χωρίς ημερομηνίες
Σχέσεις στην καταχώριση · χωρίς ημερομηνίες γάμου
Η Penelope και τα τρία παιδιά που κατονομάζονται
Η καταχώριση του Sarandis αναφέρει ως σύζυγο την Penelope Houlis, το γένος Molfesi. Κατονομάζει τα παιδιά τους: George Houlis, Tosca Hein, το γένος Houlis, και Aspasia Maria «Bobby» Wyant, το γένος Houlis. Η καταχώριση του George ονομάζει επίσης την Tosca και την Aspasia ως αδελφές του. Οι ημερομηνίες γάμου δεν δίνονται· ορισμένα άλλα ονόματα παραμένουν ιδιωτικά στις εκτυπώσεις.
Χωρίς χρονολογία στην καταχώριση
Η Χίος και ένα μητρικό όνομα που λείπει
Ο Sarandis Houlis καταγράφεται ως γεννημένος στη Χίο, χωρίς έτος ή ημερομηνία. Οι γονείς του αναγράφονται ως «Άγνωστο Houlis» και «XX Houlis (born Kardasilari)». Η μητέρα του δεν έχει αναγνωρίσιμο μικρό όνομα σε αυτή την πηγή. Δεν έχει επιβεβαιωθεί αντιστοίχιση με πρόσωπο ή κλάδο της κύριας γενεαλογίας.
Σχηματική απόδοση των σχέσεων που δηλώνουν οι παραδομένες εκτυπώσεις· η σύνδεση με την κύρια γενεαλογία δεν έχει επιβεβαιωθεί.
1908 → 2009 · καταχωρισμένες ημερομηνίες
Η γραμμή του Sarandis Houlis
Δύο παραδομένες εκτυπώσεις MyHeritage κρατούν ονόματα από την οικογένεια του Sarandis Houlis. Η μητέρα του αναγράφεται με το γένος Kardasilari, χωρίς μικρό όνομα. Οι σχέσεις και οι ημερομηνίες που ακολουθούν είναι στοιχεία αυτού του οικογενειακού δέντρου· η σύνδεσή του με την κύρια γενεαλογία παραμένει αταυτοποίητη.
Το δέντρο υποβλήθηκε από μέλος του MyHeritage και δεν αποτελεί εδώ εξέταση πρωτότυπων ληξιαρχικών πράξεων. Δεν εξάγουμε διαδρομή μετανάστευσης από τόπους γέννησης και θανάτου.
Παραδομένες εκτυπώσεις MyHeritage · George Houlis και Sarandis Houlis
Γεώργιος & ΔέσποιναΟι γονείς στο οικογενειακό δέντρο
Ζωή & ΝικόλαοςΔύο παιδιά · δύο σύντομες μαρτυρίες
Το σχέδιο δείχνει μόνο την καταγεγραμμένη οικογένεια, όχι την ατεκμηρίωτη σκηνή της απώλειας.
1911 · ο Νικόλαος · άλλες αναμνήσεις αχρονολόγητες
Πριν από το κοινό τους σπίτι, οι μνήμες της Ζωής.
Η Ζωή ήταν τεσσάρων όταν, κατά τη σημείωση, πέθανε ο πατέρας της· στην καρτέλα του γάμου της το 1947 γράφεται ακόμη το όνομά του: Γεώργιος.
Με το 1918 του δέντρου ως έτος γέννησης της Ζωής, τα τέσσερα χρόνια της σημείωσης οδηγούν γύρω στο 1922· η σημείωση δεν δίνει ημερομηνία, κι εμείς δεν τη συμπληρώνουμε.
Ο Γεώργιος Ιωάννου Παγιάβλας και η Δέσποινα Βουδάκη είναι οι γονείς της Ζωής και του Νικολάου. Μια σύντομη οικογενειακή σημείωση αναφέρει ότι ο Γεώργιος πέθανε όταν η κόρη του ήταν τεσσάρων ετών. Δεν δίνει ασφαλή ημερομηνία ή ανεξάρτητη επιβεβαίωση. Για τον αδελφό της, Νικόλαο, γεννημένο στη Χίο το 1911, σώζεται και η αναφορά ότι έκανε παρέα με τον Γεώργιο Κουτσοδόντη. Η ίδια σημείωση, στην καρτέλα του Γεωργίου, γράφει και «1880 γεν.» με παραπομπή στο μητρώο αρρένων (αρ. 127)· είναι το έτος γέννησής του όπως το σημειώνει η καρτέλα, όχι βεβαιωμένο από ληξιαρχική πράξη.
Δημήτριος + Αμαλία · 1912Η συναίνεση, η κυριότητα και η παραλαβή
30 Ιουλίου 1912
Με τη συναίνεση της Αμαλίας.
Η συμφωνία συντάσσεται στις επτά το απόγευμα στο σπίτι του Κωνσταντίνου Ζαφειράκη, στην ενορία της Αγίας Μαρίνας Εγκρεμού. Η Μαριγώ μνηστεύει την κόρη της με τη ρητή συναίνεση της ίδιας της Αμαλίας. Παρουσιάζεται η άδεια αρραβώνα 275 της Μητρόπολης Χίου, με ημερομηνία 30 Ιουλίου 1912. Η προίκα περιλαμβάνει 500 εικοσάφραγκα, έπιπλα, σκεύη και φορέματα της νύφης. Η πράξη διαβάζεται ενώπιον των μαρτύρων Νικολάου Μαυριδόγλου και Λουκά Κάβουρα.
Όροι της συμφωνίας του Ιουλίου 1912
Η προίκα παραμένει δική της.
Ο Δημήτριος δέχεται τον αρραβώνα και την προίκα. Θα την έχει στην κατοχή του, αλλά η κυριότητα ανήκει στη μελλοντική σύζυγό του· προβλέπεται να διέπεται από τους εκκλησιαστικούς κανόνες. Η συμφωνία προγραμματίζει τον γάμο μετά από έξι μήνες και χωριστή πράξη παραλαβής λίγο πριν. Αν ο γαμπρός αρνηθεί τον γάμο πριν ή κατά τη λήξη της εξάμηνης προθεσμίας, οφείλει στην Αμαλία αποζημίωση 250 εικοσάφραγκων μέσω της εκκλησιαστικής αρχής. Πρόκειται για όρο υπό προϋπόθεση, όχι για καταγεγραμμένη άρνηση ή καταβολή αποζημίωσης.
29 Σεπτεμβρίου 1912
Μια χωριστή απόδειξη παραλαβής.
Στις δέκα το πρωί ο Δημήτριος δηλώνει ότι παρέλαβε και τα 500 εικοσάφραγκα και όλα τα παράφερνα, χωρίς άλλη απαίτηση για την προίκα από την πεθερά του, Μαριγώ Ζαφειράκη. Η δήλωση γίνεται στο Μνημονείο, στην οδό Μητροπόλεως, μέσα στο κατάστημα των ορθόδοξων σχολείων, με μάρτυρες τον Ανδρέα Ι. Πολεμίδη και τον Κωνσταντίνο Ξυλοπόδη. Η παραλαβή του Σεπτεμβρίου τεκμηριώνεται· η ημέρα του γάμου δεν προσδιορίζεται από τις δύο πράξεις.
Τα 500 εικοσάφραγκα είναι η συμφωνημένη και κατόπιν δηλωμένη παραληφθείσα προίκα. Τα 250 αφορούν μόνο τη ρήτρα ενδεχόμενης άρνησης γάμου. Το εξάμηνο είναι προγραμματισμός του συμφωνητικού, όχι τεκμήριο τελετής. Οι πράξεις 22450 και 22479 διατηρούνται ως χωριστά στάδια.
1912
Μια οικογενειακή σύνδεση με την Κατάνια.
Ο γαμπρός από την Κατάνια είναι γιος της Δεσποινούς, που το 1871 είχε πάρει από τον πατέρα της 17.000 γρόσια και μια γκαρνταρόμπα.
Το όνομα της νύφης, Αμαλία, ξαναβρίσκεται στο δέντρο στην εγγονή του ζευγαριού, την Αμαλία Χούλη.
Στη συμφωνία για τον γάμο του με την Αμαλία Κωνσταντίνου Ζαφειράκη, ο Δημήτριος Σταματίου Χούλης δηλώνεται κάτοικος Κατάνιας της Ιταλίας, προσωρινά στη Χίο. Είναι ο γιος της Δεσποινούς Καρδασιλάρη που συναντάμε στην οικογενειακή έρευνα. Στις 30 Ιουλίου 1912 η μητέρα της Αμαλίας, Μαριγώ, υπόσχεται 500 εικοσάφραγκα και είδη του νέου νοικοκυριού. Η παραλαβή καταγράφεται στις 29 Σεπτεμβρίου. Έτσι, δύο πράξεις στη Χίο διασώζουν έναν δεσμό της οικογένειας με τη Σικελία· δεν μας δίνουν όμως την ακριβή ημέρα του γάμου.
ΓΑΚ Χίου · πράξεις 22450 και 22479
17.1.1912 → 1919/1921 · Περικλής
16.11.1912 → 8.9.1913 · Αντώνιος, εθελοντής
1.5.1921 → 17.8.1922 · Αντώνιος
Σχηματικό χρονολόγιο υπηρεσίας από δακτυλογραφημένες περιλήψεις· όχι απεικόνιση προσώπων ή μαχών.
1912 → 1922
Δύο Καρδασιλάρηδες με τη στολή.
Ο Αντώνιος, υποδηματοποιός, φοράει δύο φορές τη στολή· απολύεται τον Αύγουστο του 1922, τη χρονιά που γεννιέται ο γιος του Ιωάννης.
Κατά το δέντρο, ο Ιωάννης είναι πατέρας του Παναγιώτη, που η μαρτυρία θυμάται «γέννημα θρέμμα Πειραιώτη». Πού ακριβώς δένει ο κλάδος στο παλαιότερο δέντρο, δεν το ξέρουμε ακόμη.
Οι δακτυλογραφημένες περιλήψεις στρατολογικών μητρώων κρατούν δύο διαδρομές. Ο Περικλής του Δημητρίου, γεννημένος το 1885 κατά το μητρώο, ο σιγαροποιός της Αθήνας, υπηρετεί από τις 17 Ιανουαρίου 1912 έως το 1919 ή το 1921 — η πηγή γράφει και τις δύο χρονιές. Ο Αντώνιος του Δημητρίου και της Χρυσάνθης, γεννημένος στη Χίο το 1883, υποδηματοποιός στην Αθήνα, κατατάσσεται εθελοντής στο 1ο Σύνταγμα Πεζικού στις 16 Νοεμβρίου 1912 και απολύεται στις 8 Σεπτεμβρίου 1913. Ξαναπαρουσιάζεται την 1η Μαΐου 1921 και απολύεται στις 17 Αυγούστου 1922. Σύμφωνα με τη γενεαλογική βάση, είναι πατέρας του Ιωάννη (1922–2001). Και οι δύο γράφονται «του Δημητρίου», αλλά οι πηγές δεν δείχνουν αν πρόκειται για τον ίδιο πατέρα. Η γενεαλογική βάση τοποθετεί τον Περικλή ως γιο του Δημητρίου Αντωνίου, εγγονό του Αντωνίου και της Μαριγώς Δαμαλά· η στρατολογική περίληψη δεν το επιβεβαιώνει. Για τον Αντώνιο δεν είναι ακόμη γνωστό πού συνδέεται ο κλάδος του με το παλαιότερο δέντρο.
Υπηρεσία Στρατολογικών Αρχείων · δακτυλογραφημένες περιλήψεις στη γενεαλογική βάση και στην παραδομένη μεταγραφή στρατολογικών αρχείων
Τέλος κεφαλαίου 14 / 27
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15 · 1913–1915Όταν η πόλη συγκεντρώνει βοήθεια.Περίπου 9 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
Το καλοκαίρι του 1913, η «Νέα Χίος» δημοσιεύει έκκληση για τους τραυματίες και τις οικογένειες που έχουν πληγεί από τον πόλεμο. Η έκκληση υπογράφεται στη Χίο στις 26 Ιουνίου 1913. Οκτώ μέλη έχει η επιτροπή: πρώτος υπογράφει ο Ν. Μ. Κουβελάς και δεύτερος ο «Π. Δ. Καρδασιλάρης». Σε επόμενη ανακοίνωση οργανώνεται η συλλογή χρημάτων από υπαλλήλους, εμπορικά καταστήματα, καφενεία και εργαστήρια. Η εφημερίδα διασώζει αυτή τη συμμετοχή στην κοινή προσπάθεια· εδώ κρατάμε τα αρχικά του ονόματος όπως είναι τυπωμένα, χωρίς να επιβάλλουμε ταύτιση.
Νέα Χίος · αποκόμματα Ιουνίου–Ιουλίου 1913 της παράδοσης
Σύγχρονη εικονογράφηση εμπνευσμένη από την είδηση· τα πρόσωπα, τα ενδύματα και ο ναός είναι ελεύθερη απόδοση.
Κάμπος · ο γάμοςΜαρία Ν. ΚαρδασιλάρηΗ ανταλλαγή των στεφάνων
Νέα Χίος, 15 Ιουλίου 1913 · το όνομα της Μαρίας Ν. Καρδασιλάρη στην περιγραφή της τελετής.
1913
Τα στέφανα ενός γάμου στον Κάμπο.
Η «Νέα Χίος» της 15ης Ιουλίου 1913 στέλνει ευχές σε ένα ζευγάρι που παντρεύτηκε την προηγουμένη στον Κάμπο: τον Θεοδόσιο Δόντη, που εργαζόταν στην Κωνσταντινούπολη, και τη Μαρία Μ. Στακιά. Την ανταλλαγή των στεφάνων έκανε η «Δ)ις Μαρία Ν. Καρδασιλάρη»· η εφημερίδα τη γράφει δεσποινίδα, άρα τότε ήταν ανύπαντρη. Λίγες γραμμές εφημερίδας κρατούν τη συμμετοχή της σε μια γιορτή άλλων ανθρώπων. Η ταυτότητά της μέσα στο γενεαλογικό δέντρο δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί.
Παραδομένο φύλλο Νέας Χίου · 15.7.1913
Κωνσταντινούπολη1913
Δημήτριος ΚαρδασιλάρηςΡοβέρτειος ΣχολήΑυθεντικό απόσπασμα της παραδομένης εφημερίδας· φυσική ανάλυση, χωρίς επινόηση προσώπου ή σχολικού κτιρίου.
1913
Μια μαθητική διαδρομή στην Πόλη.
Η «Νέα Χίος» της 24ης Ιουνίου 1913 γράφει, ανάμεσα σε όσους έφτασαν στο νησί: «Εκ Κωνσταντινουπόλεως ο φέρελπις νέος κ. Δημήτριος Καρδασιλάρης, μαθητής της Ροβερτείου Σχολής». Ο μαθητής ερχόταν στη Χίο από την Πόλη, στην αρχή του καλοκαιριού. Λίγες γραμμές ανάμεσα στις ειδήσεις της ημέρας κρατούν μια μικρή μαρτυρία από τον κόσμο των σπουδών. Το δημοσίευμα δεν δίνει πατρώνυμο· η θέση του στο οικογενειακό δέντρο δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί.
Νέα Χίος · 24 Ιουνίου 1913 · μικρή είδηση του παραδομένου φύλλου
14 Ιανουαρίου 1913 · διαφήμιση
Παραμονή για όσους χρειάζονται επέμβαση
Η διαφήμιση λέει ότι όσοι έχουν ανάγκη εγχείρησης παραμένουν στην κλινική. Περιγράφει την προσφερόμενη παραμονή· δεν καταγράφει συγκεκριμένη εισαγωγή ασθενούς.
14 Ιανουαρίου 1913 · διαφήμιση
Εξέταση στο φαρμακείο του Ι. Σπίνου
Για τους εξωτερικούς ασθενείς αναγράφει εξέταση «10–12 π.μ. και μ.μ.» στο φαρμακείο του Ι. Σπίνου. Διατηρείται η ώρα όπως τυπώνεται· το φαρμακείο δεν ταυτίζεται με τη διεύθυνση της κλινικής.
14 Ιανουαρίου 1913 · διαφημιστικός ισχυρισμός
Η διαφήμιση περιγράφει το χειρουργείο
Το πλαίσιο διαφημίζει «χειρουργείον τελείως κατηρτισμένον». Είναι ισχυρισμός της καταχώρισης· η παράδοση δεν προσφέρει χωριστή επιθεώρηση του εξοπλισμού.
16 Μαΐου 1913 · ημερομηνία φύλλου κατά την παραδομένη ανάγνωση
Πώς περιγράφει την προηγούμενη ταλαιπωρία
Ο συντάκτης, που υπογράφει «ΜΙΧ. Γ. ΤΣΑΡΟΥΧΑΣ / Καρδαμύλος», γράφει ότι ήταν άρρωστος περισσότερο από έναν χρόνο. Λέει ότι προηγούμενοι, ακατονόμαστοι γιατροί απέδιδαν την πάθησή του σε κρυολόγημα και ο ίδιος αποδίδει την επιδείνωση στη διάγνωση και στα φάρμακά τους. Είναι δικός του ισχυρισμός· το αρχικό όνομα δεν επεκτείνεται.
16 Μαΐου 1913 · δημοσιευμένη περιγραφή, όχι ημερομηνία επέμβασης
Η διάγνωση και η επέμβαση στην αφήγησή του
Για τον Ιωάν. Γ. Κουντουρά γράφει ότι βρήκε την αιτία της ασθένειάς του και του έκανε σοβαρή επέμβαση. Οι ιατρικές λεπτομέρειες μένουν στο πρωτότυπο της επιστολής· δεν συνοδεύονται από χωριστό κλινικό φάκελο.
16 Μαΐου 1913 · ευχαριστήριο στο φύλλο
Η επιστροφή στην οικογένεια και η ευγνωμοσύνη
Ο ίδιος αποδίδει στη χειρουργική ικανότητα και στη φροντίδα του γιατρού την επιστροφή του στην οικογένειά του «εντελώς υγιή» και δηλώνει διαρκή ευγνωμοσύνη. Η επιστολή διασώζει τη δική του μαρτυρία, όχι ανεξάρτητη πιστοποίηση του αποτελέσματος.
24 Ιουνίου 1913 · ημερομηνία φύλλου
Μια βάπτιση στο Μυρσινίδι
Η «Νέα Χίος» της 24ης Ιουνίου 1913 αναφέρει ότι «χθες», μετά το μεσημέρι, οι γονείς μετέφεραν τη μικρή κόρη του ιατροχειρουργού Ιωάννη Γ. Κουντουρά στην Ιερά Μονή Μυρσινιδίου. Κατά την αγγελία, τη βάπτισε ο καθηγούμενος, αρχιμανδρίτης Χριστόφορος Σερέμελης, και την ονόμασε Ειρήνη ο ανάδοχος Φραγκούλης Γρ. Μηλιάδης. Έπειτα προσφέρθηκαν αναψυκτικά στους προσκεκλημένους στη θέση Βύσης Πασά. Η μητέρα δεν κατονομάζεται· η αγγελία δεν συνδέει την Ειρήνη με την Άρτεμη ούτε επιβεβαιώνει την ταύτιση του πατέρα της με πρόσωπο του δέντρου.
27 Ιουνίου 1913 · χρονολογία ανακοίνωσης στο φύλλο 15 Ιουλίου
Η κλινική κατά την προαναγγελθείσα απουσία
Σε δύο διαδοχικές ανακοινώσεις με χρονολογία 27 Ιουνίου 1913, δημοσιευμένες στη «Νέα Χίο» της 15ης Ιουλίου, ο Ι. Γ. Κουντουράς προαναγγέλλει προσωρινή απουσία από τη Χίο και δηλώνει ότι η κλινική θα συνεχίσει χωρίς διακοπή υπό τη διεύθυνση του γιατρού Χ. Ροδοκανάκη. Ο δεύτερος υπογράφει «Χ. ΡΟΔΟΚΑΝΑΚΗΣ», δηλώνει ότι θα εξετάζει καθημερινά στην κλινική από τις δέκα το πρωί και μετά και ότι θα παραμένουν εσωτερικοί ασθενείς όπως πριν. Πρόκειται για αναγγελθείσα οργάνωση της φροντίδας· δεν τεκμηριώνονται η ημέρα αναχώρησης, η διάρκεια της απουσίας ή συγκεκριμένες εισαγωγές ασθενών.
Σύμβολα της διαφήμισης και της μαρτυρίας του ασθενή, όχι αναπαράσταση πραγματικής κλινικής ή επέμβασης. Οι υπηρεσίες και ο εξοπλισμός είναι διαφημιστικοί ισχυρισμοί. Η διάγνωση, η κριτική άλλων γιατρών και η επιστροφή στην οικογένεια αποδίδονται στον συντάκτη του ευχαριστηρίου· δεν επαληθεύονται από κλινικό φάκελο. Η βάπτιση και η προσωρινή διεύθυνση προέρχονται από δύο άλλες αγγελίες· η σχέση του γιατρού με την Άρτεμη παραμένει πιθανή, όχι επιβεβαιωμένη.
Ιανουάριος → Μάιος 1913 · έντυπες αναφορές
Μια χειρουργική κλινική στη Χίο.
Στο φύλλο της 14ης Ιανουαρίου 1913, μια διαφήμιση της «Νέας Χίου» φέρει τον τίτλο «Ιδιωτική Χειρουργική Κλινική Ι. Γ. Κουντουρά εν Χίω». Σε άλλο ευχαριστήριο της ίδιας εφημερίδας ο γιατρός προσφωνείται «Ιωάν. Γ. Κουντουράν». Οι δύο καταχωρίσεις διασώζουν το επαγγελματικό όνομα· δεν αποτελούν ανεξάρτητη αξιολόγηση της κλινικής.
Η παραδομένη γενεαλογική βάση κατονομάζει τον πατέρα της Άρτεμης ως Ιωάννη Γ. Κουντουρά. Το όνομα και το αρχικό συμφωνούν, ενώ η μελέτη την περιγράφει ως κόρη γιατρού. Αυτή είναι πιθανή ταύτιση· οι δύο καταχωρίσεις δεν δηλώνουν ότι ο γιατρός είναι πατέρας της. Η επέμβαση και η επιστροφή του ασθενή δεν έχουν εδώ χωριστή ημερομηνία· διατηρούνται τα αρχικά της υπογραφής του.
«Νέα Χίος» · διαφήμιση και τίτλος ευχαριστηρίου, 1913 · παραδομένη γενεαλογική βάση
20 Ιανουαρίου 1913 · αναγγελία
Η προσεχής Κυριακή στους Αγίους Βίκτωρες
Στο φύλλο της 17ης Ιανουαρίου, η οικογένεια αναγγέλλει σαρανταήμερο αρχιερατικό μνημόσυνο του Γεωργίου Κ. Πατρώνα για την προσεχή Κυριακή, 20 του μήνα, στον ναό των Αγίων Βικτόρων. Η αναγγελία δεν βεβαιώνει ότι η τελετή πραγματοποιήθηκε.
Η οικογένεια στην αναγγελία
Σεβαστή και τα κατονομαζόμενα τέκνα
Η Σεβαστή Γ. Πατρώνα αναγράφεται ως σύζυγος. Κάτω από «Τα τέκνα» βρίσκονται ο Μιλτιάδης, ο Σωκράτης, ο Ιωάννης και η Αριέττα Γ. Πατρώνα, μαζί με τον Πέτρο Δ. Σύρρη και τη Θέμιδα Π. Σύρρη. Η ακριβής σχέση των δύο τελευταίων με τον εκλιπόντα δεν διευκρινίζεται.
25 Μαρτίου 1913 · ευχαριστήριο
Η ασφάλιση του πατέρα
Ο Σ. Γ. Πατρώνας ευχαριστεί δημόσια την παρισινή εταιρεία ασφάλισης ζωής Le Phénix Français, στην οποία ήταν ασφαλισμένος ο πατέρας του Γεώργιος Κ. Πατρώνας, για την άμεση διευθέτηση της καταβολής του ασφαλισμένου ποσού. Ποσό δεν αναφέρεται.
Τα σύμβολα εξηγούν τις δύο καταχωρίσεις· δεν αναπαριστούν πραγματικό μνημόσυνο ή ασφαλιστική απόδειξη.
Ιανουάριος → Μάρτιος 1913 · δύο καταχωρίσεις
Ένας πατέρας στη μνήμη της οικογένειας.
Δύο καταχωρίσεις της «Νέας Χίου» δίνουν πρόσωπα και ημερομηνίες στη σημείωση για τον Γεώργιο Κ. Πατρώνα, πατέρα του Μιλτιάδη. Η αναγγελία του Ιανουαρίου και το ευχαριστήριο του Μαρτίου διασώζουν την οικογενειακή μνήμη και την ασφάλιση του πατέρα, χωρίς να δίνουν ημερομηνία θανάτου.
Οι ημερομηνίες αποδίδονται όπως τυπώθηκαν. Δεν υπολογίζεται ημερομηνία θανάτου από τις σαράντα ημέρες, ούτε επεκτείνονται τα αρχικά Σ. Γ. σε βέβαιο πλήρες όνομα.
Ο Κωνσταντίνος Καμπόλης υπογράφει ως στρατιώτης του πρώτου πεζικού συντάγματος. Γράφει ότι αποχωρεί από τη Χίο ύστερα από τρίμηνη παραμονή και θέλει να εκφράσει δημόσια την ευγνωμοσύνη του σε όσους τον φρόντισαν.
11 Φεβρουαρίου 1913 · δημοσίευση
Το ευχαριστήριο στην εφημερίδα.
Το ευχαριστήριο τυπώνεται στη Νέα Χίο στις 11 Φεβρουαρίου. Η ημερομηνία της δημοσίευσης είναι χωριστή από εκείνη της επιστολής.
Η προηγούμενη φροντίδα, όπως τη θυμάται στην επιστολή
Το τραύμα όπως το περιγράφει ο ίδιος.
Λέει ότι υπέστη πολύ βαρύ τραύμα στη μάχη που έγινε στη συνοικία Χριστού, τη δεύτερη ημέρα της κατάληψης, πολεμώντας κατά του εκεί οχυρωμένου εχθρού. Αυτή είναι η δική του περιγραφή· δεν υπολογίζουμε από τη σχετική ημέρα ή από το τρίμηνο μια ακριβή ημερομηνία τραυματισμού.
Πρώτες βοήθειες και συνοδεία στην κλινική.
Ευχαριστεί τον γιατρό Χρ. Ροδοκανάκη, τον οποίο περιγράφει ως Χιώτη συμπολίτη. Γράφει ότι του πρόσφερε πρώτες βοήθειες στις δύσκολες στιγμές του τραυματισμού και φρόντισε να τον παραλάβει και να τον οδηγήσει ο ίδιος στην κλινική του Ιωάννη Κουντουρά. Το αρχικό Χρ. διατηρείται χωρίς επέκταση του ονόματος ή ταύτιση με άλλο πρόσωπο.
Ένα ολόκληρο τρίμηνο με έξοδα του χειρουργού.
Στον χειρουργό Ιωάννη Κουντουρά αποδίδει τη θεραπεία του και, όπως γράφει, την ίδια του τη ζωή, χάρη στην επιστημονική του δεξιότητα. Ευχαριστεί επίσης για τη φροντίδα και τις περιποιήσεις που του παρείχε πρόθυμα με δικά του έξοδα επί ολόκληρο τρίμηνο, όσο τον φιλοξενούσε στην κλινική. Η κάλυψη των εξόδων αποδίδεται στην επιστολή· δεν διαθέτουμε εδώ χωριστό ιατρικό φάκελο ή λογαριασμό.
Τα νοικοκυριά που έκαναν τον πόνο πιο ανεκτό.
Στις ευχαριστίες του αναφέρει την οικογένεια Ι. Κουντουρά, τα ονόματα Πρωΐου και Μηλιάδου όπως τυπώνονται διαδοχικά, την οικογένεια Ν. Καρδασιλάρη και μία ακόμη με επώνυμο «Μιλαΐτου»· το ίδιο επώνυμο τυπώνεται καθαρά και στο φύλλο της 6ης Μαΐου 1913. Γράφει ότι η φροντίδα και το ενδιαφέρον τους έκαναν λιγότερο έντονους τους πόνους και πιο ανεκτές τις ημέρες της ταλαιπωρίας του. Η στίξη δεν επιτρέπει εδώ ασφαλή αριθμό νοικοκυριών. Το Ν. δεν επεκτείνεται σε συγκεκριμένο όνομα του οικογενειακού δέντρου.
Σύμβολα της επιστολής, των πρώτων βοηθειών, της κλινικής φροντίδας και των ευχαριστούμενων νοικοκυριών· όχι πορτρέτα, αναπαράσταση μάχης ή πραγματικής κλινικής. Η μαρτυρία είναι του στρατιώτη. Τα αρχικά, η αβέβαιη ανάγνωση του τελευταίου επωνύμου και η ασαφής στίξη διατηρούνται. Δεν ταυτίζονται εδώ οικογενειακά πρόσωπα ούτε υπολογίζεται ημερομηνία τραυματισμού.
8 → 11 Φεβρουαρίου 1913 · επιστολή και δημοσίευση
Ένα ευχαριστήριο για τη φροντίδα στη Χίο
Φεύγοντας από τη Χίο, ο στρατιώτης Κωνσταντίνος Καμπόλης ευχαρίστησε δημόσια όσους τον φρόντισαν ύστερα από βαρύ τραύμα. Στην επιστολή της 8ης Φεβρουαρίου 1913 κατονομάζει και το νοικοκυριό «Ν. Καρδασιλάρη»: η φροντίδα και το ενδιαφέρον τους, γράφει, έκαναν τους πόνους λιγότερο έντονους. Το αρχικό Ν. δεν αρκεί για ασφαλή ταύτιση με πρόσωπο του οικογενειακού δέντρου.
Η επιστολή είναι μαρτυρία του στρατιώτη. Δεν βεβαιώνει ανεξάρτητα διάγνωση, θεραπευτικό αποτέλεσμα, συγγένεια ή ταυτότητα του Ν. Καρδασιλάρη.
Νέα Χίος · ευχαριστήριο της 8ης Φεβρουαρίου, δημοσίευση 11 Φεβρουαρίου 1913
Οικογενειακό δέντροΕιρήνη
Μητρώο κλάσης 1915Βασιλική
Η διαφορά αφορά το μητρώνυμο, όχι δύο επιβεβαιωμένες μητέρες.
1915
Δύο εγγραφές, μια διαφορά που μένει ορατή.
Το μητρώο δίνει στον Ευάγγελο μητέρα «Βασιλική»· έτσι λεγόταν η γυναίκα ενός δεύτερου Νικολάου του Ιωάννη στο δέντρο, γεννημένου κι αυτού το 1859.
Το δέντρο έχει δύο Νικολάους του Ιωάννη, γεννημένους στη Χίο το 1859· του δεύτερου η γυναίκα είναι η Βασιλική Οργέττα, μητέρα του Μιχαήλ. Ίσως οι δύο εγγραφές αφορούν το ίδιο σπίτι, ίσως όχι· δεν το ξέρουμε ακόμη.
Για τον Ευάγγελο Νικολάου Καρδασιλάρη, το παραδομένο δέντρο δίνει μητέρα την Ειρήνη. Η ερευνητική σημείωση αναφέρει ότι το στρατολογικό μητρώο της κλάσης 1915 δίνει μητρώνυμο «Βασιλική». Κρατάμε χωριστές τις δύο ενδείξεις· δεν αλλάζουμε τη συγγένεια χωρίς επιβεβαίωση.
Σύζυγος Νικολάου Φανουράκη στο δημοτολόγιο του 1915. Στο δέντρο διατηρείται η εναλλακτική γραφή «Ιωάννης ή Νικόλαος».
Μια διαφορά ονόματος παραμένει ανοικτή.
Ευρυδίκη
Η σημείωση την αναφέρει ως σύζυγο Φυτίλη και ως αποβιώσασα, χωρίς χρονολογία.
Το μικρό όνομα του συζύγου δεν δίνεται.
Αικατερίνη · Καίτη
Παντρεύεται τον Δημήτριο Μιχαήλ Μελέκο το 1947. Η μαρτυρία αναφέρει δύο παιδιά: έναν ουρολόγο και έναν μικροβιολόγο.
Δύο παιδιά · δύο διαδρομές στην ιατρική
Τρεις θυγατέρες μέσα στον ευρύτερο οικογενειακό κλάδο· τα σύμβολα δεν είναι πορτρέτα.
1915 · το δημοτολόγιο και η επόμενη γενιά
Οι κόρες συνεχίζουν το οικογενειακό νήμα.
Οι σημειώσεις συμπληρώνουν τις ζωές τριών από τις κόρες του Χατζηγιάννη και της Βιργινίας. Οι γάμοι συνδέουν την οικογένεια με άλλα σπίτια, ενώ στην επόμενη γενιά συναντάμε δύο γιατρούς. Τα ονόματά τους δεν δίνονται στη συγκεκριμένη μαρτυρία.
Παραδομένες γενεαλογικές σημειώσεις και οικογενειακό δέντρο · οι αβεβαιότητες διατηρούνται
Τέλος κεφαλαίου 15 / 27
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16 · 1916–1919Μέσα στη ζωή της Χίου.Περίπου 3 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
Σύγχρονη εικονογράφηση μαστιχόδεντρων · δεν είναι ιστορική φωτογραφία ή τεκμηριωμένο οικογενειακό κτήμα.
Φεβρουάριος–Μάρτιος 1916
Ιωάννης · δημοτικός σύμβουλος
Η σημείωση του Φεβρουαρίου περιλαμβάνει τον Ι. Καρδασιλάρη σε νέο δεκαοκταμελές δημοτικό συμβούλιο, μέχρι να γίνουν εκλογές. Η καταχώριση του Μαρτίου κατονομάζει τον Ιωάν. Καρδασιλάρη στους διορισμένους συμβούλους. Δεν συμπεραίνουμε από τις δύο σημειώσεις δύο διαφορετικές θητείες.
5 Ιανουαρίου 1930
Δ. Καρδασιλάρης · γραμματέας
Οι δύο παραπομπές του πίνακα αναφέρουν την ίδια εκλογή: ο Δημ. Δεμιρτζάκης γίνεται πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου και ο Δ. ή Δημ. Καρδασιλάρης γραμματέας. Το δημοσίευμα της 11ης Ιανουαρίου αναφέρεται στις αρχαιρεσίες της 5ης. Το πατρώνυμο του Καρδασιλάρη δεν δίνεται.
Τέλη 1931
Ι. Καρδασιλάρης · προστασία της μαστίχης
Ο πίνακας παραθέτει τον Ι. Καρδασιλάρη στην Επιτροπή Προστασίας Προϊόντος Μαστίχης, πρόδρομο της Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου. Αναφέρει συμμετοχή στελεχών της Εθνικής Τράπεζας, του Επιμελητηρίου, του Ταμείου Ελαιοπαραγωγής, του Γεωργικού Συνεταιρισμού και της Γεωπονικής Υπηρεσίας της Νομαρχίας. Η πηγή τον περιλαμβάνει ως πολίτη· δεν τον ονομάζει πρόεδρο ούτε του αποδίδει μόνο του την ίδρυση της Ένωσης.
1 Φεβρουαρίου 1934
Π. Καρδασιλάρης · μια αναφορά στον Τύπο
Η παραδομένη σημείωση αναφέρει ότι ο Π. Καρδασιλάρης εμφανίζεται στον Τύπο ως υποστηρικτής του υποψήφιου δημάρχου Ι. Ζαφειράκη. Τα αρχικά διατηρούνται· δεν αποτελούν ασφαλή ταύτιση συγκεκριμένου μέλους της οικογένειας.
11 Φεβρουαρίου 1934 · κατά το δημοσίευμα
Ιωάννης Δ. · στον κατάλογο του συμβουλίου
Σε μεταγενέστερο δημοσίευμα του «Χιακού Αγώνος», ο «Ιωάννης Δ. Καρδασιλάρης» περιλαμβάνεται στους τακτικούς δημοτικούς συμβούλους της πλειοψηφίας που, κατά το κείμενο, ανακηρύχθηκαν μετά τις εκλογές της 11ης Φεβρουαρίου 1934, με την απόφαση 11/34 του Πρωτοδικείου Χίου. Το αρχικό Δ. διατηρείται χωρίς ανάπτυξη ή ταύτιση με άνθρωπο του δέντρου. Η δικαστική απόφαση αναφέρεται στο δημοσίευμα· το πρωτότυπό της δεν έχει διαβαστεί εδώ.
Ιανουάριος 1935
Ι. Καρδασιλάρης · αντιπρόεδρος
Ο χρονολογικός πίνακας καταγράφει την εκλογή του Ι. Καρδασιλάρη ως αντιπροέδρου του δημοτικού συμβουλίου της Χίου. Η καταχώριση του μήνα και η δεύτερη αναφορά του ίδιου έτους διαβάζονται ως αναφορές στο ίδιο εύρημα, χωρίς να προστίθεται δεύτερη εκλογή.
Δημοσίευση Ιουνίου 1947 · η χρονιά της άρνησης δεν δίνεται
Ι. Καρδασιλάρης · δεν αποδέχθηκε νέα θητεία
Ο «Χιακός Αγών» γράφει ότι οι παλιοί σύμβουλοι του 1934 κλήθηκαν να δηλώσουν αν θα υπηρετήσουν ξανά. Ανάμεσα στους τακτικούς συμβούλους της πλειοψηφίας, ο «Ι. Καρδασιλάρης δεν απεδέχθη». Το δημοσίευμα δεν αναφέρει τον λόγο. Διατηρούμε τα αρχικά χωρίς νέα ταύτιση με πρόσωπο του δέντρου. Η ίδια σελίδα συνοδεύει φωτογραφίες δύο διαφορετικών πρωτοσέλιδων, της 13ης και της 20ής Ιουνίου· κρατάμε μόνο τον μήνα.
Επτά στιγμές δημόσιας ζωής σε χρονική σειρά · συμβολικά σχέδια συμβουλίου, πρακτικών, μαστιχόδεντρου και εφημερίδας, όχι πορτρέτα ή πιστοποιημένες όψεις. Η καταχώριση για τις εκλογές της 11ης Φεβρουαρίου 1934 προέρχεται από χωριστό, μεταγενέστερο δημοσίευμα του Χιακού Αγώνος, όχι από τον χρονολογικό πίνακα.
1916 → 1947
Μέσα στη ζωή της Χίου.
Στα χαρτιά της πόλης, το οικογενειακό όνομα συναντά τη ζωή του τόπου: το δημοτικό συμβούλιο, μια γραμματεία, την προστασία της μαστίχης. Ο Βαρλάς συγκεντρώνει αυτές τις αναφορές στον χρονολογικό πίνακα της παράδοσης. Κάθε θέση και κάθε ημερομηνία μένει χωριστά, με τα αρχικά όπως αναγράφονται.
Οι αναφορές στον Ι. Καρδασιλάρη δεν αρκούν για να ταυτίσουμε όλες τις εγγραφές με τον ίδιο άνθρωπο ή με συγκεκριμένο Ιωάννη του δέντρου. Τα γεγονότα αποδίδονται στον παραδομένο πίνακα και στις παραπομπές του· το πρωτότυπο μεταγενέστερο δημοσίευμα του Χιακού Αγώνος ελέγχθηκε για την αναφορά του 1947, ενώ τα άλλα πρωτότυπα δημοσιεύματα του πίνακα δεν έχουν αντιπαραβληθεί εδώ.
Παραδομένος χρονολογικός πίνακας · παραπομπές στον Μακριδάκη (2007) και στα Τετράδια Μνήμης
1919 → 1923Η καταγεγραμμένη υπηρεσία
1968 / 16.02.1970Έτος θανάτου / διαγραφή από το μητρώο
Χωριστές πράξεις και χρονολογίες, χωρίς να επιλέγεται αυθαίρετα μία ημερομηνία θανάτου.
1919 → 1923 · 1968 / 1970
Η ζωή και το μητρώο έχουν διαφορετικό χρόνο.
Ο Μιχαήλ Νικολάου Καρδασιλάρης γεννιέται στη Χίο το 1899. Το δέντρο τον αναφέρει ως γεωργό· η στρατολογική σημείωση ως καραγωγέα, γιο του Νικολάου και της Βασιλικής, με δημοτική εκπαίδευση και ορθόδοξο θρήσκευμα. Κατατάσσεται στο 6ο Σύνταγμα Αρχιπελάγους στις 8 Μαρτίου 1919 και απολύεται το 1923. Το δέντρο δίνει θάνατο το 1968, ενώ η σημείωση αναφέρει διαγραφή ως αποβιώσαντος στις 16 Φεβρουαρίου 1970. Η διαγραφή δεν αποδεικνύει ότι ο θάνατος έγινε την ίδια μέρα.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 17 · 1920–1922Ένα όνομα που δεν παρουσιάστηκε.Περίπου 9 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
Κλάση 1920 · νομός Χίου
«Ανυπότακτος» · δεν παρουσιάστηκε
Βόρεια Αμερική · χωρίς ημερομηνία αναχώρησης
Σχηματική απόδοση της εγγραφής· όχι αναπαράσταση του μητρώου.
1920 · κλάση στρατολογίας
Ένα όνομα που δεν παρουσιάστηκε.
Στο στρατολογικό μητρώο της κλάσης του 1920 του νομού Χίου, ο «Καρδασιλάρης Αντώνιος του Γεωργίου» σημειώνεται «ανυπότακτος»: δεν παρουσιάστηκε για κατάταξη. Η γενεαλογική βάση συνδέει την εγγραφή με τον Αντώνιο που έγινε Anthony George στη Βόρεια Αμερική. Η ένδειξη ταιριάζει με τη μετανάστευσή του, αλλά δεν δίνει ούτε την ημερομηνία ούτε τον λόγο της αναχώρησης.
Σύγχρονη δημιουργημένη εικόνα του φθινοπωρινού Κάμπου· όχι ιστορική φωτογραφία, τεκμηριωμένο οικογενειακό κτήμα ή απεικόνιση του ναού της πράξης.
14.10.1921 · Παναγία Σεριώτισσα, Κάμπος
92 ετών
Δήλωση · Ματθαίος, 21 ετών
Σχηματική απόδοση της ληξιαρχικής εγγραφής· όχι φωτογραφία ή πορτρέτο.
14 Οκτωβρίου 1921
Ο τελευταίος Οκτώβρης της Μαριγώς.
Η Μαριγώ, που ο Δημήτριος έβαζε πρώτη στη διαθήκη του 1888, έζησε ως τα 92· τον θάνατό της δήλωσε ο 21χρονος εγγονός της, ο Ματθαίος.
Έμεινε χήρα δεκαοκτώ χρόνια και έζησε περισσότερο από τον γιο της Παντολέοντα, που πέθανε το 1915. Το 1900 οι τρεις γιοι της είχαν υποσχεθεί, από ευγνωμοσύνη, ότι οι γονείς θα κρατούν τα εισοδήματα των κτημάτων ισόβια.
Η Μαριγώ, χήρα του Δημητρίου Ιακώβου Καρδασιλάρη, πεθαίνει στις 14 Οκτωβρίου 1921 στην ενορία της Παναγίας Σεριώτισσας, στον Κάμπο, σε ηλικία 92 ετών. Έτσι γράφει η ληξιαρχική πράξη, όπως τη μεταφέρει η γενεαλογική βάση· την ίδια ημερομηνία έχει και το χρονολόγιο της οικογένειας. Τον θάνατο δηλώνει ο Ματθαίος Καρδασιλάρης, 21 ετών· στο δέντρο, ο εγγονός της Ματθαίος, γιος του Νικολάου, είχε τότε αυτή την ηλικία. Η ημερομηνία δίνεται όπως στη μεταγραφή, χωρίς ένδειξη ημερολογίου.
Γενεαλογική βάση · ληξιαρχική πράξη θανάτου Χίου 205/1921 · χρονολόγιο της οικογένειας
Χρυσή καρφίτσα
Έντεκα διαμάντια · δεκαοκτώ καράτια, κατά την αγωγή.
12.000 δρχ. · κατά την αγωγή
Χρυσό βραχιόλι
Χρυσός δεκαοκτώ καρατίων · έντεκα μεγαλύτερα και οκτώ μικρότερα διαμάντια, δεκαεννέα συνολικά, κατά την αγωγή.
15.000 δρχ. · κατά την αγωγή
Γυναικείο χρυσό ρολόι
Γυναικείο χρυσό ρολόι δεκαοκτώ καρατίων, χωρίς κάλυμμα στη μία πλευρά, όπως περιγράφεται στην αγωγή.
350 δρχ. · κατά την αγωγή
Δύο χρυσά ενώτια
Το καθένα με ένα μεγάλο και ένα μικρό διαμάντι, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
8.000 δρχ. · κατά την αγωγή
Δαχτυλίδι με διαμάντι
Η αγωγή περιγράφει χρυσό δαχτυλίδι με διαμάντι.
10.000 δρχ. · κατά την αγωγή
Αλυσίδα ρολογιού
Χρυσή γυναικεία αλυσίδα δεκαοκτώ καρατίων, βάρους δέκα δραμιών, κατά την αγωγή.
700 δρχ. · κατά την αγωγή
«Ευρυδίκη τω Παντελή»
Χρυσό δαχτυλίδι αρραβώνα δεκαοκτώ καρατίων, με χαραγμένες τις δύο λέξεις. Η αγωγή γράφει βάρος ενάμισι δράμι.
105 δρχ. · κατά την αγωγή
Σχηματικά σχέδια επτά αντικειμένων που περιγράφονται στο δημοσίευμα· όχι πραγματικές όψεις σωζόμενων κοσμημάτων.
1921
Ένας κηδεμόνας για τα μικρότερα αδέλφια
Η αναγγελία παραπέμπει στην απόφαση 220 του 1921 του Πρωτοδικείου Χίου. Ο Ιωάννης ενεργεί και ως κηδεμόνας των ανήλικων αδελφών Πέτρου, Νικολάου, Παύλου και Αντωνίου, που περιγράφονται ως ορφανοί και από τους δύο γονείς.
15 Ιουλίου 1922 · έκθεση 2751
Μια καταγραφή για τη διαφύλαξη
Το δημοσίευμα επικαλείται την έκθεση συντηρητικής κατάσχεσης 2751 της 15ης Ιουλίου 1922 και την πράξη 108 του 1922 του Προέδρου των Πρωτοδικών Χίου. Η κατάσχεση επιβλήθηκε στα κοσμήματα ενώ βρίσκονταν στα χέρια της αντιδίκου. Τα παιδιά ζητούν να γίνει αναγκαστική και να τους παραδοθούν τα κοσμήματα. Είναι αίτημα· δεν εξακριβώνεται από αυτό πού έμειναν τελικά τα αντικείμενα.
20 Ιουλίου 1922 · αγωγή
Όσα ζητούν τα παιδιά της Ευρυδίκης
Ο Δημήτριος Π. και ο Ιωάννης Π. Καρδασιλάρης, έμποροι στη Χίο, δηλώνουν ότι κληρονομούν την Ευρυδίκη χωρίς διαθήκη. Ζητούν αναγνώριση ως κληρονόμοι, αποκλειστική κυριότητα και απόδοση των επτά κοσμημάτων. Ζητούν επίσης να διατηρηθεί η προστασία ώσπου να επιστραφούν, προσωρινή εκτελεστότητα και δικαστικά έξοδα. Είναι αιτήματα της αγωγής, όχι αποδεδειγμένη δικαστική κρίση.
21 → 23 Ιουλίου · δημοσίευση 5 Αυγούστου 1922
Η επίδοση και το δημοσίευμα
Η αρχή του αποδεικτικού φέρει ημερομηνία 21 Ιουλίου και η τελική υπογραφή 23 Ιουλίου, στη Χίο. Η επίδοση γίνεται στον εισαγγελέα επειδή ο τόπος όπου βρίσκεται η Ερνεστίνη δηλώνεται άγνωστος. Αναφέρεται κινητό δικαστικό ένσημο 25 δραχμών, δηλαδή επικολλητό ένσημο της αγωγής· δεν είναι αξία κοσμήματος. Η αναγγελία δημοσιεύεται στο «Σκριπ» στις 5 Αυγούστου.
Κηδεμονία, αναφερόμενη προστασία, αιτήματα και μελλοντική δικάσιμος · η ανοικτή τελευταία σύνδεση δηλώνει άγνωστη έκβαση, όχι ολοκληρωμένη επιστροφή.
1921–1922 · αναγγελία του 1922
Ένα δαχτυλίδι αρραβώνα, πάνω στο χαρτί.
Το ζευγάρι του δαχτυλιδιού είναι το ίδιο που, το 1900, χάρισε «από στοργή» στον πατέρα της Ευρυδίκης 300 χρυσά εικοσάφραγκα.
Στο δέντρο, η Ευρυδίκη και ο Παντολέων έχουν έξι παιδιά. Το 1905 ο Παντελής συμφωνεί δεύτερο γάμο, με την Ερνεστίνα Παϊδούση· γι’ αυτό η αγωγή μιλά για την πρώτη σύζυγο.
Η δημοσιευμένη αγωγή του 1922 κρατά μια μικρή, προσωπική φράση: σε χρυσό δαχτυλίδι αρραβώνα ήταν χαραγμένες οι λέξεις «Ευρυδίκη τω Παντελή». Μαζί του απαριθμεί ακόμη έξι κοσμήματα της πρώτης συζύγου του Παντολέοντα. Τα παιδιά της ζητούν την απόδοσή τους. Τα αντικείμενα περιγράφονται μέσα σε διεκδίκηση· δεν γνωρίζουμε από αυτό το δημοσίευμα αν παραδόθηκαν ή ποια ήταν η τελική δικαστική κρίση.
Τα ποσά είναι οι αξίες που δηλώνει η αγωγή, όχι πιστοποιημένη αποτίμηση. Η μελέτη Βαρλά κρατά το γεγονός της οικογενειακής διαφοράς. Το δημοσίευμα παραπέμπει σε αγωγή της 20ής Ιουλίου 1922 · η συνέχεια της υπόθεσης δεν είναι γνωστή. Τα σχέδια είναι σχηματικά, χωρίς επινόηση της πραγματικής όψης των κοσμημάτων.
Σκριπ · 5 Αυγούστου 1922 · αναγγελία αγωγής και επίδοσης, όχι δικαστική απόφαση. Τα κοσμήματα αποδίδονται σχηματικά, όχι ως πιστή αναπαράσταση.
19.10.1921 · Παναγία Φάρκαινα
Περίπου 90 ετών
«Ο εγγονός του Πέτρος, 24»
Σχηματική απόδοση της σχέσης που δηλώνει η εγγραφή· όχι πορτρέτο.
19 Οκτωβρίου 1921
Ο πατέρας της Ευρυδίκης.
Πέντε μέρες μετά τη Μαριγώ φεύγει κι ο Πέτρος Ξανθάκης: μέσα σε μία εβδομάδα, τα παιδιά της Ευρυδίκης χάνουν γιαγιά και παππού.
Οι δύο θάνατοι γράφονται σε δύο ενορίες του ίδιου νησιού, Σεριώτισσα και Φάρκαινα, με πέντε μέρες διαφορά. Η γυναίκα του, η Πηνελόπη, ζει ακόμη το 1923, όταν κηδεύεται στον Πειραιά ο εγγονός τους Πέτρος.
Ο Πέτρος Ζαννή Ξανθάκης, σύζυγος της Πηνελόπης και πατέρας της Ευρυδίκης, της πρώτης συζύγου του Παντολέοντα, πεθαίνει στη Χίο στις 19 Οκτωβρίου 1921, περίπου 90 ετών, στην Παναγία τη Φάρκαινα. Τον θάνατο δηλώνει «ο εγγονός του Πέτρος, ετών 24». Ο Πέτρος Π. Καρδασιλάρης, γιος της Ευρυδίκης, γεννήθηκε το 1898· η δηλωμένη ηλικία δεν ταιριάζει απόλυτα, γι’ αυτό δεν ταυτίζουμε με βεβαιότητα τον δηλούντα.
Γενεαλογική βάση · ληξιαρχική πράξη θανάτου Χίου 209/1921
Οι δύο αδελφοί των στρατολογικών χαρτιών ξαναβρίσκονται το 1948 στο ίδιο διοικητικό συμβούλιο: ο Δημήτριος πρόεδρος, ο Ματθαίος σύμβουλος.
Μαζί τους, διευθύνων σύμβουλος, ο μικρότερος αδελφός, ο Κωνσταντίνος Ν. Τρεις γιοι του Νικολάου και της Βιργινίας κάθονται στο ίδιο τραπέζι της χιώτικης εταιρείας ξηρών καρπών.
Τα στρατολογικά αρχεία φωτίζουν και την προσωπική πλευρά της ζωής. Ο Δημήτριος, γιος του Νικολάου και της Βιργινίας, καταγράφεται ως έμπορος. Η μεταγραφή αναφέρει ιατρικές εξετάσεις στην Κωνσταντινούπολη το 1921 και το 1923, και στη Χίο το 1924. Για τον Ματθαίο του Νικολάου καταγράφει μυωπία, κατάταξη στο ναυτικό στις 13 Ιανουαρίου 1921 και απόλυση στις 8 Νοεμβρίου 1923. Είναι όσα σημειώνουν τα έγγραφα· δεν συμπεραίνουμε πώς εξελίχθηκε η υγεία τους αργότερα.
Αυθεντική φωτογραφία της παράδοσης. Οι ορατές ημερομηνίες αποδίδονται από την επιγραφή· δεν προστίθενται άγνωστα έτη γέννησης για τα δύο πρώτα ονόματα.
Άννα Στυλ. Καρδασιλάρη14.12.1921 → 14.12.2013
Μαρκέλλα Στυλ. Βλάσση29.6.1951 → 29.12.2011
Ιωάννης Δ. Καρδασιλάρης1 Ιανουαρίου 1960 · μία ημερομηνία στην επιγραφή
Στυλιανός Ι. Καρδασιλάρης6 Σεπτεμβρίου 1998 · μία ημερομηνία στην επιγραφή
1921 → 2013 · χρονολογίες της επιγραφής
Τέσσερα ονόματα, η ίδια μνήμη.
Στο μάρμαρο, η Άννα: 14.12.1921 → 14.12.2013. Έφυγε τη μέρα των γενεθλίων της, στα ενενήντα δύο.
Η «Αννούλα» των αγγελιών του 1960 είναι χαραγμένη δίπλα στον Στυλιανό, στον πεθερό της Ιωάννη Δ. και στην κόρη τους Μαρκέλλα. Ο Ιωάννης είναι ο γιος που το 1900 πήρε τα μισά περιβόλια της Σεριώτισσας.
Στο ίδιο οικογενειακό μνήμα διαβάζουμε τα ονόματα του Ιωάννη Δ. και του Στυλιανού Ι. Καρδασιλάρη, της Μαρκέλλας Στυλ. Βλάσση και της Άννας Στυλ. Καρδασιλάρη. Το δέντρο συνδέει τον Ιωάννη με τον γιο του Στυλιανό και τον Στυλιανό με την Άννα και την κόρη τους Μαρκέλλα. Η φωτογραφία κρατά τις ημερομηνίες όπως χαράχθηκαν, μαζί με μια ήσυχη εικόνα οικογενειακής συνέχειας.
Φωτογραφία της παράδοσης · φάκελος Σεριώτισσας, 2022 · οικογενειακό δέντρο, εγγραφές 88, 98, 117 και 127
Οικογενειακή μαρτυρίαΠερίπου 1922 · περίπου 16 ετών
Παραδομένο δέντρο1925
Δύο χρονολογικές ενδείξεις για την ίδια μνήμη· καμία δεν διορθώνεται αυθαίρετα.
Οικογενειακή μνήμη · 1922 / 1925
Μια νεαρή ζωή που έμεινε στη μνήμη.
Η Ειρήνη γεννήθηκε περίπου σαράντα χρόνια μετά τον θάνατο της θείας της Αλεξάνδρας — κι όμως εκείνη μας κρατά τη μνήμη της.
Η Αλεξάνδρα ήταν ένα από τα επτά παιδιά του Γεωργίου και της Ειρήνης Τσικούρια. Η ανιψιά που τη θυμάται, κόρη του αδελφού της Σταμάτιου, έχει το όνομα της γιαγιάς της: Ειρήνη.
Η Αλεξάνδρα, κόρη του Γεωργίου Αντωνίου και της Ειρήνης Τσικούρια, έφυγε νέα. Η οικογενειακή μαρτυρία θυμάται ότι πέθανε από ασθένεια, περίπου δεκαέξι ετών. Η Ειρήνη τη θυμάται περίπου δέκα χρόνια μεγαλύτερη από τον πατέρα της, που αναφέρει ως γεννημένο το 1916. Από αυτές τις ηλικίες εκτιμά το 1922. Η γενεαλογική βάση δεν δίνει απλώς ένα έτος: παραθέτει τη σημείωση του Δημοτολογίου, «απεβίωσε 1925, 21 Οκτωβρίου», με αριθμό ληξιαρχικής πράξης 326, και γέννηση το 1906. Το ίδιο το Δημοτολόγιο δεν περιλαμβάνεται στην παράδοση· κρατάμε και τη μνήμη και την εγγραφή.
Συμφωνημένο τίμημα σε δραχμές · η επόμενη ημέρα αφορά τη μεταγραφή.Αγορά, δήλωση παραλαβής, μεταγραφή
6 Μαΐου 1922 · μία αγορά οικίας
Η πράξη 15287 καταγράφει την αγορά των έξι ογδόων για συμφωνημένο τίμημα 75.000 δραχμών. Ανατολικά το σπίτι συνορεύει με «οικίαν Καρδασιλάρη» και νότια με την οικία του Κωνσταντίνου Παγκάλου. Ο πωλητής αναλαμβάνει να μεταβιβαστούν και τα υπόλοιπα δύο όγδοα στον ίδιο αγοραστή μέσα σε τρεις μήνες, για τίμημα που διαβάζεται 33.750 δραχμές, αφού πρώτα πάρει σχετική άδεια από το Πρωτοδικείο Χίου· η συνέχεια του όρου δεν διαβάζεται με ασφάλεια. Τα δύο όγδοα τα αγοράζει ο ίδιος από την Εθνική Τράπεζα το 1928. Η πράξη δεν αρκεί για να πούμε ότι ο αγοραστής εγκαταστάθηκε εκεί.
Το τίμημα είχε ήδη παραληφθεί, κατά τη δήλωση της πράξης
Οι πωλητές δηλώνουν ότι είχαν λάβει το τίμημα προηγουμένως, εκτός της παρουσίας του συμβολαιογράφου. Η μεταγενέστερη σημείωση καταγράφει μεταγραφή στις 7 Μαΐου 1922. Ξεχωρίζουμε τη δήλωση παραλαβής από τη σύνταξη και τη μεταγραφή του εγγράφου.
Ανάγνωση συγκεκριμένων χωρίων της πράξης, όχι πλήρης μεταγραφή. Το διάγραμμα είναι συμβολικό· δεν αναπαριστά την όψη ή τη θέση του σπιτιού.
6.5.1922 → 7.5.1922
Ένα ακόμη σπίτι στα οικογενειακά χαρτιά.
Το σπίτι που αγοράζει ο Νικόλαος το 1922 συνορεύει ήδη, προς τα ανατολικά, με «οικίαν Καρδασιλάρη».
Ποιανού Καρδασιλάρη ήταν το διπλανό σπίτι, η πράξη δεν το λέει. Ο αγοραστής είναι ο προπάππους του σημερινού Κωνσταντίνου· τα δύο όγδοα που λείπουν έχουν τη δική τους ιστορία, στην επόμενη πράξη.
Τον Μάιο του 1922, ο Νικόλαος Δ. Καρδασιλάρης αγοράζει τα έξι όγδοα εξ αδιαιρέτου ενός σπιτιού με μαγαζιά από κάτω, στην πόλη της Χίου, στην οδό 6ης Δεκεμβρίου. Πωλητής είναι ο Νουρή Βέης, εγγονός του Χατζή Πασά, για τον εαυτό του και ως πληρεξούσιος συγγενών του· το σπίτι τούς είχε περιέλθει κληρονομικά από τον Ασίμ Εσάτ και τη Φαχριέ Χανούμ. Τα άλλα δύο όγδοα ανήκαν σε δύο γυναίκες, των οποίων τα ονόματα δεν διαβάζονται με βεβαιότητα. Το έγγραφο κρατά επίσης δύο ξεχωριστές ημερομηνίες: τη σύνταξη και τη μεταγραφή της πράξης.
Πέτρος · 1898–1923Πηνελόπη · η γιαγιάΑγία Τριάδα · Πειραιάς
Απόσπασμα της αυθεντικής σελίδας της παράδοσης. Κατά τη μελέτη και το όνομα του αρχείου, η αγγελία δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Σκριπ».Η χρονολόγηση μέσα στην αγγελία
16 → 17 Μαρτίου 1923 · η λέξη «χθες»
Η αγγελία έχει τη χρονολογία «Εν Πειραιεί τη 17η Μαρτίου 1923» και περιγράφει τον Πέτρο ως «θανόντα χθες». Η δική της διατύπωση παραπέμπει επομένως στην 16η Μαρτίου για τον θάνατό του. Αναγγέλλει την κηδεία για «σήμερον Σάββατον», στις δέκα το πρωί, στην Αγία Τριάδα του Πειραιά. Η σχετική χρονολόγηση προέρχεται από την αγγελία· δεν υποκαθιστά έλεγχο ληξιαρχικής πράξης ούτε αποδεικνύει ότι η κηδεία τελέστηκε όπως αναγγέλθηκε.
Η λέξη «χθες» δίνει σχετική χρονολόγηση· η αναγγελία δεν πιστοποιεί την τέλεση της κηδείας.
1923
Η γιαγιά μέσα στην αγγελία.
Ο Πέτρος είχε το όνομα του παππού του, του Πέτρου Ξανθάκη· ο παππούς πέθανε τον Οκτώβριο του 1921, ο εγγονός δεκαεπτά μήνες αργότερα.
Η γιαγιά Πηνελόπη, η νύφη της υπόσχεσης γάμου του 1872, βρίσκεται τώρα στην αγγελία του εγγονού της· πενήντα ένα χρόνια χωρίζουν τα δύο χαρτιά.
Στις 17 Μαρτίου 1923, η αγγελία του Πέτρου Π. Καρδασιλάρη ορίζει την κηδεία του στις δέκα το πρωί, στην Αγία Τριάδα του Πειραιά. Μαζί με τα ονόματα των αδελφών του, διασώζει τη γιαγιά του, Πηνελόπη Π. Ξανθάκη. Η γενεαλογική βάση συνδέει τον Πέτρο με την Ευρυδίκη Ξανθάκη και τη μητέρα της, Πηνελόπη. Η μελέτη Βαρλά αναφέρει τον θάνατό του στον Ευαγγελισμό· η αγγελία καταγράφει τον τόπο της κηδείας. Ένα όνομα που λείπει από την αγγελία δεν αποδεικνύει απουσία από τον αποχαιρετισμό.
Σκριπ · αγγελία 17 Μαρτίου 1923 · γενεαλογική βάση και μελέτη Βαρλά
1924 · εγγραφή 5447
Περικλής του Δημητρίου
Σιγαροποιός · Αθήνα · ηλικία 32 ετών. Το ευρετήριο δίνει γέννηση περίπου το 1892. Στο παραδομένο δέντρο, ο Περικλής Δημητρίου με αυτό το επάγγελμα διατηρεί δύο διαφορετικές χρονολογίες, 1885 και 1892. Δεν επιλέγουμε αυθαίρετα τη μία.
Ευρετηριακή εγγραφή MyHeritage της παράδοσης · απόσπασμα απόδοσης της πρώτης σελίδας του PDF. Δεν είναι φωτογραφία του αρχικού χειρόγραφου καταλόγου.1924 · εγγραφή 1901
Στυλιανός του Ιωάννη
Έμπορος · Αθήνα · ηλικία 28 ετών. Το ευρετήριο δίνει γέννηση περίπου το 1896. Η εγγραφή δεν ταυτίζεται αυτόματα με τον Στυλιανό Ιωάννη του δέντρου, που αναφέρεται γεννημένος το 1912. Το κοινό όνομα και πατρώνυμο δεν αρκούν.
Ευρετηριακή εγγραφή MyHeritage της παράδοσης · απόσπασμα απόδοσης της πρώτης σελίδας του PDF. Δεν είναι φωτογραφία του αρχικού χειρόγραφου καταλόγου.
Πρώτα η εγγραφή με το παλαιότερο εκτιμώμενο έτος γέννησης · και οι δύο καταχωρίσεις ανήκουν στον κατάλογο του 1924.Μια γραμμή από την παραδομένη σελίδα
Η τυπωμένη γραμμή του καταλόγου
Στην παραδομένη φωτογραφία της σελίδας 86 του εκλογικού καταλόγου του Δήμου Αθηναίων, η γραμμή «Καρδασιλάρης Περικλής» αναγράφει ηλικία 32 ετών, επάγγελμα «σιγαροποιός» και αριθμό μητρώου αρρένων 50860. Το πατρώνυμο δίνεται με επαναληπτικό σημάδι κάτω από το «Δημήτριος» της προηγούμενης γραμμής. Η φωτογραφία προσθέτει την τυπωμένη γραμμή δίπλα στην ευρετηριακή εγγραφή· δεν ορίζει από μόνη της ημερομηνία γέννησης ή ταύτιση με το δέντρο.
Μέσα στις παραδομένες εγγραφές του 1924, το επώνυμο συναντάται στην Αθήνα με δύο επαγγέλματα: σιγαροποιός και έμπορος. Ένα πατρώνυμο και μια ηλικία δίνουν μικρά, ξεχωριστά ίχνη ζωής. Διαβάζουμε τα στοιχεία ως ευρετηριακές καταχωρίσεις, κρατώντας τις αβεβαιότητές τους.
Οι ενδείξεις «περίπου» παραμένουν εκτιμήσεις του ευρετηρίου. Η ημερομηνία αποθήκευσης το 2024 δεν είναι ιστορικό γεγονός του 1924. Δεν έχουμε συγκρίνει εδώ τις εγγραφές με τα αρχικά χειρόγραφα.
Παραδομένες εκτυπώσεις MyHeritage · Ελλάδα, εκλογικοί κατάλογοι 1863–1924 · σελίδα 1 κάθε εγγραφής · δέντρο, πρόσωπα 258 και 98 για τη σύγκριση
Σιδηρωτής · πιλοποιός
Μουσικός Όμιλος «Ο Δύων»
⋯Πιθανή ταύτιση⋯
Η τέχνη του καπέλου και η αναφορά στον όμιλο παραμένουν δύο χωριστά στοιχεία μέχρι να επιβεβαιωθεί η ταύτιση.
Χίος · 15 Ιουλίου 1924
Ένα όνομα ανάμεσα στη δουλειά και τη μουσική.
Πεθερός και γαμπρός είχαν το ίδιο όνομα: Δημήτριος Νικολάου — ο ένας Κοκράνης, ο άλλος Καρδασιλάρης.
Η κόρη του, η Γεωργία, γίνεται η δεύτερη σύζυγος του Δημητρίου Νικολάου Καρδασιλάρη. Έτσι ο σιδηρωτής και πιλοποιός γίνεται πεθερός του εμπόρου.
Ο Δημήτριος Νικολάου Κοκράνης, γεννημένος το 1884, καταγράφεται ως σιδηρωτής και πιλοποιός — εργαζόταν και στην κατασκευή καπέλων. Η σημείωση παραπέμπει στην εκλογή ενός Δημήτρη Κοκράνη ως ταμία του Μουσικού Ομίλου Χίου «Ο Δύων», στις 15 Ιουλίου 1924. Η ταύτιση με το πρόσωπο του δέντρου παραμένει ανεπιβεβαίωτη.
Τίμημα σε δραχμές · συμβολική απόδοση των όρων, όχι πληρωμή αποκλειστικά με μετρητά.Το μερίδιο και ο τρόπος του τιμήματος
Ένα αδιαίρετο μερίδιο οικίας
Στις 21 Απριλίου 1928, η πράξη 22435 καταγράφει την αγορά «των δύο ογδόων (2/8)» εξ αδιαιρέτου μιας οικίας, γραμμένων και ολογράφως και με αριθμούς. Το σπίτι, δεκαοκτώ διαμερισμάτων, έχει 250,10 τετραγωνικά μέτρα και ακάλυπτο χώρο 49,80 τετραγωνικών. Το μερίδιο είναι δικαίωμα συγκυριότητας, όχι συγκεκριμένα δωμάτια ή όροφοι.
200.000 δραχμές και προσωρινές ομολογίες
Το συμφωνημένο τίμημα είναι 200.000 δραχμές. Στους όρους της συναλλαγής καταγράφονται προσωρινές ομολογίες, με απαρίθμηση των αριθμών τους, που μεταβιβάζονται στην τράπεζα για το τίμημα. Δεν μετατρέπουμε αυτή την καταγραφή σε πληρωμή αποκλειστικά με μετρητά ή σε σημερινή αξία. Η πράξη μεταγράφεται στο Υποθηκοφυλακείο Χίου στις 24 Απριλίου 1928, τρεις ημέρες μετά τη σύνταξή της (τόμος ΙΘ΄, αριθ. 7633). Η συνέχεια της πράξης παραπέμπει επίσης σε απόδειξη με αριθμό 109, της 20ής Απριλίου 1928, δηλαδή της προηγούμενης ημέρας. Ο πλήρης κατάλογος των ομολογιών δεν έχει μεταγραφεί με βεβαιότητα.
Ανάγνωση συγκεκριμένων χωρίων, όχι πλήρης μεταγραφή της πράξης. Οι οκτώ κύκλοι δείχνουν αναλογία δικαιώματος· δεν χωρίζουν το πραγματικό σπίτι.
21.4.1928
Τα δύο όγδοα που συμπληρώνουν το σπίτι.
Η υπόσχεση του 1922 έλεγε τρεις μήνες· τα δύο τελευταία όγδοα έφτασαν στον Νικόλαο έξι χρόνια αργότερα, από την Εθνική Τράπεζα.
Ενδιάμεσα, το μερίδιο είχε περάσει στο Δημόσιο (1924) και στην Τράπεζα (1925). Με την πράξη του 1928 ο Νικόλαος, πατέρας του Κωνσταντίνου Ν. και των αδελφών του, κρατά πια όλα τα όγδοα ενός σπιτιού δεκαοκτώ δωματίων.
Έξι χρόνια αργότερα, μέσα στο υποκατάστημα της Εθνικής Τράπεζας στην οδό Παύλου Κουντουριώτου, ο Νικόλαος Δημητρίου Καρδασιλάρης αγοράζει από την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος τα δύο όγδοα εξ αδιαιρέτου μιας οικίας στην πόλη της Χίου. Η ίδια η πράξη σημειώνει ότι τα άλλα έξι όγδοα ανήκουν ήδη σε εκείνον, και ανάμεσα στα όρια αναφέρει, όπως και η πράξη του 1922, την οικία του Κωνσταντίνου Παγκάλου. Γι’ αυτό διαβάζουμε τις δύο πράξεις ως δύο βήματα για το ίδιο σπίτι. Ο δρόμος της πρόσοψης γράφεται διαφορετικά (οδός 6ης Δεκεμβρίου το 1922, Ελευθερίου Βενιζέλου το 1928)· τη διαφορά την κρατάμε χωρίς να την ερμηνεύσουμε. Η τράπεζα πουλά ως διαχειρίστρια κτημάτων ανταλλαξίμων, βάσει σύμβασης της 5ης Μαΐου με το Ελληνικό Δημόσιο. Η πράξη εξηγεί και από πού ήρθε το μερίδιο: ανήκε σε πρόσωπα της οικογένειας του Νουρή Χατζή Πασά, το Δημόσιο το κατέλαβε με πρωτόκολλο της 14ης Νοεμβρίου 1924 και το παρέδωσε στην Τράπεζα με πρωτόκολλο της 17ης Αυγούστου 1925. Η διοίκηση της Τράπεζας ενέκρινε την πώληση στον Νικόλαο Δ. Καρδασιλάρη με διαταγή της 22ας Μαρτίου 1928, έναν μήνα πριν από το συμβόλαιο. Τα ονόματα των προηγούμενων δικαιούχων δεν διαβάζονται όλα με βεβαιότητα.
Παραδομένες φωτογραφίες · πράξη 22435, 21.4.1928
Κωνσταντίνος & ΜαρίαΟι γονείς της Ερνεστίνας
Ερνεστίνα · 1929Μια νέα ζωή στον Πειραιά
Το οικογενειακό νήμα εξηγεί την καταγραφή.Η χρονιά σε μια μεταγενέστερη εγγραφή
1929
Το πρωτότυπο δελτίο και το αποθηκευμένο ευρετήριο καταγράφουν τη γέννηση της Ερνεστίνης το 1929. Δεν δίνουν τόπο γέννησης· ο Πειραιάς παραμένει πληροφορία του παραδομένου δέντρου.
Ευανάγνωστο πρωτότυπο δελτίο και αποθηκευμένο ευρετήριο· η καταγραφή του οικογενειακού δέντρου διατηρείται.
1929
Η Ερνεστίνα, στην αρχή μιας ζωής.
Η Ερνεστίνα έχει το όνομα της γιαγιάς της, της Ερνεστίνας Παϊδούση — της νύφης του προικοσυμφώνου του 1905 στην Τουρλωτή.
Η γιαγιά πέθανε στη Χίο τον Μάρτιο του 1938, όταν η εγγονή ήταν εννέα χρονών. Το 1952, είκοσι τριών, η Ερνεστίνα καταγράφεται με τη μητέρα της Μαρία στο Σάντος της Βραζιλίας.
Η Ερνεστίνα, κόρη του Κωνσταντίνου Παντολέοντος και της Μαρίας Μπεχληβάνογλου, γεννιέται στον Πειραιά το 1929. Αργότερα, το δέντρο τη συνδέει με τον Γεώργιο Μαμούνα και την κόρη τους Φωτεινή. Η διαδρομή προς τη Βραζιλία ακολουθεί στα δελτία που σώζονται παρακάτω.
Η νεκρολογία δίνει τόπο γέννησης «Savuto Reggio Calabria, Italy» και γονείς τον Joseph και την Carmela Caputo Caicco. Η γεωγραφική διατύπωση διατηρείται όπως παραδόθηκε, χωρίς ανεξάρτητη ταυτοποίηση.
1946
Από την Ιταλία στη ζωή του Niles
Η πηγή αναφέρει μετανάστευση στην Αμερική το 1946 και τη ζωή που έχτισε στο Niles. Δεν ονομάζει πλοίο, λιμάνι ή ακριβή διαδρομή.
10 Ιανουαρίου 2022
Ο αποχαιρετισμός της οικογένειας
Πέθανε σε ηλικία 92 ετών στο Trumbull Regional Medical Center, σύμφωνα με τη νεκρολογία. Η σελίδα προγραμματίζει ιδιωτική τελετή στις 13 Ιανουαρίου 2022, στις 11 π.μ., στον ναό Our Lady of Mount Carmel στο Niles και ενταφιασμό στο Pineview Memorial Park του Warren· δεν επιβεβαιώνει ότι οι προγραμματισμένες τελετές πραγματοποιήθηκαν.
Οι αχρονολόγητες αναμνήσεις της οικογένειας
Σχεδόν 65 χρόνια μαζί με τη Mary
Με τη Mary Curtorillo Caicco μεγάλωσαν την οικογένειά τους, φρόντιζαν τον κήπο και διατηρούσαν την επιχείρηση Original Quality Cleaners. Η νεκρολογία δίνει διάρκεια γάμου σχεδόν 65 ετών, χωρίς ημερομηνία τελετής. Η Mary είχε πεθάνει πριν από εκείνον.
42 χρόνια δουλειάς, ένα κυριακάτικο τραπέζι
Αποσύρθηκε μετά από 42 χρόνια ως εργάτης χαλυβουργίας. Η οικογένειά του τον θυμάται να φτιάχνει κρασί, να μαγειρεύει τις Κυριακές και να παρακολουθεί τις αγαπημένες του ομάδες: Niles Red Dragons, Ohio State Buckeyes και Pittsburgh Steelers. Ήταν μέλος του ναού Our Lady of Mount Carmel. Οι ημερομηνίες έναρξης της εργασίας και συνταξιοδότησης δεν δίνονται.
Τέσσερα παιδιά και οι επόμενες γενιές
Η νεκρολογία κατονομάζει τέσσερα παιδιά, εννέα εγγόνια και δεκατέσσερα δισέγγονα που τον αποχαιρετούν, μαζί με ανίψια στην Καλιφόρνια και την Ιταλία. Ανάμεσα στα εγγόνια αναγράφεται η Maria (Christopher) Kardassilaris. Αναφέρει επίσης ότι η δισέγγονη Ava Kardassilaris είχε πεθάνει πριν από εκείνον. Δεν προσδιορίζει γονείς για την Ava ούτε ταυτοποιεί αυτά τα πρόσωπα με συγκεκριμένο κλάδο του παραδομένου δέντρου.
Τα τέσσερα παιδιά
Joe Caicco · Carmy Williams · Jerry Caicco · John (Liz) Caicco
Τα εννέα εγγόνια, όπως αναγράφονται
Tiffanie (Brad) Soverns · Cheriese (Adam) Farkas · Candice (Tom) Cochran · Anthony (Laura) Caicco · Maria (Christopher) Kardassilaris · Ronnie (Dina) Williams · Dr. Vincent (Dr. Amy) Caicco · Isabella Caicco · John Caicco
Οι προηγούμενες απώλειες που θυμάται η νεκρολογία
Η σύζυγος Mary · Ο αδελφός John και η νύφη Helen Caicco, στην Καλιφόρνια · Η αδελφή Carmella και ο γαμπρός Frank Longo, στην Ιταλία · Ο γαμπρός Ron Williams · Η νύφη Sherri Caicco · Ο ανιψιός Vincent Caicco · Η δισέγγονη Ava Kardassilaris
Σύγχρονη επεξηγηματική εικονογράφηση· οι ημερομηνίες και οι αναμνήσεις προέρχονται από την παραδομένη νεκρολογία.
1929 → 2022 · η ζωή και οι αναμνήσεις
Οι Κυριακές που θυμάται η οικογένεια.
Η παραδομένη νεκρολογία του Anthony Caicco (1929–2022) θυμάται έναν άνθρωπο της δουλειάς και του κυριακάτικου τραπεζιού. Γεννημένος στην Ιταλία, μετανάστευσε στην Αμερική το 1946 και έφτιαξε τη ζωή του στο Niles. Η ίδια σελίδα κατονομάζει ανάμεσα στα εγγόνια του τη Maria (Christopher) Kardassilaris και αναφέρει ότι η δισέγγονη Ava Kardassilaris είχε πεθάνει πριν από εκείνον. Αυτή είναι η οικογενειακή σύνδεση που δηλώνει η πηγή· δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί αντιστοίχιση με συγκεκριμένο κλάδο του παραδομένου δέντρου.
Η σύνδεση αναφέρεται από τη νεκρολογία· δεν έχει επιβεβαιωθεί συγκεκριμένος κλάδος στο παραδομένο δέντρο. Δεν αποδίδουμε γονείς στην Ava ούτε βεβαιώνουμε ότι η προγραμματισμένη τελετή πραγματοποιήθηκε.
Παραδομένη νεκρολογία · Tribune Chronicle · 2022
Κατάλογος 1930 · αναθεώρηση 1933
1859έτος γέννησης
Νικόλαος Καρδασιλάρης
Πατέρας: Ιωάννης
Αναθεώρηση εκλογικού καταλόγου · Επάγγελμα δεν παρατίθεται εδώ
Κατάλογος 1933 · εγγραφή 327
1863έτος γέννησης
Νικόλαος Καρδασιλάρης
Πατέρας: Ιωάννης
Ενορία Χριστού · Γεωργός
Κατάλογος 1930 · εγγραφή 17
1891έτος γέννησης
Δημήτριος Καρδασιλάρης
Πατέρας: Περικλής
Άγιος Πολύκαρπος · Έμπορος
Κατάλογος 1930 · εγγραφή 29
1895έτος γέννησης
Δημήτριος Καρδασιλάρης
Πατέρας: Παντολέων
Αναθεώρηση εκλογικού καταλόγου · Επάγγελμα δεν παρατίθεται εδώ
Κατάλογος 1933 · εγγραφή 350
1901έτος γέννησης
Παύλος Καρδασιλάρης
Πατέρας: Παντολέων
Αναθεώρηση εκλογικού καταλόγου · Επάγγελμα δεν παρατίθεται εδώ
Κατάλογος 1933 · εγγραφή 348
1902έτος γέννησης
Περικλής Καρδασιλάρης
Πατέρας: Γεώργιος
Αναθεώρηση εκλογικού καταλόγου · Επάγγελμα δεν παρατίθεται εδώ
Κατάλογος 1933 · εγγραφή 336
1904έτος γέννησης
Αντώνιος Καρδασιλάρης
Πατέρας: Παντολέων
Αναθεώρηση εκλογικού καταλόγου · Επάγγελμα δεν παρατίθεται εδώ
Κατάλογος 1933 · εγγραφή 349
1912έτος γέννησης
Στυλιανός Καρδασιλάρης
Πατέρας: Ιωάννης
Αναθεώρηση εκλογικού καταλόγου · Επάγγελμα δεν παρατίθεται εδώ
Κατάλογος 1933 · εγγραφή 289
Έτη γέννησης όπως τα παραθέτει ο ερευνητής · οκτώ εγγραφές, όχι οκτώ επιβεβαιωμένες ταυτίσεις προσώπων. Τα σχέδια είναι συμβολική ανάγνωση των καταλόγων.
1930 → 1933
Το όνομα στις ενορίες της Χίου.
Μικρές εγγραφές κρατούν μια άλλη όψη της οικογένειας: ένα πατρώνυμο, ένα επάγγελμα, μια ενορία. Ο χρονολογικός πίνακας του ερευνητή παραθέτει οκτώ εγγραφές από τους εκλογικούς καταλόγους της Χίου του 1930 και την αναθεώρηση του 1933. Εδώ τις διαβάζουμε με σειρά του αναγραφόμενου έτους γέννησης, χωριστά από τη χρονολογία του καταλόγου.
Το όνομα Νικόλαος του Ιωάννη εμφανίζεται με έτος γέννησης 1863 στον κατάλογο του 1930 και 1859 στην αναθεώρηση του 1933. Δεν γνωρίζουμε αν πρόκειται για διαφορετικούς ανθρώπους ή διαφορετική καταγραφή του ίδιου ανθρώπου. Καμία από αυτές τις εγγραφές δεν ταυτίζεται αυτόματα με τον Νικόλαο του Δημητρίου, που η μελέτη του Βαρλά δίνει ως γεννημένο το 1859, ενώ η γενεαλογική βάση διατηρεί και το 1864 ως ανεπίλυτη εναλλακτική. Τα πατρώνυμα και τα κενά μένουν ορατά.
Συμβολαιογράφος Επαμεινώνδας Α. Βασιλειάδης. Το γραφείο του βρίσκεται στην πρώτη πάροδο της Απλωταριάς, σε κτήμα που η πράξη αποδίδει στον Δημήτριο Καρδασιλάρη.
Η εξουσιοδότηση
Ο πληρεξούσιος μπορεί να υπογράφει για εκείνη αιτήσεις, εντάλματα και αποδείξεις και να παρέχει εξόφληση. Το ποσό δεν κατονομάζεται.
Η γραμμή δείχνει εντολή είσπραξης · δεν αποτυπώνει βεβαιωμένη μεταφορά χρημάτων ή γενεαλογικό δεσμό.
22.10.1932
Η Μαρία δίνει την εντολή.
Στις 22 Οκτωβρίου 1932, η Μαρία, κόρη του Παντελή Καρδασιλάρη και κάτοικος Χίου, ορίζει τον έμπορο Κωνσταντίνο Παντελή Καρδασιλάρη ως ειδικό πληρεξούσιό της. Τον εξουσιοδοτεί να εισπράξει από το κεντρικό κατάστημα της Εθνικής Τράπεζας στην Αθήνα όσα είναι κατατεθειμένα στο όνομά της ή της οφείλονται. Μια γυναίκα δίνει τη δική της οικονομική εντολή· το έγγραφο κρατά ποιος ενεργεί και για ποιον.
Η σημείωση περιγράφει την εξουσιοδότηση, χωρίς να αποδεικνύει ότι έγινε ανάληψη. Συνοδεύεται από έγγραφα του δικαστικού τμήματος της τράπεζας της 27ης Οκτωβρίου και της 19ης Νοεμβρίου 1932. Δεν συμπεραίνουμε συγγένεια ανάμεσα στα πρόσωπα μόνο από το πατρώνυμο.
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
Μετά τον πρώτο γάμο του 1932
Οι νέες αρχές του Δημητρίου.
Η Κηφισιά σημαδεύει το πέρασμα του Δημητρίου από την Αθήνα· η ζωή του ως εμπόρου θα δεθεί με τη Χίο. Από τον δεύτερο γάμο του, με τη Γεωργία Κοκράνη, η μελέτη καταγράφει δύο παιδιά, τον Νικόλαο και τη Βιργινία.
Από τις πηγές: ¶152
5.5.1935 · Αθήνα
Αθήνα · Μάιος 1935
7.5.1935 · ταφή στη Χίο
Σχηματική απόδοση της εγγραφής· όχι ιατρική απεικόνιση.
5 Μαΐου 1935
Τι γράφει η πράξη θανάτου.
Ο Νικόλαος Δ. πεθαίνει στην Αθήνα τον Μάιο του 1935, μετά από ασθένεια, όπως καταγράφει η ληξιαρχική πράξη του Δήμου Αθηναίων που μεταφέρει η γενεαλογική βάση. Η πράξη δεν περιλαμβάνεται στην παράδοση· παρουσιάζουμε όσα μεταφέρει η βάση.
Γενεαλογική βάση · ληξιαρχική πράξη θανάτου Δήμου Αθηναίων 386/Ε/1935
Σχηματική απόδοση των εγγραφών· όχι πορτρέτα ή απεικόνιση τελετής.
30 Ιανουαρίου 1936
Ένας δεύτερος γάμος και μια σιωπηλή απώλεια φωτός.
Η γενεαλογική βάση δίνει δύο ακόμη στοιχεία για τα παιδιά του Νικολάου Δ. Ο Δημήτριος Νικολάου, που είχε παντρευτεί στις 25 Ιουλίου 1932 στον Άγιο Δημήτριο Κηφισιάς, παντρεύεται τη Γεωργία Κοκράνη στη Χίο στις 30 Ιανουαρίου 1936· η βάση παραπέμπει στο ληξιαρχείο Χίου, γάμοι 1936, α/α 33. Η αδελφή του Ελένη, γεννημένη το 1892 και σύζυγος του Στυλιανού Βούτα στην Κωνσταντινούπολη, σύμφωνα με σημείωση της ίδιας βάσης, πέθανε μετά από ασθένεια. Για την Ελένη η σημείωση δεν δίνει χρονολογία ή τόπο θανάτου.
Γενεαλογική βάση · ληξιαρχείο Χίου, γάμοι 1936, α/α 33 · σημείωση για την Ελένη
Αιγάλεω
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1936 · μεταδημότευση
Ένας ακόμη οικογενειακός κλάδος.
Ο Κωνσταντίνος Παντολέοντος, διαφορετικό πρόσωπο από τον συνονόματο εξάδελφό του, μεταδημοτεύει στο Αιγάλεω το 1936.
Η γενεαλογική σημείωση χρονολογεί τη μεταδημότευσή του στο Αιγάλεω στις 23 Ιουλίου 1936. Στις 19 Ιουνίου 1938, κατά την καρτέλα γάμου της Αρχιεπισκοπής Αθηνών, παντρεύεται τη Μαρία στον Άγιο Νικόλαο Ραγκαβά και αναγνωρίζει την κόρη του Ερνεστίνα. Η πιθανότητα άλλης κόρης παραμένει αδιευκρίνιστη. Αργότερα η οικογένεια συνδέεται με τη Βραζιλία και η Ερνεστίνα παντρεύεται Χιώτη μετανάστη. Η ίδια σύντομη σημείωση κλείνει τη χρονολογική ένδειξη «23-7-36» με ερωτηματικό· η δημοτική πράξη δεν πιστοποιείται από αυτή τη σημείωση μόνη της.
02
Η συνωνυμία και τα κενά
Η μελέτη σημειώνει ότι, εξαιτίας της συνωνυμίας, εκτέθηκε άδικα και ο εξάδελφός του Κωνσταντίνος Νικολάου. Για τον μοναχογιό του Αριστείδη Καρδασιλάρη μιλά για τραγική κατάληξη, χωρίς αρκετά στοιχεία ώστε να διηγηθούμε συγκεκριμένο περιστατικό.
Η καρτέλα καταγράφει καταγωγή του γαμπρού από τη Χίο και της νύφης από τη Νικομήδεια.
26 Ιανουαρίου 1941 · Άγιος Παντελεήμων Αχαρνών
Νικόλαος Π. & Άρτεμη Κουντουρά
Και οι δύο καταγράφονται ως γεννημένοι στη Χίο. Η άδεια εκδόθηκε έξι ημέρες πριν από την τέλεση.
22 Οκτωβρίου 1941 · Άγιος Διονύσιος Αρεοπαγίτης
Ιωάννης Π. & Άννα-Βικτωρία Σέστερ
Η καρτέλα γράφει Χίος για τον Ιωάννη και Βιέννη για την Άννα-Βικτωρία. Το επώνυμό της γράφεται εδώ «Σέστερ»· στο δέντρο και στη μελέτη είναι Σέσλερ.
31 Αυγούστου 1947 · Ύψωση Τιμίου Σταυρού
Κωνσταντίνος Π. & Ανδρονίκη Περιστερίδου
Για τον γαμπρό καταγράφεται δεύτερος γάμος, για τη νύφη πρώτος.
6 Ιουνίου 1948 · Αγία Μαρίνα
Γεώργιος Μ. & Μαρία Παγκάλου
Ο Γεώργιος είναι γιος του Μιχαήλ και της Δέσποινας. Και οι δύο νεόνυμφοι έχουν γεννηθεί στη Χίο.
11 Αυγούστου 1948 · έκδοση άδειας
Αριστείδης Π. & Λεία (Κοραλία) Βλαχάκη
Στη θέση της ημερομηνίας τέλεσης γράφει «Εματαιώθη». Η άδεια για τον Άγιο Βασίλειο Πολυγώνου δεν τεκμηριώνει γάμο που πραγματοποιήθηκε. Η σημείωση δίνει τη Λεία ως κόρη του Χαράλαμπου και της Μερσίνας, γεννημένη στην Αθήνα το 1926· η άδεια εκδόθηκε στις 11 Αυγούστου 1948. Η ίδια γενεαλογική σημείωση δίνει επίσης για τη Λεία ηλικία 22 ετών το 1948.
1938–1948
Οι μέρες που ενώνονται οι ζωές.
Μέσα σε δέκα χρόνια, τέσσερις γιοι του Παντολέοντα —Κωνσταντίνος, Νικόλαος, Ιωάννης, Αριστείδης— περνούν από τις καρτέλες γάμου της Αθήνας.
Οι νύφες έρχονται από τη Νικομήδεια, τη Μικρά Ασία, τη Βιέννη και τη Χίο· η Άρτεμη Κουντουρά είναι, κατά το δέντρο, κόρη του γιατρού Ιωάννη Γ. Κουντουρά. Μία άδεια του 1948 γράφει «Εματαιώθη».
Οι καρτέλες της Αρχιεπισκοπής Αθηνών διασώζουν ονόματα, τόπους και ημερομηνίες. Δίπλα στη Χίο εμφανίζονται η Νικομήδεια και η Βιέννη. Κάθε εγγραφή κρατά τη δική της μικρή ιστορία — ακόμη κι όταν η προγραμματισμένη τελετή δεν έγινε.
Αρχιεπισκοπή Αθηνών · επτά διαφορετικές καρτέλες συνολικά στην παράδοση
Παντολέων + Ερνεστίνη
Κωνσταντίνος · Μαρία · Αριστείδης
30.3.1938 · Χίος
Σχηματική απόδοση της οικογενειακής σχέσης· όχι πορτρέτο.
30 Μαρτίου 1938
Το τέλος μιας δεύτερης οικογένειας.
Η Ερνεστίνη Παϊδούση, δεύτερη σύζυγος του Παντολέοντα και μητέρα του Κωνσταντίνου, της Μαρίας και του Αριστείδη, πεθαίνει στη Χίο στις 30 Μαρτίου 1938. Η ημερομηνία προέρχεται από τη ληξιαρχική πράξη που σημειώνει η γενεαλογική βάση. Το έτος γέννησης 1884, που δίνει η ίδια βάση, δεν συνοδεύεται από παραπομπή.
Γενεαλογική βάση · ληξιαρχική πράξη θανάτου Χίου 96/Α/1938
Τέλος κεφαλαίου 19 / 27
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 20 · 1941–1947Ένα βιβλίο μέσα στο οικογενειακό αρχείο.Περίπου 5 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
1941Η χρονολογία του άρθρου
1953Η έκδοση που παραπέμπει η σημείωση
Σύγχρονο σχέδιο για μια βιβλιογραφική παραπομπή· δεν είναι αυθεντικό εξώφυλλο.
1941 → 1953
Ένα βιβλίο μέσα στο οικογενειακό αρχείο.
Ο Αριστείδης έχει το όνομα του παππού του Αριστείδη Παϊδούση, που το 1905 έδωσε στην κόρη του μια εικόνα για το νέο της σπίτι.
Ο παππούς Αριστείδης Παϊδούσης ήταν ο πατέρας της Ερνεστίνας· έτσι το όνομά του περνά, μέσα από τη μητέρα, στον μικρότερο γιο της.
Η σημείωση για τον Αριστείδη Παντολέοντος παραπέμπει στα «Άρθρα και λόγοι» του Κωνσταντίνου Άμαντου, έκδοση Αθήνας του 1953, και σε άρθρο με τίτλο «Αριστείδης Καρδασιλάρης. Ο αληθινός διδάσκαλος», που σημειώνεται ως δημοσιευμένο στις 15 Αυγούστου 1941 στο Ελεύθερον Βήμα. Η παραπομπή προσθέτει ένα βιβλιογραφικό ίχνος· δεν παρουσιάζουμε το σύντομο απόσπασμα ως ανάγνωση ολόκληρου του βιβλίου. Στο σύντομο απόσπασμα, ο Άμαντος ξεχωρίζει ένα βιβλίο μέσα στην αναδρομική επισκόπηση των πρόσφατων εκδόσεων, γράφοντας ότι «ένα βιβλίο κρατεί ξεχωριστή θέση».
Χαλέπι · 27.12.1942Η καταγραφή του προσφυγικού στρατοπέδου
Η οικογένειά τουΠαρουσία στο στρατόπεδο · χωρίς ονόματα
Διάγραμμα της συγκεκριμένης μαρτυρίας· καμία διαδρομή ή συγγένεια δεν συμπληρώνεται από υπόθεση.
27.12.1942
Μια οικογένεια μακριά από τη Χίο.
Στις 27 Δεκεμβρίου 1942, η στρατολογική σημείωση καταγράφει τον Μιχαήλ Νικολάου σε προσφυγικό στρατόπεδο στο Χαλέπι. Η εξέταση από ειδική επιτροπή καταλήγει να παραμείνει εκεί ως πρόσφυγας, επειδή έχει οικογένεια μέσα στο στρατόπεδο. Η μικρή καταγραφή αφήνει να φανεί ότι σε αυτή τη μακρινή διαδρομή δεν ήταν μόνος. Δεν δίνει ονόματα συνοδών ή την πορεία του ταξιδιού.
Μαρίκα ΔερμιτζάκηΘετή σχέση στην παραδομένη εγγραφή
ΠαντελήςΚαρδασιλάρης / Πατρώνας
Οι δύο δρόμοι δείχνουν δύο διαφορετικά είδη σχέσης, όχι δύο εναλλακτικές μητέρες.
Παντελής · γεννημένος το 1943
Δύο οικογενειακές σχέσεις στην ίδια εγγραφή.
Η Μαρίκα που τον έχει θετό παιδί είναι, κατά το δέντρο, η αδελφή της μητέρας του — η θεία του.
Η Ολυμπία και η Μαρίκα είναι κόρες του Μιλτιάδη Πατρώνα· το δεύτερο επώνυμο του Παντελή, Πατρώνας, είναι το επώνυμο της μητέρας και της θείας του. Η ίδια Μαρίκα, κατά μαρτυρία, είχε γεννηθεί στην Καλκούτα.
Το δέντρο δίνει τον Παντελή ως παιδί του Παύλου Παντολέοντος και της Ολυμπίας Πατρώνα. Η παραδομένη εγγραφή τον περιγράφει επίσης ως θετό τέκνο της Μαρίκας, χήρας Κωνσταντίνου Δερμιτζάκη, με τα επώνυμα Καρδασιλάρης και Πατρώνας. Πρόκειται για διαφορετικές σχέσεις· δεν αντικαθιστούμε τους γονείς ούτε προσθέτουμε άγνωστη ημερομηνία υιοθεσίας.
Σχηματική απόδοση των συγκεκριμένων τεκμηρίων· όχι ιστορική φωτογραφία.
1946 → 1947
Δύο δημόσιες ειδήσεις, μια ανοιχτή ταυτότητα.
Δύο χωριστές ειδήσεις του «Χιακού Αγώνα» καταγράφουν δημόσια πρόσωπα με το επώνυμο Στακιάς. Τον Σεπτέμβριο του 1946 ο Παντελής Κοκκάλης και ο Δ. Στακιάς αναφέρονται ως παραιτηθέντα μέλη της περιφερειακής επιτροπής ιατρικών εφοδίων, με δύο γιατρούς της πόλης ως αντικαταστάτες. Σε δημοσίευμα του 1947 ο Δημήτριος Στακιάς περιλαμβάνεται στο νέο δημοτικό συμβούλιο της Χίου και παίρνει ψήφους για την αντιπροεδρία· εκλέγεται ο Δημήτριος Τσαμπλάκος. Δεν έχει αποδειχθεί ότι οι δύο ειδήσεις αφορούν το ίδιο πρόσωπο ή συγκεκριμένο μέλος του οικογενειακού δέντρου.
Χιακός Αγών · δύο δημοσιεύματα, 1946–1947
Κατασκηνώσεις
50.000 δραχμές
2.765.000 συνολικά
Σχηματική απόδοση των συγκεκριμένων τεκμηρίων· όχι ιστορική φωτογραφία.
Ιούνιος 1946 · δημοσιευμένος κατάλογος
Ένα όνομα στις εισφορές για τα παιδιά.
Τον Ιούνιο του 1946 η «Ελευθερία» της Χίου δημοσιεύει έναν κατάλογο εισφορών για τις παιδικές κατασκηνώσεις του νησιού. Ο κατάλογος ανοίγει με τους «Βυρσοδέψαι», που δίνουν μαζί 200.000 δραχμές. Ανάμεσα σε συλλογικότητες, αρχές και ιδιώτες σημειώνεται και ο «Στέλιος Καρδασιλάρης» με 50.000 δραχμές. Ο κατάλογος φτάνει συνολικά τις 2.765.000 δραχμές και ζητά από τους δωρητές να καταθέσουν τα ποσά στον Νομάρχη ή στον κ. Αμυγδάλο. Η εφημερίδα δεν δίνει πατρώνυμο, γι’ αυτό δεν ταυτίζουμε τον Στέλιο με συγκεκριμένο πρόσωπο του δέντρου.
Ελευθερία · δημοσιευμένος κατάλογος, Ιούνιος 1946
Βιέννη · η οικογένεια της Άννας
Οι γονείς της · θύματα της ναζιστικής δίωξης
Δύο αδελφοί · στον αμερικανικό στρατό
Σχηματική απόδοση με σεβασμό· όχι πορτρέτα ή αναπαράσταση γεγονότων.
1947 · μαρτυρία του Ιωάννη
Μια οικογένεια που χάθηκε στη ναζιστική δίωξη.
Η Άννα Βικτώρια Σέσλερ, η Βιεννέζα σύζυγος του Ιωάννη Π. Καρδασιλάρη, ήταν εβραϊκής καταγωγής. Σε γραπτό κείμενο του 1947, ο Ιωάννης σημειώνει ότι εκείνη υπέστη διώξεις και ότι οι γονείς της «εθανατώθησαν από την χιτλερικήν μανίαν». Οι μόνοι που σώθηκαν, δύο αδελφοί της, υπηρέτησαν στον αμερικανικό στρατό, όπως βεβαίωνε πιστοποιητικό της Αμερικανικής Πρεσβείας στην Αθήνα. Το κείμενο δεν δίνει τα ονόματα των γονιών της ούτε πότε και πού πέθαναν.
Γραπτό κείμενο του Ιωάννη Π. Καρδασιλάρη, 1947, σελ. 36 · ιδιωτικό οικογενειακό αρχείο
Κτήμα Μυλωνάδη · γνωριμία
Μαρία Μυλωνάδη · φίλη
Συνοικέσιο → γάμος, Δεκέμβριος 1947
Σχηματική απόδοση της οικογενειακής αφήγησης· όχι απεικόνιση του τόπου ή των προσώπων.
Πριν από τον Δεκέμβριο του 1947
Μια γνωριμία στο κτήμα Μυλωνάδη.
Ένα συνοικέσιο ένωσε δύο Χιώτες στην Αθήνα: εκείνος περίπου 41, εκείνη περίπου 29, κατά τα έτη του δέντρου.
Παντρεύτηκαν στις 28 Δεκεμβρίου 1947 στην Αγία Αικατερίνη Κάτω Πετραλώνων. Από αυτό το συνοικέσιο ξεκινά ο κλάδος του σημερινού Κωνσταντίνου: ο γιος τους Ιωάννης γεννήθηκε το 1951.
Πώς γνωρίστηκαν ο Κωνσταντίνος και η Ζωή; Σύμφωνα με όσα είπε ο Γιώργος Καρδασιλάρης το 2022 και κατέγραψε η γενεαλογική βάση, η γνωριμία έγινε στο κτήμα Μυλωνάδη: η Μαρία Μυλωνάδη ήταν φίλη, και ο γάμος έγινε με συνοικέσιο. Η αφήγηση δεν λέει πού βρισκόταν το κτήμα ούτε πότε συναντήθηκαν για πρώτη φορά.
Γενεαλογική βάση · σημείωση από τον Γιώργο Καρδασιλάρη, 18.7.2022
Απόσπασμα της παραδομένης εφημερίδας · διατηρείται η ημερομηνία στο ίδιο το φύλλο, 3.9.1947.
Σκυλίτσειο Νοσοκομείο · Χίος
Διεύθυνση Φυματολογικού Τμήματος
Ιατρός Δ. Στακιάς
Η εφημερίδα δίνει μόνο το αρχικό του ονόματος.
Ανάληψη ιατρικού τμήματος, όπως την ανακοινώνει η εφημερίδα · το σχέδιο δεν αναπαριστά την αρχιτεκτονική του νοσοκομείου.
3.9.1947
Ένα όνομα στο Σκυλίτσειο.
Λίγες γραμμές στην εφημερίδα κρατούν μια στιγμή της ζωής του νοσοκομείου της Χίου. Ο «Χιακός Αγών» της 3ης Σεπτεμβρίου 1947 ανακοινώνει ότι ο ιατρός Δ. Στακιάς ανέλαβε τη διεύθυνση του Φυματολογικού Τμήματος του Σκυλιτσείου Νοσοκομείου.
Η ανάληψη ανακοινώνεται στο φύλλο· δεν δίνεται η ακριβής ημέρα που έγινε. Η σύνδεση με τον Δημήτρη Στακιά του οικογενειακού δέντρου παραμένει ανεπιβεβαίωτη. Δεν του αποδίδουμε τη θέση ως βέβαιη βιογραφική πληροφορία.
Χιακός Αγών · ημερομηνία φύλλου 3.9.1947
Τέλος κεφαλαίου 20 / 27
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 21 · 1947–1957Μια ευχή στο χαρτί.Περίπου 8 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
Απόσπασμα της παραδομένης εφημερίδας · διατηρείται η ημερομηνία στο ίδιο το φύλλο, 18.11.1947.
Δημήτριος Στακιάς
Στο δημοσίευμα αναφέρεται ως ιατρός.
Αντωνία Ζέγκου
Η σύζυγος κατονομάζεται στην ευχή.
Δύο ονόματα σε μια ανακοίνωση γάμου · τα στέφανα είναι συμβολικό σχέδιο, όχι σωζόμενο αντικείμενο της τελετής.
18.11.1947
Μια ευχή στο χαρτί.
Στην κοινωνική στήλη του «Χιακού Αγώνα», στις 18 Νοεμβρίου 1947, μια σύντομη ευχή ανακοινώνει τον γάμο του ιατρού Δημητρίου Στακιά με την Αντωνία Ζέγκου. Η εφημερίδα τούς στέλνει θερμά συγχαρητήρια. Είναι μία από τις μικρές στιγμές που σώζει το χαρτί, πέρα από συμβόλαια και λογαριασμούς.
Η 18η Νοεμβρίου είναι η ημερομηνία του φύλλου, όχι τεκμηριωμένη ημέρα της τελετής. Δεν έχει επιβεβαιωθεί ούτε η ταύτιση με το πρόσωπο του δέντρου ούτε ότι είναι ο ίδιος Δ. Στακιάς της προηγούμενης νοσοκομειακής είδησης. Τα δύο δημοσιεύματα κρατούν χωριστά τα στοιχεία τους.
Χιακός Αγών · ημερομηνία φύλλου 18.11.1947
20 Δεκεμβρίου · άδεια28 Δεκεμβρίου · γάμοςΑγία Αικατερίνη · Κάτω Πετράλωνα
Αυθεντική καρτέλα από την παράδοση.
28.12.1947
Ο Κωνσταντίνος και η Ζωή, τον Δεκέμβρη του 1947.
Οι γονείς στην καρτέλα έχουν τα δικά τους προικοσύμφωνα στο αρχείο: η Βιργινία το 1891, η Δέσποινα το 1906.
Οι τρεις γιοι τους, ο Νικόλαος, ο Ιωάννης και ο Γεώργιος, ήταν, όπως γράφει ο εγγονός τους Κωνσταντίνος, «στο κέντρο όλων» στο εργοστάσιο του Βοτανικού.
Στην Αγία Αικατερίνη των Κάτω Πετραλώνων, στις 28 Δεκεμβρίου 1947, καταγράφεται ο γάμος του Κωνσταντίνου Νικολάου Καρδασιλάρη και της Ζωής Παγιάβλα. Η άδεια είχε εκδοθεί στις 20 Δεκεμβρίου. Η καρτέλα της Αρχιεπισκοπής Αθηνών κρατά πλάι στα ονόματά τους και τους γονείς τους: Νικόλαος και Βιργινία, Γεώργιος και Δέσποινα. Και οι δύο έχουν γεννηθεί στη Χίο.
Αρχιεπισκοπή Αθηνών · καρτέλα άδειας 8661
Σύγχρονη εικονογράφηση τοπίου της βόρειας κεντρικής Φλόριντα · δεν είναι οικογενειακή φωτογραφία, κατοικία του Πέτρου ή ιστορική αναπαράσταση.
22 Φεβρουαρίου 1950
Αθήνα · ο Πέτρος γεννιέται
Η αποθηκευμένη καταχώριση του Peter C. Sessler δίνει γέννηση στην Αθήνα. Κατονομάζει ως γονείς τον Ioannes Cardasilari και την Annie Cardasilari, γένος Sessler.
1959
Αθήνα · η Άννα Βικτωρία
Η ξεχωριστή καταχώριση της Annie δίνει θάνατο στην Αθήνα το 1959. Η παραδομένη βάση συμφωνεί στο έτος. Δεν δίνεται εδώ ακριβής ημέρα θανάτου.
20 → 21 Μαΐου 1959
Η αναγγελία για την Άννη Ι. Καρδασιλάρη
Στην «Ελευθερία» της 20ής Μαΐου 1959 αναγγέλλεται για την επόμενη ημέρα, Πέμπτη 21 Μαΐου στις 10 π.μ., σαρανταήμερο μνημόσυνο της «Άννης Ι. Καρδασιλάρη» στον ναό του Α΄ Νεκροταφείου Αθηνών. Η ανακοίνωση κατονομάζει τον σύζυγο Ιωάννη και τα παιδιά Πέτρο και Παντελή· μνημονεύει επίσης αδελφούς και άλλους συγγενείς χωρίς ονόματα. Ο συνδυασμός των ονομάτων και του έτους συμφωνεί με το οικογενειακό πλαίσιο της Άννας Βικτωρίας και των δύο γιων της, αλλά η αναγγελία δεν δίνει τα πρόσθετα ονόματα Σέσλερ ή Βικτωρία. Διατηρούμε αυτή την αντιστοιχία ως ένδειξη, χωρίς νέα ταύτιση στο οικογενειακό δέντρο ή υπολογισμό ημέρας θανάτου.
6 Νοεμβρίου 2019
Οκάλα · Φλόριντα
Η καταχώριση του Peter C. Sessler δίνει θάνατο στην Οκάλα, στην κομητεία Μάριον της Φλόριντα. Ο ίδιος τόπος και το έτος σώζονται στην παραδομένη γενεαλογική βάση.
Το διάγραμμα ακολουθεί χρονολογημένες οικογενειακές εγγραφές· δεν είναι χάρτης ταξιδιού ή απόδειξη μετακίνησης το 1959.
1950 → 2019
Πέτρος Καρδασιλάρης. Peter C. Sessler.
Ο Πέτρος ήταν περίπου εννέα χρονών όταν έχασε τη μητέρα του, την Άννα· ως τη Φλόριντα τον βρίσκουμε με το επώνυμό της: Peter C. Sessler.
Η αγγελία του μνημοσύνου της, τον Μάιο του 1959, κατονομάζει μαζί τον Ιωάννη και τα δύο αγόρια, τον Πέτρο και τον Παντελή. Ο Πέτρος έχει το όνομα του θείου του, Πέτρου Π. Καρδασιλάρη, που κηδεύτηκε στον Πειραιά το 1923.
Ο Πέτρος είναι ένας από τους δύο γιους του Ιωάννη Παντελή Καρδασιλάρη και της Άννας Βικτωρίας Σέσλερ· ο αδελφός του ονομάζεται Παντελής. Η μητέρα τους γεννήθηκε στη Βιέννη. Στην παραδομένη γενεαλογική βάση και στις αποθηκευμένες καταχωρίσεις, το όνομα Peter C. Sessler συνδέει τον Πέτρο με δύο μακρινούς τόπους: την Αθήνα και την Οκάλα της Φλόριντα. Ανάμεσα στα δύο αυτά ίχνη, τα χρόνια της ζωής του παραμένουν λιγότερο γνωστά.
Οι αποθηκευμένες καταχωρίσεις προέρχονται από οικογενειακά δέντρα χρηστών του FamilySearch μέσω MyHeritage. Δεν είναι οι πρωτότυπες ληξιαρχικές πράξεις. Δεν δίνουν ημερομηνία μετανάστευσης ή αλλαγής επωνύμου· δεν συμπληρώνουμε αυτά τα κενά.
Παραδομένες καταχωρίσεις · Annie Cardasilari / Peter C. Sessler · γενεαλογική βάση, πρόσωπα 29, 148, 239, 240
Βραζιλία
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
Βραζιλία · τα δελτία του 1952
Η Ερνεστίνα, στην άλλη πλευρά του ωκεανού.
Η μελέτη καταγράφει ότι η μητέρα και οι κόρες της, ανάμεσά τους η Ερνεστίνα, μεταναστεύουν στη Βραζιλία. Εκεί η Ερνεστίνα παντρεύεται έναν Χιώτη μετανάστη. Δεν προσδιορίζεται εδώ πόλη.
Από τις πηγές: ¶160
ΜαρίαΕρνεστίνη
Σάντος · 4 Μαΐου 1952Δύο εγγραφές, όσα διατηρούν
Η ίδια γραμμή διεύθυνσης
Και τα δύο πρωτότυπα δελτία γράφουν την ίδια οδό και αριθμό κατοικίας: «Rua 25 de Março 149». Το αποθηκευμένο ευρετήριο της Ερνεστίνης αποδίδει το όνομα της οδού ως «Marco». Τα δελτία δεν γράφουν εδώ πόλη και δεν αποδεικνύουν πότε εγκαταστάθηκαν ή για πόσο συγκατοίκησαν.
Δύο χρονολογίες, μία εκκρεμότητα
Το ευανάγνωστο πρωτότυπο δελτίο της Μαρίας και το αποθηκευμένο ευρετήριο δίνουν γέννηση στις 24 Αυγούστου 1910 στη Νικομήδεια της Τουρκίας, ενώ το παραδομένο οικογενειακό δέντρο δίνει το 1912 στη Νικομήδεια. Η διαφορά παραμένει ανοιχτή.
Η μόνιμη εγκατάσταση όπως καταγράφεται
Τα πρωτότυπα δελτία καταγράφουν τη Μαρία και την Ερνεστίνη ως Ελληνίδες, έγγαμες και δεκτές στη χώρα με καθεστώς «PERMANENTE». Στο επάγγελμα γράφουν «PRENDAS DOMESTICAS», δηλαδή οικιακά. Τα πεδία δεν κατονομάζουν εργοδότη ούτε δίνουν διάρκεια κατοικίας.
Το δελτίο της Ερνεστίνης
Το δελτίο της «ERNESTINE GEORGES MAMOUNA» φέρει ημερομηνία 23 Ιουλίου 1952 και παραπέμπει σε κάρτα ταυτότητας της προηγούμενης ημέρας, 22 Ιουλίου. Είναι ημερομηνίες εγγράφων, χωριστές από την άφιξη της 4ης Μαΐου που δίνει το αποθηκευμένο ευρετήριο.
Το δελτίο της Μαρίας
Το δελτίο της «MARIA CONSTANTIN KARDASSILARI» φέρει ημερομηνία 12 Σεπτεμβρίου 1952 και σημειώνει ότι η κάρτα ταυτότητάς της εκδόθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου. Οι δύο ημερομηνίες αφορούν έγγραφα, όχι νέα άφιξη ή βεβαιωμένη ημέρα εγκατάστασης.
Δύο ευανάγνωστα πρωτότυπα δελτία της παράδοσης, μαζί με τα αποθηκευμένα ευρετήρια. Οι ημερομηνίες εγγράφων δεν είναι ημερομηνίες άφιξης· η κοινή διεύθυνση δεν ορίζει πόλη ή διάρκεια συγκατοίκησης.
04.05.1952
Δύο ονόματα, η ίδια άφιξη.
Νικομήδεια, Πειραιάς, Σάντος: η Μαρία γεννήθηκε στη Νικομήδεια, η κόρη της Ερνεστίνη στον Πειραιά το 1929, και το 1952 καταγράφονται μαζί στη Βραζιλία.
Στα δελτία του 1952, μητέρα και κόρη δίνουν την ίδια διεύθυνση: «Rua 25 de Março 149».
Οι αποθηκευμένες εγγραφές MyHeritage καταγράφουν τη Μαρία και την Ερνεστίνη στο Σάντος στις 4 Μαΐου 1952. Τα ευανάγνωστα πρωτότυπα δελτία της παράδοσης προσθέτουν στοιχεία ταυτότητας και μεταγενέστερες ημερομηνίες εγγράφων· δεν αναγράφουν εδώ το Σάντος, την ημέρα άφιξης ή το πλοίο. Το δελτίο της Ερνεστίνης κατονομάζει γονείς τον Κωνσταντίνο και τη Μαρία Καρδασιλάρη.
Βραζιλία · δύο πρωτότυπα δελτία και αποθηκευμένα ευρετήρια της παράδοσης
1953 · Ρότερνταμ
John Chandris / Olympic Cloud
Εγγραφές · ταυτότητα ανοιχτή
Σχηματική απόδοση των συγκεκριμένων τεκμηρίων· όχι ιστορική φωτογραφία.
1953 → 1956
Ένα όνομα στα αρχεία των πλοίων.
Δύο παραδομένες εικόνες αποτελεσμάτων αναζήτησης αφίξεων στις ΗΠΑ περιλαμβάνουν δεκαεπτά εγγραφές με τις μορφές George, Georgios ή G. Kardasilaris, για τα έτη 1953–1956 και τα πλοία John Chandris και Olympic Cloud· υπάρχει επίσης μία χωριστή εγγραφή Gregory. Ένα τρίτο απόσπασμα ναυτικών αναγράφει για τον G. Kardasilaris ναυτολόγηση στο Ρότερνταμ στις 26 Ιουλίου 1953. Οι καταχωρίσεις μπορεί να αφορούν περισσότερα πρόσωπα και δεν ταυτίζονται εδώ με τον ναυτικό του Olympic Storm.
Παραδομένο αρχείο Jason · αποσπάσματα αφίξεων και ναυτικών
1955–1956 · σύνοψη γενεαλογικής σημείωσηςΟι αναφορές δεν έχουν εδώ καταμετρηθεί.
Αυθεντική εικόνα καταλόγου πληρώματος από την παράδοση.
1955–1956
Ένα όνομα στο πλήρωμα του Olympic Storm.
Ο πατέρας του γράφεται καραγωγέας στη Χίο· ο γιος, στα 37 του, είναι δεύτερος βοηθός μηχανικού σε πλοίο που φτάνει στη Νέα Υόρκη.
Η ηλικία ταιριάζει με το 1919 του δέντρου. Οκτώ χρόνια νωρίτερα, το 1948, η καρτέλα γάμου του Γεωργίου με τη Μαρία Παγκάλου τον γράφει γιο του Μιχαήλ και της Δέσποινας· η ταύτιση με τον ναυτικό ανήκει στη γενεαλογική σημείωση.
Η παραδομένη γενεαλογική σημείωση του Γεωργίου Μιχαήλ αναφέρει «Συχνές αναφορές στο Elis Island το 1955–1956». Πρόκειται για σύνοψη της σημείωσης, χωρίς καταμέτρηση ή ακριβείς ημερομηνίες κάθε αναφοράς. Η ένδειξη δεν πιστοποιεί μόνιμη μετανάστευση, επανειλημμένες διαμονές στο νησί ή ότι κάθε εγγραφή αφορά το ίδιο πλοίο. Στον κατάλογο πληρώματος του Olympic Storm εμφανίζεται ο George Cardasilaris, 37 ετών, με εννέα χρόνια υπηρεσίας στη θάλασσα. Η θέση του αναγράφεται ως δεύτερος βοηθός μηχανικού και η ναυτολόγησή του στο Σουέζ στις 19 Ιουλίου 1956. Το πλοίο έρχεται στη Νέα Υόρκη από την Punta Cardon. Η παραδομένη γενεαλογική σημείωση συνδέει αυτές τις αναφορές με τον Γεώργιο Μιχαήλ Καρδασιλάρη. Πρόκειται για καταγραφή ναυτικού σε υπηρεσία· δεν αποδεικνύει μόνιμη μετανάστευση.
Οι σημειώσεις και το δέντρο είναι διαφορετικά είδη μαρτυρίας.Ένα ακόμη ίχνος σπουδών: «Καρδασιλάρης Παντελής Αριστ.», σε κατάλογο εισαγομένων στα πανεπιστήμια και στις ανώτατες σχολές. Το αρχείο έχει ένδειξη 16/10/1975· στο απόκομμα δεν σώζεται η ημερομηνία του φύλλου. Η σύνδεση με τον Παντελή του δέντρου παραμένει πιθανή, χωρίς βέβαιη ταυτοποίηση.
1957 → 2013
Μια ζωή με δύσκολες στροφές.
Τρία εγγόνια του Παντολέοντα, γιοι τριών διαφορετικών γιων του, λέγονται Παντελής — όπως εκείνος.
Ο Παντελής του 1957 είναι γιος του Αριστείδη· το ίδιο όνομα έχουν ο γιος του Παύλου (1943) και ο γιος του Ιωάννη και της Βιεννέζας Άννας Βικτώριας. Ο παππούς είχε πεθάνει το 1915· κανείς τους δεν τον γνώρισε.
Ο Παντελής, γιος του Αριστείδη Παντολέοντος και της Μαρίας Αρχοντάκη, γεννιέται στην Αθήνα το 1957. Η οικογενειακή σημείωση αναφέρει ότι ολοκλήρωσε το Πειραματικό σχολείο, πέρασε στη Νομική —με την ένδειξη «50»— και εγκατέλειψε τις σπουδές. Καταγράφει ακόμη δεύτερο γάμο με μια γυναίκα από τη Ρουμανία, χωρίς το όνομά της. Το δέντρο δίνει θάνατο το 2013. Οι πρόσθετες πληροφορίες παραμένουν αποδιδόμενες στη σημείωση.
Παραδομένη γενεαλογική σημείωση · σε αντιπαραβολή με τη μελέτη Βαρλά
Τέλος κεφαλαίου 21 / 27
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 22 · 1957Τρεις γενιές στην ίδια σελίδα.Περίπου 2 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
Constantino & Maria · παππούς και γιαγιάFani & Osvaldo · γονείςZuleide · νέα γενιά
Αυθεντική ληξιαρχική πράξη από την παράδοση · τα ονόματα διατηρούν τη γραφή του εγγράφου.
1957
Τρεις γενιές στην ίδια σελίδα.
Οι δύο κόρες του Κωνσταντίνου και της Μαρίας έχουν τα ονόματα των δύο γιαγιάδων τους: Ερνεστίνα και Φανή.
Η Ερνεστίνη Παϊδούση ήταν μητέρα του Κωνσταντίνου, η Φανή μητέρα της Μαρίας. Έτσι το όνομα της Φανής φέρνει στη σελίδα του 1957 και μια τέταρτη γενιά.
Στο Σάο Πάολο, μια ληξιαρχική πράξη του 1957 καταγράφει τη γέννηση της Zuleide Antonia da Silva. Γονείς της είναι ο Osvaldo Gomes da Silva και η Fani Kardassilari da Silva. Λίγες γραμμές πιο κάτω διαβάζουμε και τους γονείς της Φανής: Constantino Pandeli Kardassilari και Maria Kardassilari. Έτσι, ένα χαρτί της νέας γενιάς διατηρεί και τα ονόματα της προηγούμενης — την οικογενειακή συνέχεια στη Βραζιλία.
Παραδομένη ληξιαρχική πράξη · São Paulo, Jardim América
1957 · Δημήτριος Νικολάου · Ολυμπία Πατρώνα
1979 · Περικλής Γεωργίου
1982 · Ματθαίος
1991 · Ιουλία
Σχηματικό χρονολόγιο ληξιαρχικών εγγραφών· όχι πορτρέτα.
1957 → 1991
Οι τελευταίες γραμμές στα ληξιαρχεία.
Η γενεαλογική βάση μεταφέρει από ληξιαρχικές πράξεις και τα τελευταία στοιχεία πέντε προσώπων. Ο Δημήτριος Νικολάου, έμπορος, πεθαίνει στη Χίο στις 17 Απριλίου 1957. Η Ολυμπία Πατρώνα πεθαίνει στη Χίο στις 14 Δεκεμβρίου 1957. Ο Περικλής Γεωργίου, ιδιωτικός υπάλληλος, πεθαίνει στη Χίο στις 19 Ιουλίου 1979. Ο Ματθαίος, έμπορος στον Πειραιά, πεθαίνει στις 6 Φεβρουαρίου 1982 στο Αρεταίειο Νοσοκομείο της Αθήνας. Η Ιουλία πεθαίνει στο σπίτι της στην Αθήνα στις 21 Οκτωβρίου 1991 και θάβεται στο Β΄ Νεκροταφείο. Οι πράξεις δεν περιλαμβάνονται στην παράδοση· τα στοιχεία δίνονται όπως τα μεταγράφει η βάση.
Γενεαλογική βάση · ληξιαρχικές πράξεις θανάτου Χίου, Αθήνας και Κερατσινίου
Τέλος κεφαλαίου 22 / 27
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23 · 1960–1971Ένα επώνυμο στην τάξη του 1960.Περίπου 5 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
1960
Επώνυμο
Καρδασιλάρης
Όνομα
Ευάγγελος
Πατέρας
Αλέξανδρος
Έτος καταλόγου
1960
Τμήμα
Πρακτικό
Οι πέντε στήλες της καταχώρισης, όπως τιτλοφορούνται στην πρώτη σελίδα του καταλόγου. Η ένδειξη 1960 αφορά τον κατάλογο αποφοίτων, όχι το έτος γέννησης.
Απόσπασμα της σελίδας 72 του παραδομένου PDF · απόδοση της αρχικής σελίδας σε εικόνα, χωρίς ανασύνθεση του κειμένου.
1960
Ένα επώνυμο στην τάξη του 1960.
Το οικογενειακό όνομα σώζεται και σε έναν κατάλογο αποφοίτων. Στο αποθηκευμένο αντίγραφο του Συλλόγου Αμπετείου Σχολής εμφανίζεται ο Ευάγγελος Καρδασιλάρης, με πατέρα τον Αλέξανδρο, στην ομάδα του 1960 και στο τμήμα «Πρακτικό». Η ίδια παραπομπή συνοδεύει τα δύο πρόσωπα στο δέντρο της παράδοσης.
Το δέντρο καταγράφει τον Ευάγγελο και τον πατέρα του χωριστά, χωρίς τεκμηριωμένη σύνδεση με τις παλαιότερες γνωστές γενιές. Δεν γνωρίζουμε από αυτή τη γραμμή ηλικία, ακριβή ημέρα αποφοίτησης ή μετέπειτα επάγγελμα. Η ημερομηνία αποθήκευσης του PDF, το 2022, μένει χωριστά από το έτος 1960.
Παραδομένος κατάλογος αποφοίτων Αμπετείου · σελίδες 1 και 72 · γενεαλογική παραπομπή S40, πρόσωπα 125 και 126
3 Μαρτίου · 3.30 μ.μ. · ναός Α΄ Νεκροταφείου → 10 Απριλίου · 11 π.μ. · Άγιος Διονύσιος Αθηνών
3 Μαρτίου · η σύζυγος και η κόρη
Εύα · Μαρκέλλα
3 Μαρτίου · οι γονείς, όπως παρατίθενται
Δημήτριος και Μαρκέλλα Καραμαούνα · Σπυρίδων και Θέμις Κολοκοτσά
3 Μαρτίου · αδελφοί και ζευγάρια της αναγγελίας
Ελευθέριος Καραμαούνας · Μαρία και Ισίδωρος Μαυριδόγλου · Αννούλα και Στυλιανός Καρδασιλάρης · Μαρία και Όθων Παχνός
9 Απριλίου · Η σύζυγος
Εύα
9 Απριλίου · Το τέκνο
Μαρκέλλα
9 Απριλίου · Οι γονείς, όπως παρατίθενται
Δημήτριος και Μαρκέλλα Καραμαούνα · Σπύρος και Θέμις Κολοκοτσά
9 Απριλίου · Οι αδελφοί και τα ζευγάρια της αναγγελίας
Ελευθέριος Δ. Καραμαούνας · Μαρία και Ισίδωρος Μαυριδόγλου · Αννούλα και Στέλιος Καρδασιλάρης · Μαρία και Όθων
Χωριστές αναγγελίες, χωριστές οικογενειακές ομάδες: η κηδεία της 3ης Μαρτίου και η αναγγελία του σαρανταήμερου μνημοσύνου στις 9 Απριλίου. Η πρώτη αναφέρει επίσης ανεψιούς και λοιπούς συγγενείς, χωρίς ονόματα. Το τελευταίο ζευγάρι της πρώτης τυπώνεται καθαρά «Μαρία και Όθων Παχνός». Δεν προσθέτουμε από τις ομάδες αυτές μη επιβεβαιωμένους δεσμούς στο δέντρο. Η αναγγελία της κηδείας δεν δίνει την ημερομηνία θανάτου. Το τελευταίο ζευγάρι της δεύτερης αναγγελίας διαβάζεται «Μαρία και Όθων»· εκεί το επώνυμο δεν το έχουμε ξαναδιαβάσει με βεβαιότητα. Το επώνυμο των δεύτερων γονέων τυπώνεται με «τσ», Κολοκοτσά.
1960
Η οικογένεια μεγαλώνει και μέσα από τους δεσμούς της.
Στην αγγελία του 1960, η ανιψιά της Αννούλας λέγεται Μαρκέλλα — όπως η μητέρα της Άννας και όπως η δική της κόρη.
Τρεις Μαρκέλλες σε δύο γενιές: ένα όνομα που περνά από τη γιαγιά στην εγγονή.
Η Άννα Καραμαούνα και ο Στυλιανός Καρδασιλάρης συνδέουν δύο οικογένειες. Η γενεαλογική βάση καταγράφει τον γάμο τους· οι κοινωνικές ανακοινώσεις του 1960 διασώζουν και το οικείο της όνομα, «Αννούλα». Στις 3 Μαρτίου, η «Ελευθερία» αναγγέλλει την κηδεία του αδελφού της, Γιώργου Δ. Καραμαούνα, που περιγράφεται ως βιομήχανος, για εκείνη την Πέμπτη, στις 3.30 μ.μ., στον ναό του Α΄ Νεκροταφείου. Δίπλα στην Εύα και την κόρη του, Μαρκέλλα, παρατίθενται η «Αννούλα και Στυλιανός Καρδασιλάρης» μαζί με τους υπόλοιπους συγγενείς. Στην ανακοίνωση της 9ης Απριλίου, η «Αννούλα και Στέλιος Καρδασιλάρης» αναφέρονται ξανά μαζί. Το σαρανταήμερο μνημόσυνο ορίζεται για την επόμενη ημέρα, Κυριακή 10 Απριλίου στις 11 π.μ., στον Άγιο Διονύσιο Αθηνών, στην οδό Σκουφά.
Ελευθερία · 3 Μαρτίου 1960, σελ. 2 · 3 και 9 Απριλίου 1960 · γενεαλογική βάση, πρόσωπα 98, 117, 237
Άγιοι Ανάργυροι · Σούμπρα
Θεία Λειτουργία και αρτοκλασία για την Αγία Μαρκέλλα.
Η συγκέντρωση μετά τη λειτουργία
Φιλική συγκέντρωση στην αίθουσα του ναού.
Στον κατάλογο βραβείων · Γραμματική Καρδασιλάρη
Ο πρόεδρος Γεώργιος Δαμίρης απονέμει τα βραβεία, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Μαρτυρία εφημερίδας · το όνομα διαβάζεται στο πρωτότυπο, χωρίς γενεαλογική ταύτιση ή συμπέρασμα για το είδος του βραβείου.
1960
Ένα όνομα στη γιορτή των Χιωτών του Καΐρου.
Ο «Ταχυδρόμος» της 23ης Ιουλίου 1960 αναφέρει ότι η Χιακή Αδελφότητα «Όμηρος» του Καΐρου γιόρτασε «χθες» την Αγία Μαρκέλλα, με Θεία Λειτουργία και αρτοκλασία στους Αγίους Αναργύρους της Σούμπρας. Μετά ακολούθησε φιλική συγκέντρωση στην αίθουσα του ναού. Ο πρόεδρος Γεώργιος Δαμίρης απένειμε τα βραβεία της Αδελφότητας σε επαινεθείσες μαθήτριες με καταγωγή από τη Χίο· βραβεία που, όπως εξήγησε, δεν είχαν δοθεί εγκαίρως στην τελετή λήξης των μαθημάτων της Αχιλλοπουλείου Σχολής. Ανάμεσα στα οκτώ ονόματα είναι η «Γραμματική Καρδασιλάρη». Δεν γνωρίζουμε τη συγγένειά της ή αν αντιστοιχεί σε κάποιο πρόσωπο του δέντρου.
Ταχυδρόμος · 23 Ιουλίου 1960
Σχολικό βόλεϊ · Αλεξάνδρεια
Σχολικοί αγώνες της Ελληνικής Κοινότητας, όπως τους περιγράφει η εφημερίδα.
Μ. Καρδασιλάρη
Το όνομα στον κατάλογο της ομάδας · το μικρό όνομα και η συγγένεια δεν ταυτοποιούνται.
Συμβολική ανάγνωση του δημοσιεύματος · οι ταυτότητες μένουν ανοιχτές.
1963
Ένα αρχικό σε μια σχολική ομάδα.
Στο φύλλο της 27ης Μαΐου 1963, ο «Ταχυδρόμος» αναφέρει σχολικούς αγώνες βόλεϊ της Ελληνικής Κοινότητας Αλεξανδρείας. Στη σύνθεση της ομάδας μαθητριών του Σαλβαγείου εμφανίζεται η «Μ. Καρδασιλάρη». Η ομάδα κερδίζει τον φιλικό αγώνα με το Αβερώφειο σε τρία σετ, 15–13, 12–15 και 15–10, και οι αθλήτριες και των δύο ομάδων παίρνουν αναμνηστικά μετάλλια. Το αρχικό μένει όπως τυπώνεται· δεν γνωρίζουμε το μικρό όνομα ή τη συγγένειά της. Δεν αποδίδουμε στη συγκεκριμένη παίκτρια κάποιο ατομικό σκορ ή επιβεβαιωμένη διάκριση.
Ταχυδρόμος · 27 Μαΐου 1963
1936Χίος · γέννηση
25.07.1964Διαγραφή από το δημοτολόγιο
Δύο διαφορετικές καταγραφές ζωής· η δεύτερη δεν εξηγεί τον λόγο της αλλαγής.
Η επιγραφή προσθέτει δύο ημερομηνίες: 16 Νοεμβρίου 1936 και 14 Απριλίου 2002. Τα έτη συμφωνούν με το πρόσωπο του δέντρου. Η διαγραφή από το μητρώο το 1964 παραμένει διαφορετικό γεγονός.
1964
Ένα όνομα αλλάζει θέση στα μητρώα.
Γεννήθηκε τον Νοέμβριο του 1936, ενάμιση χρόνο αφότου πέθανε στην Αθήνα ο παππούς του Νικόλαος Δ. — και έχει το όνομά του.
Από τη μητέρα του, τη Γεωργία, είναι εγγονός και του σιδηρωτή και πιλοποιού Δημητρίου Κοκράνη. Ο πατέρας του ήταν έμπορος: στο ίδιο παιδί συναντιούνται το εμπόριο και το εργαστήρι.
Ο Νικόλαος, γιος του Δημητρίου Νικολάου και της Γεωργίας Κοκράνη, καταγράφεται ως γεννημένος στη Χίο το 1936. Η σημείωσή του αναφέρει διαγραφή από το δημοτολόγιο στις 25 Ιουλίου 1964. Δεν δίνει αιτία ή νέο τόπο εγγραφής· δεν τη μετατρέπουμε σε ημερομηνία θανάτου ή μετανάστευσης.
Η αγγελία αναφέρει θάνατο «χθες» και κηδεία την ίδια ημέρα.
Η οικογένεια Καρδασιλάρη
Αναφέρονται ανάμεσα στους συγγενείς, χωρίς μικρά ονόματα ή συγκεκριμένη σχέση.
Συμβολική ανάγνωση του δημοσιεύματος · οι ταυτότητες μένουν ανοιχτές.
1971
Ένα οικογενειακό όνομα στο πένθος.
Στην αγγελία πένθους του «Ταχυδρόμου» της 18ης Δεκεμβρίου 1971 για την Ευανθία, χήρα Ανδρέου Δελφού, αναφέρεται η «οικογένεια Καρδασιλάρη» ανάμεσα στους συγγενείς. Η αγγελία λέει ότι πέθανε «χθες» και κηδεύτηκε την ίδια ημέρα. Δεν δίνει μικρά ονόματα για τους Καρδασιλάρηδες ή την ακριβή σχέση τους με την Ευανθία· δεν τη συνδέουμε με κάποια από τις ομώνυμες γυναίκες του δέντρου.
Φωτογραφία από το αποθηκευμένο πρόγραμμα της Ιωνίας, σελ. 3.Μια ζωή μαζί με τα γραμματόσημα
Το ενδιαφέρον που άρχισε από παιδί.
Η βιογραφική σημείωση του προγράμματος λέει ότι το ενδιαφέρον του Νίκου Μ. Καρδασιλάρη για τα γραμματόσημα άρχισε από παιδί. Αναφέρει επίσης χρυσές διακρίσεις και «grand prix», χωρίς να δίνουμε εδώ αριθμό ή ημερομηνίες απονομής. Πρόκειται για την περιγραφή του προγράμματος, όχι για χωριστό αρχείο βραβείων. Η ίδια σημείωση τον συνδέει με τη Φιλοτελική Εταιρεία Αθηνών «από το 1960», αργότερα ως Πρόεδρο και σήμερα ως Επίτιμο Πρόεδρό της, και λέει ότι έχει διατελέσει πολλές φορές κριτής σε φιλοτελικές εκθέσεις. Ανάμεσα στις αγάπες του αναφέρει την ελληνική ταχυδρομική παρουσία στη Μικρά Ασία και στην Ανατολική Θράκη. Στο αποθηκευμένο αντίγραφο η δεξιά άκρη του κειμένου έχει κοπεί, γι’ αυτό λείπουν μία λέξη πριν από το όνομα της εταιρείας και το έτος της προεδρίας του.
Η προγραμματισμένη έναρξη και οι ημέρες επίσκεψης.
Το πρόγραμμα ανακοινώνει ότι ο Νίκος θα εγκαινιάσει την έκθεση στις 10 Σεπτεμβρίου 2018, στις 20:30. Χωριστά δίνει πρόσβαση για το κοινό από τις 11 έως τις 28 Σεπτεμβρίου, στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, στο αμφιθέατρο «Γιάννης Καράλης». Είναι ανακοινωμένες ημερομηνίες· το αντίγραφο δεν αποδεικνύει ότι η τελετή ή κάθε επίσκεψη πραγματοποιήθηκε.
Σύμβολα της συλλεκτικής διαδρομής και των ανακοινωμένων ημερομηνιών· όχι αναπαραγωγές συγκεκριμένων βραβείων ή επιβεβαίωση της τελετής. Η παιδική αφετηρία δεν έχει χρονολογία στην πηγή.
2018
Οι μικρές σφραγίδες κρατούν μεγάλες ιστορίες.
Στο αποθηκευμένο πρόγραμμα της «Ιωνίας» για το 2018, ο Νίκος Μ. Καρδασιλάρης παρουσιάζεται ως Χιώτης φιλοτελιστής και κάτοχος του υλικού μιας έκθεσης με γράμματα, σφραγίδες και γραμματόσημα. Η έκθεση στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου ήταν ανοιχτή και σε σχολεία. Πρόκειται για τη συλλογή του· δεν θεωρούμε τα εκτιθέμενα γράμματα οικογενειακή αλληλογραφία.
Η χρονιά με την οποία το περιοδικό προσδιορίζει τις παλιές μαθήτριες. Δεν είναι έτος γέννησης.
9 Φεβρουαρίου 2019
Η συνάντηση
Την ίδια ημέρα, στον Σύνδεσμο Αιγυπτιωτών Ελλήνων, ο πρόεδρος του Συλλόγου Αμπετείου, καλεσμένος στην παρέα τους, τις ενημερώνει ότι το καταστατικό επιτρέπει και στις Αχιλλοπουλίνες να γίνουν μέλη. Η αναφορά δεν βεβαιώνει ότι γράφτηκαν.
Από τη σχολική γενιά του 1964 στη συνάντηση του 2019 · το διάγραμμα συνδέει τις δύο αναφορές του εντύπου, όχι μια διαδρομή μετανάστευσης.
Πραγματική φωτογραφία από το παραδομένο «Το Περιοδικό ΣΑΣ», τεύχος 2/2019, σελ. 9. Δεν ταυτοποιούμε ποια εικονιζόμενη είναι η Κική.
9.2.2019 · μια συνάντηση συμμαθητριών
Στο ίδιο τραπέζι, τόσα χρόνια μετά.
Στις 9 Φεβρουαρίου 2019, παλιές συμμαθήτριες ξαναβρίσκονται στον Σύνδεσμο Αιγυπτιωτών Ελλήνων. Το περιοδικό του Συλλόγου Αμπετείου Σχολής τις αναφέρει ως «Αχιλλοπουλίνες του 1964» και ανάμεσά τους ονομάζει την Κική Καρδασιλάρη. Ανάμεσα στα έγγραφα και τις χρονολογίες, σώζεται κι αυτή η εικόνα: μια σχολική παρέα γύρω από ένα τραπέζι.
Το περιοδικό δίνει το όνομα Κική Καρδασιλάρη, χωρίς πατρώνυμο ή συγγενική σύνδεση. Η θέση της στο οικογενειακό δέντρο παραμένει ανοιχτή.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 25 · 2022Η οικογένεια τη θυμάται ως «yiayia».Περίπου 1 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
15 Ιανουαρίου 2022 · θάνατος, κατά τη νεκρολογία
Παιδιά, εγγόνια, δισέγγονα
Πέντε παιδιά, εννέα εγγόνια και τρία δισέγγονα κατονομάζονται στη νεκρολογία, που την αποκαλεί στοργικά «yiayia».
24 Ιανουαρίου 2022
Ένας ιδιωτικός αποχαιρετισμός στο Laval
Στις 24 Ιανουαρίου 2022 η κηδεία έγινε ιδιωτικά στον ελληνορθόδοξο ναό του Αγίου Νικολάου στο Laval, λόγω των περιορισμών της πανδημίας, σύμφωνα με την ίδια νεκρολογία.
Οι αριθμοί αποδίδουν τις γενιές που κατονομάζει η οικογένεια· δεν δείχνουν ποιος είναι γονέας ποιανού. Το σκίτσο του αποχαιρετισμού είναι συμβολικό, όχι αναπαράσταση του ναού.
15.1.2022
Η οικογένεια τη θυμάται ως «yiayia».
Η παραδομένη νεκρολογία της Georgette Petropoulos, το γένος Kardassilaris (1928–2022), τη θυμάται ως μητέρα πέντε παιδιών, γιαγιά εννέα εγγονιών και προγιαγιά τριών. Είναι η φωνή της οικογένειάς της σε μια αποχαιρετιστήρια σελίδα· η σύνδεσή της με συγκεκριμένο κλάδο του παραδομένου δέντρου δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί.
Η νεκρολογία δεν ορίζει τόπο γέννησης ή χρόνο μετανάστευσης. Κατονομάζει γονείς της την Antoinette και τον Anthony Kardassilaris· δεν τους ταυτίζουμε με τον Anthone Kardassilari και την Antoinette Paquette του δέντρου ούτε προσθέτουμε ανεπιβεβαίωτη συγγένεια.
Παραδομένη νεκρολογία · Montreal Gazette · 2022
Τέλος κεφαλαίου 25 / 27
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 26 · Χωρίς ασφαλή χρονολόγησηΈνα λιμάνι που γίνεται πατρίδα.Περίπου 5 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
ΧΩΡΙΣ ΑΣΦΑΛΗ ΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΗ
Οι μνήμες που δεν έχουν ακόμη ημερομηνία.
Ιωάννης Αντωνίου & Μαρία Μεγαλοοικονόμου
ΠαναγιώτηςΠειραιάς · τόπος ζωήςΣχηματικός ορίζοντας λιμανιού· η σύνδεση με τον Πειραιά προέρχεται από τη μαρτυρία.
Η οικογένεια στον Πειραιά
Ένα λιμάνι που γίνεται πατρίδα.
Ο παππούς του γεννήθηκε στη Χίο το 1883 και ήταν υποδηματοποιός στην Αθήνα· ο πατέρας του γεννήθηκε και πέθανε στον Πειραιά.
Σε τρεις γενιές ο κλάδος περνά από το νησί στο λιμάνι. Έτσι ο Παναγιώτης μένει στη μνήμη με τρεις λέξεις: «Γέννημα θρέμμα Πιραιώτης».
Για τον Παναγιώτη Ιωάννη Καρδασιλάρη η σημείωση κρατά λίγες λέξεις: «Γέννημα θρέμμα Πιραιώτης». Είναι γιος του Ιωάννη Αντωνίου και της Μαρίας Μεγαλοοικονόμου. Ο τόπος εδώ δεν είναι μόνο εμπορικός σταθμός· είναι ο τρόπος με τον οποίο η μαρτυρία τον θυμάται.
Παραδομένη γενεαλογική σημείωση · Παναγιώτης Ιωάννη
Τερψιχώρη & Δέσποινα · αδελφές
Τερψιχώρη
Στυλιανός Κοντούδης · κόρη Αλεξάνδρα Καλλιόπη
Η Κάτω Παναγιά αναφέρεται για την Τερψιχώρη.
Δέσποινα
Μητέρα των Αλατερών και των Μηλιών, σύμφωνα με τη σημείωση.
Τα μικρά ονόματα δεν καταγράφονται.
Σχέσεις όπως καταγράφονται στη γενεαλογική σημείωση· τα σύμβολα δεν είναι πορτρέτα.
Δεσμοί από την πλευρά των γυναικών
Δύο αδελφές, περισσότερα οικογενειακά νήματα.
Η Αλεξάνδρα Καλλιόπη, κόρη της Τερψιχώρης, παντρεύτηκε τον Σταμάτιο Γεωργίου, που είχε χάσει νέα μια αδελφή με το ίδιο όνομα: Αλεξάνδρα.
Η Αλεξάνδρα Καλλιόπη και ο Σταμάτιος Γεωργίου είναι οι γονείς της Ειρήνης (1963). Έτσι η Τερψιχώρη από την Κάτω Παναγιά είναι η γιαγιά της Ειρήνης που κρατά τη μνήμη της θείας της Αλεξάνδρας.
Η Τερψιχώρη Χάλικα Μέρμηγκα, από την Κάτω Παναγιά, συνδέεται στο δέντρο με τον Στυλιανό Κοντούδη και την κόρη τους Αλεξάνδρα Καλλιόπη. Η σημείωση θυμάται και την αδελφή της, Δέσποινα, ως μητέρα των Αλατερών και των Μηλιών. Δεν δίνει τα μικρά ονόματα αυτών των απογόνων.
Τα νήματα εξηγούν τη συγκεκριμένη οικογενειακή μαρτυρία, όχι επιβεβαιωμένες νομικές πράξεις.
Μαρίκα & Αθηνά · οικογενειακή μαρτυρία
Δύο αδελφές, μια διαδρομή προς τη Ρουμανία.
Οι σημειώσεις θυμούνται τη Μαρίκα και την Αθηνά, κόρες του Γεωργίου Αντωνίου, να μετακινούνται στη Ρουμανία μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και να ζουν και να πεθαίνουν εκεί. Αναφέρουν ακόμη ότι περιουσιακά τους στοιχεία πέρασαν στην αδελφή τους Ευανθία. Για την Αθηνά μνημονεύεται γάμος με έναν Γρηγορόπουλο, χωρίς μικρό όνομα. Αυτά αποδίδονται ως οικογενειακή μαρτυρία· δεν δίνεται συγκεκριμένο έτος μετακίνησης ή μεταβίβασης.
Εικαστική απόδοση δύο επαγγελμάτων· όχι πορτρέτα, αυθεντικό κατάστημα ή αποδεδειγμένες συγγένειες.
Μια οικογενειακή ανάμνηση
Οι συναντήσεις κρατούν κι άλλες διαδρομές.
Η Ειρήνη Καρδασιλάρη θυμάται ότι είχε γνωρίσει έναν Περικλή Καρδασιλάρη, σκηνοθέτη, και μια Άννα Καρδασιλάρη με κατάστημα κοσμημάτων στη Βεΐκου, στο Κουκάκι. Δεν δίνει χρονολογία ή επιβεβαιωμένη συγγένεια. Η ανάμνηση ανοίγει δύο νήματα έρευνας· δεν αρκεί μόνη της για να ταυτίσουμε τα πρόσωπα με ομώνυμους του δέντρου.
Οι λέξεις της μαρτυρίας διατηρούνται με την αβεβαιότητά τους.
Γεώργιος Αντωνίου · οικογενειακή μνήμη
Το όνομα που κρατά η μνήμη.
Το 1898 η μητέρα του Μαριγώ του πούλησε την αποθήκη στα Τζατζαλά — και στο τέλος του χαρτιού έβαλε σταυρό αντί για υπογραφή.
Η πράξη τον γράφει οινοπώλη, όπως ήταν κι ο πατέρας του Αντώνιος στην απογραφή του 1870. Ο «Τουρκογιώργης» της μνήμης μοιράζεται με τον πατέρα του το ίδιο επάγγελμα.
Η οικογενειακή σημείωση θυμάται τον Γεώργιο Αντωνίου να ζει στη Χίο και να είναι γνωστός ως «Τουρκογιώργης». Αποδίδει τον θάνατό του σε ασθένεια της εποχής. Η μαρτυρία δεν αρκεί για να προσδιορίσουμε το είδος της ασθένειας. Για την κόρη του Ευανθία, μητέρα Καρακούρου, θυμάται διαφορά επτά ετών από τον πατέρα της Ειρήνης· πρόκειται για ανάμνηση ηλικιών, όχι ληξιαρχική ημερομηνία. Τα έτη του δέντρου (1912 για την Ευανθία, 1916 ή 1917 για τον πατέρα της Ειρήνης) δίνουν διαφορά τεσσάρων με πέντε ετών.
Δύο χωριστές ερευνητικές εκκρεμότητες· οι υπάρχουσες συγγένειες δεν αλλάζουν.
Ανοιχτά ερευνητικά νήματα
Μια υπογραφή δεν μας λέει πάντοτε όλη την ιστορία.
Η ερευνητική σημείωση θεωρεί πιθανό ο Ιωάννης Στεφάνου Μάσχας να είναι ο Ιωάννης Μάσχας που υπογράφει σε διαθήκη του Δημητρίου Ιακώβου Καρδασιλάρη. Μια άλλη σημείωση αφήνει ερώτημα για την ανάπτυξη ενός αρχικού «Δ.». Κρατάμε τις δύο ερωτήσεις χωριστές και δεν τις μετατρέπουμε σε βεβαιωμένη ταυτότητα. Το ερώτημα της σημείωσης διατυπώνεται «Το Δ. είναι Δημήτριος ή κάτι άλλο;». Ο Δημήτριος παραμένει μία πιθανή ανάπτυξη του αρχικού, χωρίς ταυτοποίηση από αυτή τη φράση.
Ευρυδίκη ΧριστοφορίδουΜαρία (Μαρίκα) ΠατρώναΚαλκούτα · εταιρεία ΡάλληΤο νήμα συνδέει μια μαρτυρία με έναν τόπο· δεν αναπαριστά ταξιδιωτική διαδρομή.
Οικογενειακή μαρτυρία
Μια ανάμνηση που φτάνει ως την Καλκούτα.
Η Μαρίκα της Καλκούτας ήταν αδελφή της Ολυμπίας Πατρώνα, της γυναίκας του Παύλου Παντολέοντος Καρδασιλάρη.
Πατέρας τους, κατά το δέντρο, είναι ο Μιλτιάδης, γεννημένος στη Χίο το 1866· αυτόν θυμάται η μαρτυρία στην εταιρεία Ράλλη. Ο δικός του πατέρας, ο Γεώργιος Κ. Πατρώνας, μνημονεύεται στη «Νέα Χίο» του 1913.
Στη γενεαλογική σημείωση για τη Μαρία, τη Μαρίκα Πατρώνα, σώζεται μια μαρτυρία της Ευρυδίκης Χριστοφορίδου: η Μαρίκα γεννήθηκε στην Καλκούτα, όπου ο πατέρας της εργαζόταν στην εταιρεία Ράλλη. Η αναφορά ανοίγει ένα ακόμη γεωγραφικό νήμα της οικογενειακής ιστορίας. Παραμένει καταγεγραμμένη μαρτυρία· η σημείωση δεν δίνει χρονολογία γέννησης ούτε ληξιαρχικό τεκμήριο.
Παραδομένη γενεαλογική βάση · μαρτυρία για τη Μαρίκα Πατρώνα
Ηλίας · ΦανήΤο οικογενειακό δέντρο
Elia ParlibanidisFany Perlibanidis
Οι διαφορετικές γραφές είναι ενδείξεις της πηγής, όχι νέα πρόσωπα που προσθέσαμε στο δέντρο.
Ονόματα σε δύο γλώσσες
Τα ονόματα ταξιδεύουν μαζί με τους ανθρώπους.
Το οικογενειακό δέντρο δίνει τη Μαρία Μπεχληβάνογλου ως κόρη του Ηλία και της Φανής. Το ευανάγνωστο βραζιλιάνικο δελτίο της «MARIA CONSTANTIN KARDASSILARI» γράφει πατέρα «ELIA PARLIBANIDIS» και μητέρα «FANY PERLIBANIDIS», όπως αναφέρει και η παραδομένη σημείωση. Διατηρούμε τις διαφορετικές γραφές χωρίς να αντικαθιστούμε το ελληνικό επώνυμο ή να θεωρούμε αποδεδειγμένη την ακριβή αντιστοιχία.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 27 · Χωρίς ασφαλή χρονολόγησηΤο οικογενειακό νήμα περνά και από τα βιβλία.Περίπου 3 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
Μαρκέλλα ΚαρδασιλάρηΝίκος Βλάσης
Εκδόσεις ΒλάσηΤο σκίτσο παραπέμπει στην έκδοση βιβλίων· δεν απεικονίζει συγκεκριμένους τίτλους ή το πραγματικό γραφείο.
Μια διαδρομή στον κόσμο του βιβλίου
Το οικογενειακό νήμα περνά και από τα βιβλία.
Μέσα από τον γάμο της Μαρκέλλας με τον Νίκο Βλάση, το οικογενειακό νήμα φτάνει από τα περιβόλια και τις αποθήκες σε έναν εκδοτικό οίκο: τις «Εκδόσεις Βλάση».
Στο οικογενειακό μνήμα η «Μαρκέλλα Στυλ. Βλάσση» είναι χαραγμένη δίπλα στους γονείς και τον παππού της: 29.6.1951 → 29.12.2011.
Η Μαρκέλλα, κόρη του Στυλιανού Καρδασιλάρη και της Άννας Καραμαούνα, παντρεύεται τον Νίκο Βλάση. Στη γενεαλογική του σημείωση καταγράφονται οι «Εκδόσεις Βλάση». Η σύντομη αναφορά προσθέτει έναν ακόμη χώρο δημιουργίας στην οικογενειακή ιστορία· δεν δίνει χρονολογία ίδρυσης ή τίτλους βιβλίων.
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
Ιεροσόλυμα
Πατέρας και γιος, στο ίδιο προσκύνημα.
Ο Ιωάννης ακολουθεί μικρός τον πατέρα του σε προσκυνηματικό ταξίδι στα Ιεροσόλυμα. Το δίπλωμα διατηρείται στην οικογένεια, αλλά η χρονολογία του δεν έχει αναγνωστεί.
Από τις πηγές: ¶132
Αθήνα
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
Αθήνα
Η Μαρία, κοντά στα αδέλφια της.
Η Μαρία περνά μεγάλο μέρος της ζωής της στην Αθήνα, κοντά στα αδέλφια της. Αργότερα, η μελέτη διακρίνει μια σταθερότερη μετακίνηση της οικογένειας προς την πρωτεύουσα.
Από τις πηγές: ¶150 · ¶155 · ¶196
Αττική
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
Αττική
Η διαδρομή της Δέσποινας.
Η Δέσποινα Καρδασιλάρη παντρεύεται τον Μίνω Μενέλαο Κιτριλάκη. Η Έκθεση ολοκληρώνει την καταγραφή της ζωής τους στην Αττική και αναφέρει ότι δεν απέκτησαν παιδιά.
Από τις πηγές: ¶151
ΑιμοδότεςΜέτρηση ενός ενζύμουΈνα ερευνητικό ερώτημα
Το διάγραμμα εξηγεί το θέμα της διατριβής· δεν παρουσιάζει αποτελέσματα.
Μια διαδρομή στην ιατρική
Η φροντίδα γίνεται έρευνα.
Η Πάτρα Δεληγεωργίου, σύζυγος του Ηλία Καρδασιλάρη, καταγράφεται στην οικογενειακή έρευνα ως αιματολόγος στο ΚΑΤ. Η σημείωση αναφέρει μια διατριβή για την αλανινοαμινοτρανσφεράση, ένα ένζυμο στο αίμα των αιμοδοτών, και το κατά πόσο η μέτρησή του μπορούσε να λειτουργήσει ως δείκτης μετάδοσης ηπατίτιδας μη Α, μη Β. Πίσω από τον επιστημονικό τίτλο βρίσκεται ένα ερώτημα για την ασφάλεια της αιμοδοσίας. Η ίδια η διατριβή και τα αποτελέσματά της δεν περιλαμβάνονται στη σημείωση.
Αυθεντική φωτογραφία της παράδοσης· τα αρχικά δεν επεκτείνονται σε βέβαιες ταυτοποιήσεις.
Νικ. Δ. ΚαρδασιλάρηςΌπως στην επιγραφή
Βιρ. Ν. ΚαρδασιλάρηΌπως στην επιγραφή
Δημ. Ν. ΚαρδασιλάρηςΌπως στην επιγραφή
Γεωργία Δημ. ΚαρδασιλάρηΌπως στην επιγραφή
Ένα οικογενειακό μνήμα
Το όνομα μένει στο μάρμαρο.
Τα αρχικά ταιριάζουν με δύο ζευγάρια του δέντρου: τον Νικόλαο Δ. και τη Βιργινία, τον γιο τους Δημήτριο και τη Γεωργία.
Στον ίδιο φάκελο της Σεριώτισσας, άλλο μνήμα κρατά την οικογένεια του αδελφού του, Ιωάννη Δ. Το 1900 τα δύο αδέλφια μοιράστηκαν μισό-μισό το πατρικό περιβόλι και το νερό του. Η επιγραφή δίνει μόνο αρχικά· η αντιστοίχιση μένει πιθανή.
Μια άλλη φωτογραφία διατηρεί τέσσερα ονόματα με τα αρχικά τους: Νικ. Δ., Βιρ. Ν., Δημ. Ν. και Γεωργία Δημ. Καρδασιλάρη. Μερικές χαραγμένες γραμμές φέρνουν τις ζωές αυτές κοντά, χωρίς να αφηγούνται μόνες τους ολόκληρη τη συγγένεια. Κρατούμε τις γραφές της επιγραφής· η φωτογραφία δεν παρέχει πλήρη ονόματα ή χρονολογίες για ασφαλή αντιστοίχιση όλων στο δέντρο.
Φωτογραφία της παράδοσης · φάκελος Σεριώτισσας, 2022
Φωτογραφία από την παράδοση· δημιουργός και τόπος λήψης ανεπιβεβαίωτα.
Μια εικόνα από το αρχείο
Ένα ιστιοφόρο κάτω από το φεγγάρι.
Στις φωτογραφίες της παράδοσης βρίσκουμε και αυτή τη θαλασσογραφία: ένα ιστιοφόρο, μια μικρή βάρκα και το φως του φεγγαριού πάνω στο νερό. Μια ήσυχη εικόνα δίπλα στις ιστορίες του νησιού. Κάτω δεξιά ο πίνακας φέρει υπογραφή «Ε. Παγιαύλα». Παγιάβλα ήταν και το πατρικό επώνυμο της Ζωής, που παντρεύτηκε τον Κωνσταντίνο Ν. το 1947· η υπογραφή μόνη της δεν αποδεικνύει συγγένεια. Η παράδοση δεν λέει ποιος ή ποια ήταν ο δημιουργός, πότε φιλοτεχνήθηκε το έργο ή σε ποιο σπίτι φωτογραφήθηκε· δεν το αποδίδουμε σε συγκεκριμένο μέλος της οικογένειας.
Παραδομένη φωτογραφία IMG_20231117_075655
Τέλος κεφαλαίου 27 / 27
Ολοκλήρωσες τα κεφάλαια αυτής της ενότητας.
Η πηγή · μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶107–113Πρωτότυπο στα ελληνικά · Εξέλιξη του οικογενειακού δένδρου
¶107
Το παλαιότερο σημαντικό τεκμήριο είναι το προικοσύμφωνο για τον γάμο του Αντωνίου Καρδασιλάρη [pid: 059] με την Μαριγώ Δαμαλά [pid: 060], το οποίο συνομολογήθηκε στην Χίο, στις 3-11-1842 μεταξύ του Χριστόδουλου Ευαγγελινού Δαμαλά και του γαμβρού, γιου του αποβιώσαντος Δημητρίου. Η προίκα είναι η τυπική για τον Κάμπο και συνίσταται σε χρήματα και αντικείμενα, αλλά όχι γη. Η προίκα θα παραληφθεί μετά τον γάμο, στις 4-6-1843 κατά τα έθιμα της περιοχής. Το ζεύγος θα αποκτήσει απογόνους, από τους οποίους σήμερα ζει στην Χίο ο δικηγόρος Δημήτρης Περικλή Καρδασιλάρης και η αδελφή του.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶108
Ο Αντώνης Καρδασιλάρης ή Καρντασιλάρης είναι ο πρώτος που εισχωρεί στην κοινωνία της Χώρας, αγοράζοντας ή ενοικιάζοντας από το 1845 ακίνητα στο κέντρο της πόλης (έγγραφα KFD007, KFD009, KFD011) από τα οποία ξεχωρίζει η ενοικίαση ενός «εργαστηρίου» στη θέση Παλαιάς Αγοράς, το 1857 για να χρησιμεύσει ως «ρακοκρασοπωλείον», πράγμα που δείχνει την εμπορική του πρόοδο. Το 1867 ο Αντώνιος προτείνεται από την Συντεχνία Οινοπωλών προς την Δημογεροντία Χίου, ως αντιπρόσωπος της στο σώμα.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶109
To 1870 καταγράφεται η παρουσία αλλά και τα ακίνητα της οικογένειας σε μια κτηματογράφηση και παράλληλα απογραφή που διενεργείται στην πόλη και στα περίχωρα της Χίου. Η οικογένεια κατοικεί στην οδό «Μπογιατζήδικα» στην συνοικία Μητροπόλεως, εκεί που βρίσκεται και η έδρα της επιχείρησης του Αντώνη. Η οικογένεια απότελείται από το ζεύγος Αντωνίου και Μαριγώς και από τα τέκνα, τους Αλέξανδρο (pid:066), Περικλή (pid:067), Γεώργιο (pid:035), Πηνελόπη (pid:077), Αργυρώ (pid:062), Αμαλία (pid:063) και Ευανθία (pid:064s) Καρδασιλάρη.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶110
Μεγαλύτερο ίσως ενδιαφέρον παρουσιάζει η καταγραφή των ιδιοκτησιών της οικογένειας στο Κτηματολόγιο της Χίου το 1870. Ο Αντώνιος κατοικεί στην Ενορία Μητροπόλεως, στα Μπογιατζήδικα, όπου διατηρεί «οικία με φάμπρικα». Τα μπογιατζήδικα συνδέουν το λιμάνι με την αγορά, στο σημερινό άξονα των οδών Αργέντη – Καναλά, σε μια περιοχή που αναπτύσσεται η πρώτη εμποροβιοτεχνική ζώνη της Χίου. Η αποθήκη που βρίσκεται κοντά στην οικία του Καρδασιλάρη και στεγάζει πιθανόν την «φάμπρικα» στην τοποθεσία αυτή πωλείται το 1898 από την χήρα του Αντωνίου, Μαριγώ, στον γιο της Γεώργιο, επίσης οινοπώλη το επάγγελμα.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶111
Τα άλλα ακίνητα του Αντωνίου Καρδασιλάρη, βρίσκονται εκτός του κέντρου της πόλης. Το ένα είναι ένα ερείπιο στην οδό Ατζικής, σημερινή Στεφάνου Τσουρή, στον άξονα δηλαδή προς τα προάστια και το νεκροταφείο του Αγίου Ιωάννου Προδρόμου, μια από τις επεκτάσεις της πόλης προς τον νότο. Τα ερείπια είναι μια διαρκής πραγματικότητα στον 19ο αιώνα κυρίως ως συνέπεια της Σφαγής και, αργότερα, του σεισμού. Το άλλο ακίνητο βρίσκεται στην βόρεια πλευρά της πόλης, στην ενορία Παναγιάς Λέτσαινας, στην οδό Βυρσοδεψείων (Ταμπάκικων – Καλουτά) που βρίσκεται βόρειο-βορειοδυτικά του Κάστρου, στην περιοχή, όπου αναπτύσσεται η βιομηχανική ζώνη της Χίου κυρίως μετά το 1881 και στις αρχές του 20ου αιώνα. Στο Κτηματολόγιο του 1870, η ιδιοκτησία χαρακτηρίζεται ως «φάμπρικα» χωρίς περαιτέρω επεξήγηση αλλά το πιθανότερο ακολουθεί την επιχείρηση της παρόδου της Απλωταριάς, ποτοποιΐα, εκτός και αν πρώιμα έχει αναπτύξει κάποια άλλη δραστηριότητα στον τομέα της μεταποίησης, τροφίμων ή δερμάτων.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶112
Σε κάθε περίπτωση ο Αντώνιος Δημ. Καρδασιλάρης είναι σημαντικός, γιατί είναι ο πρώτος Καρδασιλάρης που δραστηριοποιείται στην Χώρα της Χίου και μάλιστα βρίσκεται στην καρδιά της εμπορικής και βιοτεχνικής ζώνης κοντά στο λιμάνι και της μετέπειτα βιομηχανικής ζώνης, στο βόρειο τμήμα, των Ταμπάκικων. Συμπτωματικά ή με κάποια λογική που δεν μπορεί να τεκμηριωθεί ακριβώς, η οικογένεια Καρδασιλάρη που μεγαλουργεί τον 20ο αιώνα αναπτύσσει τα κέντρα της δραστηριότητάς της σε διπλανές περιοχές, στην νέα, μετά το 1906, λιμενική ζώνη και στο τέλος των βυρσοδεψίων, σχεδόν απέναντι από το Σκυλίτσειο Νοσοκομείο, το 1911, λίγο πριν την απελευθέρωση του νησιού.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶113
Η δράση του Αντωνίου Καρδασιλάρη επεκτάθηκε με την συμμετοχή του στην εν Χιω κινδυνασφαλιστική εταιρία «Η Χιακή Πρόοδος» το 1870 με δέκα μετοχές και ενδεχομένως με άλλες συναφείς δραστηριότητες. Από τους απογόνους του Αντωνίου Καρδασιλάρη οι πλέον ενδιαφέροντες με παρουσία ακόμα στην Χίο είναι οι κλάδοι που ξεκινούν από τους γιούς του Περικλή και Γεώργιο, μέλη των οποίων ακόμα διατηρούν μια θέση στην κοινωνία της Χίου και διαδραμάτισαν κάποιο ρόλο στην τοπική ζωή.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
Η πηγή · μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶116–161Πρωτότυπο στα ελληνικά · Ο κλάδος Ιακώβου Καρδασιλάρη
¶116
Ο πιο γνωστός επιχειρηματικά και κοινωνικά κλάδος των Καρδασιλάρηδων εντός και εκτός Χίου ξεκινά με τον Ιάκωβο Καρδασιλάρη (pid: 016). Το βαπτιστικό Ιάκωβος, απαντάται στις πηγές του πρώτου μισού του 19ου αιώνα σε τρεις περιπτώσεις, οι οποίες μπορεί να αφορούν στο ίδιο πρόσωπο αλλά χωρίς να έχει ακόμα επιβεβαιωθεί.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶117
Η πρώτη είναι ως υιός του Γεωργίου Καρδασιλάρη και αμφιθαλής αδελφός του Δημητρίου στο συμβόλαιο του 1856 για το υποστατικό στην θέση Βακά (KFD0013). Το αμφιθαλής ίσως υπονοεί ότι ο Γεώργιος είχε και άλλα τέκνα από δεύτερο γάμο αλλά συνδυάζοντας τις πληροφορίες μπορούμε να διαμορφώσουμε μια πιο πλήρη εικό να της οικογένειας.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶118
Στην δεύτερη αναφορά, ο Ιάκωβος εμφανίζεται ως πατέρας, απών αλλά όχι «ποτέ», δηλαδή νεκρός, του γαμβρού Ιωάννη Ιακώβου Καρδασιλάρη, στο προικοσύμφωνο του, το 1861 (ΓΑΚ Χίου, ΑΒΕ: 0977, αρ. 8072, φ.422r). Το ενδιαφέρον εδώ είναι ότι παρίσταται αντί του πατέρα ο εξάδελφος του Ιωάννη, ο γνωστός μας Αντώνιος Καρδασιλάρης, προφανώς ως επιφανές μέλος της κοινωνίας και εγγυητής για την τήρηση των συμφωνηθέντων. Από το προικοσύμφωνο υποθέτουμε ότι ο Ιάκωβος Καρδασιλάρης, πατέρας του Ιωάννη, είναι ο αδελφός του Δημητρίου Καρδασιλάρη, υιών αμφοτέρων του Γεωργίου Καρδασιλάρη του προηγούμενου πωλητηρίου συμβολαίου (KFD0013, ΓΑΚ Χίου, ΑΒΕ 0935, αρ.095-096, φ.32v-33r).
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶119
Η τρίτη αναφορά αφορά στον πατέρα του Χατζή Δημητρίου Καρδασιλάρη, γιου του Ιακώβου (Διαθήκη Χατζή Δημητρίου Ιακώβου Καρδασιλάρη, Κάμπος 20-03-1894, ΓΑΚ Χίου, ΑΒΕ 0940, Κώδηξ Μνημονείου Αγίου Πολυκάρπου, πράξη 222, φ.56v- 58v).
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶120
Από τις αναφορές στο όνομα του Ιακώβου δεν δηλώνεται ρητά και κατηγορηματικά αλλά μπορούμε να υποστηρίξουμε βάσιμα ότι οι απόγονοι του Γεωργίου Καρδασιλάρη, Δημήτριος και Ιάκωβος είναι οι γενάρχες των περισσότερων γνωστών Καρδασιλάρηδων από τα μέσα του 19ου αιώνα και μετά.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶121
Ο Ιωάννης Ιακώβου Καρδασιλάρης και οι απόγονοι του εμφανίζονται μέχρι τον προχωρημένο 20ο αιώνα με περιπετειώδεις ζωές αλλά χωρίς σημαντικό κοινωνικό ή οικονομικό αποτύπωμα στην Χίο. Ο Ιωάννης, ίσως ταυτίζεται με τον Γιάγκο Καρδασιλάρη, ιδιοκτήτη περιβολιού στην Καρδαμάδα, το 1870 (Κτηματολόγιο 1870: 141. Γιάγκου Καρδασιλάρη. Καρδαμάδα 21 και 21/40. Καρδαμάδα 21 Οικία 56, Αγ. Τρύφωνος, αξία 600, 21/40 χωράφιον αξία 800). Στο Κτηματολόγιο της Χίου του 1870 στον Κάμπο εμφανίζεται εκτός του Γιάγκου, ο Δημήτριος, στην ενορία της Σεριώτισας στον Κάμπο, ο Αντώνιος (βλ. πάνω) και ο Κωνσταντίνος στην Χίο στην Παλαιά Μητρόπολη (34. Κωνστ. Καρδασιλάρης. Παλαιά ΜητρόπολιςΟικία αρ.8, Διαίρεσις 2, όροφοι 2, αξία 4800). Ο Κωνσταντίνος είναι πιθανόν ο αδελφός του Αντωνίου, σύζυγος της Μπατούς Ιωάννη Μάσχα, που από τα μέχρι τώρα ευρήματα δεν είχε άρρενες απογόνους αλλά τέσσερις κόρες.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶122
Ο άλλος γνωστός γιος του Ιάκωβου Καρδασιλάρη, ο Δημήτρης Καρδασιλάρης μας είναι γνωστός κυρίως από ενδοοικογενειακές δικαιοπραξίες, διαθήκες και αγοραπωλησίες στο τέλος του 19ου αιώνα. Υπάρχει μια ασάφεια για τα νεανικά χρόνια του καθώς και για τον γάμο του αφού δεν έχει εντοπιστεί παρά την συστηματική έρευνα στα ΓΑΚ Χίου προικοσύμφωνο ή προικολαβή. Η πρώτη δικαιοπραξία στην οποία παρουσιάζεται ο Δημήτρης Ιακώβου Καρδασιλάρης είναι η αγορά του κτήματος των αδελφών Αλεξάνδρου και Παύλου Πασπάτη, οι οποίοι διαμένουν στην Κωνσταντινούπολη μέσω του πληρεξουσίου τους, Λουκά Κ. Ζιφού, ο οποίος είναι ο σταθερός σύνδεσμος μεταξύ της χιώτικης διασποράς και του νησιού και από τους πιο συχνούς επιτρόπους, πληρεξούσιους ή εγγυητές σε μεγάλες δικαιοπραξίες στον Κάμπο (KFD:008. ΓΑΚ Χίου, ΑΒΕ 0971, αρ.724).
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶123
Το περιβόλι των αδελφών Πασπάτη μεταβιβάζεται στον Δημήτριο Ιακώβου Καρδασιλάρη στις 2 Δεκεμβρίου 1860 και απαρτίζεται από πύργο (σπίτι δηλαδή) ημίφθαρτο, δλδ μισογκρεμισμένο, μαγκανοπήγαδο, στέρνα, φουντάνα, πίλιαστρα, περιβόλι, και χωράφια, τοιχογυρισμένα. Το περιβόλι καταγράφεται το 1870 στο Κτηματολόγιο της Χίου με οικία διώροφη χωρισμένη σε 4 τμήματα, με περιβόλι 2 στρεμμάτων και χωράφια 4 στρεμμάτων και 4 αυλακιών (υποδιαίρεση του στρέμματος, περίπου ¼), δηλαδή συνολικά περίπου 7 στρέμματα γη εκτός από το σπίτι. Το τίμημα των 70000 γροσίων δεν είναι μικρό, αν σκεφτεί κανείς ότι 1000 γρόσια κόστισε το 1855 ένα οικόπεδο στη περιοχή της Απλωταριάς (KFD009: ΓΑΚΧ, ΑΒΕ: 0971, αρ.0138).
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶124
Φαίνεται λοιπόν ότι ο Δημήτριος Καρδασιλάρης μέχρι το 1860 έχει σχηματίσει κάποια σημαντική περιουσία. Στα αρχεία υπάρχουν συμβόλαια για την ενοικίαση κτημάτων καθώς και για τον δανεισμό χρημάτων που βρίσκονταν στην εργαλειοθήκη του Δημητρίου Καρδασιλάρη. Το 1866 για παράδειγμα, στη διαθήκη του Δημοσθένου Αμβροσίου Φακίρη (KFD019: ΓΑΚ Χίου, ABE 0975, αρ. 0439, φ.242r-243r) αναγράφονται συνημμένα τα ομόλογα που διατηρεί ανάμεσα στα οποία ένα του Δημητρίου Καρδασιλάρη για [λίρες] χρυσές οθωμανικές 100 αντιστοιχούν σε ποσό άνω των 10000 γροσίων.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶125
Από την γενεαλογική έρευνα μπορούμε να διαπιστώσουμε την οικογενειακή κατάσταση του Δημητρίου στις αρχές της δεκαετίας του 1860. Ο Δημήτριος [pid:044] αναφέρεται και ως Καρντασιλάρης (Προικοσύμφωνο Δεσποινούς Καρδασιλάη και Σταμάτη Χούλη, Κάμπος 10-05-1871, ΓΑΚ Χίου ΑΒΕ 0933, αρ. 50, σελ.124) καθώς και με το προσωνύμιο «Τζιτζής» (Πωλητήριο χωραφιού στον Άγιο Γεώργιο Χατζηλουκή στον Δημήτριο Καρδασιλάρη ή Τζιτζή, ΓΑΚ Χίου, ΑΒΕ 1000, πρ. 4077, 15 Απριλίου 1893) σχεδόν πάντοτε με το πατρώνυμο Ιάκωβος. Δεν έχουμε καμιά σχεδόν πληροφορία για την προηγούμενη ζωή του εκτός από το ότι δεν έμαθε γράμματα, γιατί δηλώνεται “αγράμματος” και υπογράφει δι αντιπροσώπου, όπως στο Προικοσύμφωνο της Δεσποινούς (ΓΑΚ Χίου ΑΒΕ 0933, αρ. 50, σελ.124).
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶126
Είναι παντρεμένος με την Μαριγώ, η οποία σύμφωνα με την Ληξιαρχική Πράξη του θανάτου της το 1921 (Ληξιαρχική Πράξις Αποβιώσεως Μαριγώς Καρδασιλάρη, Δήμος Χίου, Αποβιώσεις, τ.Α΄/1921, αρ.205) γεννήθηκε το 1829. Από αυτό μπορούμε να υποθέσουμε ότι ο Δημήτριος ως μεγαλύτερος της, βίωσε τη Σφαγή της Χίου, και πιθανόν απουσίασε για κάποια χρόνια, είτε αιχμάλωτος, είτε πρόσφυγας. Ίσως στις δικές του περιπέτειες οφείλεται ο μύθος για υιοθεσία από Τούρκους. Μέχρι την απόκτηση του περιβολιού, είχε βεβαιωμένα δύο τέκνα, την Αγγερού [pid: 085], γεννημένη το 1855, και τον Νικόλαο [pid:086], γεννημένο το 1859. Στο σπίτι του Κάμπου γεννήθηκε μάλλον πρώτος ο Παντολέων [pid: 087] και ακολούθησαν άλλα πέντε ή έξι τέκνα, από τα οποία η μεγαλύτερη φαίνεται να ήταν η Πολυξένη, παντρεμένη το 1877 (Προικοσύμφωνο Παντολέοντος Κολαιώδη και Πολυξένης Καρδασιλάρη, Κάμπος 27-12-1876, ΓΑΚ Χίου, ΑΒΕ 0933, πρ. 0109) ενώ ο μόνος για τον οποίον έχουμε πληροφορία για το έτος γέννησης είναι ο Ιωάννης Καρδασιλάρης, ο οποίος γεννήθηκε το 1872 σύμφωνα με τα Μητρώα Αρρένων του Δήμου Χίου. Για τα υπόλοιπα τέκνα, την Αικατερίνη ή Κατίγκω, την Ζωή, την Δεσποινού δεν έχουμε στοιχεία γεννήσεως και θανάτου, ενώ κάποιος Μικές δεν έχει εντοπιστεί παρά μόνο σε ένα πρόχειρο γενεαλογικό σκαρίφημα της οικογένειας.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶127
Ο Δημήτριος απογειώνει την οικογένεια. Φαίνεται ότι ο ίδιος έχει αναπτύξει σημαντική επιχειρηματική δραστηριότητα και εντάσσει στα επιχειρηματικά του πλάνα τα παιδιά του, αγόρια και κορίτσια, φροντίζοντας να παντρέψει τις κόρες του με μέλη της χιώτικης εμπορικής διασποράς και Καμπούσους με ανάλογη δραστηριότητα και προοπτική.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶128
Η Αγγερού παντρεύεται τον Μιχαήλ Στακιά και αποκτά δυο γιους και μια κόρη. Η Πολυξένη παντρεύεται, το 1877 τον Παντολέοντα Ι. Κολαιώδη ή Παλιό ανηψιό του Δημήτρη Σουρέ (ΓΑΚ Χίου ΑΒΕ 0933, αρ.119). Η Δεσποινού παντρεύεται τον Σταμάτιο Ζωρζή Χούλη το 1871 (ΓΑΚ Χίου ΑΒΕ 0933, αρ. 50, σ.124) και ο γιος της Δημήτριος Χούλης την Αμαλία Κωνσταντίνου Ζαφειράκη (ΓΑΚ Χίου, ΑΒΕ 1021, αρ.22450, φ.207r). Η οικογένεια αναπτύσσει επιχειρηματική δραστηριότητα στην Νότια Ιταλία και απόγονοι της διατηρούν ακόμα σχέση με την Χίο. Η Κατίγκω παντρεύεται ανάμεσα στο 1888 και στο 1894 κάποιον Κωνσταντινίδη, όπως συνάγεται από τις διαθήκες του Δημητρίου. Τέλος, η Ζωή παντρεύεται τον Μιχαήλ Πέτρο Κοκκινάκη έμπορο στην Ρωσσία (Προικοσύμφωνο και Προικολαβή Μιχαήλ Πέτρου Κοκκινάκη και Ζωής Δ. Καρδασιλάρη, ΓΑΚ Χίου, ΑΒΕ: 1013, αρ. 20956, 28 Ιουλίου 1899 και αρ. 20962, 20 Αυγούστου 1899) και μεταναστεύει στην Οδησσό, ίσως μετά από μια σύντομη παραμονή στο Ροστόφ. Οι κόρες επέστρεψαν στην Ελλάδα και τους απογόνους τους θυμούνται οι πρεσβύτεροι της οικογένειας, Βιργινία Μισαηλίδη και Νίκος Καρδασιλάρης. Ο γιος τους, Δημήτρης Μιχαήλ Κοκκινάκη, πεθαίνει 11 ετών στην Οδησσό , το 1917, […] και θάβεται στο 2ο Νεκροταφείο της πόλης που έχει καταστραφεί (Αρχείο της Πόλης της Οδησσού, Έλληνες της Οδησσού 1907-1920, τ. 6).
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶129
Οι θυγατέρες προικίζονται με ρούχα, υφάσματα, έπιπλα, μετρητά και μια εικόνα του Ευαγγελισμού αλλά δεν λαμβάνουν γη. Πάντως, με τόσες κόρες οι ανάγκες για χρήματα είναι πολύ υψηλότερες από την αξία του περιβολιού. Η περιουσία της οικογένειας θα μεταβιβαστεί στους γιους του Δημήτριου, Νικόλαο, Παντολέοντα και Ιωάννη, οι οποίοι θα συνεχίσουν και θα επεκτείνουν τις επιχειρηματικές δραστηριότητες του πατέρα τους κυριαρχώντας στην οικονομική και παραγωγική ζωή της Χίου.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶130
Ο Νικόλαος Καρδασιλάρης [pid:086], ο μεγαλύτερος γιος φέρεται γεννημένος το 1859. Νυμφεύεται το 1892 την Βιργινία Ιωάννου Ξενάκη (Προικολαβή, ΓΑΚ Χίου, ΑΒΕ: 1001, αρ. 20126, φ.7v, 29 Μαΐου 1892) και αποκτά τρεις γιους και τέσσερις κόρες. Πεθαίνει το 1935 (Δήμος Αθηναίων, Ληξιαρχείο, αρ.386/Ε/1935Αρ. Ληξιαρχ. Πράξης θανάτου 178 τομ. Α΄1935) “… εν Αθήναις Νοσοκ. Ερυθρ. Σταυρού 5 Μαΐου 1935, μετεφέρθη και ετάφη εν Χίω την 7ην Μαΐου 1935 (Δημοτολόγιο, Γενικόν Μητρώον Δημοτών Δήμου Χίου, 1915, αρ.4841). Ο Νικόλαος Καρδασιλάρης νυμφεύεται την Βιργινία Ξενάκη το 1892 (Προικολαβή Καρδασιλάρη Νικολάου του Δημητρίου, από Ιωάννη Γεωργίου Ξενάκη, ΓΑΚ Χίου, ΑΒΕ: 1001, αρ. 20126, φ.7v, 29 Μαΐου 1892) και αποκτά, από όσα γνωρίζουμε, 7 παιδιά, τρία αγόρια, τον Δημήτριο, τον Ματθαίο και τον Κωνσταντίνο, και τέσσερα κορίτσια, την Ελένη, την Μαρία, την Ιουλία και την Δέσποινα, γεννημένα από το 1892 ως το 1906 σχεδόν σε μια αρμονική κατανομή μέσα στο χρόνο, ιδιαίτερα κατά την περίοδο 1898-1906 όταν ανά δύο έτη έρχονται στον κόσμο πέντε τέκνα. Ένα κενό από το 1893ως το 1898 μπορεί να δείχνει μια απουσία αλλά το πιθανότερο επιπλοκές στην κύηση, στη γέννηση ή σε πρόωρο θάνατο των παιδιών, φαινόμενα ιδιαίτερα έντονο κατά το τέλος του 19ου αιώνα. Οι τρεις αδελφοί συνεχίζουν την εμπορική και βιομηχανική παράδοση της οικογένειας για πολλές δεκαετίες και παρά τις μεγάλες κρίσεις του 20ου αιώνα.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶131
Ο δεύτερος υιός, Παντολέων, γνωστός και ως Παντελής Καρδασιλάρης, γεννιέται το 1862 και πεθαίνει νέος το 1915 σύμφωνα με την επιγραφή στο μνήμα του στο επιβλητικό κοιμητήριο του Αγίου Ιωάννου στην Χίο. Πρέπει να ήταν από τους πλουσιώτερους ανθρώπους της Χίου και το μνήμα φανερώνει διάθεση προβολής και ανάγκη αναγνώρισης αυτής της θέσης από τους απογόνους του. Ο Παντολέων νυμφεύεται δύο φορές. Η πρώτη σύζυγος, Ευρυδίκη Πέτρου Ξανθάκη, πρέπει να πεθαίνει μετά την γέννηση του 6 γιου τους, το 1904, και ο Παντολέων, σχεδόν αμέσως την αντικαθιστά με την Ερνεστίνη Αριστείδη Παϊδούση, η οποία του χαρίζει τρία παιδιά και την μοναδική θυγατέρα από όσο γνωρίζουμε. Ο θάνατος του Παντελή το 1915 βρίσκει τα περισσότερα παιδιά του ανήλικα κάτι που βαραίνει πολύ στις σχέσεις της οικογένειας, οι οποίες χαρακτηρίζονται από ένταση μεταξύ των ετεροθαλών αδελφών και της μητριάς τους, με εμπλοκή σε δικαστικές διαμάχες και άλλες δυσάρεστες καταστάσεις. Το ίδιο τραγική μοιάζει να είναι και η απώλεια των δύο αδελφών, Πέτρου (1898-1923) και Αντωνίου (1904-1937) που βάρυναν την ευτυχία μιας πλούσιας οικογένειας πριν από τις περιπέτειες του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου που θα εξετάσουμε στη συνέχεια.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶132
Ο τρίτος γιος του Δημητρίου Ιακώβου Καρδασιλάρη, ο Ιωάννης, γεννιέται το 1872 και μικρός ακολουθεί τον πατέρα του σε ένα προσκυνηματικό ταξίδι στα Ιεροσόλυμα, το οποίο αποδίδει και στους δυο τον τίτλο του Χατζή. Το δίπλωμα για το Χατζηλίκι με την ευλογία του Πατριάρχη Ιεροσολύμων φυλάσσεται στην οικία της εγγονής του Χατζηγιάννη, Βιργινίας συζ. Μιχαήλ Μισαηλίδη αλλά λόγω του καδραρίσματος δεν μπορεί να αναγνωστεί η χρονολογία. Ο Χατζηγιάννης, νυμφεύεται την Βιργινία Κουτσουράδη και αποκτά 4 κόρες και 3 γιους από τους οποίου επιβιώνει ο Στυλιανός, όνομα χαρακτηριστικό για παιδιά που έρχονται μετά από αποτυχημένες κυήσεις ή θανάτους σε βρεφική ηλικία. Ο Στέλιος θα νυμφευθεί την Άννα Καραμαούνα σε έναν γάμο που συνδέει δυο μεγάλες επιχειρηματικές οικογένειες, κυρίως στον χώρο της μεταποίησης δέρματος, και θα ενισχύσει τους δεσμούς μεταξύ σημαντικών αστικών οικογενειών της Χίου, όπως με την οικογένεια Μαυριδόγλου. Ο Χατζή Ιωάννης Καρδασιλάρης πεθαίνει το 1960, ενώ η γυναίκα του έχει ήδη αποδημήσει από το 1933 (Δήμος Χίου, Ληξ. Πρ. Θανάτου 72, τόμος Β΄1933). Ο Ιωάννης θα αναμειχθεί ενεργά με την τοπική πολιτική και θα συμμετάσχει στο Δημοτικό Συμβούλιο αλλά και σε πολλές επιτροπές επαγγελματικού και κοινωνικού χαρακτήρα. Όπως τα περισσότερα μέλη της οικογένειας, εκτός του κλάδου του Παντολέοντα – Παντελή, αναπαύονται στο κοιμητήριο της Παναγιάς της Σεριώτισας στον Κάμπο, στην περιοχή του περιβολιού που αποκτήθηκε το 1860 και αποτέλεσε και αποτελεί σημείο αναφοράς για την οικογένεια.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶133
Μέχρι την απελευθέρωση του νησιού το 1912 η οικογένεια Χατζή Δημητρίου Καρδασιλάρη ή Τζιτζή είχε θέσει τις βάσεις για την μετέπειτα οικονομική της ευρωστία. Η κατάσταση της οικογενείας και η εξέλιξη της αποτυπώνεται στις διαθήκες του Χατζή Δημητρίου και σε σημαντικές δικαιοπραξίες. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε καμιά διαθήκη δεν αναφέρεται ο γιος του Δημήτρη Μικές που διασώζει η οικογενειακή μνήμη.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶134
Η πρώτη διαθήκη συντάσσεται στις 12 Νοεμβρίου του 1888 (Π.Η.) σε περίοδο που ο Δημήτρης αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας αφού ο νοτάριος τον βρίσκει «πάσχοντα τον πόδα αυτού και κλινήρη όντα» (ΓΑΚ Χίου, ΑΒΕ 0940, αρ.196, 19v – 21r). Ο διαθέτης εγκαθιστά κληρονόμο τη σύζυγο του μέχρι τον θάνατό της, ουσιαστικά της εκχωρεί την νομή της περιουσίας αλλά χωρίς δικαίωμα εκποιήσεως και διαθέσεως της. Ανάμεσα στα καθήκοντα της είναι να προικήσει τις ανύπαντρες κόρες, Κατήγκο ή Αικατερίνη και Ζωή, ενώ κληροδοτεί χρηματικά ποσά και στις παντρεμένες και στις ανύπαντρες κόρες (από 2000 γρ.). Την υπόλοιπη περιουσία του την επιμερίζει εξίσου, μετά το θάνατο της Μαριγώς, στους τρεις γιους του, Νικόλαο, Παντολέοντα και Ιωάννη, οι οποίοι παραμένουν άγαμοι. Ο διαθέτης υπογράφει με σταυρό λόγω της αγραμματοσύνης που έχουμε αναφέρει ήδη.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶135
Η δεύτερη γνωστή διαθήκη συντάσσεται στις 20 Μαρτίου του 1894 (ΓΑΚ Χίου, ΑΒΕ 0940, αρ.222 56v-58v). Ο Δημήτριος προσδιορίζεται ως Χατζής, «Χίος, υπήκοος Σουλτανικός, έμπορος το επάγγελμα». Ο διαθέτης αφού ακυρώνει τη διαθήκη του 1888, καταγράφει την περιουσία του η οποία συνίσταται σε:
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶136
εν περιβόλιον με δύο οικίας, μαγκανοπήγαδον, δεξαμενή και λοιπά αυτού δικαιώματα, εν τῄ συνοικίᾳ Παναγίας Συριωτίσσης Κάμπου
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶137
εν έτερον χωράφιον εν τη αυτή συνοικία σύνδενδρον αμυγδαλοκήπι
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶138
έν έτερον κτήμα εν τη συνοικίᾳ Αγίου Γεωργίου Χατζή Λουκή, συνιστάμενον από περιβόλιον και χωράφιον σύνδενδρον, οικία, μαγκανοπήγαδον,
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶139
έν αμπέλιον εν τῄ θέσει Λευκωνιᾴ εκτάσεως οργυιών εννέα ως έγγιστα.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶140
Την έγγειο περιουσια καθώς και τα όποια κινητά, χρήματα και χρέη τα κληροδοτεί προς τους γιους του, ο Ιωάννης αναφέρεται ως Χατζής, με την υποχρέωση παροχής χρημάτων και την επικαρπία των κτημάτων για την σύζυγο του και μητέρα τους εφ΄όρου ζωής της. Ειδική αναφορά γίνεται στην τελευταία ανύπανδρη κόρη, την Ζωή, αλλά υπάρχει κάποιο χρηματικό ποσό και για τις τέσσερις ύπανδρες θυγατέρες. Περισσότερο και από την πρώτη διαθήκη, η δεύτερη προβλέπει πάμπολλες δωρεές και λειτουργίες για ενοριακούς και μοναστηριακούς ναούς και μονές.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶141
Η τρίτη διαθήκη (ΓΑΚ Χίου, ΑΒΕ: 1011, αρ. 1517, φ.78r-79v) συντάσσεται στις 12 Σεπτεμβρίου του 1901. Στην ώα σημειώνεται ότι ο διαθέτης έχει αποβιώσει και έτσι καθίσταται η διαθήκη δημόσια στις 20 Δεκεμβρίου 1903, κάτι που τοποθετεί τον θάνατο του Δημητρίου Καρδασιλάρη λίγο νωρίτερα. Στην διαθήκη ο διαθέτης αναφέρεται απλά ως «Δημήτριος Ιακώβου Καρδασιλάρης, χριστιανός ορθόδοξος του ανατολικού δόγματος, έμπορος και κάτοικος Χίου» και καθιστά
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶142
«κληρονόμους μου τους τρεις υιούς μου Παντελή, Νικόλαον και Ιωάννην και θέλω να καταστώσιν αυτοτέλειοι κύριοι και κάτοχοι ολοκλήρου της περιουσίας μου εκ τρίτου έκαστος και αδιανεμήτου μετά τον θάνατον και της συζύγου μου και μητρός των Μαριγώς την οποίαν εφ’ όσον ζη εγκαθιστώ κληρονόμον μου επί της επικαρπίας και των εισοδημάτων της ευρεθησομένης κατά τον θάνατόν μου περιουσίας μου».
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶143
Κατά τα άλλα αφήνει ένα χρηματικό ποσό στις κόρες που είναι όλες πλέον παντρεμένες, και πολλά μικρά και μεγαλύτερα ποσά, σε αφιερώματα, δωρεές και λειτουργίες κυρίως σε μονές και εκκλησίες χωριών και, φυσικά, στον ναό της Συριώτισας, στον οποίο επιθυμεί να ενταφιασθεί. Η εξέλιξη των τριών διαθηκών καταδεικνύει την ίδια στρατηγική αλλά τα κείμενα μεταβάλλονται μαζί με τις αντικειμενικές συνθήκες της οικογένειας, τους γάμους των παιδιών και την πρόοδο της ηλικίας του ίδιου και της συζύγου του. Η αρχική και η τελική βούληση του Δημήτρη είναι οι τρεις γιοι του να μοιραστούν εξίσου την περιουσία του αλλά να ρυθμίσουν από κοινού τα δικαιώματα της μητέρας τους πράγμα που τους καθιστά αλληλέγγυα υπεύθυνους και μοιραία ενωμένους.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶144
Οι απόγονοι του Χατζή Δημήτρη Καρδασιλάρη θα μείνουν ενωμένοι για πολλά χρόνια και από τις διασπάσεις τους θα προκύψουν νέα σχήματα Αδελφών και Υιών Καρδασιλάρη, τα οποία θα σημαδέψουν την επιχειρηματική και την πολιτική ιστορία της Χίου. Για τα επόμενα έτη τα σημαντικότερα αποκτήματα της οικογένειας Καρδασιλάρη αποτελούν κοινές κτήσεις, ενώ οι αδελφοί προχωρούν και στην απόκτηση επιπλέον δικών τους κτημάτων, όπως ο Παντολέων – Παντελής Καρδασιλάρης, ο οποίος αγοράζει την 1 Σεπτεμβρίου 1905 ένα υποστατικό «εν τη θέσει Κάμπου και ενορία Ταξιάρχου Σκαναβή Μπαζακλή, συνιστάμενον εκ χωραφίου συδένδρου και μικρού κηπαρίου, μιας ανωγοκατωγείου οικίας εν αυτώ, στενοπηγαδίου, φούρνου, αυλογύρου και λοιπών, αποτελούμενον εξ οργυιών είκοσιν, αριθμ. 20, περίπου» (ΓΑΚ Χίου ABE 1018, Αρ. 5455 , φ.73r-v).
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶145
Η γενιά των γιων του Χατζή Δημήτρη απόκτησε εκτός της ατομικής περιουσίας κάθε αδελφού τις δυο πιο εμβληματικές προσκτήσεις που εκτός από την παραγωγική τους αξία προσέδωσαν αίγλη και κύρος στην οικογένεια. Πρόκειται για το τετράγωνο Ελευθερίου Βενιζέλου-Ομήρου-Ροδοκανάκη-Καναλά, κοντά στο λιμάνι της Χίου και το βυρσοδεψείο απέναντι από το Σκυλίτσειο Νοσοκομείο, στα Ταμπάκικα. Το επιχειρηματικό κέντρο της οικογένειας στο τετράγωνο Βενιζέλου-Ομήρου-Ροδοκανάκη-Καναλά, υποδέχονταν, συγκέντρωνε και διακινούσε συσκευασμένα χιώτικα αγροτικά προϊόντα που κατευθύνονταν στην εθνική και στη διεθνή αγορά. Ήταν κτισμένο πάνω στην ζώνη του λιμανιού που δημιουργήθηκε μετά την αναμόρφωση του λιμένος Χίου που παλιότερα έφτανε μέχρι την Βενιζέλου. Ανάμεσα στο 1906 και στο 1908 αποκτήθηκε η γη και την ίδια περίπου εποχή δημιουργήθηκε το αρχικό κέντρο.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶146
Ο Νικόλαος και Ιωάννης Δημητρίου Καρδασιλάρη αγόρασαν συνεταιρικώς μετά του αδελφού των, … Παντελή Δ. Καρδασιλάρη, το οικόπεδον της πολυκατοικίας παρά της Εταιρείας Λιμένος και Προκυμαιών Χίου δυνάμει του από της 1ης Μαΐου 1324 οθωμανικού έτους (1908) τίτλου ιδιοκτησίας του εν Χίω Οθωμανικού Αυτοκρατορικού Κτηματολογίου, εφ΄ου έκτισαν την πολυκατοικίαν δαπανήσαντες έκαστος ίσον ποσόν
Η σημερινή διαμόρφωση είναι αποτέλεσμα της διαίρεσης και διανομής της ιδιοκτησίας μεταξύ των κληρονόμων των τριών αδελφών. Τα πρώτα τρία τέταρτα του 20ου αιώνα το τετράγωνο αποτελεί μια πλήρη μονάδα υποδοχής, αποθήκευσης, μεταποίησης και συσκευασίας εσπεριδοειδών, ξηρών καρπών και μαστίχας που δρομολογούνταν για το εξωτερικό από το παρακείμενο λιμάνι της Χίου. Για κάποιες δεκαετίες το τετράγωνο βρίσκονταν πάνω στο λιμάνι.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶149
Η περίπτωση του Βυρσοδεψείου είναι λίγο πιο σύνθετη. Το συγκρότημα είναι δημιούργημα του Γεωργίου Ν. Διοματάρη, από το 1908, και συνίστατο κατά την αγορά του από τους αδελφούς Καρδασιλάρη, «εξ ενός Βυρσοδεψείου και ενός εργοστασίου και τριών όπισθεν τούτο παραπηγμάτων, κατεχόντων εν συνόλω έκτασιν οργυιών τριών» στα οποία συνοδεύονται από «τα μηχανήματα του εργοστασίου αποτελούμενα από μηχανήν, εν καζάνιον, δύο μύλους αλεστικούς, δύο κόπτας, μίαν αντλίαν, ένα κόπανον, ένα κύλινδρον, ένα μαγκανάκι μετά των εξαρτημάτων του» (ΓΑΚ Χίου, ΑΒΕ: 1022, αρ.6147). Σε κοντινή απόσταση υπάρχουν «δεκαέξι ασβεστερά» από το 1903, πράγμα που δείχνει ότι προϋπήρχε σχεδιασμός ή λειτουργία μιας λιγότερο σύγχρονης μονάδας ή πρόβλεψη να εξυπηρετήσουν τα ασβεστερά τα βυρσοδεψεία της περιοχής. Η αυγή της νέας εποχής με την ένταξη στο Ελληνικό κράτος βρίσκει τους τρεις αδελφούς Καρδασιλάρη με ένα σημαντικό χαρτοφυλάκειο, το οποίο περιλαμβάνει, το εμπορικό τμήμα και την μεταποίηση των αγροτικών προϊόντων και το βιομηχανικό τμήμα και την μεταποίηση των δερμάτων. Αυτό που μας ξέφευγε ως τώρα από την προσοχή μας είναι το βάρος της παρουσίας της μητέρας, Μαριγώς Καρδασιλάρη, για την ενότητα των τριών αδελφών. Ουσιαστικά, και παρά τον πρόωρο χαμό του Παντολέοντα, το ορόσημο στην εξέλιξη των επιχειρήσεων Καρδασιλάρη είναι ο θάνατος της μάνας, στο τέλος του 1921, ο οποίος πάντως σχεδόν συμπίπτει με πολύ πιο συγκλονιστικά γεγονότα στην εθνική αλλά και στην οικογενειακή ζωή.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶150
Στο πεδίο της εξέλιξης της οικογένειας έχουμε την ανάδειξη μιας νέας γενιάς. Ο Νικόλαος Καρδασιλάρης [pid:086] νυμφεύεται το 1892 τη Βιργινία Ξενάκη, μένοντας πιστός στην Καμπούσικη προέλευση της οικογένειας. Το ζεύγος αποκτά 4 κόρες και 3 γιους. Η μεγαλύτερη, Ελένη [pid:023], γενιέται το 1892 και παντρεύεται σε άγνωστο χρόνο τον Στέλιο Βούτα [pid:157], έμπορο ξηρών καρπών στην Κωνσταντινούπολη, προφανώς από την γνωστή αστική χιώτικη οικογένεια της Πόλης. Αποκτούν ένα αγόρι και ένα κορίτσι που δεν έχει εντοπιστεί η συνέχειά τους. Η δεύτερη, Μαρία [pid:021], γεννημένη το 1893 παντρεύεται τον Παντελή Αναστασάκη [pid:113] και περνά μεγάλο μέρος της ζωής της στην Αθήνα κοντά στα αδέλφια της. Παρότι γυναίκα συμμετέχει στις επιχειρήσεις της οικογένειας με κάποιο ποσοστό. Δεν αποκτά παιδιά.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶151
Η Ιουλία Καρδασιλάρη [pid:022], γεννημένη το 1902, παντρεύεται τον Ιωάννη Στρατηγό [pid:170] στην Αθήνα, όπου ζει και αποκτά απογόνους. Πεθαίνει στην Αθήνα το 1991. Η Δέσποινα [pid:024] γεννημένη το 1904 και παντρεύεται τον Μίνω Μενέλαο Κιτριλάκη [pid:058] επιχειρηματία, εκτός των άλλων στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας στην Χίο, και διευθυντικό στέλεχος της ΔΕΗ. Πεθαίνουν κι οι δυο στην Αττική άτεκνοι.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶152
Τα αγόρια της οικογένειας αποτελούν την πρώτη σημαντική ομάδα επιχειρηματιών σε εθνικό επίπεδο, που φέρουν την επωνυμία Καρδασιλάρη. Ο Δημήτριος Ν. Καρδασιλάρης [pid:010] γεννιέται το 1898 και πεθαίνει το 1957 στην Χίο, όπου δραστηριοποιείται ως έμπορος. Το πέρασμα του από την Αθήνα συνδέεται και με έναν ατυχή γάμο, το 1932, στην Κηφισιά, με την Μαρία Δημητρίου Γκιάλη [pid:053] που γεννήθηκε στην Σμύρνη (Ληξιαρχική Πράξις Γάμου, Δήμος Χίου, τ.1932/Α, αρ.111/10-8-1932). Πολύ σύντομα χωρίζει και νυμφεύεται σε δεύτερο γάμο την Χιώτισσα Γεωργία Κοκράνη [pid:050] με την οποία αποκτά δύο παιδιά, τον Νικόλαο [pid:012], η οικογένεια του οποίου βρίσκεται ακόμα στην βάση των Καρδασιλάρηδων στην Χίο και την Βιργινία [pid:015]. Ο δεύτερος γιος, Ματθαίος, φέρεται γεννημένος το 1900 παρότι ο ίδιος ανέφερε ως έτος γέννησης το 1898. Νυμφεύεται την Ελένη Κωστάλα, από το Βροντάδο της Χίου, και ζουν στην Αθήνα με τα δυο τους αγόρια, τον Ηλία και τον Νίκο, ο οποίος είναι και ο πρεσβύτερος Καρδασιλάρης που συναντήσαμε κατά την έρευνα μας.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶153
Ο βενιαμίν της οικογένειας, Κωνσταντίνος Ν. Καρδασιλάρης [pid:004], γεννιέται στην Χίο το 1906 και νυμφεύεται την Χιώτισα από τα Λιβάδια, Ζωή Παγιαύλα, το 1947, στην Αθήνα. Μεγάλο μέρος της ζωής του περνά, όπως και ο αδελφός του, Ματθαίος, στον Πειραιά και στην Αθήνα και τέλος στην Γλυφάδα, ακολουθώντας την εξέλιξη των επιχειρήσεων του αλλά και της κοινωνικής χωροταξίας του αστικού κόσμου στην Αττική. Αποκτά τρεις γιους, ακολουθώντας ένα μοτίβο που έχει διαμορφωθεί στην οικογένεια, τον Γιάννη, τον Νίκο και τον Γιώργο, από τους οποίους ζει ο τελευταίος. Ο Γιάννης αποκτά με την Λουκία Καρατζά, δύο αγόρια, τον Σταμάτη και τον Κωνσταντίνο, ο οποίος είναι και ο επισπεύδων της ιστορικής και γενεαλογικής έρευνας Οι τρεις αδελφοί είναι οι πιο γνωστοί στις μέρες μας επιχειρηματίες από την οικογένεια. Από τον κλάδο του Νικολάου ΧατζηΔημητρίου Καρδασιλάρη, ξεκινάνε οι τρεις μεγάλες διάδοχες εταιρείες με πανελλαδική και διεθνή εμβέλεια, οι Αδελφοί Καρδασιλάρη, η Κων. Καρδασιλάρης και Υιοί και τέλος η Cardico. Ο Κωνσταντίνος Καρδασιλάρης αποβιώνει το 1985 και η σύζυγος του Ζωή το 2005.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶154
Ο άλλος διάσημος και περίπου συνεπώνυμος εμπορικός κλάδος είναι οι απόγονοι του Παντολέοντος Καρδασιλάρη. Στον κόσμο των επιχειρήσεων και στα εικαστικά ίχνη της ιστορίας του Κάμπου μια ομάδα από αυτούς είναι γνωστοί με την επωνυμία «Υιοί Π. Καρδασιλάρη». Ας δούμε ποιοι είναι οι απόγονοι του Παντολέοντος Παντελή Καρδασιλάρη. Έχουμε κατά νου από την προηγούμενη αναφορά ότι ο Παντολέων είχε συζευχθεί δύο φορές, ως συνέπεια του θανάτου της πρώτης συζύγου του. Η δεύτερη σύζυγος, Ερνεστίνη Παϊδούση, μητέρα των Κωνσταντίνου, Μαρίας και Αριστείδη Παντολέοντος Καρδασιλάρη, ήρθε σε ευθεία και δικαστική σύγκρουση με τα παιδιά του συζύγου της από την Ευρυδίκη Ξανθάκη, Δημητρίου Π. Καρδασιλάρη και Ιωάννη Π. Καρδασιλάρη, εμπόρων, κατοίκων Χίου, και επιτρόπου των αδελφών του Πέτρου, Νικολάου, Παύλου και Αντωνίου (εφ. ΣΚΡΙΠ 5-8-1922) για την παρακράτηση κοσμημάτων της Ευρυδίκης αξίας πολλών χιλιάδων δραχμών.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶155
Έχει ενδιαφέρον η συγκρότηση της οικογένειας και των απογόνων του Παντολέοντα Καρδασιλάρη με πρώτους τους γιους από την Ευρυδίκη Ξανθάκη. Ο πρεσβύτερος, Δημήτριος Παντολέοντος Καρδασιλάρης [pid:025], γεννήθηκε το 1895 στην Χίο και αποβίωσε τον Νοέμβριο του 1934 στο Βουκουρέστι της Ρουμανίας, από όπου μεταφέρθηκε και τάφηκε στην Αθήνα.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶156
Ο δεύτερος γιος, ο Ιωάννης Παντελή Καρδασιλάρης [pid:029], γεννήθηκε στην Χίο το 1897 και πέθανε στην Αθήνα, στις 12-12-1983. Πιθανόν φοίτησε στο γερμανικό γυμνάσιο της Σμύρνης και γνώριζε γερμανικά, όπως και είχε ιδιαίτερες σχέσεις με τον γερμανόφωνο χώρο. Υπηρετεί την θητεία του στο Ναυτικό από όπου απολύεται στις 31-1-1918 ως ανίκανος […] (ΥΣΑ, 114 ΣΓ. Στρατολογικόν Μητρώον κλάσεως 1917 Νομού Χίου αρ. 4426). Κατά την Κατοχή, τον Οκτώβρη του 1941, νυμφεύεται την Βιεννέζα Εβραϊκής καταγωγής Άννα Βικτώρια Σέσλερ (Αρχείο Γραφείου Γάμων Ι.Μητροπόλεως Αθηνών, Αρ. Αδείας 4992/17-10-1941) και αποκτούν δύο αγόρια, τον Πέτρο και τον Παντελή. Είχε μια πολυκύμαντη ζωή. […]
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶157
Ο επόμενος γιος, Πέτρος [pid:030] γεννιέται το 1898 και πεθαίνει σε νεαρή ηλικία, το 1923. Η εγγραφή του στα στρατολογικά αρχεία (ΥΣΑ-114 ΣΓ. Στρατολογικόν Μητρώον κλάσεως 1918 Νομού Χίου, αρ. 3874) μας πληροφορεί για μια προβληματική κατάσταση υγείας, όπως και του αδελφού του Ιωάννη. Ο Πέτρος, όταν παρουσιάζεται στο Ναυτικό, το 1921, χαρακτηρίζεται ως «ανίκανος […]» γι αυτό και κρίνεται ακατάλληλος. Κατατάσσεται τελικά στο 7ο Σύνταγμα Πεζικού στην Καλαμάτα, όπου ασθενεί και σύντομα καταλήγει στο νοσοκομείο Ευαγγελισμός (Ληξιαρχική Πράξη Αποβιώσεως Πέτρου Π. Καρδασιλάρη, Δήμος Πειραιά, Ληξιαρχείο, αρ776/1923). Η εκφορά γίνεται στον Πειραιά (εφ. ΣΚΡΙΠ, 17-3-1923) και συμμετέχει και η γιαγιά του από μητέρα, Πηνελόπη Ξανθάκη και τα αδέλφια του αλλά δεν εμφανίζεται, τουλάχιστον στην αγγελία η μητριά του, Ερνεστίνη.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶158
Ο επόμενος γιος, Νικόλαος [pid:031], γεννιέται στην Χίο το 1899 στην Χίο. Περιέργως και αυτός απολύεται από το Ναυτικό ως ανίκανος, το 1920 […] (ΥΣΑ-114 ΣΓ. Στρατολογικόν Μητρώον κλάσεως 1919 Νομού Χίου, αρ. 2953). Νυμφεύεται το 1941 την Αρτέμιδα Κουντουρά, κόρη του ιατρού Κουντουρά, και ζεί έκτοτε στην Αθήνα […]
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶159
Ο κατά λίγο νεότερος αδελφός του, Παύλος [pid:034], είναι γεννημένος το 1901 στην Χίο. Για τον Παύλο δεν διαθέτουμε τον αποκαλυπτικό στρατιωτικό φάκελο, αλλά φαίνεται ότι είχε φοιτήσει επίσης στην γερμανική σχολή της Σμύρνης, (μάλλον στη σχολή Γιαννίκη) και από τα λιγοστά αρχεία από τις επιχειρήσεις που μπορούσαμε να εξετάσουμε στα Γενικά Αρχεία του Κράτους Χίου ήταν γνώστης της γερμανικής γλώσσας και παρακολουθούσε, όπως και ο Ιωάννης γερμανικά περιοδικά ειδικά έντυπα. […] παντρεμένος ήδη με την Ολυμπία Πατρώνα, κόρη αστικής οικογένειας της Χίου, […]. Τα παιδιά του που βρίσκονται εν ζωή διατηρούν σχέση με την Χίο και αποτελούν από τα λίγα μέλη μιας ολιγάριθμης ομάδας απογόνων της οικογένειας στην Χίο. Ο επόμενος αδελφός, Αντώνιος [pid:037] γεννιέται το 1904 στην Χίο και πεθαίνει επίσης στην Χίο νέος το 1937. Η ληξιαρχική πράξη θανάτου (Ληξιαρχική Πράξις Θανάτου Αντωνίου Π. Καρδασιλάρη, Χίος 2-4-1937, Δήμος Χίου, Ληξιαρχείο, αρ.160/Α/1937) […]
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶160
Από την Ερνεστίνα ο Παντολέων αποκτά τρία παιδιά, δύο αγόρια και ένα κορίτσι. Η Μαρία [pid:114], γεννημένη το 1909, παντρεύεται δύο φορές. Έχει περιορισμένη παρουσία στις συναλλαγές των αδελφών της. Ο Αριστείδης [pid:039], παντρεύεται μετά τον πόλεμο και αποκτά έναν μόνο γιο με τραγική κατάληξη μετά από περιπετειώδη ζωή με πολλά μελανά σημεία. Ο μεγάλος αδελφός του Αριστείδη, Κωνσταντίνος [pid:038], γεννιέται το 1906 στην Χίο αλλά καταλήγει το 1967 στην Βραζιλία, ως συνέπεια μιας ιστορίας που ταλαιπώρησε και τον ίδιο αλλά και τον συνονόματο εξάδερφο του που διασύρθηκε εξαιτίας της συνωνυμίας. […] Τελικά, ο Κωνσταντίνος θα μεταδημοτεύσει στο Αιγάλεω το 1936 και θα νυμφευθεί την μητέρα του παιδιού του, Μαρία, νομιμοποιώντας και την κόρη του Ερνεστίνα [pid:316]. Μητέρα και κόρες […] μεταναστεύουν στην Βραζιλία, όπου η Ερνεστίνα παντρεύεται έναν Χιώτη μετανάστη.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶161
Η ζωή των απογόνων του Παντολέοντος Καρδασιλάρη θυμίζει ελληνικές ταινίες και διατηρεί όλα τα στοιχεία κατεστραμμένων ζωών με ή χωρίς χρηματική άνεση. Αν εξαιρέσουμε την Μαρία τα ετεροθαλή αδέλφια δεν διατηρούν σχέσεις και, εκτός από τον Αριστείδη, ο οποίος έχει κάποια κολακευτικά σχόλια από τον Κ. Άμαντο, το αποτύπωμα τους στην κοινωνία δεν είναι ιδιαίτερα θετικό. Τα παιδιά του Παντολέοντα αναπτύσσουν λεντονη επιχειρηματική δραστηριότητα κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου, απόλυτα παράλληλη με τα εξαδέλφια τους και με την παρόμοια επωνυμία, Υιοί Π. Καρδασιλάρη, αντί του Αφοι Καρδασιλάρη των παιδιών του Νικολάου.
03 / 06Το σπίτι μαςΤο οικογενειακό σπίτι μέσα από τις αυθεντικές φωτογραφίες του.Άνοιξε την ενότηταΚλείσιμο
Το σπίτι μας
Το σπίτι κρατά τη μνήμη.
ΧΩΡΙΣ ΑΣΦΑΛΗ ΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΗ
Οι μνήμες που δεν έχουν ακόμη ημερομηνία.
Η εξωτερική σκάλαΟπτική επισήμανση
Οικία Καρδασιλάρη, όψη από το δρόμοΠρωτότυπη φωτογραφία, όπως δημοσιεύθηκε στην Απλωταριά, χωρίς επεξεργασία.Άρθρο του Βασίλη Αγιαννίδη · Απλωταριά · 20 Νοεμβρίου 2014
ΤΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΣΠΙΤΙ
Ένα σπίτι. Το δικό μας.
Το σπίτι της οικογένειάς μας στον Κάμπο της Χίου. Στην όψη από τον δρόμο βλέπουμε τη σκάλα, τα ανοίγματα και τους τοίχους όπως καταγράφηκαν στη φωτογραφία. Εδώ κοιτάζουμε έναν πραγματικό τόπο της οικογενειακής μνήμης.
Από τις πηγές: Οικογενειακή μαρτυρία · φωτογραφία: Απλωταριά
Η γραμμή του ορόφουΟπτική επισήμανση
Οικία Καρδασιλάρη, όψη από το πρώην περιβόλιΠρωτότυπη φωτογραφία, όπως δημοσιεύθηκε στην Απλωταριά, χωρίς επεξεργασία.Άρθρο του Βασίλη Αγιαννίδη · Απλωταριά · 20 Νοεμβρίου 2014
ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΗ ΠΛΕΥΡΑ
Η ίδια μνήμη, μια άλλη όψη.
Από την πλευρά του πρώην περιβολιού, η φωτογραφία δείχνει άλλη όψη του σπιτιού. Τα παράθυρα, οι πόρτες και η σκάλα μάς βοηθούν να το παρατηρήσουμε ξανά. Κάθε πλευρά του κρατά διαφορετικά ίχνη.
Από τις πηγές: Φωτογραφική καταγραφή του οικογενειακού σπιτιού · Απλωταριά
Οι καμάρες και ο κίοναςΟπτική επισήμανση
Οικία Καρδασιλάρη, τα σταυροθόλια του ισογείουΠρωτότυπη φωτογραφία, όπως δημοσιεύθηκε στην Απλωταριά, χωρίς επεξεργασία.Άρθρο του Βασίλη Αγιαννίδη · Απλωταριά · 20 Νοεμβρίου 2014
ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ
Κάτω από τις καμάρες.
Στο ισόγειο, οι καμάρες συναντιούνται επάνω στους κίονες. Η φωτογραφία διασώζει τη μορφή τους και τα σημάδια στους τοίχους. Στεκόμαστε για λίγο εδώ, σε έναν χώρο που ανήκει στην ιστορία του σπιτιού μας.
Από τις πηγές: Εσωτερική φωτογραφία του οικογενειακού σπιτιού · Απλωταριά
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ
Το κτήμα του άρθρου Πασπάτη.
Το κτήμα Πασπάτη πέρασε στην οικογένειά μας· έτσι το γνωρίζει η οικογένεια. Η μελέτη καταγράφει ότι το 1860 ο Δημήτριος Ιακώβου αγόρασε κτήμα των αδελφών Πασπάτη στη Σεριώτισσα. Οι φωτογραφίες του άρθρου έχουν τη δική τους προέλευση· δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί αν δείχνουν εκείνο το κτήμα ή το σπίτι των προηγούμενων φωτογραφιών.
Οι δύο καμάρεςΟπτική επισήμανση
Κτήμα του άρθρου Πασπάτη · όψη από τον δρόμοΠρωτότυπη φωτογραφία, όπως δημοσιεύθηκε στην Απλωταριά, χωρίς επεξεργασία.Άρθρο του Βασίλη Αγιαννίδη · Απλωταριά · 2 Ιουλίου 2015
ΤΟ ΚΤΗΜΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ ΠΑΣΠΑΤΗ
Μια αγορά του 1860, μια φωτογραφία του άρθρου.
Πίσω από την πύλη, δύο καμάρες ανοίγουν προς τον δρόμο. Το κτήμα Πασπάτη πέρασε στην οικογένειά μας· έτσι το γνωρίζει η οικογένεια. Η μελέτη του Μιχάλη Βαρλά τεκμηριώνει αγορά κτήματος των αδελφών Αλεξάνδρου και Παύλου Πασπάτη στη Σεριώτισσα του Κάμπου από τον Δημήτριο Ιακώβου Καρδασιλάρη το 1860, αντί 70.000 γροσίων. Οι πωλητές κατοικούσαν στην Κωνσταντινούπολη και εκπροσωπήθηκαν από τον Λουκά Κ. Ζιφό. Η ιδιοκτησία περιλάμβανε ήδη ημίφθαρτο σπίτι, περιβόλι, χωράφια και εγκαταστάσεις νερού. Η σύνδεση της συγκεκριμένης πράξης με το κτίριο των φωτογραφιών δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί. Οι φωτογραφίες του παρουσιάζονται εδώ χωριστά από τις προηγούμενες όψεις του οικογενειακού σπιτιού.
Από τις πηγές: Μιχάλης Βαρλάς · Οικογενειακή Έκθεση ¶122–123 · ΓΑΚ Χίου, ΑΒΕ 0971, αρ. 724 · φωτογραφίες: Απλωταριά
Η στοάΟπτική επισήμανση
Κτήμα του άρθρου Πασπάτη · όψη από τον κήποΠρωτότυπη φωτογραφία, όπως δημοσιεύθηκε στην Απλωταριά, χωρίς επεξεργασία.Άρθρο του Βασίλη Αγιαννίδη · Απλωταριά · 2 Ιουλίου 2015
ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ
Μια αυλή, μια άλλη ματιά.
Από τον κήπο, οι καμάρες και η σκάλα φαίνονται από άλλη γωνία. Το κόκκινο της πέτρας, η βλάστηση και τα ανοίγματα δίνουν στον χώρο τη δική του μορφή. Η φωτογραφία μάς αφήνει να σταθούμε λίγο πιο κοντά.
Από τις πηγές: Απλωταριά · η ταύτιση με το κτήμα της μελέτης δεν έχει επιβεβαιωθεί
Η διαδρομή της σκάλαςΟπτική επισήμανση
Κτήμα του άρθρου Πασπάτη · παλιά όψη με τη σκάλαΠρωτότυπη φωτογραφία, όπως δημοσιεύθηκε στην Απλωταριά, χωρίς επεξεργασία.Παλιά φωτογραφία: αρχείο Κέντρου Χιακών Μελετών «Πελινναίο», όπως δημοσιεύθηκε στην Απλωταριά.Άρθρο του Βασίλη Αγιαννίδη · Απλωταριά · 2 Ιουλίου 2015
ΜΙΑ ΠΑΛΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ
Τα σκαλιά που έμειναν στην εικόνα.
Η παλιά λήψη κρατά τη σκάλα, τη στοά και τα ξύλινα παντζούρια. Δες τις λεπτομέρειες που διακρίνονται στο φως και στη σκιά. Η χρονολογία της φωτογραφίας δεν αναφέρεται στο υλικό που έχουμε.
Από τις πηγές: Απλωταριά · η ταύτιση με το κτήμα της μελέτης δεν έχει επιβεβαιωθεί
Το περίγραμμα της στοάςΟπτική επισήμανση
Κτήμα του άρθρου Πασπάτη · παλιά φωτογραφία της στοάςΠρωτότυπη φωτογραφία, όπως δημοσιεύθηκε στην Απλωταριά, χωρίς επεξεργασία.Παλιά φωτογραφία: αρχείο Κέντρου Χιακών Μελετών «Πελινναίο», όπως δημοσιεύθηκε στην Απλωταριά.Άρθρο του Βασίλη Αγιαννίδη · Απλωταριά · 2 Ιουλίου 2015
ΠΡΟΣΩΠΑ ΣΕ ΜΙΑ ΠΑΛΙΑ ΣΤΟΑ
Μια στιγμή που διασώθηκε.
Στην παλιά φωτογραφία διακρίνονται άνθρωποι στη στοά. Δεν γνωρίζουμε τα ονόματά τους ούτε πότε έγινε η λήψη. Κρατάμε τη στιγμή όπως έφτασε σε εμάς, μαζί με την προέλευσή της.
Από τις πηγές: Απλωταριά · η ταύτιση με το κτήμα της μελέτης δεν έχει επιβεβαιωθεί
Οι φωτογραφίες και η προέλευσή τους
Τρεις όψεις του σπιτιού, όπως δημοσιεύθηκαν στην Απλωταριά. Η οικογένεια αναγνωρίζει το κτίριο ως το σπίτι της. Η μελέτη του Μιχάλη Βαρλά παραμένει η βάση της ιστορικής αφήγησης.
Άρθρο πηγής: Βασίλης Αγιαννίδης · Απλωταριά · 20 Νοεμβρίου 2014.
04 / 06Δουλειά & εμπόριοΕργαστήρια, λιμάνια και διαδρομές που άνοιξαν νέους ορίζοντες.Άνοιξε την ενότηταΚλείσιμο
Δουλειά & εμπόριο
Από τη γη, πέρα από το νησί.
Από τα παλαιότερα στα νεότερα. Όταν μια ιστορία καλύπτει πολλά χρόνια, ακολουθούμε την αρχή της περιόδου της.
Η ενότητα διαβάζεται σε μικρά κεφάλαια. Διάβασε το πρώτο και συνέχισε στο επόμενο, εδώ στην ίδια σελίδα.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 01 · 1859Ο Νίκος και τα αδέλφια του.Περίπου 1 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
Ο Νικόλαος (Νίκος) Δ. Καρδασιλάρης, προπάππους του Κωνσταντίνου · πορτρέτο από τη συλλογή του Κωνσταντίνου Καρδασιλάρη.
Εμπόριο
Μαστίχα
Η μαστίχα της Χίου είναι μέρος της δουλειάς τους.
Εξαγωγή
Πορτοκάλια και μανταρίνια
Τα εσπεριδοειδή φεύγουν από το νησί για εξαγωγή.
Εξαγωγή
Αμύγδαλα με μαλακό κέλυφος
Τα αμύγδαλα με μαλακό κέλυφος ταξιδεύουν κι αυτά.
1859–1935 · η ζωή του Νίκου
Ο Νίκος και τα αδέλφια του.
Τρία αδέλφια στη Χίο, και μια δουλειά που η οικογένεια κράτησε για γενιές.
Ο Νίκος είναι ο πατέρας του Κωνσταντίνου Ν. Καρδασιλάρη. Από τον δικό του κλάδο, κατά τον Βαρλά, προέρχονται αργότερα η «Κων. Καρδασιλάρης και Υιοί» και η Cardico.
Αυτός είναι ο Νίκος, ο Νικόλαος Δ. Καρδασιλάρης, προπάππους του Κωνσταντίνου Καρδασιλάρη που δημιούργησε αυτό το αρχείο. Ο Νίκος ξεκινά στη Χίο, μαζί με τα αδέλφια του, τους Αδελφούς Καρδασιλάρη. Ασχολούνται με τη μαστίχα και εξάγουν πορτοκάλια, μανταρίνια και αμύγδαλα με μαλακό κέλυφος.
Οικογενειακή αφήγηση του Κωνσταντίνου Καρδασιλάρη · πορτρέτο από τη συλλογή του
Τέλος κεφαλαίου 1 / 20
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 02 · 1862Ένα έτος μνήμης, όχι μια βέβαιη αρχή.Περίπου 2 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
Παλαιότερα ίχνη1862 · οικογενειακή παράδοσηΊχνη από τις καταγραφές · οι επιφυλάξεις παραμένουν στην αφήγηση.
1862
Ένα έτος μνήμης, όχι μια βέβαιη αρχή.
Η παλαιότερη χρονολογημένη γραπτή μαρτυρία για το 1862 είναι ένα πιστοποιητικό του 1945, ογδόντα τρία χρόνια μετά.
Κι όμως η χρονιά επιστρέφει: στην ετικέτα «Maison fondée en 1862», σε έντυπο της Cardico, στο αφιέρωμα του «Βήματος» που μετρά «141 χρόνια». Είναι και η χρονιά που γεννιέται ο Παντολέων. Μνήμη, όχι ιδρυτική πράξη.
Το 1862 διατηρείται στην οικογενειακή παράδοση ως έτος του εμπορικού οίκου. Η έρευνα επισημαίνει, όμως, παλαιότερη δραστηριότητα και δεν μπορεί να ορίσει με ακρίβεια την αρχή της. Το οικογενειακό νήμα δεν χωρά πάντοτε σε μια ημερομηνία.
Από τις πηγές: ¶164 · ¶165
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Τι σημαίνει το 1862 στην οικογενειακή μνήμη;
1862
Οικογενειακή μνήμηΑρχή του εμπορικού οίκουΠαραδοσιακή χρονολογία
Ιστορική βεβαιότηταΗ ακριβής αρχή παραμένει ανοιχτήΠαλαιότερη γη και εμπορική παραγωγή
Η χρονιά της οικογενειακής μνήμης δεν παρουσιάζεται ως αποδεδειγμένη ημερομηνία πρώτης εμπορικής πράξης.
01
Πριν από την εταιρεία
Η αρχή του εμπορίου δεν έχει εξακριβωθεί. Η μελέτη τη συνδέει με παλαιότερη γαιοκτησία και παραγωγή για την αγορά, ενδεχομένως πριν από το 1822.
02
1862 · παράδοση και ερώτημα
Η οικογένεια διατηρεί το 1862 ως χρονιά ίδρυσης του εμπορικού οίκου. Συμπίπτει με τη γέννηση του Παντολέοντα και με τον γάμο του Ιωάννη Ιακώβου με τη Μαρία Γλύκη. Η πιθανή σύνδεση αυτών των γεγονότων με επιχειρηματική αυτονόμηση παραμένει υπόθεση. Η παλαιότερη γραπτή βεβαίωση του έτους είναι πιστοποιητικό του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Χίου, της 15ης Φεβρουαρίου 1945: ο οίκος Υιών Π. Καρδασιλάρη «αποτελεί συνέχειαν του εν έτει 1862 ιδρυθέντος Οίκου Αδελφών Καρδασιλάρη». Νέο πιστοποιητικό του ίδιου Επιμελητηρίου, στις 30 Δεκεμβρίου 1947, γράφει ότι ο οίκος «διεξήγεν από του έτους 1862 ευρύτατον εξαγωγικόν εμπόριον». Το έτος επανέρχεται στο υπόμνημα του Ιωάννη Π., όπως το μεταφέρει η μελέτη· στην ετικέτα «Maison fondée en 1862»· σε ένα έμβλημα με «1862 · ΦΕΒΡ. 21 · ΔΗΜ. ΚΑΡΔ.» στο φόντο εντύπου της Cardico· και στο αφιέρωμα του «Βήματος» του 2003. Τα πιστοποιητικά εκδόθηκαν με αίτηση της εταιρείας, πάνω από ογδόντα χρόνια αργότερα· κανένα από αυτά τα κείμενα δεν είναι πράξη ίδρυσης ή έγγραφο γραμμένο το 1862.
Περισσότερα ίχνη στην ίδια μελέτη
Γιατί η αρχή παραμένει ανοιχτή
Ο Βαρλάς συνδέει τη δυσκολία χρονολόγησης της αρχής με την καταστροφή των παλαιών αρχείων της Χώρας και του Κάμπου. Στις πηγές που εξέτασε δεν βρήκε άλλη επαγγελματική ιδιότητα που να αποκλείει την εμπορική δραστηριότητα, πέρα από τη γαιοκτησία που τη στήριζε. Αντλεί το 1862 από έγγραφο του Ιωάννη Π. και την οικογενειακή αντίληψη· το έτος δεν βεβαιώνει την πρώτη εμπορική πράξη της οικογένειας.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι εκτιμήσεις, τα κενά και οι υποθέσεις διατηρούνται ως τέτοια.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶164 · ¶165
Τέλος κεφαλαίου 2 / 20
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 03 · 1891Μαστίχα και σφουγγάρια στην Πόλη.Περίπου 1 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
Σύγχρονη δημιουργημένη εικόνα για το εμπορικό περιβάλλον της Πόλης· όχι ιστορική φωτογραφία ούτε το τεκμηριωμένο κατάστημα του 1891.
Οδός Μαχμούτ Πασά 37 · Σταμπούλ
Σφουγγάρια και μαστίχα
* μέλος Επιμελητηρίου Κωνσταντινουπόλεως
Ταυτότητα μη τεκμηριωμένη
Σχηματική απόδοση των καταχωρίσεων του οδηγού· όχι χάρτης ή απεικόνιση καταστήματος.
1891 · Annuaire oriental
Μαστίχα και σφουγγάρια στην Πόλη.
Ο Annuaire oriental του 1891 καταγράφει στην Πόλη, στο Σταμπούλ, έναν έμπορο σφουγγαριών και μαστίχας στην οδό Μαχμούτ Πασά αρ. 37, στον δρόμο που οδηγεί στην κύρια πύλη του Μεγάλου Παζαριού. Το όνομα τυπώνεται με τρεις μορφές: «Kardachlari (Nic.)», «Kardachi (Nicoli)» και, στους εμπόρους μαστίχας, «Kardachlari (N.)». Σε άλλη σελίδα, ένας «Cardachilari (Nic. D.)» στην ίδια οδό έχει αστερίσκο, που κατά το υπόμνημα σημαίνει μέλος του Εμπορικού Επιμελητηρίου Κωνσταντινουπόλεως. Ποιος ήταν δεν τεκμηριώνεται: δεν τον ταυτίζουμε με τον Νικόλαο Δ. ή με άλλο πρόσωπο του δέντρου μόνο από το όνομα. Στον κατάλογο εμπόρων της Χίου του ίδιου τόμου δεν υπάρχει Καρδασιλάρης. Ο ίδιος ο οδηγός προειδοποιεί, πάνω από τις διευθύνσεις του Σταμπούλ, ότι ορισμένοι έμποροι ίσως δεν έδωσαν το πραγματικό τους όνομα· άλλος ένας λόγος να μείνει ανοιχτή η ταύτιση.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 04 · 1900–1911Ένα χαρτί που άξιζε να κρατηθεί.Περίπου 10 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
Αυθεντική φωτογραφία · P.C.F.
Ταμπάκικα → συλλογές
Η καταγραφή αναφέρει συλλέκτες που διέσωσαν αρχειακό υλικό από τη βιομηχανία δερμάτων στα Ταμπάκικα της Χίου. Εμπορικά σήματα υπάρχουν και στο Μουσείο Citrus.
Στα χέρια της οικογένειας
Ως κάτοχοι σημάτων αναφέρονται ο Δημήτρης Καρδασιλάρης, ο Νικόλαος Καρδασιλάρης και η Βιργινία Μισαηλίδου. Η καταγραφή δεν αποδίδει κάθε ετικέτα σε συγκεκριμένο κάτοχο.
Ένα τιμολόγιο της Cardico
Αναφέρεται επίσης ότι σώζεται ένα τιμολόγιο της Cardico. Η καταγραφή δεν δίνει εδώ ημερομηνία, ποσό ή στοιχεία της συναλλαγής. Η όψη που παραδόθηκε είναι ασυμπλήρωτο έντυπο της Cardico.
Cardassilari Frères Chio
Tiger Brand fresh Figs P. Cardassilari Fils
P.C.F. P. Cardassilari Fils
Υιοί Π. Καρδασιλάρη Αθήναι (Ελλάς)
Οι επωνυμίες όπως καταγράφονται στην παράδοση · η ακριβής χρονολογία κάθε αντικειμένου παραμένει ανοιχτή.
Τρία ακόμη αντικείμενα της παράδοσης
Πορτοκάλια και λεμόνια πάνω στο χαρτί
Στο αχρονολόγητο περιτύλιγμα TIGER BRAND τυπώνονται «PRODUCT OF GREECE», «ORANGES» και «LEMONS», μαζί με το τρίγωνο P.C.F. και την επωνυμία «P. CARDASSILARI FILS» με τόπο την Αθήνα. Τα μικρά μοτίβα εσπεριδοειδών επαναλαμβάνονται γύρω από την τίγρη και το δέντρο. Η τυπωμένη ένδειξη δεν πιστοποιεί συγκεκριμένο φορτίο, χώρα προορισμού ή ακριβή ημερομηνία.
Ένα έντυπο της Cardico και ένα συγκεκριμένο προϊόν
Το παραδομένο έντυπο της Cardico φέρει την επωνυμία «ΚΩΝ. ΚΑΡΔΑΣΙΛΑΡΗΣ & ΥΙΟΙ Α.Ε.Β.Ε.» και την περιγραφή «Βιομηχανία ξηρών καρπών». Στο κάτω μέρος κατονομάζει προϊόν με τις λέξεις «ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΦΥΣΤΙΚΙΑ». Το ίδιο φύλλο δηλώνεται ως μηχανογραφικό έντυπο πολλαπλών χρήσεων και τα πεδία πελάτη, ημερομηνίας, ειδών, ποσοτήτων και ποσών είναι κενά. Στο ανοιχτόχρωμο φόντο του εντύπου τυπώνεται ένα έμβλημα: σταυρός με φτερωτή κεφαλή από πάνω και, σε μικρά πλαίσια, «18» «62», «ΦΕ» «ΒΡ» «21», «ΔΗΜ» «ΚΑΡΔ». Οι συντομογραφίες ταιριάζουν με «21 Φεβρουαρίου 1862» και «Δημ. Καρδ.», αλλά το έντυπο δεν λέει τι αντικείμενο αναπαράγει, πού βρίσκεται ή ποιον Δημήτριο εννοεί, και δεν το παρουσιάζει ως έτος ίδρυσης. Διαβάζουμε ένα συγκεκριμένο ίχνος της εμπορικής παρουσίασης, χωρίς να το θεωρούμε απόδειξη ολοκληρωμένης πώλησης.
Καρποί και μια υπόσχεση ποιότητας
Στην παραδομένη πλαισιωμένη ετικέτα, μια γυναικεία μορφή κρατά καρπό δίπλα σε ένα κλαδί με φύλλα και καρπούς. Τυπώνονται «CARDASSILARI FRÈRES», «CHIO», «Exportateurs de divers fruits» και «SUPERIEUR» — η παρουσίαση του οίκου ως εξαγωγέα διαφόρων καρπών μαζί με έναν διαφημιστικό χαρακτηρισμό ποιότητας. Η κορδέλα αναφέρει ίδρυση το 1862. Αυτό είναι όσα δηλώνει η ετικέτα, όχι ανεξάρτητη πιστοποίηση ποιότητας, χρονολογία του αντικειμένου ή απόδειξη συγκεκριμένης εξαγωγής. Η εικονιζόμενη μορφή δεν ταυτίζεται με μέλος της οικογένειας.
Αχρονολόγητο εμπορικό αντικείμενο· η επιγραφή δεν τεκμηριώνει συναλλαγή. Το έντυπο είναι ασυμπλήρωτο· η ακριβής ημερομηνία και το πλήρες προϊόν δεν αποκαθίστανται από εικασία.
20ός αιώνας
Ένα χαρτί που άξιζε να κρατηθεί.
Ετικέτες, χαρτιά περιτυλίγματος και διαφημιστικά κρατούν το οικογενειακό όνομα σε πολλές μορφές: Cardassilari Frères, Tiger Brand, P.C.F. και Υιοί Π. Καρδασιλάρη. Η καταγραφή της παράδοσης τοποθετεί κυρίως τα σήματα των Αδελφών στο πρώτο τέταρτο του 20ού αιώνα και τις επωνυμίες Tiger και P.C.F. μετά το 1935. Αντικείμενα διασώζονται σε οικογενειακά χέρια, συλλογές και στο Μουσείο Citrus. Εδώ βλέπουμε την αυθεντική φωτογραφία του πλαισιωμένου P.C.F.· η ακριβής χρονολογία αυτού του αντικειμένου δεν έχει προσδιοριστεί.
Ο συντάκτης σημειώνει δυσκολία συνεργασίας με τα μέλη της οικογένειας που κατείχαν υλικό και ξεχωρίζει τον καπετάνιο Δημήτρη Καρδασιλάρη ως εξαίρεση. Πρόκειται για παρατήρηση της συγκεκριμένης έρευνας, όχι για δική μας αξιολόγηση των προσώπων.
Παράδοση 2026 · εμπορικά σήματα και φωτογραφία οικογενειακού αρχείου
Ένα τετράγωνο δίπλα στη θάλασσα.
01Παραλαβή02Αποθήκευση03Συσκευασία04Λιμάνι
1906 → 1908
Ένα τετράγωνο δίπλα στη θάλασσα.
Το 1937 μια ληξιαρχική πράξη γράφει ως τόπο απλώς: «στο τετράγωνο Καρδασιλάρη, παράλληλος της Προκυμαίας».
Το όνομα της οικογένειας είχε γίνει διεύθυνση. Οι δρόμοι γύρω από το τετράγωνο, Ροδοκανάκη, Ομήρου, Βενιζέλου, ξαναγράφονται σε εταιρικά χαρτιά ως το 1959, χωρίς να ταυτίζονται με βεβαιότητα με το ίδιο κτίριο.
Νικόλαος, Παντολέων και Ιωάννης δημιουργούν ένα κοινό εμπορικό κέντρο κοντά στο λιμάνι της Χίου. Εκεί συγκεντρώνονται, αποθηκεύονται και συσκευάζονται προϊόντα πριν ταξιδέψουν. Οι πράξεις συνδέουν την απόκτηση της γης με το διάστημα 1906–1908.
Η σχηματική σύνθεση δείχνει λειτουργίες, όχι αρχιτεκτονική ανακατασκευή.
01
1906 → 1908
Οικοδομικό τετράγωνο στις Βενιζέλου, Ομήρου, Ροδοκανάκη και Καναλά γίνεται βάση της οικογένειας. Η γη σχετίζεται με την επέκταση του λιμανιού.
02
Τρεις ίσες συμμετοχές
Τίτλος της 1ης Μαΐου 1324 οθωμανικού έτους (1908), αφορά την εταιρεία Λιμένος και Προκυμαίας. Τα τρία αδέλφια μοιράζονται αγορά και δαπάνες κατασκευής.
03
Παραλαβή → συσκευασία → εξαγωγή
Για τα πρώτα τρία τέταρτα του 20ού αιώνα, το τετράγωνο παραλαμβάνει, αποθηκεύει, μεταποιεί και συσκευάζει εσπεριδοειδή, ξηρούς καρπούς και μαστίχα για το εξωτερικό. Η μελέτη θυμίζει ότι για κάποιες δεκαετίες βρισκόταν πάνω στο λιμάνι, το οποίο παλιότερα έφτανε έως τη Βενιζέλου. Η σημερινή του διαμόρφωση συνδέεται με τις διανομές μεταξύ των κληρονόμων.
Περισσότερα ίχνη στην ίδια μελέτη
Το κέντρο και το κύρος
Ο Βαρλάς ξεχωρίζει το οικοδομικό τετράγωνο και το βυρσοδεψείο ως εμβληματικές προσκτήσεις που πρόσθεσαν παραγωγική αξία και κύρος. Στο κέντρο κοντά στο λιμάνι συγκεντρώνονταν και διακινούνταν συσκευασμένα χιώτικα αγροτικά προϊόντα για την ελληνική και τη διεθνή αγορά. Τοποθετεί την αρχική δημιουργία του κέντρου περίπου στην περίοδο απόκτησης της γης, 1906–1908, χωρίς να δίνει μία ακριβή ημερομηνία οικοδόμησης.
Η διατύπωση του τίτλου
Η μελέτη παραθέτει τίτλο της «1ης Μαΐου 1324 οθωμανικού έτους (1908)» του Οθωμανικού Αυτοκρατορικού Κτηματολογίου Χίου για την αγορά από την Εταιρεία Λιμένος και Προκυμαίων. Αναφέρει ότι Νικόλαος, Ιωάννης και Παντελής δαπάνησαν ίσο ποσό ο καθένας για την κατασκευή. Κρατάμε τη χρονολόγηση όπως την αποδίδει η μελέτη, χωρίς ανεξάρτητη ημερολογιακή μετατροπή.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι εκτιμήσεις, τα κενά και οι υποθέσεις διατηρούνται ως τέτοια.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶145 · ¶146 · ¶147 · ¶148
Προϊόντα και άνθρωποι ταξιδεύουν.
01Χίος02Εισαγωγές03Εξαγωγές
1908
Προϊόντα και άνθρωποι ταξιδεύουν.
Το 1908 οι Αδελφοί είναι ταξιδιωτικοί πράκτορες βουλγαρικής ατμοπλοϊκής εταιρείας· το 1929 ένα τηλεγράφημα των Υιών Π. προς τη NAVIBULGARE γράφει μόνο «BULGARIA VENDREDI APRESMIDI».
Η ίδια κατεύθυνση φαίνεται σε μια ετικέτα Cardassilari Frères με κυριλλικά γράμματα δίπλα στα γαλλικά. Αν οι αγορές του σλαβικού κόσμου ήταν σταθερός δρόμος της οικογένειας μένει υπόθεση του Βαρλά.
Ο εμπορικός οδηγός καταγράφει τους Αδελφούς Καρδασιλάρη ως εισαγωγείς, εξαγωγείς και ταξιδιωτικούς πράκτορες. Αναφέρει και βυρσοδεψική δραστηριότητα πριν από την αγορά του συγκροτήματος του 1911. Η έρευνα αφήνει ανοιχτό αν αυτή γινόταν μέσω συνεργασίας ή μίσθωσης.
Από τις πηγές: ¶166
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Το όνομα ταξιδεύει. Η ερμηνεία μένει ανοιχτή.
Μια πιθανή διαδρομή πίσω από τον όρο négociants.
01ΚαλλιεργητέςΤα προϊόντα της γης
02Cardassilari FrèresΑγορά · εμπορία
03ΑγορέςΔιάθεση με δικό τους σήμα
Μια πιθανή ανάγνωση του όρου négociants από τον Βαρλά· όχι τεκμηριωμένη διαδρομή συγκεκριμένου φορτίου. Ο οδηγός καταγράφει επίσης εισαγωγές, εξαγωγές και ταξιδιωτική πρακτόρευση.
Μία ετικέτα, δύο αλφάβητα
AΛατινικό αλφάβητο
Γαλλική επωνυμία και διατύπωση
БΚυριλλικό αλφάβητο
Γραφή στις δύο πλευρές της ετικέτας
Σχηματική απόδοση των δύο αλφαβήτων. Η ετικέτα είναι αχρονολόγητη· η γραφή δεν βεβαιώνει συγκεκριμένο προορισμό ή αποστολή.
01
Ο οδηγός του 1908
Ο οδηγός, που εκδόθηκε το 1907 στην Κωνσταντινούπολη, τους καταγράφει ως εισαγωγείς, εξαγωγείς και ταξιδιωτικούς πράκτορες βουλγαρικής ατμοπλοϊκής εταιρείας.
02
Cardassilari Frères
Ο Βαρλάς διαβάζει τον όρο négociants ως πιθανή ένδειξη ότι αγόραζαν από παραγωγούς και εμπορεύονταν τα προϊόντα με τη δική τους επωνυμία, Cardassilari Frères. Η σύνδεση της ετικέτας με τον έφιππο ουσάρο με σλαβικές αγορές παραμένει επίσης υπόθεση.
03
Πριν από την αγορά του 1911
Ο οδηγός του 1908 αναφέρει ήδη βυρσοδεψεία με την ίδια επωνυμία, πριν από την αγορά του συγκροτήματος Διοματάρη. Ο Βαρλάς προτείνει ως πιθανές εξηγήσεις συνεργασία με άλλους ή μίσθωση χώρων πριν από την επένδυση σε ιδιόκτητη επαγγελματική στέγη. Η μορφή αυτής της πρώτης λειτουργίας δεν έχει επιβεβαιωθεί. Βυρσοδεψία σημαίνει εδώ την επεξεργασία των δερμάτων μετά την εκδορά.
Περισσότερα ίχνη στην ίδια μελέτη
Οι όροι και οι πιθανές συνδέσεις
Ο Βαρλάς εξηγεί τον όρο négociants με αναλογία προς το εμπόριο κρασιού, όπου κάποιος αγοράζει από παραγωγούς και πουλά με τη δική του επωνυμία. Συνδέει ως πιθανότητα τον έφιππο ουσάρο και τον σλαβικό κόσμο με τις συνεργασίες στις ακτοπλοϊκές γραμμές. Διακρίνει τη βυρσοδεψία, την επεξεργασία μετά την εκδορά, από την περαιτέρω χρήση του δέρματος και την περιγράφει ως αναπτυσσόμενη βιοτεχνία στο ανατολικό Αιγαίο και στη Χίο.
Μία ετικέτα, δύο αλφάβητα
Στην παραδομένη αχρονολόγητη ετικέτα με τον έφιππο τυπώνονται «CARDASSILARI FRÈRES», «CHIO» και «EXPORTATION DE DIVERS FRUITS» — εξαγωγή διαφόρων καρπών. Στις δύο πλευρές υπάρχει κυριλλική γραφή, μαζί με τη γαλλική επωνυμία και διατύπωση. Το λατινικό και το κυριλλικό αλφάβητο συνυπάρχουν στο ίδιο εμπορικό έντυπο. Αυτή η ορατή λεπτομέρεια δεν πιστοποιεί συγκεκριμένη χώρα προορισμού, αποστολή ή χρονολογία· η σύνδεση με σλαβικές αγορές παραμένει η υπόθεση της μελέτης.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι εκτιμήσεις, τα κενά και οι υποθέσεις διατηρούνται ως τέτοια.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶166 · Παραδομένη αχρονολόγητη ετικέτα Cardassilari Frères · επιλεγμένες τυπωμένες λέξεις
Ταμπάκικα / Καλουτά
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1911
Το νερό γίνεται μέρος της δουλειάς.
Τρία αδέλφια αγοράζουν μαζί ένα βυρσοδεψείο: 1.100 λίρες τα κτίρια, 500 ο εξοπλισμός, 100 ένα οικόπεδο με δεκαέξι ασβεστόλακκους, με τη θάλασσα από πίσω.
Δεκαεννέα χρόνια αργότερα, όταν μοιράζεται το κτίριο του λιμανιού, το βυρσοδεψείο και η αποθήκη δίπλα του μένουν έξω: οι τρεις πλευρές συμφωνούν να τα βγάλουν σε δημοπρασία μόνο μεταξύ τους.
Η αγορά του βυρσοδεψείου Διοματάρη φέρνει μηχανήματα, αντλία, μύλους, καζάνι και χώρους επεξεργασίας δέρματος. Το εργαστήριο ανήκει στον κόσμο της οικογενειακής παραγωγής, δίπλα στα προϊόντα της γης. Η εικόνα εξηγεί τη δραστηριότητα· δεν αναπαριστά το πραγματικό κτίριο.
Σχηματικά σύμβολα για κάθε είδος εξοπλισμού της πράξης, όχι σχέδια των πραγματικών μηχανημάτων. Οι ημερομηνίες προέρχονται από διαφορετικές καταγραφές και δεν συγχωνεύονται σε μία αποδεδειγμένη ίδρυση. Οι τρεις οργιές διατηρούνται όπως αναφέρονται, χωρίς μετατροπή σε σημερινή μονάδα.
01
1903 · δεκαέξι ασβεστόλακκοι
Δεκαέξι λάκκοι με ασβέστη καταγράφονται κοντά στην εγκατάσταση. Ο Βαρλάς αφήνει δύο δυνατότητες: προγενέστερη μονάδα ή εξυπηρέτηση των βυρσοδεψείων της περιοχής. Δεν έχει αποδειχθεί ποια ισχύει.
02
1904 · η χρονολογία του οδηγού
Ο οδηγός της Ελλάδος του 1921, που εκδόθηκε το 1920, αναφέρει το 1904 ως ίδρυση της βυρσοδεψίας Καρδασιλάρη. Η ένδειξη διατηρείται χωριστά από τη δημιουργία του συγκροτήματος και τη μεταγενέστερη αγορά του.
03
1908 · Γεώργιος Ν. Διοματάρης
Η μελέτη αποδίδει το συγκρότημα στον Γεώργιο Ν. Διοματάρη, από το 1908. Δεν μετατρέπει αυτή τη χρονολογία σε αγορά από την οικογένεια Καρδασιλάρη.
04
1911 · κτίρια και μηχανήματα
Οι αδελφοί αγοράζουν βυρσοδεψείο, εργοστάσιο και τρία πίσω παραπήγματα. Η πράξη μετρά την έκταση σε τρεις οργιές· κρατάμε τη μονάδα της πηγής. Μαζί παραδίδονται μηχανή, καζάνι, δύο αλεστικοί μύλοι, δύο κόπτες, αντλία, κόπανος, κύλινδρος και μαγκανάκι με τα εξαρτήματά του.
05
1920–1921 · η δύναμη του εργαστηρίου
Στον οδηγό που εκδόθηκε το 1920 για το 1921, η βυρσοδεψία απασχολεί σαράντα εργάτες και διαθέτει ισχύ τριάντα δύο ίππων. Είναι μεταγενέστερη καταγραφή, όχι απογραφή της αγοράς του 1911.
06
Τέλη 1921 · η απώλεια της Μαριγώς
Ο Βαρλάς βλέπει στη μητέρα έναν δεσμό που κράτησε τους αδελφούς ενωμένους, ακόμη και μετά τον θάνατο του Παντολέοντα το 1915. Θεωρεί τον θάνατό της ορόσημο στην εξέλιξη των επιχειρήσεων, χωρίς να αποδεικνύει ότι ήταν η μοναδική αιτία των αλλαγών.
Περισσότερα ίχνη στην ίδια μελέτη
Το χαρτοφυλάκιο και η μητέρα
Ο Βαρλάς περιγράφει την ένταξη της Χίου στο ελληνικό κράτος ως περίοδο όπου οι αδελφοί διαθέτουν εμπορικό και μεταποιητικό τμήμα για τα αγροτικά προϊόντα και βιομηχανικό τμήμα για τα δέρματα. Τοποθετεί τον θάνατο της Μαριγώς στα τέλη του 1921 και τον θεωρεί ορόσημο σχεδόν σύγχρονο με μεγαλύτερες εθνικές και οικογενειακές αναστατώσεις. Η σύμπτωση δεν αποδεικνύει αιτιότητα.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι εκτιμήσεις, τα κενά και οι υποθέσεις διατηρούνται ως τέτοια.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶149 · ¶167 · ¶168
1.100 λίρες · κτίρια
500 λίρες · εξοπλισμός
100 λίρες · οικόπεδο και λάκκοι
Σχηματική απόδοση των στοιχείων του εγγράφου· όχι απεικόνιση σωζόμενων αντικειμένων.
1.4.1911
Τρεις αδελφοί επενδύουν στο εργαστήριο.
Ο Νικόλαος, ο Παντολέων και ο Ιωάννης Δημητρίου Καρδασιλάρης αγοράζουν το βυρσοδεψείο από τον Γεώργιο Νικολάου Διοματάρη. Η πράξη χωρίζει το τίμημα: 1.100 οθωμανικές λίρες για τα κτίρια και τα τρία υπόστεγα, 500 για τον εξοπλισμό και 100 για ξεχωριστό οικόπεδο με δεκαέξι ασβεστόλακκους. Το οικόπεδο αυτό, 331 τετραγωνικοί τεκτονικοί πήχεις, βρίσκεται στη θέση «Επάνω Αιγιαλός», στην ενορία της Παναγίας Λέτσαινας: μπροστά ο δρόμος, πίσω και αριστερά η θάλασσα. Μηχανή, λέβητας, μύλοι, κοπτήρες και αντλία μάς αφήνουν να δούμε την κλίμακα της δουλειάς. Πρόκειται για την αγορά του 1911, όχι για απόδειξη ότι τότε ξεκίνησε η λειτουργία του.
ΓΑΚ Χίου · αγοραπωλησία 6147
Τέλος κεφαλαίου 4 / 20
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 05 · 1913–1915Ο Σωκράτης Πατρώνας στις αγγελίες της ΧίουΠερίπου 7 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
11 Φεβρουαρίου 1913 · αγγελία
Εισιτήρια για μακρινά ταξίδια
Η αγγελία της Austro-Americana ονομάζει τον «Σωκρ. Πατρώνα» μόνο γενικό πράκτορά της στη Χίο. Διαφημίζει σύνδεση με ατμόπλοια της Αχαϊκής ως την Πάτρα και εκεί με υπερωκεάνεια για Νέα Υόρκη και Μπουένος Άιρες. Ήδη τον Ιανουάριο του 1913 η «Νέα Χίος» είχε τυπώσει τηλεγράφημα από την Πάτρα, με ημερομηνία 12 Ιανουαρίου, προς τον «Σωκράτη Πατρώνα, Χίον»: να ειδοποιήσει τους επιβάτες για Βόρεια και Νότια Αμερική ότι υπάρχουν αναχωρήσεις κάθε Δευτέρα και ότι τα εισιτήρια τα προμηθεύονται από τον ίδιο.
11 Φεβρουαρίου 1913 · αγγελία
Πετρέλαιο στη χονδρική
Μια μικρή αγγελία της 11ης Φεβρουαρίου 1913 αναφέρει ότι έφθασε μεγάλη ποσότητα πετρελαίου και πωλείται χονδρικώς από τον Σωκράτη Γ. Πατρώνα. Δεν δίνει αριθμητική ποσότητα ή τιμή. Η «αρίστη ποιότητα» είναι διαφημιστική περιγραφή της αγγελίας.
11 Φεβρουαρίου 1913 · αγγελία
Οι αναχωρήσεις που διαφημίζονται
Η αγγελία τυπώνει αναχωρήσεις από την Πάτρα: 9 Φεβρουαρίου, Φραντζέσκα προς Μπουένος Άιρες· 11 Φεβρουαρίου, Αλίκη προς Νέα Υόρκη· 18 Φεβρουαρίου, Μάρθα Ουάσιγκτον προς Νέα Υόρκη· 4 Μαρτίου, Αργεντίνα προς Νέα Υόρκη· 9 Μαρτίου, Κολούμβια προς Μπουένος Άιρες· 18 Μαρτίου, Ωκεανία προς Νέα Υόρκη· 23 Μαρτίου, Σοφία Χόεμπεργ προς Μπουένος Άιρες. Τα ονόματα ακολουθούν το ελληνικό έντυπο. Η 9η Φεβρουαρίου προηγείται του φύλλου· οι διαφημιζόμενες αναχωρήσεις δεν βεβαιώνουν ότι έγιναν τα ταξίδια.
11 Φεβρουαρίου 1913 · αγγελία
Επιβάτες και φορτία στην ίδια σύνδεση
Η εταιρεία απευθύνεται τόσο σε μετανάστες όσο και σε φορτωτές εμπορευμάτων προς παράκτιες και μεσόγειες πόλεις της Βόρειας και Νότιας Αμερικής. Για τους Χίους περιγράφει εβδομαδιαία ατμόπλοια της Αχαϊκής και σύνδεση με υπερωκεάνεια στην Πάτρα.
11 Φεβρουαρίου 1913 · αγγελία
Πώς προβάλλονται τα πλοία
Η αγγελία προβάλλει «μέγιστους νεότευκτους» ατμόπλοιους με διπλές έλικες. Η εικόνα του πλοίου είναι τυπωμένη διαφημιστική παράσταση.
18 Φεβρουαρίου 1913 · ανακοίνωση
Ασφαλιστική πρακτόρευση
Στις 18 Φεβρουαρίου 1913, ανακοίνωση της ασφαλιστικής εταιρείας «Η Σάμος» υπογράφεται από τον Σωκράτη Γ. Πατρώνα ως γενικό πράκτορα Χίου. Περιγράφει, μεταξύ άλλων, ασφάλιση θαλάσσιων κινδύνων και πυρός.
18 Φεβρουαρίου 1913 · ανακοίνωση
Η διάρκεια της ασφαλιστικής εταιρείας
Η ανακοίνωση παρουσιάζει την εταιρεία ως λειτουργούσα από το 1876 και λέει ότι παρέτεινε τη διάρκειά της για 25 χρόνια από τις 27 Δεκεμβρίου 1912, αυξάνοντας τα κεφάλαια και διευρύνοντας τις εργασίες της.
18 Φεβρουαρίου 1913 · ανακοίνωση
Όρια που θέτει η ανακοίνωση
Η ανακοίνωση θέτει ανώτατο ασφαλιζόμενο ποσό 600 εικοσάφραγκων για σώματα ιστιοφόρων ή εμπορεύματα που μεταφέρονται με ιστιοφόρα. Για ατμόπλοια αναφέρει ότι η εταιρεία μπορεί να αναλάβει κινδύνους μέχρι 2.000 εικοσάφραγκα.
18 Φεβρουαρίου 1913 · ανακοίνωση
Οι κίνδυνοι που διαφημίζει ότι καλύπτει
Οι ασφαλίσεις και αντασφαλίσεις που διαφημίζονται καλύπτουν θαλάσσιους κινδύνους, πυρκαγιά, εκρήξεις φωταερίου, ηλεκτρισμού και ατμολεβήτων, κεραυνούς και κινδύνους πολέμου. Αναφέρονται επίσης μεταφορές διά θαλάσσης, ποταμών και ξηράς.
18 Φεβρουαρίου 1913 · ανακοίνωση
Οι άλλες υπηρεσίες της εταιρείας
Η ίδια ανακοίνωση διαφημίζει δάνεια με διπλή υπογραφή ή κτηματική εγγύηση σε οικοδομές εντός της Σάμου, προεξόφληση εμπορικών γραμματίων και συναλλαγματικών, καθώς και αγορά ομολογιών και μετοχών με έγκριση του διοικητικού συμβουλίου.
14 Απριλίου 1913 · αγγελία
Τα εισιτήρια της Αχαϊκής
Τον Απρίλιο του 1913 ο Σωκράτης Γ. Πατρώνας εμφανίζεται και ως πράκτορας της ίδιας της Αχαϊκής στη Χίο. Η «Νέα Χίος» της Κυριακής του Πάσχα, 14 Απριλίου, αναγγέλλει ότι τα δρομολόγια ξαναρχίζουν: το «Τάσσο» θα αναχωρήσει την Πέμπτη 18 Απριλίου για τον Πειραιά, με επιβάτες και εμπορεύματα για Τεργέστη, Μασσαλία, Αμερική και τα λιμάνια της Ηπείρου και της Αλβανίας. Τα εισιτήρια δίνονται από τον ίδιο. Η αγγελία δεν βεβαιώνει ότι το ταξίδι έγινε.
Σύμβολα επαγγελματικών αγγελιών, όχι ιστορικές φωτογραφίες ή αναπαράσταση πραγματικών ταξιδιών. Οι εταιρικές χρονολογίες αφορούν την ασφαλιστική «Η Σάμος», όχι την έναρξη της πρακτόρευσης του Σωκράτη.
Οι αγγελίες του 1913 καταγράφουν τις επαγγελματικές του δραστηριότητες στη Χίο. Τα δρομολόγια είναι διαφημιζόμενες συνδέσεις, όχι τεκμήρια οικογενειακού ταξιδιού.
Οι υπηρεσίες και τα όρια αποδίδονται ως ισχυρισμοί των ανακοινώσεων. Δεν αποτελούν αποδείξεις οικογενειακού ταξιδιού, ασφαλιστικής αποζημίωσης, δανείου ή επένδυσης. Τα εικοσάφραγκα δεν μετατρέπονται σε άλλο νόμισμα. Ο πράκτορας δεν παρουσιάζεται ως ιδιοκτήτης των εταιρειών.
«Νέα Χίος» · επαγγελματικές αγγελίες, Ιανουάριος, 11 και 18 Φεβρουαρίου, 14 Απριλίου 1913
Το φορτίο
Χαρούπια των Αδελφών Καρδασιλάρη· ποσότητα δεν αναφέρεται.
Η φόρτωση
Ιταλικό ατμόπλοιο παραλαμβάνει το φορτίο. Το όνομά του παραμένει αβέβαιο.
Ο δηλωμένος προορισμός
Σαβόνα, Ιταλία· δεν βεβαιώνεται άφιξη ή παράδοση.
Σχηματική απεικόνιση της είδησης, όχι φωτογραφία του φορτίου ή χάρτης του ταξιδιού.
6 Μαΐου 1913 · ημερομηνία φύλλου
Ένα φορτίο χαρουπιών για τη Σαβόνα.
Στο φύλλο της 6ης Μαΐου 1913, η «Νέα Χίος» αναφέρει ότι το ιταλικό ατμόπλοιο «Ινιζιάτιβα» παραλαμβάνει στη Χίο φορτίο χαρουπιών «των μεγαλεμπόρων κ.κ. Αδελφών Καρδασιλάρη», με προορισμό τη Σαβόνα της Ιταλίας. Είναι μία συγκεκριμένη είδηση φόρτωσης· δεν τεκμηριώνει τακτική γραμμή ή ολοκληρωμένη παράδοση.
Το όνομα του πλοίου παραμένει αβέβαιο. Η συντομογραφία «Κων» αποδίδεται ως «κυρίων»· δεν κατονομάζει Κωνσταντίνο.
«Νέα Χίος» · Ναυτική κίνησις · 6.5.1913
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Οι διευθύνσεις και οι δυσκολίες πριν από τη διάσπαση.
1924–1925Δυσκολίες και διαφορέςΧρέη · ασφάλιση · αμύγδαλα
1926Δύο εταιρικές διαδρομέςΗ σύνδεση με τις δυσκολίες είναι πιθανή
Η χρονική ακολουθία δεν αποδεικνύει μόνη της την αιτία της διάσπασης.
01
1915 → 1925
Μετά τον θάνατο του Παντελή το 1915, η εταιρεία συνεχίζεται με την ίδια επωνυμία ως ομόρρυθμη, τουλάχιστον έως το 1925. Στον Πειραιά λειτουργεί πρατήριο δερμάτων στη Φίλωνος 73. Οι οδηγοί αναφέρουν ακόμη τον Δημήτριο του Νικολάου σε είδη παντοπωλείου, άλευρα και δημητριακά· η μελέτη σημειώνει ότι αργότερα ο Στέλιος, γιος του Χατζηγιάννη (Ιωάννη Δ.), αναλαμβάνει πρακτορεύσεις, ταξίδια και καύσιμα.
02
1924 → 1925
Χρέη, εργατική ασφάλιση, διαφορές για παραδόσεις αμυγδάλων και κατασχέσεις εμφανίζονται στα αρχεία. Η μελέτη θεωρεί πιθανή τη σύνδεσή τους με τη διάσπαση του 1926.
Περισσότερα ίχνη στην ίδια μελέτη
Οι πρώτες λειτουργίες και η συνέχεια
Ο Βαρλάς βλέπει στο βυρσοδεψείο του 1911 τη δεύτερη σημαντική οικογενειακή κτήση στα βόρεια της πόλης μετά τη φάμπρικα του Αντωνίου το 1870. Θεωρεί ότι η παιδική ανάμνηση της Βιργινίας για το ξυλουργείο, το ραφείο σάκων και τα χαρτιά μπορεί να απηχεί την αρχική λειτουργία του τετραγώνου. Το 1915 ο Παντολέων αφήνει τρεις γιους ήδη σε προχωρημένη εφηβεία ή πρώιμη νεότητα, μαζί με τα υπόλοιπα παιδιά του. Η εταιρική δραστηριότητα περιλαμβάνει ακατέργαστα και κατεργασμένα δέρματα.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι εκτιμήσεις, τα κενά και οι υποθέσεις διατηρούνται ως τέτοια.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶167 · ¶168 · ¶169
1915 → 1929 · μεταβιβάσεις
1/5 + 1/5 + 1/5 + 2/5
Αποθήκες · διάδρομος · δωμάτια
Σχηματική απόδοση των συγκεκριμένων τεκμηρίων· όχι ιστορική φωτογραφία.
1915 → 1930
Πώς μοιράστηκε το τρίτο του Παντολέοντα.
Δεκατέσσερα χρόνια χήρα, η Ερνεστίνη αγοράζει το 1929 το μερίδιο του γιου της Κωνσταντίνου· ο Αντώνιος πουλά το δικό του στον αδελφό του Ιωάννη.
Τα μερίδια μένουν μέσα στην οικογένεια του Παντολέοντα: του Πέτρου, που πέθανε το 1923, περνά στα αδέλφια του, και ο Ιωάννης στη Χίο υπογράφει για τους αδελφούς του στην Αθήνα.
Η πράξη διανομής του 1930 αφηγείται πώς άλλαξαν τα οικογενειακά μερίδια: μετά τον θάνατο του Παντελή Δημ. τον Μάρτιο του 1915 κληρονόμησαν η Ερνεστίνη και τα εννέα παιδιά του. Μετά τον θάνατο του Πέτρου Π. τον Μάρτιο του 1923, το μερίδιό του πέρασε στα αδέλφια του. Ο Αντώνιος πούλησε το μερίδιό του στον Ιωάννη και ο Κωνσταντίνος στη μητέρα τους, την Ερνεστίνη, με πράξη της 25ης Ιουνίου 1929. Στην τελική αναλογία, ο Δημήτριος, ο Νικόλαος και ο Παύλος είχαν από ένα πέμπτο του οικογενειακού ενός τρίτου, ενώ ο Ιωάννης δύο πέμπτα του ίδιου τρίτου — όχι δύο πέμπτα ολόκληρου του κτιρίου. Η πράξη περιγράφει το κτίριο ως «πολυκατοικία» στην παράλληλο της Προκυμαίας: αποθήκη στο ισόγειο, έξι κατοικίες στον όροφο και, κολλητά προς τα δυτικά, μια διώροφη αποθήκη που είχαν χτίσει οι γιοι του Παντελή. Στη διανομή, κάθε πλευρά παίρνει δύο μεγάλες αποθήκες και έναν διάδρομο στο ισόγειο και δύο δωμάτια στον επάνω όροφο. Το βυρσοδεψείο και η αποθήκη δίπλα του δεν μοιράζονται: οι τρεις πλευρές συμφωνούν να γίνει ιδιωτική δημοπρασία μεταξύ τους. Η πράξη γράφει επίσης την κόρη της Ερνεστίνης με το όνομα του συζύγου της, «Μαρία Αλεξ. Παναγιωτοπούλου». Στην ίδια πράξη, ο Δημήτριος και ο Νικόλαος, γιοι του Παντολέοντα, γράφονται κάτοικοι Αθηνών· υπογράφει γι’ αυτούς ο αδελφός τους Ιωάννης, έμπορος και κάτοικος Χίου, με πληρεξούσιο αρ. 11.900 της 27ης Σεπτεμβρίου 1929, του συμβολαιογράφου Πειραιά Βασιλείου Ιωάννου Πρωτοπαπά. Στο σώμα της πράξης ο συμβολαιογράφος γράφεται «Χαράλαμπος Σταύρου Βασι[λειάδης]», με το ίδιο πατρώνυμο που δίνει η μελέτη.
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1921
Η Χίος συναντά τον Πειραιά.
Φίλωνος 73: το 1930 η ίδια διεύθυνση του Πειραιά γράφεται και για τους Αδελφούς και για τους Υιούς Π., σε δύο χωριστές καταχωρίσεις.
Πίσω από τους σαράντα εργάτες της Χίου υπάρχει από το 1923 ομαδική ασφάλιση εργατικών ατυχημάτων. Και σε έναν φάκελο των Υιών Π., η Φίλωνος 73 καλύπτεται και από κάτω σφραγίζεται «Αριστείδου 3».
Καταγράφεται πρατήριο δερμάτων στην οδό Φίλωνος 73, στον Πειραιά. Στη Χίο ο οδηγός αναφέρει σαράντα εργάτες και ισχύ τριάντα δύο ίππων στο βυρσοδεψείο. Οι ημερομηνίες έναρξης και αγοράς της δραστηριότητας δεν ταυτίζονται απαραίτητα.
Από τις πηγές: ¶168
12 → 19.10.1923
Από τη συμφωνία στο ασφαλιστήριο
Η αγωγή αναφέρει συμφωνητικό της 12ης Οκτωβρίου και συλλογικό ασφαλιστήριο 1220 της 19ης Οκτωβρίου, για τους εργάτες του βυρσοδεψείου στη Χίο. Κατονομάζει την Ελβετική Ασφαλιστική Εταιρεία κατά των δυστυχημάτων, με έδρα το Βίντερτουρ.
1 → 15.11.1923
Ένας χρόνος εργατικής ασφάλισης
Η ετήσια κάλυψη αρχίζει την 1η Νοεμβρίου. Κατά την αγωγή, τα ασφάλιστρα είναι 9.892 δραχμές μαζί με το χαρτόσημο, προκαταβλητέα έως τις 15 Νοεμβρίου. Αναφέρεται κάλυψη ευθυνών από εργατικά ατυχήματα κατά τους νόμους 551 και 2193.
31.1 → 7.2.1924
Η διαφορά φτάνει στο δικαστήριο
Η ασφαλιστική ζητά τα ασφάλιστρα και τόκους από την 1η Νοεμβρίου 1923. Οι σημειώσεις αναφέρουν κατασχετήριο της 31ης Ιανουαρίου και αγωγή της 7ης Φεβρουαρίου 1924. Πρόκειται για την απαίτηση που προβάλλει η ασφαλιστική, όχι για τεκμηριωμένη πληρωμή.
18.2.1924
Η τράπεζα δηλώνει παρακράτηση
Στη δήλωση 556, η Τράπεζα Εθνικής Οικονομίας καταγράφει τα πιστωτικά υπόλοιπα της εταιρείας στις 5 Φεβρουαρίου και δηλώνει ότι θα παρακρατήσει 10.000 δραχμές. Το ποσό αυτό δεν ταυτίζεται με τα ασφάλιστρα, ούτε αποδεικνύει ότι πληρώθηκε η ασφαλιστική.
Η τράπεζα καταγράφει · 5 Φεβρουαρίου 1924
Καταθέσεις όψεως · δραχμές
305.178,15 δρχ.
Καταθέσεις όψεως · ξένο νόμισμα
λίρες 23–3–4
Ανταποκριτές εσωτερικού
185.860,70 δρχ.
Τρία υπόλοιπα της 5ης Φεβρουαρίου 1924, όπως τα παραδίδει η τραπεζική δήλωση. Η γραφή «23–3–4» διατηρείται χωρίς μετατροπή ή υπόθεση για τις υποδιαιρέσεις του νομίσματος. Δεν προσθέτουμε τα διαφορετικά νομίσματα.
1923–1924
Πίσω από τις μηχανές, οι άνθρωποι.
Ένας ασφαλιστικός φάκελος μας φέρνει μέσα στο βυρσοδεψείο των Αδελφών Καρδασιλάρη στη Χίο. Η αγωγή της ασφαλιστικής εταιρείας του 1924 περιγράφει συλλογικό συμβόλαιο για εργατικά ατυχήματα, με ημερομηνία 19 Οκτωβρίου 1923 και διάρκεια ενός έτους από την 1η Νοεμβρίου. Αναφέρει επίσης τον Νικόλαο Καρδασιλάρη ως διευθυντή του υποκαταστήματος στον Πειραιά. Ο φάκελος αφορά διαφωνία για την πληρωμή ασφαλίστρων· δεν διαθέτουμε εδώ τελική απόφαση. Μέσα από αυτόν διακρίνουμε και τους ανθρώπους που εργάζονταν πίσω από την εμπορική επωνυμία.
Η μεταγραφή κατονομάζει τον Χαράλαμπο Πειρουνάκη ως διευθυντή του τραπεζικού υποκαταστήματος και τον Εμμ. Καραπαναγιώτου ως εκπρόσωπο της ασφαλιστικής στην Αθήνα. Ο Νικόλαος εκπροσωπεί το υποκατάστημα της οικογενειακής εταιρείας στον Πειραιά. Οι ρόλοι αυτοί ανήκουν στη συγκεκριμένη υπόθεση· δεν διαθέτουμε εδώ τελική δικαστική απόφαση.
ΙΑΕΤΕ · Α8Σ1Υ2Φ48 · ασφαλιστικός φάκελος 1924
ΑλεξανδρούποληΠειραιάς
300 σάκοι · 20.000 οκάδεςΣυμφωνημένο φορτίο και διαδρομή κατά την αγωγή.
4.2.1925
Περίπου 70.000 δραχμές
Στο κατασχετήριο καταγράφεται απαίτηση περίπου 70.000 δραχμών και γίνεται αναφορά σε αποζημίωση, τόκους και έξοδα. Δεν υπάρχει εδώ αναλυτική κατανομή του ποσού.
10.2.1925
60.000 δραχμές στην αγωγή
Η διαφορά τιμής —3 δραχμές για περίπου 20.000 οκάδες— είναι ο υπολογισμός ζημιάς που προβάλλει η εταιρεία. Τα 60.000 και τα περίπου 70.000 ανήκουν σε διαφορετικές πράξεις της ίδιας υπόθεσης· δεν αθροίζονται.
19.2.1925
Μια απόφαση στις σημειώσεις
Η παραδομένη σημείωση χαρακτηρίζει την απόφαση 2660 του Ειρηνοδικείου Αθηνών ως καταδικαστική για τον Απόστολο Τερζή, έμπορο της Καβάλας. Δεν έχουμε εδώ το πλήρες διατακτικό για να προσδιορίσουμε το επιδικασμένο ποσό ή αν εισπράχθηκε.
5.3.1925
Η εταιρεία συνεχίζει τη διαδικασία
Καταγράφεται δήλωση για την κατάσχεση μέσω του Δ. Πετροχείλου. Ο Δημήτριος αναφέρεται ως διευθυντής και διαχειριστής της εταιρείας, κάτοικος Πειραιά.
Διαφορετικά έγγραφα της ίδιας υπόθεσης · η απαίτηση δεν ισοδυναμεί με τελική είσπραξη.
1925
Τριακόσιοι σάκοι σε εκκρεμότητα.
Εκατό χρόνια μετά τις δύο αμυγδαλιές του Μικέ Καρδασιλάρη στο κατάστιχο του 1825, η εταιρεία συμφωνεί να αγοράσει 300 σάκους αμύγδαλα.
Το αμύγδαλο ξαναγυρίζει στο αρχείο: το 1929 καίγονται αποθήκες αμυγδάλων των Αδελφών Καρδασιλάρη στον Πειραιά, και το 1947 στη Δραγατσανίου ασφαλίζονται 20.000 οκάδες αμυγδαλόψυχα — όσες περίπου ζύγιζαν και οι σάκοι του 1925.
Τον Ιανουάριο του 1925, η εταιρεία συμφωνεί να αγοράσει 300 σάκους γλυκά αμύγδαλα: περίπου 20.000 οκάδες, με φόρτωση στην Αλεξανδρούπολη και παράδοση στον Πειραιά. Στην αγωγή της περιγράφει ότι το φορτίο δεν παραδόθηκε και ότι χρειάστηκε να αγοράσει αμύγδαλα ακριβότερα για τους δικούς της πελάτες. Η διαφορά ανάμεσα στις 9 και τις 12 δραχμές την οκά δίνει την απαίτηση των 60.000 δραχμών. Το έγγραφο μας αφήνει να δούμε την αλυσίδα πίσω από ένα εμπόρευμα: προμηθευτής, λιμάνι, εταιρεία, πελάτες. Τα ποσά και η περιγραφή εδώ είναι όσα υποστηρίζει η εταιρεία στην αγωγή· δεν παρουσιάζονται ως ανεξάρτητα εξακριβωμένη έκβαση της διαφοράς.
Η αγορά της 15ης–16ης Ιανουαρίου έγινε, κατά την αγωγή, μέσω του Σταύρου Μαραβέλια στον Πειραιά, ανταποκριτή του προμηθευτή. Η έρευνα διασώζει μια δικαστική απόφαση, αλλά αυτό δεν αρκεί για να συμπεράνουμε την τελική είσπραξη ή ότι το αρχικό φορτίο έφτασε.
ΙΑΕΤΕ · φάκελος απαίτησης για αμύγδαλα, 1925
Καβάλα
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1925 · μια εμπορική υπόθεση
Ένα ίχνος της δουλειάς στον βορρά.
Μια εμπορική υπόθεση του 1925 αναφέρεται σε κάτοικο Καβάλας. Η μελέτη τη χρησιμοποιεί ως ένδειξη δραστηριότητας στη βόρεια Ελλάδα.
Από τις πηγές: ¶200
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Το εμπόριο ξεπερνά τους καρπούς της Χίου.
Το δίκτυο ανοίγει πέρα από τη Χίο.
1925ΚαβάλαΥπόθεση αμυγδάλων
1935 · κατάλογοςΑδελφοί · Υιοί Π. · ΙωάννηςΑμύγδαλα/ψύχα: Αδελφοί και Υιοί σε Πειραιά και Χίο· στη Χίο και Ιωάννης. Ίδιες χιώτικες παρουσίες: εσπεριδοειδή/μαστίχα.
1935ΚαλαμάταΠαρουσία των Αδελφών
1948Οδός ΚιλκίςΑποθήκες στην Καλαμάτα
Διαφορετικές καταγραφές του δικτύου, όχι διαδρομή μιας συγκεκριμένης αποστολής. Εσπεριδοειδή και αμύγδαλα προέρχονται σταδιακά από τη Χίο, τη Δράμα, την Πελοπόννησο και άλλους τόπους.
01
Δράμα · Πελοπόννησος · Καβάλα
Οι Αδελφοί και οι Υιοί εμπορεύονται πολλά είδη, με ιδιαίτερο βάρος στα χιώτικα εσπεριδοειδή και στα αμύγδαλα. Με τον χρόνο, αυτά τα προϊόντα προέρχονται και από τη Δράμα, την Πελοπόννησο και άλλους τόπους. Μια υπόθεση αμυγδάλων συνδέεται με την Καβάλα το 1925.
02
1935 · εξαγωγικός κατάλογος
Στον κατάλογο εξαγωγέων του 1935, αμύγδαλα και αμυγδαλόψυχα συνδέουν και τους Αδελφούς και τους Υιούς με τον Πειραιά και τη Χίο. Στη Χίο κατονομάζεται επίσης ο Ιωάννης Καρδασιλάρης. Η μελέτη βρίσκει τις ίδιες χιώτικες παρουσίες στα εσπεριδοειδή και στη μαστίχα.
03
Καλαμάτα · Κιλκίς
Οι Αδελφοί εμφανίζονται στην Καλαμάτα το 1935. Το 1948 οι αποθήκες τους στην οδό Κιλκίς αποτελούν αναγνωρίσιμο σημείο της πόλης.
04
Πολλά είδη, πολλές δουλειές
Οι οδηγοί αναφέρουν αράπικα φιστίκια, βαμβακόσπορο, λιναρόσπορο, σουσάμι, βούτυρο, νωπά και ξηρά φρούτα. Στη Χίο καταγράφονται επίσης σακιά και ξύλινα είδη.
Περισσότερα ίχνη στην ίδια μελέτη
Πώς διαβάστηκε το δίκτυο
Ο Βαρλάς βασίζει την ευρύτερη εικόνα του δικτύου σε δικαστικές υποθέσεις στο Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας και σε αποσπασματικό υλικό στα ΓΑΚ Χίου. Περιγράφει το δεύτερο ως τότε περιορισμένης πρόσβασης, φυλαγμένο σε σάκους. Είναι συνθήκες της δικής του έρευνας, όχι διαπίστωση για τη σημερινή κατάσταση των αρχείων.
Τα προϊόντα και οι συγκεκριμένες εταιρείες
Στην παράθεση του εμπορικού οδηγού, η μελέτη συνδέει τα εισαγόμενα βούτυρα ειδικά με τους Υιούς Π. Καρδασιλάρη. Για τα είδη από ξύλο στη Χίο αναφέρει Αδελφούς, Υιούς και Ι. Καρδασιλάρη. Οι αποδόσεις αυτές αφορούν τον συγκεκριμένο κατάλογο, όχι αποκλειστικά δικαιώματα εμπορίας.
Δύο ακριβέστερες παραπομπές
Για τη βόρεια εμπορική διαδρομή ο Βαρλάς αναφέρει αγωγή των Αδελφών κατά Απόστολου Τερζή, κατοίκου Καβάλας, τον Φεβρουάριο 1925. Για τις «Αποθήκες Καρδασιλάρη» στην οδό Κιλκίς της Καλαμάτας παραπέμπει στη Σημαία Καλαμών της 27ης Νοεμβρίου 1948. Οι παραπομπές δεν πιστοποιούν έκβαση της αγωγής ή σημερινή κυριότητα.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι εκτιμήσεις, τα κενά και οι υποθέσεις διατηρούνται ως τέτοια.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶197 · ¶198 · ¶199 · ¶200
Το όνομα επάνω στο χαρτί
Cardassilari Frères
Tiger Brand
1926
Δύο εταιρείες, δύο διαδρομές.
Το 1926 δεν χωρίζουν ξένοι: στη μία εταιρεία οι γιοι του Παντολέοντα, στην άλλη οι θείοι τους Νικόλαος και Ιωάννης με τον ξάδελφό τους Δημήτριο.
Ο Βαρλάς βλέπει στη Μαριγώ, μητέρα και γιαγιά τους, έναν δεσμό που κράτησε τους αδελφούς ενωμένους. Πεθαίνει το 1921, πέντε χρόνια πριν από τον χωρισμό· η μελέτη δεν το παρουσιάζει ως μοναδική αιτία.
Οι «Υιοί Π. Καρδασιλάρη» συστήνονται με κεφάλαιο ενός εκατομμυρίου δραχμών. Οι «Αδελφοί Δ. Καρδασιλάρη» με δύο εκατομμύρια. Και οι δύο έχουν τη βάση τους στη Χίο και αντικείμενο προϊόντα του νησιού, δέρματα, εισαγωγές και εξαγωγές. Οι διαφορετικοί κλάδοι διατηρούν το ίδιο οικογενειακό όνομα.
30.9.19304 έτηΣυμφωνημένη διάρκεια· όχι βεβαίωση λειτουργίας έως τη λήξη.
Η ίδια κλίμακα συγκρίνει τα δύο συνολικά κεφάλαια. Τα τμήματα δείχνουν μόνο τις καταγεγραμμένες εισφορές. Η Μαίρη αναφέρεται στους εταίρους χωρίς χωριστό ποσό εισφοράς.
01
Υιοί Π. · 1.000.000 δραχμές
Σύμβαση 22 Σεπτεμβρίου, καταχώριση 2 Οκτωβρίου 1926. Εισφορές: Δημήτριος 320.000, Ιωάννης 300.000, Νικόλαος 220.000, Παύλος 160.000. Ο Βαρλάς αναφέρει επίσης τη Μαίρη στην περίληψη, αλλά το όνομα δεν επιβεβαιώνεται στην παραδομένη φωτογραφία της καταχώρισης. Διάρκεια δέκα έτη, από 22 Σεπτεμβρίου 1926 έως 21 Σεπτεμβρίου 1936, με διαχειριστές τους τρεις πρώτους.
02
Αδελφοί Δ. · 2.000.000 δραχμές
Σύμβαση 30 Σεπτεμβρίου, καταχώριση 5 Οκτωβρίου 1926. Νικόλαος Δ. 500.000, Ιωάννης Δ. 1.000.000, Δημήτριος Ν. 500.000. Διάρκεια τέσσερα έτη, από 30 Σεπτεμβρίου 1926 έως 30 Σεπτεμβρίου 1930. Νικόλαος και Ιωάννης μπορούν να υπογράφουν ο καθένας χωριστά· το καταστατικό προέβλεπε ότι ο Δημήτριος Ν. θα έπαιρνε το δικαίωμα υπογραφής με χωριστή πράξη, κάτι που έγινε με το συμβόλαιο 25903 της 30ής Νοεμβρίου 1926. Κατά τον όρο 4, τα δύο εκατομμύρια «κατετέθησαν εξ ολοκλήρου» σε μετρητά· η καταχώριση δεν αποτελεί χωριστή απόδειξη πληρωμής.
03
Δέρματα, προϊόντα, πρακτορεύσεις
Οι εταιρικοί σκοποί περιλαμβάνουν εισαγωγές και εξαγωγές. Στους Αδελφούς Δ. αναφέρονται επίσης πρακτορεύσεις και προμήθειες, ακόμη και τραπεζικού χαρακτήρα.
Περισσότερα ίχνη στην ίδια μελέτη
Στο συμβολαιογραφείο της Χίου
Η μελέτη αποδίδει το συμβόλαιο 20577 της 22ας Σεπτεμβρίου 1926 στον συμβολαιογράφο Χαράλαμπο Βασιλειάδη. Η παρατεθειμένη περίληψη κλείνει με 28 Σεπτεμβρίου 1926, Τρίτη, στο γραφείο του στην οδό Αγίου Νικολάου Χανιώτικα, σε ιδιοκτησία Νικολάου Π. Κοκκινάκη. Οι ημερομηνίες της σύμβασης, του κειμένου της περίληψης και της καταχώρισης δεν συγχωνεύονται σε μία ημέρα.
Πώς περιγράφονται οι Υιοί Π.
Η περίληψη που παραθέτει ο Βαρλάς απαριθμεί Δημήτριο Π., Νικόλαο Π., Μαίρη, Παύλο Π. και Ιωάννη Π. ως συνεταίρους και τους χαρακτηρίζει συλλογικά εμποροβιομηχάνους, κατοίκους της πόλης Χίου. Περιγράφει αγορά, κατεργασία και μεταπώληση ακατέργαστων και κατεργασμένων δερμάτων και άλλων βυρσοδεψικών υλών για κέρδος, εμπορία χιώτικων προϊόντων για ίδιο λογαριασμό και εισαγωγές και εξαγωγές επί προμηθεία. Η λίστα παρατίθεται ως πληροφορία της μελέτης, χωρίς πρόσθετη ταυτοποίηση της Μαίρης. Στη φωτογραφία του βιβλίου του Πρωτοδικείου διαβάζονται τέσσερις εταίροι: Δημήτριος, Νικόλαος, Παύλος και Ιωάννης. Στο σημείο που η μεταγραφή αποδίδει ως «Μαίρη» φαίνεται σημάδι μελανιού· οι εισφορές κεφαλαίου αφορούν τέσσερα πρόσωπα. Διατηρούμε την αναφορά του Βαρλά ως πληροφορία της μελέτης, με αυτή την επιφύλαξη.
Διαχειριστές και ταμίες
Η περίληψη ορίζει Δημήτριο Π., Ιωάννη Π. και Νικόλαο Π. ως διαχειριστές και ταμίες για όλη τη διάρκεια. Περιγράφει υπογραφή με την εταιρική επωνυμία «Υιοί Π. Καρδασιλάρη» και το ονοματεπώνυμο του υπογράφοντος. Δεν συνάγουμε από αυτή τη διατύπωση ότι όλοι έχουν κάθε δικαίωμα ανεξάρτητης υπογραφής.
Ο ίδιος λογαριασμός και ο λογαριασμός τρίτων
Η μελέτη χαρακτηρίζει τους τρεις συνεταίρους των Αδελφών Δ. ως εμποροβιομηχάνους και κατοίκους Χίου. Διακρίνει την εμπορία για ίδιο εταιρικό λογαριασμό από εισαγωγές, εξαγωγές και εργασίες επί προμηθεία για λογαριασμό τρίτων. Για Νικόλαο Δ. και Ιωάννη Δ. αναφέρει διεύθυνση, διαχείριση και ταμείο. Η ελλειπτική περίληψη μνημονεύει επίσης εκπροσώπηση ενώπιον αρχών και δικαστηρίων· τα κενά της δεν συμπληρώνονται ως απεριόριστες εξουσίες.
Η μελέτη και η πράξη συμφωνούν
Στην ¶180 η μελέτη περιγράφει το κεφάλαιο ως εξ ολοκλήρου σε μετρητά. Η παραδομένη δικαστική καταχώριση του 1926 λέει το ίδιο: τα δύο εκατομμύρια «κατετέθησαν εξ ολοκλήρου» σε μετρητά, και οι τρεις εισφορές απαριθμούνται χωρίς άλλη διάκριση. Η καταχώριση δεν αποτελεί πρόσθετη απόδειξη πραγματικής πληρωμής.
Ένα Σάββατο στο Πρωτοδικείο
Στις 2 Οκτωβρίου 1926, Σάββατο στις εννέα το πρωί, η μελέτη μεταφέρει την καταχώριση στο δικαστικό κατάστημα του Πρωτοδικείου Χίου από τον γραμματέα Ν. Τογκούρη. Πρόκειται για την περίληψη του εταιρικού συμβολαίου 20577 του 1926, όχι για νέο χρόνο έναρξης πέρα από τη σύμβαση της 22ας Σεπτεμβρίου.
Η δεύτερη καταχώριση στο δικαστήριο
Η μελέτη παραθέτει καταχώριση της 5ης Οκτωβρίου 1926, Τρίτη στις εννέα το πρωί, στο δικαστικό κατάστημα του Πρωτοδικείου Χίου. Ο γραμματέας εμφανίζεται εδώ ως «Ν. Ταγκούρης»· στην προηγούμενη περίληψη η γραφή είναι «Ν. Τογκούρης». Το κείμενο αφορά το συμβόλαιο 20606 της 30ής Σεπτεμβρίου 1926 του Χαράλαμπου Σ. Βασιλειάδη. Διατηρούμε τις γραφές χωρίς να βεβαιώνουμε νέα ταυτότητα.
Μια δήλωση στο τέλος των περιλήψεων
Και οι δύο εταιρικές περιλήψεις που παραθέτει η μελέτη δηλώνουν ότι τηρήθηκαν οι διατάξεις του άρθρου 42 του εμπορικού νόμου. Είναι δήλωση των κειμένων, όχι ανεξάρτητος σημερινός έλεγχος νομικής συμμόρφωσης.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι εκτιμήσεις, τα κενά και οι υποθέσεις διατηρούνται ως τέτοια.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶170 · ¶171 · ¶172 · ¶173 · ¶176 · ¶177 · ¶178 · ¶179 · ¶180 · ¶181 · Παραδομένη δικαστική καταχώριση · 1926 · Παραδομένη δικαστική καταχώριση · 1926
15.10.1926
Το καταστατικό στην τράπεζα
Καταγράφεται το διαβιβαστικό προς την Εθνική.
27.10.1926
Χωρίς κοινή υπογραφή
Οι παρατηρήσεις στο άρθρο 6 αφορούν τη δυνατότητα αυτόνομης δράσης του διαχειριστή.
Δύο ημερομηνίες και μία διάκριση στη διαχείριση · σχηματική ανάγνωση των παραδομένων σημειώσεων.
27.10.1926
Η υπογραφή ανοίγει τον δρόμο.
Έντεκα χρόνια μετά τον θάνατο του Παντελή, η εταιρεία των γιων του κρατά το αρχικό του: «Υιοί Π. Καρδασιλάρη».
Η ομόρρυθμη εταιρεία των αδελφών κράτησε ως τη διάλυσή της, που καταχωρίστηκε τον Νοέμβριο του 1945· το όνομα ξαναγράφεται έπειτα, στη δεκαετία του 1950, ως ανώνυμη εταιρεία.
Μια οικογενειακή εταιρεία χρειάζεται ανθρώπους που μπορούν να αποφασίζουν για τη δουλειά της. Τον Οκτώβριο του 1926, το καταστατικό των Υιών Π. Καρδασιλάρη φτάνει στην Εθνική Τράπεζα. Στις παρατηρήσεις της ξεχωρίζει μια μικρή, καθοριστική φράση: ο διαχειριστής μπορεί να ενεργεί μόνος, χωρίς τη σύμπραξη των υπολοίπων.
Οι ημερομηνίες αφορούν την αποστολή του καταστατικού και τις τραπεζικές παρατηρήσεις. Δεν αποτελούν απόδειξη ότι κάθε μέλος είχε τα ίδια δικαιώματα υπογραφής. Η μεταγενέστερη καταγραφή του 1933 τα διακρίνει ονομαστικά.
Σημειώσεις έρευνας στο ΙΑΕΤΕ · φάκελος Υιών Π. Καρδασιλάρη, Α1Σ40Υ8Φ4223
Τέλος κεφαλαίου 6 / 20
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 07 · 1927–1929Πέντε κιβώτια μαστίχης για τη Μασσαλία.Περίπου 15 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
Σύγχρονη ψηφιακή απόδοση μαστιχόδεντρων · δεν απεικονίζει τεκμηριωμένο οικογενειακό κτήμα ή το φορτίο του 1927.
Χίος5 κιβώτια μαστίχηςΜασσαλία
Αυθεντικό εμπορικό έγγραφο · ψηφιακή λήψη από την παράδοση.Οι αριθμοί στα πρωτότυπα
Πέντε κιβώτια, 250 κιλά
Στη γραμμή του λογαριασμού της 17ης Νοεμβρίου 1927, τα πέντε κιβώτια μαστίχης συνοδεύονται από την ένδειξη «χγ 250». Ο αριθμός προσδιορίζει το καταγεγραμμένο βάρος αυτής της εγγραφής, όχι τον συνολικό όγκο εργασιών ή την τελική παράδοση στη Μασσαλία.
Επιλεγμένες εγγραφές των πρωτοτύπων· όχι βεβαίωση της τελικής παράδοσης.Λογαριασμός 17 Νοεμβρίου 1927
Πέντε κιβώτια σε μία εγγραφή
5 κιβώτια μαστίχης
250 kg
Καταγεγραμμένο βάρος της εγγραφής
Δεν δίνεται βάρος για κάθε κιβώτιο.
Σχηματική ανάγνωση του λογαριασμού· όχι αναπαράσταση πραγματικών κιβωτίων ή βεβαίωση τελικής παράδοσης.
1927
Πέντε κιβώτια μαστίχης για τη Μασσαλία.
Τα χαρτιά και τα τέλη του λιμανιού της Χίου κόστισαν σχεδόν όσο ο ναύλος ως τη Μασσαλία: 89,05 δραχμές έναντι 105.
Η μαστίχα βρίσκεται και στα δύο κλαδιά: εδώ τη στέλνουν οι Υιοί Π., γιοι του Παντολέοντα· από το 1935 την κατονομάζει το καταστατικό της «Αδελφοί Ν. Καρδασιλάρη», της εταιρείας των πρώτων τους ξαδέλφων, γιων του Νικολάου.
Ένας λογαριασμός εκτελωνισμού από τη Χίο, με ημερομηνία 17 Νοεμβρίου 1927, γράφει «Υιοί Π. Καρδασιλάρη». Στη γραμμή του εμπορεύματος αναφέρονται πέντε κιβώτια μαστίχης και στη διαδρομή η Μασσαλία. Κάτω ακολουθούν τα έξοδα της αποστολής: ναύλος 105 δραχμές και, στο λιμάνι, δηλωτικό 20,20, διασάφηση 5, χαρτόσημο 31,20, στατιστικό τέλος 1,60, μικρά έξοδα 1,50 και δικαιώματα προκυμαίας 29,55 — σύνολο 89,05 δραχμές. Έτσι ένα εμπορικό ταξίδι αποκτά συγκεκριμένη μορφή: προϊόν, κιβώτια, προορισμός. Το χαρτί τεκμηριώνει τον λογαριασμό της αποστολής, όχι την τελική παράδοση. Ο λογαριασμός είναι του εκτελωνιστή Μιχαήλ Χ'' Ζ. Γεωργιαφέντη, στη Χίο· το ατμόπλοιο της αποστολής διαβάζεται «Αττική», με επιφύλαξη.
ΓΑΚ Χίου · συλλογή εμπορικών τεκμηρίων της παράδοσης
Αυθεντικό φύλλο της παράδοσης · αντίγραφο προβολής, χωρίς επέμβαση στο πρωτότυπο.
Τελωνείο
Το αποδεικτικό είσπραξης δημοσίων εσόδων γράφει καθαρά 1,60 δραχμές.
Λιμένας και προκυμαίες Χίου
Η ξεχωριστή απόδειξη αφορά εξαγωγή και έχει πίνακα δεμάτων, είδους, κιλών, τιμής και τελών.
Χωριστές εγγραφές
Οι δύο αποδείξεις συνυπάρχουν στο φύλλο· η τοποθέτησή τους δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι αφορούν το ίδιο φορτίο.
Δύο υπηρεσίες και δύο αποδείξεις · όχι αποδεδειγμένη σειρά σταθμών ενός συγκεκριμένου φορτίου.Οι αριθμοί στα πρωτότυπα
Ένας κοινός αριθμός στα χαρτιά
Η διασάφηση 3261 εμφανίζεται στον λογαριασμό εκτελωνισμού και στις δύο αποδείξεις. Η απόδειξη του λιμένα γράφει επίσης πέντε κιβώτια μαστίχης και 250 χιλιόγραμμα. Αυτές οι συμφωνίες παρέχουν συγκεκριμένη ένδειξη σύνδεσης των εγγράφων· η πλήρης ημερομηνία των αποδείξεων παραμένει αβέβαιη και δεν βεβαιώνεται η τελική παράδοση του φορτίου.
Επιλεγμένες εγγραφές των πρωτοτύπων· όχι βεβαίωση της τελικής παράδοσης.
1927 · η ίδια διασάφηση 3261
Πίσω από κάθε φορτίο, μικρά χαρτιά.
Στο ίδιο σωζόμενο φύλλο έχουν τοποθετηθεί δύο αποδείξεις: μία του τελωνείου και μία της Εταιρίας Λιμένος και Προκυμαίων Χίου. Η δεύτερη φέρει την ένδειξη «Εξαγωγή» και το όνομα των Υιών Π. Καρδασιλάρη. Η εμπορική δουλειά είχε και αυτή την καθημερινή όψη: ταμείο, διασάφηση, δέματα, βάρος και τέλη. Ο αριθμός διασάφησης 3261 τις συνδέει με τον λογαριασμό εκτελωνισμού της 17ης Νοεμβρίου 1927 για πέντε κιβώτια μαστίχης προς τη Μασσαλία.
Το ακριβές έτος και ορισμένα χειρόγραφα ποσά δεν έχουν διαβαστεί με ασφάλεια. Δεν τα συμπληρώνουμε από εικασία και δεν αθροίζουμε τις δύο αποδείξεις. Η εικόνα διατηρεί τις αρχικές εγγραφές για μελλοντική επαλήθευση.
Σύγχρονη δημιουργημένη εικόνα για τον εμπορικό Πειραιά της εποχής· όχι ιστορική φωτογραφία, κτίριο του Επιμελητηρίου ή πλοίο της οικογένειας.
1926 · Χίος · ίδρυση
1928 · Επιμελητήριο Πειραιώς
Δεκαετία 1930 · οδηγοί
Σχηματική απόδοση της διαδρομής Χίος–Πειραιάς· όχι χάρτης ή απεικόνιση κτιρίου.
1928
Ένα όνομα στα μητρώα του Πειραιά.
Το χρονολόγιο της οικογένειας σημειώνει ότι το 1928 οι «Υιοί Π. Καρδασιλάρη» γράφονται στα μητρώα του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς. Είναι η πρώτη χρονολογημένη πειραιώτικη παρουσία της εταιρείας στο παραδομένο υλικό, πριν από τις καταχωρίσεις των οδηγών της δεκαετίας του 1930. Δεν παραδόθηκε το ίδιο το πιστοποιητικό εγγραφής και δεν είναι γνωστός ο μήνας.
Χρονολόγιο της οικογένειας · Kardasilaris_Events
Οι αποθήκες κρατούν τον δρόμο ανοιχτό.
01Χίος02Πειραιάς03Πελοπόννησος
1928 → 1940
Οι αποθήκες κρατούν τον δρόμο ανοιχτό.
Δύο φωτιές με 74 χρόνια απόσταση: η αποθήκη αμυγδάλων στον Πειραιά, Κυριακή του Πάσχα 1929, και το εργοστάσιο του Βοτανικού, Ιανουάριος 2003.
Το 1929 η ζημιά υπολογίζεται σε 3,5 εκατομμύρια δραχμές, με ασφάλεια ενός· το 1930 οι οδηγοί ξαναγράφουν τους Αδελφούς στον Πειραιά. Και μετά τη φωτιά του 2003, το «Βήμα» γράφει ότι ο εφοδιασμός θα ξανάρχιζε αμέσως· η δουλειά συνεχίστηκε.
Οι οδηγοί καταγράφουν διευθύνσεις στον Πειραιά και δραστηριότητες σε αμύγδαλα, πατάτες, δέρματα, ξηρούς καρπούς και εισαγωγές–εξαγωγές. Το δίκτυο ξεπερνά τη Χίο και περιλαμβάνει προϊόντα από τη Δράμα, την Πελοπόννησο και άλλους τόπους. Η μετακίνηση αφορά πια και τις οικογένειες.
Από τις πηγές: ¶195 · ¶196 · ¶197 · ¶198 · ¶199 · ¶200
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Το Πάσχα που χάθηκε μια αποθήκη.
Πειραιάς · Κυριακή του Πάσχα, 5 Μαΐου 1929.
3.500.000 δρχ.Αναφερόμενη ζημιάΚαταστροφή της αποθήκης
1.000.000 δρχ.Ασφαλισμένο ποσόΗ τελική αποζημίωση δεν τεκμηριώνεται εδώ
Ποσά από τη μελέτη, στην ίδια κλίμακα. Το ασφαλισμένο ποσό δεν ισοδυναμεί με αποζημίωση που καταβλήθηκε.
1934–1935 · δύο εγγραφές για τα σύκα
Σύκα · εξαγωγείςΚαρδασιλάρη Αφοί
Δραγατσανίου 64 · Πειραιάς
Σύκα · εξαγωγείςΚαρδασιλάρη Υιοί Π.
Αριστείδου 3 · Πειραιάς
Χωριστές καταχωρίσεις στη σελίδα 367 του οδηγού· δεν βεβαιώνουν συγκεκριμένη αποστολή, ποσότητα ή προορισμό.
01
1928 · πατάτες στην Καποδιστρίου
Ο οδηγός Χαιρόπουλου καταγράφει τους Αδελφούς Καρδασιλάρη στον Πειραιά ως εμπόρους γεωμήλων, δηλαδή πατάτας, στην οδό Καποδιστρίου. Η θέση αυτή είναι διαφορετική από την αποθήκη αμυγδάλων που καταστρέφεται την επόμενη χρονιά.
02
5 Μαΐου 1929
Πυρκαγιά καταστρέφει την αποθήκη αμυγδάλων στη γωνία Φίλωνος και Σκουζέ στον Πειραιά. Είναι Κυριακή του Πάσχα.
03
1929 · ζημιά και ασφάλιση
Η μελέτη αναφέρει ζημιά 3,5 εκατομμυρίων δραχμών και ασφάλιση ενός εκατομμυρίου. Τα ποσά δείχνουν το μέγεθος του πλήγματος· δεν γνωρίζουμε εδώ την τελική αποζημίωση.
04
1930 · η δουλειά συνεχίζεται
Το 1930 οι οδηγοί καταγράφουν ξανά δέρματα στη Φίλωνος 73 και πατάτες στην Καποδιστρίου. Οι οικογένειες μετακινούνται μαζί με τις επιχειρήσεις προς την Αθήνα και τον Πειραιά.
05
1934 · διαφορετικές καταχωρίσεις
Στον Πειραιά καταγράφονται εμπόριο ξηρών καρπών και οι Υιοί Π. Καρδασιλάρη ως εισαγωγείς και εξαγωγείς στην Αριστείδου 3. Ο κατάλογος κατοίκων Αθήνας και Πειραιά αναφέρει επίσης τους Ν. και Μ. Καρδασιλάρη ως μεγαλεμπόρους. Τα αρχικά μένουν όπως παραδίδονται· δεν αρκούν μόνα τους για ταύτιση προσώπων. Στη σελίδα 367 του Οδηγού 1934–1935, στους εξαγωγείς σύκων του Πειραιά καταγράφονται «Καρδασιλάρη Αφοί» στη Δραγατσανίου 64 και «Καρδασιλάρη Υιοί Π.» στην Αριστείδου 3. Είναι χωριστές εμπορικές καταχωρίσεις του εντύπου, χωρίς στοιχεία για συγκεκριμένα φορτία ή προορισμούς.
06
1935 · οι διευθύνσεις του οδηγού
Ο κατάλογος εισαγωγέων τοποθετεί τους Υιούς στην Αριστείδου και τους Αδελφούς στην Πολυδεύκους. Στην κατηγορία νωπών και ξηρών καρπών δίνει για τους Αδελφούς τη Δραγατσανίου 25. Πρόκειται για χωριστές καταχωρίσεις· δεν τις μετατρέπουμε σε μία σταθερή διεύθυνση.
07
1940 · Αριστείδου 4
Ο οδηγός του 1940 δίνει για τους Υιούς την Αριστείδου 4, διαφορετική από το 3 της καταγραφής του 1934.
Περισσότερα ίχνη στην ίδια μελέτη
Ίσως και μηχανήματα
Ο Βαρλάς θεωρεί πιθανό οι κεντρικές αποθήκες αμυγδάλου στη γωνία Φίλωνος και Σκουζέ να διέθεταν μηχανήματα επεξεργασίας και καθαρισμού. Η υπόθεση παραμένει πιθανότητα της μελέτης, όχι επιβεβαιωμένος κατάλογος εξοπλισμού.
Η μετακίνηση της οικογένειας
Η μελέτη διαβάζει τις επαγγελματικές και οικογενειακές αναφορές στην πρωτεύουσα ως σταδιακή μετακίνηση. Συνδέει την παγίωσή της με τα χρόνια μετά τον θάνατο του Νικολάου Χατζηδημητρίου το 1935 και την ολοκλήρωσή της με τη μεταπολεμική περίοδο. Δεν δίνει μία κοινή ημερομηνία μετακόμισης για όλα τα μέλη.
Μια σύγκριση των δύο εταιρειών
Η μελέτη καταγράφει τους Αδελφούς ως εισαγωγείς και εξαγωγείς στη Δραγατσανίου στον Πειραιά το 1939 και το 1940, και τους Υιούς Π. στην Αριστείδου 4. Στη συγκριτική της αποτίμηση, οι Υιοί αναπτύσσουν περισσότερο τη σταφίδα και τα έλαια, ενώ και οι δύο εταιρείες φαίνεται να ευημερούν πριν από τον πόλεμο. Πρόκειται για ανάγνωση της μελέτης, χωρίς δημοσιευμένη αριθμητική σύγκριση κερδών. Στον Μέγα Οδηγό του 1939, η καταχώριση «Καρδασιλάρη Αφοί» βρίσκεται στους εισαγωγείς και εξαγωγείς του Πειραιά: Δραγατσανίου 64, τηλέφωνο 40.507. Πρόκειται για τη διεύθυνση που τυπώνει ο οδηγός, χωρίς να τεκμηριώνει πότε εγκαταστάθηκε ή μετακινήθηκε εκεί η επιχείρηση.
Μια μεταπολεμική διεύθυνση
Ο οδηγός Ιγγλέση 1947–1948, όπως παρατίθεται στη μελέτη, καταγράφει τους Αδελφούς Ν. Καρδασιλάρη ως εισαγωγείς και εξαγωγείς στη Δραγατσανίου 44α. Ο Βαρλάς σημειώνει λιγότερες μεταπολεμικές εμφανίσεις στους οδηγούς και διαβάζει τους γάμους στην Αθήνα ως πρόσθετη ένδειξη της οικονομικής και κοινωνικής μετακίνησης από τη Χίο. Είναι ερμηνεία του υλικού, όχι κοινή ημερομηνία αναχώρησης της οικογένειας.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι εκτιμήσεις, τα κενά και οι υποθέσεις διατηρούνται ως τέτοια.
Αυθεντικό τεκμήριο από την παράδοση · χωρίς ανακατασκευή.
1929
Λίγες λέξεις ταξιδεύουν ως τη Χίο.
Δεκαπέντε μέρες νωρίτερα, οι ίδιοι Υιοί Π. στη Χίο έστελναν το δικό τους τηλεγράφημα: «BULGARIA VENDREDI APRESMIDI».
Το CARDFILS ήταν η τηλεγραφική τους διεύθυνση: το ξαναβρίσκουμε στους σάκους του 1934 και, ως ΚΑΡΔΦΙΛΣ, στο επιστολόχαρτό τους. Με μία λέξη τούς έφταναν τα μηνύματα.
Στις 31 Οκτωβρίου 1929, ένα έντυπο της RCA απευθύνεται στο «CARDFILS – CHIOS». Το σύντομο μήνυμα γράφει «CONFIRMATION», το όνομα William H. Scheel και «20 CASES». Στο ίδιο χαρτί εμφανίζονται κωδικές λέξεις και μια τιμή, χωρίς αρκετά στοιχεία για να εξηγήσουμε το εμπόρευμα ή τη μονάδα χρέωσης. Είναι ένα μικρό, αυθεντικό ίχνος της επικοινωνίας που συνόδευε το εμπόριο.
Παράδοση 2026 · συλλογή εμπορικών τεκμηρίων
Η κοινή περιουσία αλλάζει μορφή.
01Κοινή περιουσία02Νέοι κλάδοι
1929 → 1931
Η κοινή περιουσία αλλάζει μορφή.
Χτίστηκε γύρω στο 1906–1908 με ίσα ποσά από τρία αδέλφια· το 1930 κάθε πλευρά παίρνει τα ίδια: δύο μεγάλες αποθήκες, έναν διάδρομο, δύο δωμάτια επάνω.
Ο Παντολέων δεν ζει πια· το δικό του τρίτο, μετά από θανάτους και πωλήσεις μέσα στην οικογένεια, το κρατούν τα παιδιά του. Για τους αδελφούς του στην Αθήνα υπογράφει ο Ιωάννης, που μένει στη Χίο.
Το 1930 μοιράζεται με συμβόλαιο το κτίριο του λιμανιού. Το βυρσοδεψείο και η αποθήκη δίπλα του μένουν έξω από τη διανομή: οι τρεις πλευρές συμφωνούν να τα βγάλουν σε ιδιωτική δημοπρασία μεταξύ τους. Η οικογενειακή έκθεση γράφει ότι μοιράστηκαν και τα τρία· η ίδια η πράξη δείχνει αυτή τη διαφορά. Το 1931 οι «Αδελφοί Δ. Καρδασιλάρη» ανασυστήνονται ως «Αδελφοί Καρδασιλάρη». Το 1929 έχει ήδη δημιουργηθεί και η «Ένωσις», με στόχο το εμπόριο χιώτικων εσπεριδοειδών σε πολλές αγορές.
Διαχείριση · διεύθυνση · ταμείο · υπογραφή για την εταιρεία
Οι εισφορές καταγράφονται στην πράξη. Δεν προσδιορίζουμε μορφή μετρητών ή εμπορευμάτων ούτε ποσοστά κερδών. Ο συλλογικός χαρακτηρισμός των συνεταίρων δεν ταυτίζει πρόσωπα με συγκεκριμένα περιβόλια.
11.1.1930Νικόλαος Δ. · Ιωάννης Δ. · κληρονόμοι ΠαντελήΟι πλευρές της διανομής
Τρία ακίνηταΠολυκατοικία στην παραλία · βυρσοδεψείο · αποθήκηΤο βυρσοδεψείο και η αποθήκη βρίσκονται στην ίδια θέση
1931Αδελφοί Δ. → Αδελφοί ΚαρδασιλάρηΔιάλυση και ανασύσταση το 1931
Σεπτέμβριος 1931 · δύο διαφορετικές πράξεις
18 Σεπτεμβρίου 1931Διάλυση πριν από τις 30 ΣεπτεμβρίουΗ παλιά διάρκεια είχε παραταθεί ως τις 30 Σεπτεμβρίου 1931. Η πράξη καταγράφει ότι οι συνεταίροι συμφωνούν να διαλύσουν νωρίτερα τους Αδελφούς Δ. Καρδασιλάρη, αντί να περιμένουν τη λήξη της παράτασης.
Παλαιά εταιρεία · εκκαθάρισηΝικόλαος Δ. και Ιωάννης Δ.Κοινή υπογραφή · παλαιά επωνυμία μέχρι την ολοκλήρωση. Χωρίς τεκμηριωμένη ημερομηνία ολοκλήρωσης.
Όρος για το αρχείοΦύλαξη στον Ιωάννη Δ.Βιβλία, αλληλογραφία και αρχείο διαθέσιμα στους συνεταίρους για έλεγχο μετά την εκκαθάριση.
20 Σεπτεμβρίου 1931Νικόλαος Δ. · Ματθαίος Ν. · Κωνσταντίνος Ν.Νέα σύμβαση · λήξη 19 Σεπτεμβρίου 1935 · καταχώριση 15 Οκτωβρίου 1931. Δεν βεβαιώνει ολοκλήρωση της παλαιάς εκκαθάρισης.
800.000 δραχμές · κεφάλαιοΕμπορεύματα και μετρητάΚέρδη και ζημιές: Νικόλαος 50%, Ματθαίος 25%, Κωνσταντίνος 25%. Διαφορετική κατανομή από τις εισφορές κεφαλαίου.
Νέα εταιρεία · υπογραφήΝικόλαος Δ. · Ματθαίος Ν.Ο καθένας χωριστά. Κωνσταντίνος Ν.: έγγραφη εξουσιοδότηση από τον Νικόλαο.
Η δικαστική καταχώριση φέρει 26 Σεπτεμβρίου 1931. Η πράξη ορίζει διαδικασίες· δεν τεκμηριώνει ολοκλήρωση διανομής περιουσίας.
Δεν αποδίδονται άγνωστα ποσοστά στην πράξη της διανομής. Η Ένωσις του 1929 είναι ξεχωριστή εταιρική καταγραφή· ο σκοπός της δεν αποδεικνύει αποστολές.ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΤΟΥ 1930
Από τα δικαιώματα στους χώρους.
01
Η αναφορά στο συμβόλαιο 24422
Ερνεστίνη · Αριστείδης Π. · Μαρία
Η πράξη του 1930 αναφέρεται στην παραίτησή τους από δικαιώματα. Το προηγούμενο συμβόλαιο δεν έχει διαβαστεί εδώ.
Πλήρη δικαιώματα κυριότητας στο μερίδιο του κλάδου, σύμφωνα με την αφήγηση της πράξης του 1930· στη διανομή συμμετέχουν επίσης ο Νικόλαος Δ. και ο Ιωάννης Δ. Τα σύμβολα δεν δηλώνουν μερίδια.
03
Η επιλεγμένη ρήτρα Γ
Δύο μεγάλες αποθήκες στο ισόγειο. Διάδρομος πλάτους 3 μέτρων.
Η πλήρης κατανομή των χώρων δεν έχει ελεγχθεί. Τα σχήματα δεν είναι κάτοψη.
Τρία σημεία ανάγνωσης του εγγράφου · όχι τρία χρονολογημένα γεγονότα. Οι αναλυτικές καταγραφές ακολουθούν.
01
1929 · Ένωσις
Ο Ιωάννης Δ. και ο Ιωάννης Π., μαζί με άλλους, συμμετέχουν στην Ένωση. Οκτώ έμποροι και παραγωγοί συγκεντρώνουν 150.000 δραχμές για τη σοδειά: από τις 4 Νοεμβρίου 1929 έως τις 31 Μαΐου 1930. Η Ένωσις προβλέπει αγορά και μεταπώληση της χιώτικης σοδειάς σε μανταρίνια, πορτοκάλια και λεμόνια. Στον σκοπό της κατονομάζει Ρουμανία, Βουλγαρία, Πολωνία, Κωνσταντινούπολη, Θεσσαλονίκη, Σερβία και Ρωσία. Αυτά είναι τα προϊόντα και οι αγορές που δηλώνει· όχι απολογισμός αποδεδειγμένων αποστολών. Το καταστατικό κατονομάζει και τους έξι άλλους συνεταίρους: Νικόλαο Δημητρίου Μαυριδόγλου, Περικλή Χαλκούση, Νικόλαο Παντελή Κοκκινάκη, Μιχαήλ Δημητρίου Μονιούδη, Φώτιο Ελευθερίου Λαγούτη και Στυλιανό Λουρέντζου Χαλκούση. Όλους τους συνεταίρους περιγράφει συλλογικά ως εμπόρους και παραγωγούς εσπεριδοειδών, κατοίκους Χίου. Ο Περικλής Χαλκούσης είναι διαχειριστής, διευθυντής και ταμίας και υπογράφει για την εταιρεία. Η πράξη δείχνει ποιοι συνεργάζονται για τη σοδειά, χωρίς να προσδιορίζει ποιο περιβόλι ανήκει σε κάθε πρόσωπο. Είναι το συμβόλαιο 24224 της 4ης Νοεμβρίου 1929, του συμβολαιογράφου Χαραλάμπους Σταύρου Βασιλειάδη· η περίληψή του καταχωρίζεται στο Πρωτοδικείο Χίου στις 25 Νοεμβρίου 1929 και τοιχοκολλάται για τρεις μήνες.
02
11 Ιανουαρίου 1930
Στη διανομή συναντώνται ο Νικόλαος Δ., ο Ιωάννης Δ. και οι κληρονόμοι του Παντελή. Ο Ιωάννης Π. εκπροσωπεί και τους Δημήτριο και Νικόλαο, ενώ συμμετέχει ο Παύλος.
03
Το κτίριο μοιράζεται · το βυρσοδεψείο όχι
Η πράξη μοιράζει μόνο το κτίριο του λιμανιού, γιατί εκεί «η διανομή είναι εφικτή». Το βυρσοδεψείο και η αποθήκη στη θέση Βυρσοδεψεία μένουν έξω: οι τρεις πλευρές συμφωνούν ιδιωτική δημοπρασία μεταξύ τους, και τα ακίνητα θα πάνε σε όποια προσφέρει στις άλλες το μεγαλύτερο τίμημα. Η πράξη δεν λέει ποια τα πήρε τελικά. Το 1931 η εταιρική μορφή των Αδελφών Δ. αλλάζει ξανά.
04
18 Σεπτεμβρίου 1931 · Η απόφαση των συνεταίρων
Η παλιά διάρκεια έληγε στις 30 Σεπτεμβρίου 1930 και είχε παραταθεί, με δήλωση αριθ. 25049 της 23ης Αυγούστου 1930, ως τις 30 Σεπτεμβρίου 1931. Η πράξη καταγράφει ότι οι συνεταίροι συμφωνούν να διαλύσουν νωρίτερα τους Αδελφούς Δ. Καρδασιλάρη, αντί να περιμένουν τη λήξη της παράτασης.
05
Δύο εκκαθαριστές · Νικόλαος Δ. και Ιωάννης Δ.
Αναλαμβάνουν μαζί την εκκαθάριση, με κοινή υπογραφή. Η παλιά επωνυμία διατηρείται ώσπου να τελειώσει η διαδικασία· η εντολή δεν αποδεικνύει πότε ολοκληρώθηκε.
06
Μετά την εκκαθάριση · όρος της πράξης · Τα βιβλία μένουν προσβάσιμα
Ορίζεται ότι τα βιβλία, η αλληλογραφία και το αρχείο θα μείνουν στον Ιωάννη Δ., διαθέσιμα για έλεγχο από τους συνεταίρους όταν χρειαστεί.
07
20 Σεπτεμβρίου 1931 · νέα εταιρεία
Ο Νικόλαος Δημητρίου, ο Ματθαίος Νικολάου και ο Κωνσταντίνος Νικολάου Καρδασιλάρης συντάσσουν νέο καταστατικό στη Χίο. Η διάρκεια ορίζεται από τις 20 Σεπτεμβρίου 1931 έως τις 19 Σεπτεμβρίου 1935. Αν η εταιρεία λυθεί πρόωρα, εκκαθαριστές θα είναι και οι τρεις συνεταίροι. Η καταχώριση στο δικαστήριο γίνεται στις 15 Οκτωβρίου 1931. Το νέο καταστατικό δεν αποδεικνύει ότι η εκκαθάριση της προηγούμενης εταιρείας είχε ολοκληρωθεί.
08
800.000 δραχμές · εμπορεύματα και μετρητά
Ο Νικόλαος Δ. εισφέρει εμπορεύματα αξίας 600.000 δραχμών. Ο Ματθαίος Ν. και ο Κωνσταντίνος Ν. εισφέρουν από 100.000 δραχμές σε μετρητά. Η συμμετοχή στα κέρδη και στις ζημιές ορίζεται διαφορετικά από τις κεφαλαιακές εισφορές: 50% για τον Νικόλαο και από 25% για τους άλλους δύο. Πρόκειται για όρους της σύμβασης, όχι για απολογισμό κερδών.
09
Ποιος μπορεί να υπογράφει
Ο Νικόλαος Δ. και ο Ματθαίος Ν. αναλαμβάνουν τη διεύθυνση, τη διαχείριση και το ταμείο· μπορούν να εκπροσωπούν και να υπογράφουν ο καθένας χωριστά. Για να υπογράφει ο Κωνσταντίνος Ν. χρειάζεται έγγραφη εξουσιοδότηση από τον Νικόλαο. Έτσι, τα δικαιώματα υπογραφής της νέας εταιρείας διαφέρουν από την κοινή υπογραφή που προβλέπεται για τους εκκαθαριστές της παλαιάς.
Η μελέτη και η χειρόγραφη πράξη
Μια τρίτη συγγενική κατεύθυνση
Ο Βαρλάς θεωρεί την Ένωση τρίτη εταιρεία με συμμετοχή μελών της οικογένειας και παρόμοιο εμπορικό προσανατολισμό με τις δύο εταιρείες του 1926. Είναι η συγκριτική ανάγνωση της μελέτης, όχι δήλωση ότι οι τρεις εταιρείες ήταν μία νομική οντότητα.
Το συμβόλαιο της διανομής
900.000 δραχμές · δηλωμένη αξία
Το συμβόλαιο 24423 της 11ης Ιανουαρίου 1930 υπογράφεται από τον συμβολαιογράφο Χαράλαμπο Σ. Βασιλειάδη, όπως δείχνουν η υπογραφή και η σφραγίδα στη μεταγραφή του Υποθηκοφυλακείου, τόμος ΚΒ΄, αρ. 2191. Η μελέτη του Βαρλά το αποδίδει στον Χαράλαμπο Σταύρου Παντελίδη· κρατάμε αυτή την αναφορά ως πληροφορία της μελέτης και εξηγούμε τη διαφορά με το πρωτότυπο. Περιγράφει Νικόλαο Δ. και Ιωάννη Δ. ως εμπόρους, κατοίκους Χίου. Η μεταγραφή στις 26 Φεβρουαρίου 1930 είναι χωριστή καταχώριση, όχι νέα ημερομηνία αγοράς ή οικοδόμησης. Η παραδομένη χειρόγραφη όψη του συμβολαίου 24423 φέρει την επικεφαλίδα «Διανομή ακινήτων διά δρχ. 900.000». Το ποσό είναι η αξία που δηλώνει η πράξη για τη διανομή· δεν αποτελεί εταιρικό κεφάλαιο, καταβολή σε κάθε μέλος της οικογένειας ή απόδειξη διανομής μετρητών.
Πριν από τη διανομή, αλλάζουν τα δικαιώματα
Η πράξη του 1930 παραπέμπει στο προηγούμενο συμβόλαιο 24422. Αναφέρει ότι η Ερνεστίνη, χήρα του Παντελή, ο γιος της Αριστείδης Π. και η κόρη της Μαρία παραιτήθηκαν από την κυριότητα και κατοχή των τριών περιγραφόμενων ακινήτων. Η πλήρης κυριότητα και κατοχή αποδόθηκε στους Ιωάννη Π., Δημήτριο Π., Νικόλαο Π. και Παύλο Π. Καρδασιλάρη. Πρόκειται για όσα αφηγείται η πράξη του 1930· το ίδιο το προηγούμενο συμβόλαιο δεν έχει ελεγχθεί εδώ.
Δύο αποθήκες και ένας διάδρομος
Διάδρομος 3 μέτρων
Στην επιλεγμένη ρήτρα Γ της διανομής, ο Ιωάννης Π., ο Δημήτριος Π., ο Νικόλαος Π. και ο Παύλος Π. Καρδασιλάρης λαμβάνουν στην κυριότητα και κατοχή τους δύο μεγάλες αποθήκες στο ισόγειο και έναν διάδρομο πλάτους τριών μέτρων. Αυτή είναι μία συγκεκριμένη πρόβλεψη της πράξης· η πλήρης κατανομή όλων των χώρων δεν έχει ακόμη ελεγχθεί.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 08 · 1929Μια προοπτική πέρα από το Αιγαίο.Περίπου 3 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
Ρουμανία
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1929 · Ρουμανία
Μια προοπτική πέρα από το Αιγαίο.
Ένα όνομα στον ορίζοντα του εμπορίου: η Ρουμανία αναφέρεται στον εταιρικό σκοπό του 1929. Η δήλωση αυτή δεν αποδεικνύει ότι πραγματοποιήθηκε συγκεκριμένη αποστολή.
Από τις πηγές: ¶194
Βουλγαρία
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1929 · Βουλγαρία
Το εμπόριο κοιτάζει βορειότερα.
Η Βουλγαρία ανήκει στους προορισμούς που κατονομάζονται το 1929. Το αρχείο κρατά την εμπορική πρόθεση· δεν περιγράφει εδώ ένα συγκεκριμένο ταξίδι.
Από τις πηγές: ¶194
Πολωνία
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1929 · Πολωνία
Ένας πιο μακρινός ορίζοντας.
Η Πολωνία εμφανίζεται στην ίδια δήλωση εμπορικών προορισμών. Από τα περιβόλια της Χίου, η προοπτική της εταιρείας απλωνόταν πολύ πέρα από το νησί.
Από τις πηγές: ¶194
Θεσσαλονίκη
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1929 · Θεσσαλονίκη
Το νησί κοιτάζει και προς τον βορρά.
Η Θεσσαλονίκη κατονομάζεται στους εμπορικούς προορισμούς του 1929. Ένας ελληνικός ορίζοντας μέσα σε μια δήλωση που περιλαμβάνει και πολλές χώρες.
Από τις πηγές: ¶194
Σερβία
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1929 · Σερβία
Μια χώρα μέσα σε μια παλιά δήλωση.
Η Σερβία περιλαμβάνεται στον εταιρικό σκοπό του 1929. Η πηγή κατονομάζει τη χώρα, χωρίς να τεκμηριώνει εδώ πόλη ή συγκεκριμένη αποστολή.
Από τις πηγές: ¶194
Ρωσία
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1929 · Ρωσία
Όσα έγραφε η προοπτική του 1929.
Η Ρωσία είναι ακόμη ένας προορισμός που δηλώνεται το 1929. Τη διατηρούμε ως χώρα της εμπορικής πρόθεσης, χωρίς να προσθέτουμε ανύπαρκτες λεπτομέρειες ταξιδιού.
Από τις πηγές: ¶194
3,5 εκατ. δραχμές · ζημιά κατά την εφημερίδα
1 εκατ. δραχμές · αναφερόμενη ασφάλιση
Σύγκριση των ποσών του δημοσιεύματος· όχι υπολογισμός τελικής απώλειας. Το κτίριο αποδίδεται σχηματικά.
1929
Μια φωτιά στις αποθήκες του Πειραιά.
Η εφημερίδα «Σημαία» της 9ης Μαΐου 1929 περιγράφει μια μεγάλη πυρκαγιά την Κυριακή του Πάσχα στον Πειραιά. Ανάμεσα στα δεκαπέντε καταστήματα που αναφέρει βρίσκονται οι αποθήκες αμυγδάλων των Αδελφών Καρδασιλάρη. Το δημοσίευμα υπολογίζει τη ζημιά τους σε 3,5 εκατομμύρια δραχμές και αναφέρει ασφάλιση ενός εκατομμυρίου. Δύο διαφορετικοί αριθμοί, που μας θυμίζουν πόσο ευάλωτη μπορούσε να είναι η δουλειά πίσω από τα φορτία. Δεν γνωρίζουμε από αυτό το τεκμήριο την τελική αποζημίωση ή την αποκατάσταση. Το ίδιο δημοσίευμα κατονομάζει τις «Ρουαγιάλ», «Αθηναϊκή» και «Βρετανική» για το συνολικό ασφαλισμένο ποσό του ενός εκατομμυρίου· δεν δίνει κατανομή ανά εταιρεία ούτε πιστοποιεί πληρωμή.
Σημαία · 9 Μαΐου 1929, σελ. 4 · ημερομηνία από το φύλλο · η μελέτη παραπέμπει στη «Σημαία» της 8ης Μαΐου 1929
Αυθεντικό φύλλο της παράδοσης · αντίγραφο προβολής, χωρίς επέμβαση στο πρωτότυπο.
Από τη Χίο
Το φύλλο φέρει την ημερομηνία 16 Οκτωβρίου 1929.
NAVIBULGARE · GALATA
Παραλήπτης και διεύθυνση όπως τυπώνονται· «VIA EASTERN» ως ένδειξη διαβίβασης.
BULGARIA · VENDREDI · APRESMIDI
Οι τρεις λέξεις του μηνύματος. Οι δύο γαλλικές λέξεις δηλώνουν «Παρασκευή απόγευμα».
Η διαδρομή του μηνύματος, όπως καταγράφεται στο φύλλο · δεν είναι διαδρομή πλοίου ή φορτίου.
16.10.1929
Παρασκευή απόγευμα. Τρεις λέξεις.
Χίος, 16 Οκτωβρίου 1929. Στο επιστολόχαρτο «P. CARDASSILARI FILS», ένα εξερχόμενο τηλεγράφημα απευθύνεται στη NAVIBULGARE, με διεύθυνση GALATA και ένδειξη «VIA EASTERN». Το μήνυμα είναι λιτό: «BULGARIA VENDREDI APRESMIDI». Μια ημέρα και μια ώρα χωρούν εκεί όπου μια επιστολή θα χρειαζόταν πολλές γραμμές.
Η λέξη «BULGARIA» διατηρείται όπως γράφεται. Το τηλεγράφημα δεν αρκεί για να βεβαιώσουμε τι ακριβώς συντόνιζαν ή αν πραγματοποιήθηκε αποστολή φορτίου. Το τυπωμένο «CARDFILS» είναι η τηλεγραφική διεύθυνση της εταιρείας· αναφέρονται επίσης οι κώδικες Bentleys, Rudolf Mosse και Private.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 09 · 1930–1934Δύο εταιρείες στην ίδια διεύθυνση.Περίπου 9 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
Χίος · βυρσοδεψείο
Φίλωνος 73 · Αδελφοί
Φίλωνος 73 · Υιοί Π.
Σχηματική απόδοση των συγκεκριμένων τεκμηρίων· όχι ιστορική φωτογραφία.
1930
Δύο εταιρείες στην ίδια διεύθυνση.
Στον Ερμή του 1930, η Φίλωνος 73 στον Πειραιά εμφανίζεται σε δύο χωριστές καταχωρίσεις. Στα βυρσοδεψεία, οι «Καρδασιλάρη Αφών» δηλώνουν εργοστάσιο στη Χίο και γραφείο στη Φίλωνος 73, με τηλέφωνο 161. Στα «Δέρματα κατειργασμένα», στην ίδια διεύθυνση καταγράφονται οι «Καρδασιλάρη Π. Υιοί». Η κοινή διεύθυνση δεν συγχωνεύει τις δύο εταιρικές επωνυμίες.
Εμπορικός Οδηγός Ερμής 1930 · σελίδες 681 και 686
Χίος · ομόρρυθμη εταιρεία
Πειραιάς · άλλη ομώνυμη εταιρεία
Κωνσταντίνος · όρος μελλοντικής διαδοχής
Σχηματική απόδοση των συγκεκριμένων τεκμηρίων· όχι ιστορική φωτογραφία.
1931
Το ίδιο όνομα, δύο εταιρείες και ένας όρος συνέχειας.
Σχεδόν τέσσερα χρόνια πριν πεθάνει ο Νικόλαος, το καταστατικό ορίζει ποιος θα πάρει το ταμείο μετά από εκείνον: ο γιος του, ο Κωνσταντίνος.
Ο Νικόλαος πέθανε τον Μάιο του 1935, και τον Ιούνιο τρία αδέλφια υπέγραφαν στη Χίο νέα ανώνυμη εταιρεία. Ο Κωνσταντίνος του όρου είναι ο παππούς του σημερινού Κωνσταντίνου.
Το καταστατικό της 20ής Σεπτεμβρίου 1931 επιτρέπει στον Ματθαίο Ν. και στον Κωνσταντίνο Ν. Καρδασιλάρη να συμμετέχουν από κοινού και στην ήδη υπάρχουσα ομόρρυθμη εταιρεία «Αδελφοί Ν. Καρδασιλάρη» στον Πειραιά. Για την υπογραφή της χιώτικης εταιρείας προβλέπει τη μορφή «Αδελφοί Ν. Καρδασιλάρη Χίος». Πρόκειται για δύο εταιρικές παρουσίες που αναφέρει η ίδια πράξη· δεν προσδιορίζεται εδώ η ημερομηνία ίδρυσης της πειραϊκής εταιρείας. Το άρθρο 12 του καταστατικού του 1931 προβλέπει ότι, αν πεθάνει ο Νικόλαος Δ. Καρδασιλάρης, η εταιρεία δεν θα διαλυθεί. Ο γιος του Κωνσταντίνος θα αναλάβει τη διεύθυνση, τη διαχείριση και το ταμείο, ενώ θα διατηρηθεί η ίδια εταιρική επωνυμία. Είναι πρόβλεψη διαδοχής, όχι καταγραφή ότι η διαδοχή συνέβη τότε. Το ίδιο άρθρο ορίζει, πριν από αυτό, ότι ο θάνατος του εταίρου Ματθαίου Ν. Καρδασιλάρη θα επιφέρει αυτοδικαίως διάλυση και εκκαθάριση της εταιρείας. Οι λεπτομέρειες της εκκαθάρισης και του ρόλου των κληρονόμων δεν διαβάζονται πλήρως.
Πρωτοδικείο Χίου · καταστατικό του 1931, άρθρα 8 και 12
Μερίδα 18058 · Νικόλαος Δημ.
Μερίδα 18059 · Ιωάννης Δημ.
Μερίδα 18060 · Υιοί Π. Ο.Ε.
Πράξη 10791 · αγορά · 11.000
Σχηματική απόδοση των τριών μερίδων του ευρετηρίου· το περιεχόμενο της πράξης δεν έχει διαβαστεί.
Μάρτιος 1932
Τρεις μερίδες, μία πράξη.
Στο ευρετήριο του Υποθηκοφυλακείου Χίου, η ίδια πράξη, με αριθμό 10791, γράφεται τον Μάρτιο του 1932 σε τρεις μερίδες: του Νικολάου Δημ. Καρδασιλάρη, του Ιωάννη Δημ. Καρδασιλάρη και της «Εταιρείας Υιών Π. Καρδασιλάρη Ο.Ε.». Και στις τρεις σημειώνεται «αγορά» αξίας 11.000. Το ευρετήριο δεν λέει τι αγοράστηκε ούτε ποιος αγόρασε από ποιον· δείχνει μόνο ότι οι δύο αδελφοί και η εταιρεία των ανιψιών τους εμφανίζονται στην ίδια πράξη. Η ημέρα διαβάζεται 24 ή 29· η επόμενη πράξη είναι της 30ής Μαρτίου.
Μανταρίνια προς τη Ρουμανία, βούτυρο προς την Ελλάδα.
Το εμπόριο δεν είχε μόνο μία κατεύθυνση. Οι σημειώσεις από το τραπεζικό αρχείο περιγράφουν πωλήσεις χιώτικων μανταρινιών στη Ρουμανία, μέσω εμπόρου με έδρα το Βουκουρέστι, και την αντίστροφη πώληση βουτύρου στην Ελλάδα. Οι εργασίες γίνονταν με προμήθεια. Μια διαφωνία για άλλη παρτίδα οδήγησε σε δικαστικά έγγραφα το 1932–1933· μέσα από αυτά διασώθηκε αυτή η μικρή εικόνα μιας αμφίδρομης εμπορικής σχέσης. Δεν γνωρίζουμε από τη συγκεκριμένη σημείωση την τελική έκβαση της διαφοράς.
Διαλογή καρπώνΛεπτό τυπωμένο χαρτίΚιβώτια ανάλογα με την αγορά
Αυθεντική εμπορική επιστολή από την παράδοση.Λεπτομέρειες του πρωτοτύπου
Η εποχή εξαρτάται από τη σοδειά
Στην επιστολή της 30ής Σεπτεμβρίου 1933 προς τον Ελευθέριο Βερνάρδο στην Πράγα, οι Υιοί Π. Καρδασιλάρη εκτιμούν ότι οι πρώτες αποστολές μανταρινιών θα μπορούσαν να αρχίσουν περίπου στα μέσα Νοεμβρίου, εκτός αν η σοδειά αργούσε, όπως είχε συμβεί εκείνη τη χρονιά με τα σύκα, τις σταφίδες και τα αμύγδαλα. Σκοπός τους ήταν να στείλουν όσο νωρίτερα γινόταν, γιατί τα πρώτα φρούτα που φτάνουν στις αγορές πριν από τα ιταλικά και τα ισπανικά πωλούνται σε πολύ ικανοποιητικές τιμές. Πρόκειται για εποχικό σχεδιασμό του γράμματος, όχι για βεβαιωμένη φόρτωση.
Ελαφρύ ξύλο, μικρότερο κόστος μεταφοράς
Το γράμμα περιγράφει κιβώτια από λευκή, ελαφρά ξυλεία και τα παρουσιάζει ως συμφέρουσα συσκευασία επειδή μειώνουν το βάρος που επιβαρύνει τους ναύλους και άλλα μεταφορικά. Οι συσκευασίες συζητούνται ανάλογα με την αγορά· δεν αποδεικνύεται συγκεκριμένη εξοικονόμηση ή παραγγελία.
Μαζί με τα μανταρίνια, μια πρόταση για σύκα
Στη δεύτερη σελίδα οι Υιοί Π. γράφουν ότι εξάγουν σύκα Καλαμάτας και βλέπουν την Τσεχοσλοβακία ως μεγάλη αγορά. Προτείνουν στον παραλήπτη να αναζητήσει ενδιαφερόμενους αγοραστές. Περιγράφουν τιμολόγηση σύμφωνα με τις υποδείξεις του και πίστωση της διαφοράς τιμής προς όφελός του. Είναι εμπορική πρόταση και δήλωση της εταιρείας· δεν τεκμηριώνει παραγγελία, πληρωμή προμήθειας ή συγκεκριμένη αποστολή. Η ποιότητα που προσφέρουν είναι η «Πρίμα», σε ορμαθούς περίπου 250 γραμμαρίων («Νικολίσιμι»), σε καινούργια σακιά των 25 κιλών, με φόρτωση στο πρώτο ή στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου ή του Νοεμβρίου, όπως προτιμήσουν οι αγοραστές. Η πληρωμή θα γινόταν μέσω του ελληνοτσεχοσλοβακικού κλίριγκ. Η τιμή σε κορώνες δεν διαβάζεται με ασφάλεια και δεν τη μεταφέρουμε. Στο τέλος της σελίδας προτείνουν και τη σουλτανίνα, που προστίθεται εκείνη τη χρονιά στις εξαγωγές τους από νέο, σύγχρονο εργοστάσιο· για αυτήν προσφέρονται να στείλουν δείγματα.
Λεπτομέρειες της ίδιας επιστολής· προγραμματισμός, προτάσεις και ισχυρισμοί της εταιρείας, όχι επιβεβαίωση υλοποίησης.
1933
Κάθε μανταρίνι, τυλιγμένο για το ταξίδι.
Χαρτάκια σαν αυτά σώζονται: περιτυλίγματα P.C.F. γράφουν «Importé de Grèce» και κατονομάζουν πορτοκάλια, μανταρίνια και λεμόνια.
Το γράμμα του 1933 περιγράφει το τύλιγμα· τα περιτυλίγματα της ίδιας εταιρείας, P. Cardassilari Fils, μας δείχνουν το ίδιο το χαρτί. Είναι αχρονολόγητα· δεν ξέρουμε αν τύλιξαν αυτές τις αποστολές.
Σε επιστολή προς τον Ελευθέριο Βερνάρδο στην Πράγα, οι Υιοί Π. Καρδασιλάρη εξηγούν πώς ετοιμάζονται τα μανταρίνια για το εμπόριο. Περιγράφουν τη διαλογή και τα ξύλινα κιβώτια, αλλά και μια μικρή λεπτομέρεια: κάθε καρπός τυλίγεται σε πολύ λεπτό χαρτί, με χρώματα και παραστάσεις. Συζητούν διαφορετικές συσκευασίες ανάλογα με την αγορά και αναφέρουν ότι στην Κεντρική Ευρώπη ζητείται και η απλούστερη εκδοχή, χωρίς τύλιγμα. Το γράμμα δείχνει την προσοχή στην προετοιμασία· δεν αποδεικνύει ότι ακολούθησε παραγγελία. Η εταιρεία γράφει ότι ασχολείται με τα μανταρίνια «ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ὡς ἐξαγωγεῖς ἐκ Χίου», και ότι την προηγούμενη χρονιά, δηλαδή το 1932, χρησιμοποίησε τα ελαφριά ξύλινα κιβωτίδια «εἰς ἀποστολὰς εἰς Σερβίαν, Ρουμανίαν καὶ Βουλγαρίαν λίαν ἱκανοποιητικῶς». Είναι δήλωση της εταιρείας μέσα στο γράμμα· οι ίδιες οι αποστολές δεν τεκμηριώνονται εδώ.
ΓΑΚ Χίου · επιστολές Υιών Π. Καρδασιλάρη, 30 Σεπτεμβρίου 1933
Ξύλινο κιβώτιο · σχηματική απόδοση της προσφοράς, χωρίς τεκμηριωμένη παραγγελία ή αποστολή.
Αυθεντική εμπορική επιστολή από την παράδοση.Η προσφορά προς τη Βιέννη
Οι τιμές για τη μεσολάβηση
Στο τέλος της επιστολής προς τη Βιέννη, η εταιρεία δίνει στον παραλήπτη περιθώριο να υπολογίζει την προσφορά σε άλλες νομισματικές μονάδες, αναφέροντας και «κορώνας», για τη μεσολάβησή του. Πρόκειται για όρο της εμπορικής πρότασης, χωρίς να τεκμηριώνεται αποδοχή παραγγελίας, συναλλαγματική ισοτιμία ή πληρωμή.
Όρος της επιστολής της 30ής Σεπτεμβρίου 1933 · οι ακριβείς νομισματικές ονομασίες δεν αποκαθίστανται πλήρως.
1933
Δείγματα σταφίδας, ένα γράμμα στη Βιέννη.
Οκτώ χρόνια μετά το γράμμα στη Βιέννη, ο Ιωάννης, ένας από τους Υιούς Π., παντρεύεται τη Βιεννέζα Άννα Βικτώρια Σέσλερ.
Η καρτέλα της 22ας Οκτωβρίου 1941 γράφει Χίος για εκείνον και Βιέννη για εκείνη. Ο γιος τους Πέτρος θα γραφτεί αργότερα και ως Peter C. Sessler, με το επώνυμο της μητέρας του.
Στις 30 Σεπτεμβρίου 1933, οι Υιοί Π. Καρδασιλάρη γράφουν στον «Ερνστ. Σβάρτς» στη Βιέννη ότι προσθέτουν σουλτανίνες Κορινθίας στις εξαγωγές τους. Αναφέρουν νέο εργοστάσιο επεξεργασίας και λένε πως έχουν ήδη στείλει δείγματα διαφορετικών ποιοτήτων. Ζητούν να εξεταστούν οι δυνατότητες συνεργασίας στην τοπική αγορά και στην Τσεχοσλοβακία. Πριν από τα φορτία, εδώ βλέπουμε τα δείγματα, την προσφορά και την προσπάθεια να ανοίξει μια νέα εμπορική σχέση. Η προσφορά προβλέπει κιβώτια περίπου δεκαπέντε κιλών, βάρος μικτό με απόβαρο 10%, και φόρτωση τον Οκτώβριο· οι τιμές, για πέντε ποιότητες, δίνονται σε φλωρίνια. Είναι οι όροι που προτείνει το γράμμα, χωρίς να τεκμηριώνεται ότι ακολούθησε παραγγελία ή αποστολή. Το όνομα διατηρείται συντετμημένο όπως τυπώνεται· η αγγλική γραφή είναι μεταγραφή, όχι επιβεβαιωμένη ξενόγλωσση ταυτότητα.
ΓΑΚ Χίου · επιστολές Υιών Π. Καρδασιλάρη, 30 Σεπτεμβρίου 1933
Υιοί Π. Καρδασιλάρη
Δημήτριος
Μπορεί να δεσμεύει την εταιρεία μόνος του.
Ιωάννης
Μπορεί να δεσμεύει την εταιρεία μόνος του.
Νικόλαος
Μπορεί να δεσμεύει την εταιρεία μόνος του.
Παύλος
Δεν έχει αυτό το δικαίωμα στο συγκεκριμένο σημείωμα.
7.6.1933
Το πληρεξούσιο
Το σημείωμα παραπέμπει στην πράξη 1631 του συμβολαιογράφου Πειραιώς Ν. Μεζίτη.
18.11.1933
Η τραπεζική διάκριση
Κατονομάζονται τρεις αδελφοί με δικαίωμα δεσμευτικής υπογραφής και ο Παύλος χωρίς αυτό.
Δικαίωμα υπογραφής το 1933 · οι συνδέσεις δείχνουν αρμοδιότητα, όχι γενεαλογική σχέση.
18.11.1933
Τέσσερα αδέλφια. Τρεις υπογραφές.
Το 1933 ο Παύλος είναι ο αδελφός χωρίς υπογραφή. Το 1959 η εταιρεία δίνει την υπογραφή της σε εκείνον και στον Νικόλαο.
Είκοσι έξι χρόνια αργότερα, η «Υιοί Π. Καρδασιλάρη Α.Ε.» αναθέτει την εκπροσώπηση στον Νικόλαο και στον Παύλο, που μπορούν να υπογράφουν και χωριστά. Το σημείωμα του 1933 κατέγραφε μια στιγμή· δεν έβγαζε τον Παύλο από την εταιρεία.
Το κοινό όνομα δεν σημαίνει ίδια αρμοδιότητα για όλους. Στις 18 Νοεμβρίου 1933, το τραπεζικό σημείωμα ξεχωρίζει τους αδελφούς που μπορούν να δεσμεύουν την εταιρεία, υπογράφοντας ο καθένας χωριστά κάτω από την επωνυμία της.
Αυτή είναι η διάκριση που καταγράφεται το 1933. Δεν σημαίνει ότι ο Παύλος έπαψε να είναι μέλος της εταιρείας, ούτε περιγράφει τον μεταγενέστερο ρόλο του. Η πηγή εδώ είναι οι παραδομένες ερευνητικές σημειώσεις, όχι έλεγχος του ίδιου του πληρεξουσίου.
Σημειώσεις έρευνας στο ΙΑΕΤΕ · φάκελος Υιών Π. Καρδασιλάρη, Α1Σ40Υ8Φ4223
Χίος · 31.08.193450 σάκοι αμύγδαλαΠορτ Σάιντ
Αυθεντικό εμπορικό έγγραφο · ψηφιακή λήψη από την παράδοση.Οι ρόλοι στη φορτωτική
Φορτωτές · Χίος
Υιοί Π. Καρδασιλάρη
Μεταφορέας · έδρα Πειραιάς
Ακτοπλοΐα της Ελλάδος Α.Ε.
Οριζόμενος παραλήπτης
Εθνική Τράπεζα
Σωζόμενο φύλλο
Αντίγραφον μη εμπορεύσιμον
Οδηγίες και ενδείξεις του εγγράφου· όχι απόδειξη παραλαβής ή πληρωμής.
Ποιος αναφέρεται στη φορτωτική;
31 Αυγούστου 1934 · σωζόμενο αντίγραφοΑντίγραφον μη εμπορεύσιμον
Φορτωτές · Χίος
Υιοί Π. Καρδασιλάρη
Μεταφορέας · έδρα Πειραιάς
Ακτοπλοΐα της Ελλάδος Α.Ε.
Οριζόμενος παραλήπτης
Εθνική Τράπεζα
Τα πρόσωπα και οι εταιρείες εμφανίζονται σε διαφορετικά πεδία του ίδιου εγγράφου. Δεν πρόκειται για σειρά λιμένων, απόδειξη παραλαβής ή πληρωμής.
1934
Πενήντα σάκοι, ένας προορισμός.
Μέσα σε δέκα χρόνια, τα χαρτιά των Υιών Π. δείχνουν προς Μασσαλία, Γαλατά, Πράγα, Βιέννη, Πορτ Σάιντ και Ζάγκρεμπ.
Είναι λογαριασμοί, τηλεγραφήματα, γράμματα και φορτωτικές, όχι πάντα αποδείξεις παράδοσης. Μαζί δείχνουν πόσο μακριά απλωνόταν η αλληλογραφία μιας οικογενειακής εταιρείας της Χίου, με το ίδιο σήμα CARDFILS.
Η φορτωτική της 31ης Αυγούστου 1934 ονομάζει τους Υιούς Π. Καρδασιλάρη ως φορτωτές στη Χίο. Δηλώνει πενήντα σάκους αμύγδαλα για το Πορτ Σάιντ και αναφέρει το ατμόπλοιο «Μακεδονία», με δυνατότητα μεταφοράς από επόμενο πλοίο σύμφωνα με το έντυπο. Το σήμα CF / CARDFILS συνοδεύει το φορτίο πάνω στο χαρτί. Η φορτωτική καταγράφει την προβλεπόμενη μεταφορά· δεν αποτελεί απόδειξη παραλαβής στον προορισμό. Το έντυπο κατονομάζει την «Ακτοπλοΐα της Ελλάδος Α.Ε.», με έδρα τον Πειραιά, και στο πεδίο παράδοσης γράφει την Εθνική Τράπεζα ως παραλήπτη. Το σωζόμενο φύλλο φέρει την ένδειξη «Αντίγραφον μη εμπορεύσιμον». Δίπλα στους σάκους, βάρους 2.500, ο υπάλληλος γράφει «In transit – Sotto palanco» και δηλώνει αξία 100 λιρών· μια αχνή σφραγίδα αναφέρει μεταφόρτωση στον Πειραιά. Ο ονομασμένος παραλήπτης ανήκει στην οδηγία της φορτωτικής· η αναγραφή δεν αποδεικνύει παραλαβή των αμυγδάλων ή πληρωμή.
ΓΑΚ Χίου · συλλογή εμπορικών τεκμηρίων της παράδοσης
Τέλος κεφαλαίου 9 / 20
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 · 1934–1936Το όνομα στις σελίδες των επαγγελμάτων.Περίπου 14 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
Χίος · πολλές δραστηριότητες
Πειραιάς · Ιωνιδών 51
Αθήνα · Πατησίων 74
Σχηματική απόδοση των συγκεκριμένων τεκμηρίων· όχι ιστορική φωτογραφία.
1934 → 1935
Το όνομα στις σελίδες των επαγγελμάτων.
Ο ίδιος οδηγός του 1934–1935 καταγράφει το όνομα και στη Χίο. Στη σελίδα 1361, στην κατηγορία «Εγχώρια προϊόντα», τυπώνονται τρεις χωριστές καταχωρίσεις: «Καρδασιλάρη Αφοί Ν.», «Καρδασιλάρης Ι. Δ.» και «Καρδασιλάρης Π.». Τα αρχικά μένουν όπως τυπώνονται· δεν αρκούν για ταύτιση προσώπων, και η καταχώριση δεν δείχνει το μέγεθος της δουλειάς. Ο κατάλογος κατοίκων του ίδιου οδηγού δίνει και διευθύνσεις: ο Μ. Καρδασιλάρης, μεγαλέμπορος, στην οδό Ιωνιδών 51 στον Πειραιά, και ο Ν. Καρδασιλάρης, μεγαλέμπορος, στην οδό Πατησίων 74 στην Αθήνα. Τα αρχικά μένουν όπως τυπώνονται· οι εγγραφές δεν αρκούν για ταύτιση προσώπων, ιδιοκτησία ή διάρκεια κατοικίας. Στις επαγγελματικές καταχωρίσεις της Χίου του Οδηγού 1934–1935, οι «Καρδασιλάρη Υιοί Π.» αναφέρονται στα ασφαλιστικά γραφεία. Στους πράκτορες ατμοπλοϊκών εταιρειών τυπώνονται «Καρδασιλάρη Αφών» και «Καρδασιλάρη Ι.», ενώ στην αντιπροσώπευση βενζίνης αναφέρεται «Καρδασιλάρη Ν.». Στους εξαγωγείς φρούτων καταγράφονται οι Αδελφοί Ν. και οι Υιοί Π., και στα παντοπωλεία ένας «Καρδασιλάρης Δ.». Είναι οι κατηγορίες και οι γραφές του εντύπου· τα αρχικά δεν ταυτίζονται εδώ με συγκεκριμένα πρόσωπα.
Οδηγός Ιγγλέση 1934–1935 · Χίος, Αθήνα και Πειραιάς
Καλαμάτα
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1934–1935 · 1940
Σταφίδες και σύκα, πέρα από τη Χίο.
Το 1948 οι αποθήκες των Αδελφών στην οδό Κιλκίς είναι αναγνωρίσιμο σημείο της Καλαμάτας.
Πίσω τους φαίνονται άνθρωποι: το 1950 ένας κάτοικος του Πεταλιδίου υποστηρίζει ότι παρέδωσε στην Καλαμάτα 1.497 οκάδες ξερά σύκα στους «Αφούς Καρδασιλάρη», με υπόσχεση πληρωμής σε λίγες μέρες.
Οι εμπορικοί οδηγοί φέρνουν την Καλαμάτα στην ιστορία των εξαγωγών. Καταγράφουν σταφιδεμπόριο και σύκα, ενώ στη Χίο παραμένουν δέρματα, έλαια, μαστίχα, αμύγδαλα και ναυτική πρακτόρευση. Το οικογενειακό εμπόριο συνδέει πολλούς τόπους και διαφορετικά προϊόντα.
Από τις πηγές: ¶202
Αραχίδες και σπόροι
Αραχίδες, βαμβακόσπορος, λινόσπορος, σήσαμος και συναφή. Η περίληψη δεν ξεχωρίζει μία εταιρεία για κάθε είδος.
Βούτυρα · Υιοί Π.
Εισαγωγικό εμπόριο· οι Υιοί κατονομάζονται στη συγκεκριμένη κατηγορία.
Νωπά και ξηρά φρούτα · Αδελφοί
Οπώρες και εσπεριδοειδή· καταχώριση στη Δραγατσανίου 25.
Σάκοι · Χίος
Χωριστή εμπορική κατηγορία στον οδηγό. Δεν προστίθεται εδώ άγνωστο είδος ή κατασκευαστής.
Ξύλινα είδη · Χίος
Αναφέρονται οι Αδελφοί, οι Υιοί και ο Ι. Καρδασιλάρης. Το αρχικό διατηρείται χωρίς αυθαίρετη ταύτιση.
Κατηγορίες του οδηγού · η σύνδεση με κάθε εταιρεία δηλώνεται χωριστά.
1935
Περισσότερα από τους καρπούς της Χίου.
Ο εμπορικός οδηγός του 1935, όπως τον διαβάζει ο Βαρλάς, ανοίγει ένα μεγαλύτερο παράθυρο στη δουλειά: αραχίδες, σπόρους, βούτυρο, νωπά και ξηρά φρούτα. Στη Χίο συναντά σάκους και ξύλινα είδη. Οι κατηγορίες παρακάτω κρατούν χωριστά όσα αποδίδονται ρητά στους Υιούς ή στους Αδελφούς και όσα δεν αποδίδονται εδώ σε μία συγκεκριμένη εταιρεία.
Οι εικονικές μορφές οργανώνουν τις καταχωρίσεις· δεν αναπαριστούν σωζόμενα προϊόντα, φορτία ή συγκεκριμένες αποστολές. Η παρουσία στον οδηγό δεν αποδεικνύει όγκο συναλλαγών.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶198–199 · οδηγός του 1935
Τα προϊόντα γράφονται στο καταστατικό.
1935 / 1936
Τα προϊόντα γράφονται στο καταστατικό.
Ο Νικόλαος πεθαίνει στις 5 Μαΐου 1935· σαράντα επτά μέρες μετά, οι τρεις γιοι του υπογράφουν στη Χίο το καταστατικό της νέας εταιρείας.
Ο μικρότερος από τους τρεις, ο Κωνσταντίνος, είναι ο παππούς του σημερινού Κωνσταντίνου. Η δουλειά δεν σταματά με τον θάνατο του πατέρα· περνά αμέσως στα παιδιά του.
Το ΦΕΚ του 1935 ονομάζει εσπεριδοειδή, σουλτανίνα, σύκα, μαστίχα και αμύγδαλα. Έδρα της εμπορικής εταιρείας είναι η Χίος. Το 1936 καταγράφεται χωριστή εξαγωγική εταιρεία στον Πειραιά. Κρατάμε τις δύο εταιρείες διακριτές, όπως τις παραδίδουν οι πηγές.
Από τις πηγές: ¶201
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Πέντε ονόματα στο καταστατικό του 1935.
Πέντε εταίροι, το 1935.
Αδελφοί Ν.Δημήτριος · Ματθαίος · Κωνσταντίνος
ΕταίροςΠαντελής Κ. Καμαράδος
ΕταίροςΚωνσταντίνος Γ. Μογιάδης
Το 1936 ακολουθεί χωριστή εξαγωγική εταιρεία στον Πειραιά.
01
Δημήτριος · Ματθαίος · Κωνσταντίνος
Ο Δημήτριος, ο Ματθαίος και ο Κωνσταντίνος, γιοι του Νικολάου που πεθαίνει εκείνη τη χρονιά, συμμετέχουν στην ανώνυμη εταιρεία ξηρών καρπών με τον Παντελή Κ. Καμαράδο και τον Κωνσταντίνο Γ. Μογιάδη. Το 1936 ακολουθεί χωριστή εξαγωγική εταιρεία στον Πειραιά· η μελέτη παραπέμπει στο ΦΕΚ της 15ης Νοεμβρίου 1936.
02
1935 · έδρα στη Χίο
Το καταστατικό συνδέει πέντε προϊόντα με τέσσερις εργασίες: εσπεριδοειδή, σουλτανίνα, σύκα, μαστίχη και αμύγδαλα· αγορά, κατεργασία, εξαγωγή και εμπορία. Περιλαμβάνει ακόμη όλους τους ξηρούς καρπούς και κάθε συναφές είδος. Πρόκειται για το προβλεπόμενο εταιρικό αντικείμενο, όχι για απολογισμό φορτίων που εξήχθησαν.
03
Χίος ↔ Πειραιάς ↔ Καλαμάτα
Σταφίδες και σύκα συνδέουν και τις δύο εταιρείες με την Καλαμάτα. Στη Χίο παραμένουν δέρματα, έλαια, μαστίχα και αμύγδαλα, καθώς και η ναυτική πρακτόρευση του Ιωάννη.
Έδρα και κέντρο διεύθυνσης παραμένει η Χίος· το συμβούλιο μπορεί να ιδρύει υποκαταστήματα σε άλλες ελληνικές πόλεις. Η προβλεπόμενη διάρκεια είναι δεκαπέντε έτη από τη δημοσίευση, με δυνατότητα παράτασης. Το άρθρο 4 μιλά για νόμιμη τροποποίηση ένα έτος πριν από τη λήξη, ενώ το 36 για σύγκληση συνέλευσης έξι μήνες πριν. Κρατάμε αυτή τη διαφορά προθεσμιών· οι όροι δεν βεβαιώνουν συγκεκριμένα υποκαταστήματα ή πραγματική λήξη.
Τα άρθρα 6–11 δείχνουν πώς το καταστατικό σχεδιάζει τη λειτουργία της εταιρείας. Περιγράφουν δικαιώματα και διαδικασίες, χωρίς να βεβαιώνουν ότι έγινε μεταβίβαση, αύξηση κεφαλαίου, διανομή μερίσματος ή δικαστική διαφορά.
2×Συμβούλιο · πλειοψηφία 2/3 όλων των μελών4×Γενική συνέλευση · συνήθης απαρτία και πλειοψηφίαΕπιτρεπόμενα όρια του άρθρου 9 · δεν απεικονίζεται πραγματική αύξηση.
Άρθρο 6
Ο τίτλος της μετοχής
Ανώνυμες και αδιαίρετες μετοχές: αριθμημένοι, χρονολογημένοι και σφραγισμένοι τίτλοι, με υπογραφές προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου. Μεταβιβάζονται με παράδοση του τίτλου· η εταιρεία αναγνωρίζει τον κομιστή. Η ευθύνη του μετόχου περιορίζεται στην ονομαστική αξία των μετοχών του.
Άρθρο 7
Η έδρα ως σημείο αναφοράς
Στις σχέσεις με την εταιρεία, η έδρα λογίζεται ως κατοικία του μετόχου. Το καταστατικό ορίζει το ελληνικό δίκαιο και τα δικαστήρια της έδρας για τις σχετικές διαφορές, χωρίς να αποδεικνύει ότι υπήρξε συγκεκριμένη δίκη.
Άρθρο 8
Η φωνή στη γενική συνέλευση
Οι μέτοχοι ασκούν τα δικαιώματα διοίκησης μέσω της γενικής συνέλευσης. Κληρονόμοι και πιστωτές δεν αποκτούν με αυτό τον τρόπο δικαίωμα επέμβασης στην εταιρική διοίκηση ή διανομής της εταιρικής περιουσίας. Ο όρος δεν μαρτυρεί οικογενειακή διαμάχη.
Άρθρο 9
Πρώτοι οι παλαιοί μέτοχοι
Στην πρώτη πενταετία, το συμβούλιο μπορεί με πλειοψηφία 2/3 όλων των μελών να αυξήσει το κεφάλαιο μέχρι το διπλάσιο του αρχικά καταβλημένου· η συνέλευση μέχρι το τετραπλάσιο, με συνήθη απαρτία και πλειοψηφία. Οι παλαιοί μέτοχοι έχουν αναλογική προτίμηση στις νέες μετοχές. Η τιμή δεν πέφτει κάτω από την ονομαστική· η υπέρ το άρτιο διαφορά δεν διανέμεται ως μέρισμα.
Άρθρο 10
Όταν η εταιρεία αποκτά δικές της μετοχές
Η απόκτηση ίδιων μετοχών απαγορεύεται, με δύο εξαιρέσεις: μείωση κεφαλαίου που αποφασίζει η γενική συνέλευση, με άμεση ακύρωση των τίτλων, ή αναγκαστική πώληση για ικανοποίηση εταιρικής απαίτησης, με διάθεση των μετοχών το συντομότερο.
Άρθρο 11,35
Οι προθεσμίες του μερίσματος
Τα μερίσματα πληρώνονται με τα μερισματόγραφα, σε ημερομηνία που ορίζει το συμβούλιο μέσα σε εξήντα ημέρες από την έγκριση του ισολογισμού. Όσα δεν ζητηθούν μέσα σε πέντε χρόνια παραγράφονται υπέρ της εταιρείας. Οι καθυστερημένοι δικαιούχοι δεν δικαιούνται τόκο. Δεν προκύπτει εδώ συγκεκριμένο ποσό ή πραγματική πληρωμή.
Οι άνθρωποι πίσω από τις αποφάσεις.
Το άρθρο 17 επιτρέπει στο συμβούλιο να μοιράζει αρμοδιότητες και να αναθέτει συγκεκριμένες υπηρεσίες. Δεν καταγράφει εδώ ποια ανάθεση πραγματοποιήθηκε.
Άρθρα 12
Το πρώτο συμβούλιο
Το καταστατικό ορίζει πρώτο συμβούλιο τους ίδιους πέντε συμμετέχοντες: Δημήτριο, Ματθαίο και Κωνσταντίνο Ν. Καρδασιλάρη, Παντελή Καμαράδο και Κωνσταντίνο Γ. Μογιάδη. Προβλέπει τετραετία και εκλογή νέου συμβουλίου στην τακτική συνέλευση του 1939. Η αχρονολόγητη ανακοίνωση (πιθανώς Φεβρουάριος 1936) είναι χωριστό τεκμήριο μεταγενέστερης σύνθεσης. Τη σύνθεση της ανακοίνωσης τη δείχνει η ιστορία «Η εταιρεία έχει ανθρώπους και ρόλους.».
Άρθρα 12, 13, 14, 15
Πρόσωπα που αναλαμβάνουν ευθύνη
Το συμβούλιο προβλέπεται να έχει πέντε έως επτά μέλη, με τετραετή, ανανεώσιμη θητεία. Πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος εκλέγονται κάθε χρόνο με μυστική ψηφοφορία. Για κενές θέσεις προβλέπονται προσωρινοί αντικαταστάτες έως τη γενική συνέλευση. Πρόεδρος ή διευθύνων σύμβουλος επικυρώνουν αντίγραφα πρακτικών.
Άρθρα 16
Μία ψήφος, καταγεγραμμένες αποφάσεις
Προβλέπεται τακτική συνεδρίαση στην έδρα τουλάχιστον μία φορά κάθε ημερολογιακό μήνα, και έκτακτη όποτε τη ζητήσουν ο Πρόεδρος ή δύο σύμβουλοι. Απαρτία: το μισό συν ένα των μελών, με τουλάχιστον τρία παρόντα. Κάθε σύμβουλος έχει μία ψήφο και μπορεί με έγγραφη εντολή να εκπροσωπηθεί από άλλον σύμβουλο· κανείς δεν εκπροσωπεί πάνω από έναν. Οι αποφάσεις λαμβάνονται με απόλυτη πλειοψηφία και καταγράφονται σε υπογεγραμμένα πρακτικά.
Άρθρα 16, 17, 29
Διαχείριση με λογοδοσία
Το συμβούλιο διαχειρίζεται εργασίες, δαπάνες, συμβάσεις, περιουσία και προσωπικό, όπου το θέμα δεν ανήκει στη συνέλευση. Υποβάλλει ετήσιους λογαριασμούς και προτάσεις μερισμάτων ή αποθεματικών. Η συνέλευση αποφασίζει για αγωγές κατά συμβούλων και εγκρίνει αμοιβές συμβούλων που εργάζονται ως υπάλληλοι. Αυτοί είναι κανόνες και αρμοδιότητες, όχι βεβαιώσεις ότι έγιναν συγκεκριμένες πράξεις. Η απαλλαγή διοίκησης και ελεγκτών απαιτεί χωριστή ψηφοφορία μετά τον ισολογισμό και δεν ισχύει αν αυτός αποκρύπτει ή αποδίδει ψευδώς στοιχεία.
Άρθρα 18, 19
Δύο υπογραφές κάτω από το όνομα
Ο διευθύνων σύμβουλος εκπροσωπεί την εταιρεία. Για να αναλάβει αυτή υποχρεώσεις, το καταστατικό ζητεί μαζί δύο υπογραφές κάτω από την επωνυμία, με τουλάχιστον μία «πρώτη», από προβλεπόμενο ή ειδικά εξουσιοδοτημένο πρόσωπο. Το συμβούλιο μπορεί να ρυθμίσει διαφορετικά τις υπογραφές. Δεν κατονομάζεται εδώ συγκεκριμένη εκτελεσμένη εξουσιοδότηση.
Άρθρα 20
Η άδεια για παράλληλο εμπόριο
Σύμβουλοι και διευθυντές χρειάζονται άδεια της γενικής συνέλευσης για παράλληλες εμπορικές εργασίες όμοιες με της εταιρείας ή σχετική συμμετοχή σε άλλες εταιρείες. Πρόκειται για ιστορικό κανόνα αποφυγής ανταγωνισμού, όχι για καταγεγραμμένη παράβαση.
Άρθρα 23, 28, 31
Η μικρότερη συμμετοχή έχει φωνή
Η ετήσια συνέλευση προβλέπεται μέσα σε έξι μήνες από τη λήξη της χρήσης. Κάτοχοι του 1/20 του καταβλημένου κεφαλαίου μπορούν, με τις προβλεπόμενες καταθέσεις και αιτήσεις, να ζητούν έκτακτη συνέλευση μέσα σε τριάντα ημέρες, να προσθέτουν θέματα είκοσι πέντε ημέρες πριν και να ζητούν μία αναβολή έως τριάντα ημέρες. Μπορούν επίσης να ζητήσουν δικαστικό έλεγχο για συγκεκριμένες πιθανολογούμενες παραβάσεις, με κατάθεση των μετοχών τους τουλάχιστον τριάντα ημέρες. Πρόκειται για δικαιώματα, όχι καταγεγραμμένες ενέργειες.
Άρθρα 25
Πέντε μετοχές, μία ψήφος
Το καταστατικό δίνει μία ψήφο ανά πέντε μετοχές, με ελάχιστη συμμετοχή πέντε. Μικρότεροι κάτοχοι μπορούν να συνενώσουν τις μετοχές τους, ενώ επιτρέπεται και πληρεξούσιος με απλή επιστολή. Η συμμετοχή προϋποθέτει κατάθεση μετοχών και δικαιολογητικών πέντε ημέρες πριν. Η κατανομή κεφαλαίου δεν αποτελεί πρακτικό ψηφοφορίας.
Άρθρα 24, 25
Πριν αρχίσει η συνέλευση
Οι προσκλήσεις προβλέπονται είκοσι πλήρεις ημέρες πριν, δέκα για επαναληπτική συνέλευση. Ο ισολογισμός και οι εκθέσεις διοίκησης και ελεγκτών είναι διαθέσιμα δέκα ημέρες πριν· ο πίνακας των δικαιούμενων ψήφου αναρτάται σαράντα οκτώ ώρες πριν. Αυτές είναι προθεσμίες του καταστατικού.
Άρθρα 26, 28
Οι μεγαλύτερες αποφάσεις
Στην πρώτη σύγκληση για συνήθη θέματα, η απαρτία απαιτεί το 1/5 του καταβλημένου κεφαλαίου. Για τις κατονομασμένες μεγάλες αλλαγές, όπως συγχώνευση, διάρκεια ή διάλυση, προβλέπει 2/3, έπειτα 1/2 και 1/3 σε επαναλήψεις, και πλειοψηφία 3/5 των εκπροσωπούμενων ψήφων. Δεν τεκμηριώνεται ότι αποφασίστηκε εδώ κάποια τέτοια αλλαγή.
Άρθρα 30, 33
Από τον Ιούλιο στον Ιούνιο
Η λογιστική χρονιά αρχίζει την 1η Ιουλίου και τελειώνει στις 30 Ιουνίου. Η ετήσια συνέλευση εκλέγει δύο ελεγκτές και δύο αναπληρωματικούς, που εξετάζουν βιβλία και ισολογισμό. Προβλέπεται αποστολή ισολογισμού και εκθέσεων στο υπουργείο είκοσι ημέρες πριν από τη συνέλευση, και του εγκεκριμένου ισολογισμού με τα πρακτικά μέσα σε είκοσι ημέρες μετά. Αυτές είναι υποχρεώσεις, όχι αποδείξεις συγκεκριμένης υποβολής.
Άρθρα 34
Πρώτα το αποθεματικό, έπειτα το μέρισμα
Από τα καθαρά κέρδη, μετά έξοδα, ζημίες και αποσβέσεις, το 5% σχηματίζει τακτικό αποθεματικό μέχρι αυτό να φτάσει το μισό καταβεβλημένο κεφάλαιο· η κράτηση ξαναρχίζει αν πέσει χαμηλότερα. Από το υπόλοιπο προβλέπεται πρώτο μέρισμα τουλάχιστον 7% του καταβεβλημένου κεφαλαίου. Η συνέλευση διαθέτει όσα απομένουν σε πρόσθετα μερίσματα, έκτακτο αποθεματικό ή εγκεκριμένες αμοιβές διοίκησης και προσωπικού. Τα δύο ποσοστά έχουν διαφορετική βάση· δεν τεκμηριώνεται πραγματική πληρωμή.
Άρθρα 36, 37, 38
Όροι για ένα ενδεχόμενο τέλος
Αν η καθαρή περιουσία πέσει κάτω από το μισό καταβεβλημένο κεφάλαιο, το συμβούλιο οφείλει να συγκαλέσει συνέλευση που θα αποφασίσει για διάλυση. Αν αποφασιστεί διάλυση, η συνέλευση διορίζει τρεις εκκαθαριστές και εγκρίνει τους λογαριασμούς τους· οι μέτοχοι διατηρούν τα δικαιώματά τους, μαζί με το δικαίωμα μειοψηφίας να ζητεί συνέλευση. Το καταστατικό δεν αποδεικνύει ότι ακολούθησε τέτοια διαδικασία.
Άρθρα 39
Η εντολή στον Ματθαίο
Το τελευταίο άρθρο εξουσιοδοτεί τον Ματθαίο Ν. Καρδασιλάρη να υποβάλει την αίτηση έγκρισης της σύστασης στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και, για λογαριασμό των ιδρυτών, να δεχθεί τροποποιήσεις και να απαντήσει σε αντιρρήσεις. Εδώ διαβάζουμε την εντολή που του δόθηκε, χωρίς ανεξάρτητη απόδειξη για το πώς την εκτέλεσε.
Σχηματική κατανομή των δηλωμένων αρχικών μετοχών και ιστορικών όρων του καταστατικού· όχι αποδείξεις πληρωμών ή πραγματοποιημένων μεταβιβάσεων.
21.6.1935
Πέντε ονόματα, δύο εκατομμύρια δραχμές.
Τρία αδέλφια, ακριβώς ίσα: 630 μετοχές ο καθένας, όπως ο παππούς τους Δημήτριος όριζε να περάσει η περιουσία του ισόποσα στους τρεις γιους.
Ο Δημήτριος, ο Ματθαίος και ο Κωνσταντίνος, γιοι του Νικολάου και της Βιργινίας, κρατούν μαζί το 94,5% του κεφαλαίου. Μια γενιά αργότερα, στο κέντρο της Cardico θα βρεθούν πάλι τρία αδέλφια: οι γιοι του Κωνσταντίνου, Ιωάννης, Νίκος και Γιώργος.
Στη Χίο, στις 21 Ιουνίου 1935, συντάσσεται το συμβόλαιο 247, στο γραφείο του συμβολαιογράφου Κωνσταντίνου Αριστείδου Παϊδούση, στην αγορά. Μάρτυρες είναι ο Αριστοφάνης Ν. Μαυρώνης, έμπορος αποικιακών, και ο Νικόλαος Στ. Φουσφούκας, παντοπώλης· η πράξη τούς γράφει άσχετους συγγένειας με τους συμβαλλομένους. Ακολουθούν η υπουργική έγκριση 52803 στις 5 Αυγούστου και η δημοσίευση στο ΦΕΚ 240 στις 27 Αυγούστου. Το καταστατικό ορίζει κεφάλαιο 2.000.000 δραχμών, σε 2.000 μετοχές των 1.000 δραχμών. Τρία αδέλφια και δύο ακόμη συμμετέχοντες μοιράζονται τις αρχικές εισφορές όπως φαίνεται παρακάτω.
Το καταστατικό δηλώνει πλήρη καταβολή των ποσών σε μετρητά· εδώ δεν έχουμε ανεξάρτητη απόδειξη τραπεζικής πληρωμής. Αυτή η κατανομή αφορά το κεφάλαιο του 1935, χωριστά από τις συμφωνίες του 1926, και δεν αποδεικνύει τη μεταγενέστερη μετοχική σύνθεση.
Αδελφοί Ν. Καρδασιλάρη · Ανώνυμος Εμπορική Εταιρεία Ξηρών Καρπών
Πρόεδρος
Δημήτριος Ν. Καρδασιλάρης
Έμπορος · Χίος
Διευθύνων σύμβουλος
Κωνσταντίνος Ν. Καρδασιλάρης
Έμπορος · Χίος
Σύμβουλος
Ματθαίος Ν. Καρδασιλάρης
Έμπορος · Χίος
Σύμβουλος
Κωνσταντίνος Μογιάδης
Ιδιωτικός υπάλληλος · Χίος
Σύμβουλος
Ιπποκράτης Μ. Λεοντής
Ιδιωτικός υπάλληλος · Χίος
Ονόματα και θέσεις του συγκεκριμένου διοικητικού συμβουλίου · η διάταξη δείχνει εταιρικούς ρόλους, όχι συγγένεια ή ατομικό δικαίωμα υπογραφής.
1936
Η εταιρεία έχει ανθρώπους και ρόλους.
Η ανακοίνωση του 1936 ξεδιπλώνει τη διοίκηση της εταιρείας στη Χίο. Τρία ονόματα Καρδασιλάρη πλαισιώνονται από τον Κωνσταντίνο Μογιάδη και τον Ιπποκράτη Λεοντή. Η οικογενειακή επιχείρηση εμφανίζεται και ως ομάδα εργασίας με διακριτές θέσεις.
Οι παραδομένες σημειώσεις παραπέμπουν σε ανακοίνωση με αναφορά «28/10·2·36». Το σωζόμενο απόκομμα που ελέγχθηκε κατονομάζει τη σύνθεση, αλλά δεν διατηρεί πλήρη έντυπη ημερομηνία δημοσίευσης. Κρατάμε το έτος χωρίς να μετατρέπουμε τη χειρόγραφη ένδειξη σε νέα ημερομηνία εκλογής.
Η πρόσκληση της 1ης Μαΐου 1936 καλεί τους μετόχους σε έκτακτη γενική συνέλευση στις 30 Μαΐου, Σάββατο, στις 4 μ.μ., στην έδρα της εταιρείας στη Χίο, στην Παράλληλο Προκυμαίας. Το μοναδικό θέμα της ημερήσιας διάταξης είναι η εκλογή ελεγκτών για την πρώτη εταιρική χρήση. Η πρόσκληση δεν βεβαιώνει ότι η συνέλευση ή η εκλογή πραγματοποιήθηκε.
7.1.1937
Παράλληλος Προκυμαίας
Η πρόσκληση της 7ης Ιανουαρίου ορίζει γενική συνέλευση στις 27 Ιανουαρίου 1937, στις 3 μ.μ., στα γραφεία της εταιρείας. Η ημερήσια διάταξη περιλαμβάνει έκθεση διοίκησης και ελεγκτών, ισολογισμό, απαλλαγή ευθυνών, εκλογή δύο ελεγκτών και δύο αναπληρωματικών για το 1936–1937, καθώς και τροποποίηση του άρθρου 3.
15.1.1938
Τα ίδια γραφεία, την επόμενη χρονιά
Η πρόσκληση της 15ης Ιανουαρίου 1938 ορίζει συνέλευση στις 19 Φεβρουαρίου, στις 4 μ.μ., πάλι στην Παράλληλο Προκυμαίας. Επαναλαμβάνει τα θέματα έκθεσης, ισολογισμού, απαλλαγής, ελεγκτών για το 1937–1938 και τροποποίησης άρθρου 3.
7.11.1938
Μια νέα πρόσκληση για το άρθρο 3
Η πρόσκληση της 7ης Νοεμβρίου 1938 ορίζει συνέλευση στις 28 Δεκεμβρίου, Τετάρτη, στις 10 π.μ., στα γραφεία της εταιρείας στην Παράλληλο Προκυμαίας. Προτείνει εκθέσεις διοίκησης και ελεγκτών, έγκριση ισολογισμού, απαλλαγή ευθυνών, δύο ελεγκτές και δύο αναπληρωματικούς για το 1938–1939, τροποποίηση του άρθρου 3 και αμοιβή των μελών του συμβουλίου. Είναι η ημερήσια διάταξη, χωρίς από μόνη της να αποδεικνύει τις αποφάσεις.
25.2.1939
Το άρθρο 3 στην υπουργική έγκριση
Η υπουργική έγκριση 17514, με τόπο και ημερομηνία Αθήνα, 25 Φεβρουαρίου 1939, εγκρίνει την τροποποίηση του άρθρου 3 της χιώτικης «Αδελφοί Ν. Καρδασιλάρη Ανώνυμος Εμπορική Εταιρεία Ξηρών Καρπών». Αναφέρει ως βάση απόφαση της γενικής συνέλευσης της 28ης Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους, δηλαδή του 1938. Το νέο άρθρο περιλαμβάνει αγορά, κατεργασία, εξαγωγή και εμπορία εσπεριδοειδών, σουλτανίνας, σύκων, μαστίχης, αμυγδάλων και γενικά όλων των ειδών χωρίς περιορισμό, καθώς και πώληση επί προμηθεία και αντιπροσώπευση εταιρειών εσωτερικού και εξωτερικού. Αυτά είναι το εγκεκριμένο αντικείμενο και ο σκοπός· δεν βεβαιώνουν συγκεκριμένες πωλήσεις, εξαγωγές ή αντιπροσωπείες.
24.4.1942
Οδός Ομήρου
Η πρόσκληση της 24ης Απριλίου ορίζει συνέλευση στις 27 Μαΐου 1942, στις 10 το πρωί, στην έδρα της εταιρείας στην Ομήρου. Περιλαμβάνει έκθεση, ισολογισμό, απαλλαγή, δύο ελεγκτές και δύο αναπληρωματικούς για το 1941–1942, καθώς και αμοιβές διοίκησης και προσωπικού.
1948
Κατάστημα στη Ροδοκανάκη
Το παραδομένο απόκομμα καλεί τους μετόχους στις 10 Αυγούστου 1948, στις 10 το πρωί, στο κατάστημα της εταιρείας στην οδό Ροδοκανάκη. Οι ερευνητικές σημειώσεις καταγράφουν την πρόσκληση ως 198/13.7.1948 και αναφέρουν έλεγχο της περιόδου από το 1942 έως το 1947–1948· το πλήρες κείμενο καλύπτεται εν μέρει από άλλα αποκόμματα.
Διευθύνσεις και προσκλήσεις σε χρονική σειρά · τα σχέδια δεν απεικονίζουν πιστοποιημένες όψεις των κτιρίων. Τυπωμένες ημερομηνίες προσκλήσεων και έγκρισης· οι χειρόγραφες ενδείξεις και οι ημερομηνίες των ονομάτων αρχείων δεν χρησιμοποιούνται ως ημερομηνίες γεγονότων.
1936 → 1948 · προσκλήσεις και έγκριση
Στις διευθύνσεις, η καθημερινότητα της εταιρείας.
Οι προσκλήσεις των μετόχων μας οδηγούν σε συγκεκριμένα γραφεία και καταστήματα της Χίου. Δεν είναι οι κατοικίες των συμβούλων: είναι οι τόποι που δηλώνονται για την εταιρική συνέλευση. Κρατάμε κάθε διεύθυνση στη δική της ημερομηνία, χωρίς να υποθέτουμε μετακόμιση ή ταύτιση ακινήτων.
Οι προσκλήσεις του 1937, 1938 και 1942 ζητούν από κατόχους τουλάχιστον πέντε μετοχών να καταθέσουν τους τίτλους τους σε προβλεπόμενο ταμείο ή τράπεζα τουλάχιστον πέντε ημέρες πριν από τη συνέλευση. Πρόκειται για όρους συμμετοχής, όχι για κατάλογο παρευρισκομένων ή απόδειξη ότι οι προτεινόμενες αποφάσεις εγκρίθηκαν.
ΙΑΕΤΕ · προσκλήσεις, υπουργική έγκριση και σημειώσεις έρευνας, 1936–1948
Τέλος κεφαλαίου 10 / 20
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 · 1936–1939Η εταιρεία συνεχίζεται, ο Ιωάννης βρίσκεται στο Ζάγκρεμπ.Περίπου 4 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
10.9 · προξενικό πληρεξούσιο
16.9 · δύο ακόμη χρόνια
18.12 · καταχώριση στη Χίο
Σχηματική απόδοση των συγκεκριμένων τεκμηρίων· όχι ιστορική φωτογραφία.
Σεπτέμβριος → Δεκέμβριος 1936 · έγγραφα
Η εταιρεία συνεχίζεται, ο Ιωάννης βρίσκεται στο Ζάγκρεμπ.
Στις 16 Σεπτεμβρίου 1936, στον Πειραιά, στην οδό Αριστείδου 3, ο Νικόλαος Π. Καρδασιλάρης συμφωνεί παράταση της εταιρείας «Υιοί Π. Καρδασιλάρη» για δύο ακόμη έτη με τους ίδιους όρους. Εκπροσωπεί και τον Ιωάννη Π., που η πράξη περιγράφει ως έμπορο κάτοικο Χίου, ήδη διαμένοντα στο Ζάγκρεμπ, με πληρεξούσιο της 10ης Σεπτεμβρίου ενώπιον του εκεί Έλληνα προξένου. Η παράταση καταχωρίζεται στη Χίο στις 18 Δεκεμβρίου 1936. Η διαμονή που αναφέρει η πράξη δεν ορίζει ημερομηνία μετανάστευσης.
Πρωτοδικείο Χίου · παράταση διάρκειας, 1936
Νικόλαος Π. Καρδασιλάρης · Πειραιάς
Οι εργασίες της εταιρείας στην Ελλάδα
Σύκα
Σταφίδες
Αμύγδαλα
Εσπεριδοειδή
Προϊόντα που κατονομάζει η βεβαίωση · οι γραμμές εξηγούν τη σύνδεση με την εμπορική εργασία, όχι συγκεκριμένα δρομολόγια.
5.11.1936
Στον Πειραιά, ο Νικόλαος κρατά το νήμα.
Στον Πειραιά, ο Νικόλαος μόνος. Επτά εβδομάδες νωρίτερα είχε υπογράψει και για τον αδελφό του Ιωάννη, που βρισκόταν στο Ζάγκρεμπ.
Στις 16 Σεπτεμβρίου 1936 ο Νικόλαος παρατείνει την εταιρεία των αδελφών, εκπροσωπώντας τον Ιωάννη με πληρεξούσιο από το Ζάγκρεμπ. Τον Μάρτιο του 1937 ένα τηλεγράφημα της εταιρείας ζητά επειγόντως επικοινωνία με το Ζάγκρεμπ.
Στις 5 Νοεμβρίου 1936, η Εθνική Τράπεζα Πειραιώς περιγράφει τον Νικόλαο Π. Καρδασιλάρη ως το μόνο μέλος της εταιρείας που βρίσκεται εκεί και διεκπεραιώνει τις εργασίες της στην Ελλάδα. Η βεβαίωση στηρίζεται σε όσα η τράπεζα βλέπει από τις δικές της συναλλαγές. Δίπλα στο όνομά του, τέσσερις καρποί της ελληνικής γης αποτυπώνουν το εύρος των εξαγωγών.
Η βεβαίωση μιλά για συναλλαγές με «όλες τις χώρες του κόσμου». Κρατάμε τη φράση ως περιγραφή της τράπεζας για την εμπορική εμβέλεια, χωρίς να εφευρίσκουμε χώρες ή διαδρομές. Η καταγραφή του Νοεμβρίου 1936 δεν αποδεικνύει από μόνη της ανανέωση της συμφωνημένης δεκαετούς εταιρικής διάρκειας.
Σημειώσεις έρευνας στο ΙΑΕΤΕ · φάκελος Υιών Π. Καρδασιλάρη, Α1Σ40Υ8Φ4223
Αυθεντικό τηλεγράφημα, 15 Μαρτίου 1937 · δεν τεκμηριώνει από μόνο του αποστολή ή άφιξη φορτίου.
1937
«Επείγον»: η δουλειά περιμένει απάντηση.
Έξι μήνες νωρίτερα, μια πράξη του Σεπτεμβρίου 1936 γράφει τον Ιωάννη Π. Καρδασιλάρη να ζει ήδη στο Ζάγκρεμπ.
Ένας από τους Υιούς Π. βρισκόταν στην πόλη με την οποία το τηλεγράφημα ζητά επείγουσα επικοινωνία. Η πράξη δεν λέει αν έμενε εκεί και τον Μάρτιο του 1937, ούτε τι ακριβώς χειριζόταν.
Στις 15 Μαρτίου 1937, οι Υιοί Π. Καρδασιλάρη ετοιμάζουν τηλεγράφημα προς τον Μελέκο, στο ξενοδοχείο Ελβετίας στην Κέρκυρα· το πρώτο γράμμα της πόλης είναι μουντζουρωμένο, αλλά η λέξη τελειώνει καθαρά σε «-έρκυραν». Ζητούν να ελεγχθεί αν ισχύουν οι άδειες, με επείγουσα επικοινωνία προς το Ζάγκρεμπ. Περιμένουν ακόμη αντίγραφα φορτωτικών για τη Σερβία — τα χαρτιά που συνοδεύουν ένα φορτίο. Μέσα σε λίγες γραμμές φαίνεται η καθημερινή αγωνία του εμπορίου: πριν προχωρήσει η δουλειά, πρέπει να φτάσει η σωστή απάντηση. Το τηλεγράφημα σημειώνει επίσης ότι δεν είχαν λάβει επιστολή. Το όνομα που προηγείται αυτής της φράσης δεν ταυτίζεται εδώ με συγκεκριμένο πρόσωπο.
Παραδομένη συλλογή ΓΑΚ Χίου · Υιοί Π. Καρδασιλάρη
Εσπεριδοειδή
Σουλτανίνα
Σύκα
Μαστίχη
Αμύγδαλα
01Αγορά
02Κατεργασία
03Εξαγωγή
04Εμπορία
Πωλήσεις επί προμήθεια
Το άρθρο επιτρέπει πωλήσεις ειδών για λογαριασμό άλλων, επί προμήθεια και χωρίς περιορισμό ειδών.
Αντιπροσωπείες
Προβλέπει αντιπροσώπευση εταιρειών εσωτερικού και εξωτερικού, χωρίς να κατονομάζει εδώ ποιες εταιρείες εκπροσωπήθηκαν.
Πέντε κατονομασμένα προϊόντα, τέσσερις εργασίες και δύο μορφές υπηρεσιών · σχηματική ανάγνωση του άρθρου, όχι δρομολόγιο φορτίου.
25.2.1939
Οι καρποί χωρούν σε ένα άρθρο.
Μαστίχα και αμύγδαλα, δίπλα δίπλα το 1939· χρόνια αργότερα, ένα αφιέρωμα στην οικογενειακή επιχείρηση έχει τίτλο «Από τη μαστίχα στο φιστίκι».
Τα αμύγδαλα επιστρέφουν ξανά και ξανά: το 1947 αποθηκεύονταν αμυγδαλόψυχα στη Δραγατσανίου 44 του Πειραιά, και στα χρόνια της Cardico η αμυγδαλόψυχα ήταν, όπως γράφει ο Κωνσταντίνος, το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς.
Εσπεριδοειδή, σουλτανίνα, σύκα, μαστίχη, αμύγδαλα. Η τροποποίηση του άρθρου 3 της «Αδελφοί Ν. Καρδασιλάρη Ανώνυμος Εμπορική Εταιρεία Ξηρών Καρπών» κατονομάζει πέντε προϊόντα και ανοίγει το αντικείμενο σε όλα τα είδη, χωρίς περιορισμό. Το κείμενο συνδέει την αγορά και την κατεργασία με την εξαγωγή και την εμπορία.
Η υπουργική έγκριση 17514 φέρει ημερομηνία 25 Φεβρουαρίου 1939 και παραπέμπει σε απόφαση της γενικής συνέλευσης της 28ης Δεκεμβρίου 1938. Η χειρόγραφη σημείωση έκδοσης είναι 56/7.3.1939. Το εταιρικό αντικείμενο δείχνει τι επιτρεπόταν να κάνει η εταιρεία· δεν αποδεικνύει από μόνο του ότι κάθε προϊόν εξήχθη ή ότι κάθε προβλεπόμενη εργασία πραγματοποιήθηκε.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 · 1940–1944Ζωές και δεσμοί μέσα στον χρόνοΠερίπου 11 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Το δέρμα αποκτά ένα πιο συγκεκριμένο όνομα.
Τρεις διαφορετικές καταχωρίσεις στη Χίο.
1940 · Υιοί Π.ΣολοδέρματαΔέρματα για σόλες · δεν τεκμηριώνεται κατασκευή παπουτσιών
1940 · καταχωρίσειςΈλαια · μαστίχα · αμύγδαλαΗ μελέτη τα καταγράφει για τις οικογενειακές εταιρείες
1940 · ΙωάννηςΝαυτική πρακτόρευσηΤο μικρό όνομα δεν αρκεί για νέα γενεαλογική ταύτιση
Οι εμπορικές εγγραφές ξεχωρίζουν είδη και ιδιότητες· δεν αποδεικνύουν ποσότητες, αποστολές ή κατασκευή παπουτσιών.
01
1940 · Χίος
Στον οδηγό του 1940, οι Υιοί Π. καταγράφονται στη Χίο για σολοδέρματα —δέρματα για σόλες—, ενώ οι καταχωρίσεις συνεχίζουν με έλαια, μαστίχα και αμύγδαλα. Ο Ιωάννης αναφέρεται ως ναυτικός πράκτορας. Η παραδομένη φωτογραφία της σελίδας 22 δίνει τρεις χωριστές καταχωρίσεις στην κατηγορία «Έλαια–Μαστίχα–Αμύγδαλα»: «Καρδασιλάρης Δ. Υ.», «Καρδασιλάρη Π. Υιοί» και «Καρδασιλάρη Ν. Υιοί». Διατηρούμε τις μορφές και τα αρχικά του εντύπου χωρίς να τα αναπτύσσουμε σε πρόσωπα ή να τα ταυτίζουμε με συγκεκριμένες νομικές εταιρείες.
Αυθεντικό τεκμήριο από την παράδοση · χωρίς ανακατασκευή.
Δεκαετία 1940 · έτος μη συμπληρωμένο
Ένα επιστολόχαρτο με περισσότερες από μία γλώσσες.
Στον οδηγό του 1934–1935 οι Υιοί Π. γράφονται εξαγωγείς φρούτων και ασφαλιστικό γραφείο· εδώ δηλώνουν και αντιπρόσωποι της American Express.
Η τηλεγραφική λέξη ΚΑΡΔΦΙΛΣ είναι η ελληνική μορφή του CARDFILS, με το οποίο έφτανε ραδιογράφημα στη Χίο το 1929. Η ίδια υπογραφή, σε δύο αλφάβητα.
Το επιστολόχαρτο των Υιών Π. Καρδασιλάρη γράφει στα αγγλικά «Financial Representative of The American Express Company Inc.». Η πρόσκληση προς τον πελάτη είναι στα ελληνικά: να περάσει από τα γραφεία για μια υπόθεσή του. Πάνω δεξιά διακρίνουμε την τηλεγραφική διεύθυνση «ΚΑΡΔΦΙΛΣ» και το τηλέφωνο 2-75. Η τυπωμένη χρονολογία αρχίζει «194», αλλά έχει μείνει ασυμπλήρωτη· δεν προσδιορίζουμε συγκεκριμένο έτος ή συναλλαγή.
Παράδοση 2026 · συλλογή εμπορικών τεκμηρίων
20.12.1941 · επίταξη στον Πειραιά
Ιούνιος 1941 · σολοδέρματα της Χίου
Βυρσοδεψείο σε αργία
Σχηματική απόδοση των βεβαιώσεων· όχι απεικόνιση των εγκαταστάσεων.
1941 · επιτάξεις
Το εργοστάσιο περνά στα χέρια του στρατού κατοχής.
Στις 20 Δεκεμβρίου 1941, βεβαίωση της γερμανικής στρατιωτικής επιμελητείας ορίζει ότι το σταφιδεργοστάσιο και οι αποθήκες νωπών και ξηρών καρπών των «Υιών Π. Καρδασιλάρη» στον Πειραιά, μαζί με τα συνεργεία τους στους τόπους παραγωγής, «επετάχθησαν διά τας ανάγκας του Γερμανικού Στρατού». Όλο το προσωπικό τίθεται στη διάθεση της επιμελητείας και ο οίκος γίνεται υπεύθυνος να λειτουργεί το εργοστάσιο κατά τις γερμανικές διαταγές. Στη Χίο, κατά βεβαίωση του Συνδέσμου Βυρσοδεψών του 1945, οι Γερμανοί πήραν «βιαίως» από το βυρσοδεψείο τον Ιούνιο του 1941 περίπου 11.260 κιλά σολοδέρματα, σε τιμή που όρισαν οι ίδιοι. Ο ίδιος Σύνδεσμος γράφει ότι τα βυρσοδεψεία της Χίου αναγκάστηκαν να δουλεύουν για τους Γερμανούς «κατόπιν εξασκηθείσης ωμής βίας και απειλής εκτελέσεως». Η Αστυνομία της Χίου πιστοποιεί ότι το βυρσοδεψείο έμεινε σε αργία από τον Ιούνιο του 1941.
194719531968Ίχνη από τις καταγραφές · οι επιφυλάξεις παραμένουν στην αφήγηση.
1941 → 1968
Νέες αρχές μετά τις δυσκολίες.
Ο Κωνσταντίνος και η Ζωή παντρεύονται στην Αθήνα τον Δεκέμβριο του 1947. Στις επιχειρήσεις καταγράφονται δυσκολίες χρηματοδότησης, η διάλυση της εμπορικής εταιρείας της Χίου το 1953 και νέα σχήματα. Η εξαγωγική εταιρεία του Πειραιά συνεχίζει μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1960.
Από τις πηγές: ¶206 · ¶208 · ¶209 · ¶210
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Περισσότερες εταιρείες, διαφορετικές συνέχειες.
Η συνέχεια δεν είναι μία μόνο εταιρεία.
Μεταπολεμικά εμπόδιαΧρηματοδότηση · συνάλλαγμαΔύο καταγεγραμμένες δυσκολίες· όχι συναλλαγματικές ισοτιμίες
1953Δ. Καρδασιλάρης & Κ. Μογιάδης
1954Ι. Δ. Καρδασιλάρης Ο.Ε.
1956Δημ. Ν. Καρδασιλάρης και Υιός
Μέσα της δεκαετίας του 1960Η εξαγωγική του ΠειραιάΣυνέχιση της δραστηριότητας
Διαφορετικές προτεραιότητες · κατά τον ΒαρλάΥιοί Π. ΚαρδασιλάρηΜεγαλύτερο εμπορικό δίκτυο · χωρίς αριθμητική σύγκριση
Διαφορετικές προτεραιότητες · κατά τον ΒαρλάΑδελφοί ΚαρδασιλάρηΟργάνωση ανώνυμης εταιρείας · βάσεις Χίου και Πειραιά
Παράλληλες εταιρικές καταγραφές· δεν υποδηλώνεται αδιάλειπτη νομική διαδοχή μεταξύ όλων.
1954–1955 · τρεις διαφορετικές εγγραφές
ΒυρσοδεψίεςΚαρδασιλάρη Αφοί
Δερμάτινα είδηΚαρδασιλάρης
ΞυλέμποροιΚαρδασιλάρη Υιοί, Α.Ε.
Οι γραφές του παραδομένου οδηγού διατηρούνται χωριστά. Τα σύμβολα δείχνουν κατηγορίες εμπορίου, χωρίς να συνδέουν τις εγγραφές με μία εταιρεία ή συγκεκριμένο πρόσωπο.
01
1941 · ακίνητα στην Αθήνα
Η μελέτη αναφέρει αγορά ακινήτων στην Αθήνα από τον Ματθαίο το 1941. Δεν δίνει εδώ διευθύνσεις ή σύνδεση με συγκεκριμένο μεταγενέστερο οικογενειακό σπίτι.
02
1945 · διάλυση και μεταγενέστερη επιστροφή
Οι Υιοί Π. διαλύονται το 1945. Αργότερα επανεμφανίζονται στη Χίο ως Ανώνυμη Εταιρεία Εμπορίου και Βιομηχανίας. Ο Νικόλαος Π. και ο Παύλος Π. τοποθετούνται ως διευθύνοντες σύμβουλοι και η εταιρεία καταγράφεται τουλάχιστον έως το 1959. Η έρευνα δεν δίνει εδώ ακριβή χρονολογία ανασύστασης.
03
1948 · οι λογαριασμοί των προηγούμενων χρόνων
Η μελέτη αναφέρει συγκεντρωτική έγκριση των ισολογισμών 1942–1948 και ολοκλήρωση των πράξεων των γενικών συνελεύσεων για το 1943–1948. Η παραδομένη πρόσκληση του 1948, όμως, καταγράφει προγραμματισμένη ημερήσια διάταξη· δεν πιστοποιεί από μόνη της ότι οι εγκρίσεις πραγματοποιήθηκαν. Διατηρούμε χωριστά τη μεταγενέστερη αφήγηση της μελέτης και την αποδεικτική εμβέλεια της πρόσκλησης. Στις 10 Αυγούστου 1948 εκλέγεται και νέο συμβούλιο της χιώτικης εταιρείας ξηρών καρπών των Αδελφών Ν. Η ανακοίνωση της 12ης Αυγούστου δίνει πρόεδρο τον Δημήτριο Ν. και διευθύνοντα σύμβουλο τον Κωνσταντίνο Ν., εμπόρους και κατοίκους Χίου. Ο Ματθαίος Ν., έμπορος στην Αθήνα, ο Κωνσταντίνος Γ. Μογιάδης, έμπορος στη Χίο, και ο Ιπποκράτης Μ. Λεοντής, λογιστής στον Πειραιά, είναι σύμβουλοι. Οι κατοικίες σε τρεις πόλεις δείχνουν πού ζουν τα πρόσωπα της διοίκησης· δεν αποδεικνύουν εταιρικά υποκαταστήματα.
04
1951 → 1953 · πρόταση και ανακοίνωση
Η αλληλογραφία του 1948–1951 καταγράφει οικονομικά εμπόδια. Η μελέτη παραπέμπει σε έγγραφο ως 15ης Φεβρουαρίου 1951, που προτείνει διάλυση και διορισμό εκκαθαριστών για τη συνέλευση του Μαρτίου. Η διάλυση της Ανώνυμης Εμπορικής Εταιρείας Ξηρών Καρπών ανακοινώνεται στον Τύπο στις 16 Απριλίου 1953. Η πρόταση του 1951 δεν παρουσιάζεται ως ολοκληρωμένη διάλυση. Η μελέτη ξεχωρίζει δύο μεγάλα εμπόδια της μεταπολεμικής δουλειάς: χρηματοδότηση και εξασφάλιση συναλλάγματος για τις εμπορικές συναλλαγές.
05
1953 · Δ. Καρδασιλάρης & Κ. Μογιάδης
Η μελέτη καταγράφει αυτό το εταιρικό σχήμα το 1953. Η ίδια γραφή δεν χρησιμοποιείται για να διορθώσει την καταχώριση «Μοριάδης» του μεταγενέστερου οδηγού.
06
1954 · Ι. Δ. Καρδασιλάρης Ο.Ε.
Το 1954 εμφανίζεται η Ι. Δ. Καρδασιλάρης Ο.Ε. Είναι διαφορετική επωνυμία· η παράθεση των εταιρειών δεν αποδεικνύει αδιάλειπτη νομική διαδοχή μεταξύ τους.
07
1954–1955 · η δουλειά παραμένει στη Χίο
Η μελέτη συνοψίζει παρουσία των Αδελφών στις βυρσοδεψίες, στα δερμάτινα είδη και στο ξυλεμπόριο. Οι εξαγωγές προϊόντων Χίου περιλαμβάνουν και τις επωνυμίες Καρδασιλάρη Π. Α.Ε., Καρδασιλάρης και Μοριάδης, και Καρδασιλάρης Δ. Ιωάν. Η διαφορετική γραφή Μοριάδης διατηρείται ως καταχώριση της πηγής.
08
1956 · Δημ. Ν. Καρδασιλάρης και Υιός
Η Δημ. Ν. Καρδασιλάρης και Υιός καταγράφεται το 1956. Η εταιρική της καταχώριση διατηρείται χωριστά από τα προηγούμενα σχήματα και από τη βυρσοδεψία της Χίου.
09
29 Ιουνίου 1959 · η διοίκηση των Υιών Π.
Το συμβούλιο του 1959, οι διευθύνσεις και οι υπογραφές του Νικολάου και του Παύλου παρουσιάζονται στην ιστορία «Δύο υπογραφές συνεχίζουν τη δουλειά.». Το συμβούλιο της 10ης Αυγούστου 1948 βρίσκεται στην ιστορία «Τρεις πόλεις γύρω από το ίδιο τραπέζι.».
10
Μέσα της δεκαετίας του 1960
Η Ανώνυμη Εξαγωγική Εταιρεία των Αδελφών Ν. στον Πειραιά συνεχίζει τη λειτουργία της ως τα μέσα της δεκαετίας. Είναι διαφορετική από την εμπορική εταιρεία της Χίου που διαλύθηκε το 1953.
11
Το δίκτυο απλώνεται
Κρήτη, Κόρινθος, Άρτα, Κέρκυρα, Μακεδονία, Πόρος και Πελοπόννησος εμφανίζονται στη διαδρομή των Υιών. Η μελέτη αναφέρει επίσης την ιδιαίτερη βαρύτητα των σταφίδων και των ελαίων στο εμπόριό τους. Ο Βαρλάς περιγράφει διαφορετικές προτεραιότητες: οι Υιοί Π. απλώνουν το μεγαλύτερο εμπορικό δίκτυο, ενώ οι Αδελφοί δίνουν περισσότερο βάρος στην οργάνωση της ανώνυμης εταιρείας και στις βάσεις τους στη Χίο και στον Πειραιά.
12
TIGER
Στη μελέτη εμφανίζεται και το σήμα TIGER των Υιών Π. Καρδασιλάρη. Η ύπαρξη του σήματος είναι διαφορετικό ζήτημα από τις ερμηνείες για τον λόγο δημιουργίας του, που δεν παρουσιάζονται εδώ ως γεγονός.
Η μελέτη και τα μεταπολεμικά τεκμήρια
1947 → 1950 · Υπογραφές που φτάνουν από τη Βέρνη και τη Χίο
Ο Ιωάννης Παντελή εμφανίζεται και ως πληρεξούσιος του Παντελή Δημητρίου και του Παύλου Παντελή Καρδασιλάρη. Για τον Παντελή η πράξη παραπέμπει σε έγγραφο του ελληνικού προξενείου στη Βέρνη της 3ης Νοεμβρίου 1947· για τον Παύλο σε πληρεξούσιο στη Χίο της 16ης Φεβρουαρίου 1950. Αυτά είναι ίχνη εκπροσώπησης, όχι τεκμήρια ταξιδιού ή μόνιμης κατοικίας στη Βέρνη. Ο Παντολέων, ο Παντελής Δ. των παλαιότερων πράξεων, είχε πεθάνει το 1915· ποιος είναι ο Παντελής Δημητρίου του 1947, η πράξη δεν το διευκρινίζει.
Η μελέτη και η πρόσκληση του 1948
Η αφήγηση της μελέτης για την έγκριση των λογαριασμών παρουσιάζεται χωριστά από την πρόσκληση που τεκμηριώνει μόνο ημερήσια διάταξη. Η εκλογή του συμβουλίου στηρίζεται σε ξεχωριστή ανακοίνωση.
5 Οκτωβρίου 1948 · τι γράφει το μητρώο
Στις χωριστές μερίδες του Παντελή Δ. και των Ιωάννη, Νικολάου και Παύλου Παντελή Καρδασιλάρη εμφανίζεται καταχώριση «πώλησης», με ημερομηνία μεταγραφής 5 Οκτωβρίου 1948. Η στήλη «χρηματική αξία ή τίμημα» γράφει 385.480.000. Το ίδιο ποσό επαναλαμβάνεται στις τέσσερις μερίδες· δεν είναι τέσσερα χωριστά ποσά ούτε απόδειξη καταβολής.
21 Φεβρουαρίου 1950 · Η μεταβίβαση επανέρχεται στα χαρτιά
Στις 21 Φεβρουαρίου 1950 συντάσσεται συμπληρωματική αγοραπωλησία με τους Ιωάννη, Παύλο και Νικόλαο Παντελή Καρδασιλάρη και το Ελληνικό Δημόσιο. Η πράξη αναφέρεται σε μεταβίβαση ακινήτου της 4ης Οκτωβρίου 1948. Παραθέτει απόφαση του Υπουργείου Οικονομικών της 10ης Φεβρουαρίου 1950 που ορίζει την αξία του σε 217.321.000 δραχμές. Η αποτίμηση δεν παρουσιάζεται ως απόδειξη καταβολής αυτού του ποσού.
1η Μαρτίου 1950 · μία επόμενη καταχώριση
Στις ίδιες μερίδες ακολουθεί καταχώριση πώλησης με μεταγραφή την 1η Μαρτίου 1950 και τιμή της ίδιας στήλης 74.490.000. Κρατάμε την εγγραφή χωριστά από την υπουργική αποτίμηση των 217.321.000 δραχμών. Οι παραπομπές του μητρώου δεν έχουν ακόμη αντιστοιχιστεί με ασφάλεια στη συμπληρωματική πράξη του Φεβρουαρίου· δεν βεβαιώνεται εδώ ίδιο ακίνητο, πληρωμή ή άθροισμα ποσών.
Ένα μεταπολεμικό πιστοποιητικό
Ο Βαρλάς παραπέμπει σε βεβαίωση του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς της 23ης Ιουνίου 1950, τμήμα Εμπορίου, αριθμός πρωτοκόλλου 4235. Στην περιγραφή της μελέτης, η βεβαίωση καταγράφει ότι οι Υιοί Π. Καρδασιλάρη διέθεταν στην Ακτή Τζελεπή γραφεία, σταφιδεργοστάσιο και αποθήκες ξηρών και νωπών καρπών. Δεν τεκμηριώνει ότι οι χώροι λειτουργούσαν ακόμη το 1950 ούτε τους ταυτίζει με σημερινό κτήριο.
Ένα όνομα, πολλές εταιρείες
Ο Βαρλάς θεωρεί ότι η επωνυμία Καρδασιλάρης άφησε διαρκές αποτύπωμα στην αγορά. Στην τελική του αποτίμηση, οι νέες εταιρείες της δεκαετίας του 1950 και η συνέχεια άλλων επιχειρήσεων αναδεικνύουν τη διάσπαση της παλαιότερης μεγάλης εμπορικής οικογένειας της Χίου. Είναι η συνολική ερμηνεία του συγγραφέα, όχι δήλωση ότι όλες οι εταιρείες αποτελούσαν μία νομική οντότητα.
Οι τυπωμένες καταχωρίσεις διαφέρουν
Στα παραδομένα αποσπάσματα του Οδηγού 1954–1955, οι βυρσοδεψίες αναφέρουν «Καρδασιλάρη Αφοί», τα δερμάτινα είδη μόνο «Καρδασιλάρης», και οι ξυλέμποροι «Καρδασιλάρη Υιοί, Α.Ε.». Οι διαφορετικές γραφές διατηρούνται χωριστά από τη συνοπτική περιγραφή της μελέτης· η καταχώριση χωρίς μικρό όνομα δεν ταυτίζεται με συγκεκριμένο πρόσωπο.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · οι εκτιμήσεις, τα κενά και οι υποθέσεις διατηρούνται ως τέτοια. Η συμπληρωματική πράξη του 1950 αφορά τα κατονομαζόμενα φυσικά πρόσωπα και το Δημόσιο· δεν ταυτίζεται εδώ το ακίνητο με γνωστό σπίτι, αποθήκη ή εργοστάσιο. Οι ημερομηνίες είναι ημερομηνίες μεταγραφής. Τα ποσά διατηρούνται ως καταγραφές «χρηματικής αξίας ή τιμήματος», με ανοιχτή αντιστοίχιση των πράξεων.Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶203 · ¶204 · ¶205 · ¶206 · ¶207 · ¶208 · ¶209 · ¶210 · Ανακοίνωση διοίκησης Υιών Π. · 1959 · Ανακοίνωση διοίκησης Αδελφών Ν. · 1948 · Συμπληρωματική αγοραπωλησία · 21 Φεβρουαρίου 1950 · επιλεγμένες αναγνωσμένες διατυπώσεις · Χωριστές μερίδες Υποθηκοφυλακείου · μεταγραφές 1948 και 1950 · επιλεγμένες εγγραφές · Οδηγός 1954–1955 · επιλεγμένες καταχωρίσεις
Νοέμβριος 1942 · σύλληψη
Δύο ημέρες κράτηση
55 οκάδες σολοδέρματα
Σχηματική απόδοση των βεβαιώσεων· όχι πορτρέτο ή αναπαράσταση της σύλληψης.
Νοέμβριος 1942
Ο Παύλος στα χέρια της Γκεστάπο.
Τον Νοέμβριο του 1942, ο Παύλος Π. Καρδασιλάρης, διευθυντής του βυρσοδεψείου της οικογένειας στη Χίο, συλλαμβάνεται από την Γκεστάπο. Κατά βεβαίωση του Αστυνομικού Τμήματος Χίου (1945), κρατήθηκε επί δύο ημέρες, επειδή δεν παρέδωσε στους Γερμανούς το υπόλοιπο των σολοδερμάτων. Ο Σύνδεσμος Βυρσοδεψών Χίου πιστοποιεί ότι «εδιώχθη και εφυλακίσθη» μετά από καταγγελία για απόκρυψη δερμάτων. Αφέθηκε ελεύθερος, μετά από «εξονυχιστικές έρευνες και κακοποιήσεις», όταν διαπιστώθηκε ότι επρόκειτο για περίπου 55 οκάδες σολοδέρματα για τις ανάγκες της επιχείρησης.
Σχηματική απόδοση των καταγεγραμμένων απωλειών· όχι χάρτης ή αναπαράσταση γεγονότων.
1942 → 1944 · κατασχέσεις και διαρπαγές
Ό,τι πάρθηκε, από όλες τις πλευρές.
Βεβαιώσεις και ένορκες καταθέσεις του 1945 καταγράφουν τι χάθηκε στα χρόνια της Κατοχής. Τον Απρίλιο του 1942 το Γερμανικό Φρουραρχείο Αθηνών αρνείται να αποδεσμεύσει το δωμάτιο που είχε επιτάξει στο σπίτι του Ιωάννη Π. Καρδασιλάρη. Οι Ιταλοί κατάσχουν περίπου 25.000 αρνοδέρματα και κατσικοδέρματα της εταιρείας σε Καλαμάτα και Πάτρα, που στάλθηκαν στην Ιταλία χωρίς πληρωμή. Παίρνουν επίσης 20.000 τυλιγμένα πορτοκάλια από την αποθήκη της Σπάρτης (Απρίλιος 1942) και 60 κυβικά ξυλείας από την αποθήκη της Καλαμάτας (Ιούνιος 1942). Στη Χίο οι Γερμανοί επιτάσσουν ξυλεία συσκευασίας· 34 κυβικά δίνει η εταιρεία (1942–1943). Στις 20 Σεπτεμβρίου 1943, στα Καλά Νερά, ένοπλοι του ΕΛΑΣ και του ΕΑΜ παίρνουν από το πλοίο «Πρόδρομος» λάδι, σιτάρι και σταφίδα της εταιρείας, και ακόμη 7.000 οκάδες λάδι από αποθήκη. Στις 15 Ιουλίου 1944, κοντά στη Γλύφα, τμήματα του ΕΛΑΣ κρατούν το πλοίο «Ειρήνη» και παίρνουν το φορτίο του: 13 τόνους κορινθιακή σταφίδα, 2 τόνους σουλτανίνα και κιβώτια. Στην Κυπαρισσία, η Ε.Τ.Α. παίρνει από τις αποθήκες 250.000 οκάδες σταφίδα και 800 σάκους. Στην Καλαμάτα, με την είσοδο του ΕΛΑΣ, διαρπάζονται το εργοστάσιο σταφίδας και σύκων και το ξυλουργείο. Η μελέτη του Μιχάλη Βαρλά προσθέτει ότι ο Κωνσταντίνος Ν. Καρδασιλάρης συνελήφθη στην περίοδο της επικράτησης του ΕΑΜ, λόγω του πλούτου του και επειδή τον μπέρδεψαν με συνώνυμο συγγενή. Όλα αυτά είναι όσα δηλώνουν οι βεβαιώσεις της εποχής· δεν αποτελούν πλήρη απολογισμό ούτε ανεξάρτητη εκτίμηση της ζημιάς.
Σύγχρονη επεξηγηματική εικόνα, όχι ιστορική φωτογραφία ή αναπαράσταση του συγκεκριμένου κτιρίου.
11.1.1944 · βομβαρδισμός
Αριστείδου 2–4 · ολική καταστροφή
Γραφεία · σταφιδεργοστάσιο · αποθήκες
Σχηματική απόδοση· όχι απεικόνιση του κτιρίου ή του βομβαρδισμού.
11 Ιανουαρίου 1944
Μια μέρα βομβαρδισμού στον Πειραιά.
Στον αεροπορικό βομβαρδισμό του Πειραιά, στις 11 Ιανουαρίου 1944, το εργοστάσιο των «Υιών Π. Καρδασιλάρη» στην οδό Αριστείδου 2–4 «κατεστράφη ολικώς», όπως βεβαιώνει το Β΄ Αστυνομικό Τμήμα Πειραιώς τον Απρίλιο του 1945. Η μελέτη του Μιχάλη Βαρλά, στηριγμένη σε βεβαίωση του Επιμελητηρίου Πειραιώς, γράφει ότι καταστράφηκαν τα γραφεία, το σταφιδεργοστάσιο και οι αποθήκες ξηρών και νωπών καρπών της εταιρείας, και πιθανόν και οι εγκαταστάσεις της «Αφοί Καρδασιλάρη».
Β΄ Αστυνομικό Τμήμα Πειραιώς, 5.4.1945 · μελέτη Μιχάλη Βαρλά, ¶203
Τέλος κεφαλαίου 12 / 20
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 · 1945–1950Η τελευταία καταχώριση των «Υιών Π.».Περίπου 7 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
6/45 · περίληψη διάλυσης
10.11.1945 · καταχώριση
Τρεις μήνες · δημόσια ανάρτηση
Σχηματική απόδοση της καταχώρισης και της ανάρτησης της περίληψης· όχι ιστορική φωτογραφία.
10 Νοεμβρίου 1945 · δικαστική καταχώριση
Η τελευταία καταχώριση των «Υιών Π.».
Η ομόρρυθμη εταιρεία των «Υιών Π.» κλείνει το 1945· το όνομα όμως ξαναγράφεται στη Χίο στη δεκαετία του 1950, ως ανώνυμη εταιρεία.
Από το 1926 ως το συμβόλαιο διάλυσης του Νοεμβρίου 1944, η εταιρεία των γιων του Παντολέοντα κράτησε περίπου δεκαοκτώ χρόνια. Το 1959 μια «Υιοί Π. Καρδασιλάρη Α.Ε.» εκλέγει συμβούλιο με έδρα την Ομήρου και Βενιζέλου· η σχέση των δύο δεν εξηγείται.
Στις 10 Νοεμβρίου 1945 καταχωρίζεται στο Πρωτοδικείο Χίου, με αριθμό 6/45, η περίληψη της διάλυσης της ομόρρυθμης εταιρείας «Υιοί Π. Καρδασιλάρη», που είχε ιδρυθεί το 1926. Η περίληψη τοιχοκολλάται στη θύρα του ακροατηρίου για τρεις μήνες. Η ημερομηνία αφορά τη δικαστική καταχώριση της διάλυσης· το ίδιο το συμβόλαιο διάλυσης συντάχθηκε στην Αθήνα στις 2 Νοεμβρίου 1944. Το έγγραφο δεν εξηγεί τους λόγους της απόφασης. Πρόκειται για διαφορετική εταιρεία από την «Αδελφοί Ν. Καρδασιλάρη Α.Ε.», της οποίας η διάλυση καταγράφεται αργότερα.
Πρωτοδικείο Χίου · βιβλίο εταιρειών, σελ. 173–175
1947
Ένα κτίριο, πολλές εργασίες
Ισόγειο λιθόκτιστο, με ξύλινα χωρίσματα και στέγη εν μέρει κεραμοσκεπή, εν μέρει τσιγγοσκεπή. Το έγγραφο κατονομάζει ως ιδιοκτήτη του κτιρίου τον Σωκράτη Ιγγλέση· δεν αποδίδει την κυριότητα του ακινήτου στην οικογενειακή εταιρεία.
1947
Η σταφίδα περνά από τις μηχανές
Το ασφαλιστήριο περιγράφει ηλεκτροκίνητο εργοστάσιο «αποφλοιώσεως και καθαρισμού και βαφής σταφίδος». Κρατάμε τις τρεις εργασίες με τη γλώσσα της πηγής, χωρίς να ανακατασκευάζουμε μηχανήματα ή κάτοψη.
1947
Το απόθεμα που ασφαλίζεται
Το πυρασφαλιστήριο 5086 της «Η Εθνική», Ανωνύμου Ελληνικής Εταιρείας Γενικών Ασφαλειών, καλύπτει 20.000 οκάδες αμυγδαλόψυχας σε οποιοδήποτε διαμέρισμα του εργοστασίου. Ασφαλισμένο κεφάλαιο: 100.000.000 δραχμές της εποχής.
Τρία στοιχεία της ασφαλιστικής περιγραφής · το διάγραμμα δεν είναι κάτοψη ή τεκμηριωμένη ανακατασκευή του εργοστασίου.
1947
Τι υπήρχε πίσω από μια διεύθυνση.
«Η καρδιά της δουλειάς μας ήταν η αμυγδαλόψυχα», γράφει ο Κωνσταντίνος για την Cardico· το 1947 εδώ ασφαλίζονται 20.000 οκάδες αμυγδαλόψυχα.
Στον ίδιο δρόμο, στο 44α, ο οδηγός του 1947 γράφει τους Αδελφούς Ν. Καρδασιλάρη, και εκεί καλούν τους μετόχους τους ως το 1964. Η εγγραφή δεν ονομάζει τον ασφαλισμένο· δεν τον ταυτίζουμε.
Δραγατσανίου 44, Πειραιάς. Το πυρασφαλιστήριο του 1947 μάς αφήνει να δούμε μια εργάσιμη ημέρα πίσω από τη διεύθυνση: ηλεκτροκίνητη επεξεργασία σταφίδας και αποθηκευμένη αμυγδαλόψυχα, μέσα σε ένα ισόγειο πέτρινο κτίριο. Η περιγραφή ανήκει στο ασφαλιστήριο, όχι σε φωτογραφική αποτύπωση του χώρου.
Το ασφαλισμένο κεφάλαιο και το όριο τραπεζικής πίστωσης του ίδιου έτους είναι διαφορετικά μεγέθη, ακόμη κι όταν ο αριθμός τους συμπίπτει. Δεν είναι κέρδη, αποζημίωση που εισπράχθηκε ή ποσά που προσθέτουμε.
ΙΑΕΤΕ · πυρασφαλιστήριο 5086, 1947
01
Τυπωμένη σελίδα 452
Εισαγωγές & εξαγωγές
«Καρδασιλάρη Α/φοί Ν.» α. ε. · Δραγατσανίου 44α
Αυθεντική καταχώριση από τον οδηγό του 1947.
02
Τυπωμένη σελίδα 457
Εξαγωγές
«Καρδασιλάρη» α. ε. · Δραγατσανίου 64γ
Αυθεντική καταχώριση από τον οδηγό του 1947.
03
Τυπωμένη σελίδα 458
Ζαχαροπλαστεία
Καρδασιλάρης Γ. ή Ι. (ασαφής εκτύπωση) · Σκουζέ 14
Αυθεντική καταχώριση από τον οδηγό του 1947.
1947
Ένα όνομα στους δρόμους του Πειραιά.
Ο «Οδηγός της Ελλάδος Ιγγλέση» του δεύτερου εξαμήνου του 1947 κρατά μικρά ίχνη εργασίας: το όνομα Καρδασιλάρη στις εισαγωγές και εξαγωγές, αλλά και μια καταχώριση Καρδασιλάρη με αρχικό Γ. ή Ι. (η εκτύπωση δεν είναι καθαρή) στα ζαχαροπλαστεία. Οι δύο εμπορικές καταχωρίσεις τυπώνουν διαφορετικούς αριθμούς στην ίδια οδό, 44α και 64γ. Τους διατηρούμε όπως είναι· η διαφορά δεν εξηγείται από τον οδηγό. Το αρχικό δεν αρκεί για να ταυτοποιήσουμε το πρόσωπο στο δέντρο.
Πίστωση με ανοικτό λογαριασμό και ενέχυρο εμπορεύματα. Το όριο είναι 100.000.000 δραχμές· το όριο δεν αποδεικνύει ότι αναλήφθηκε ολόκληρο το ποσό.
25.9.1947 → 26.4.1948
Δύο αυξήσεις της πίστωσης
Οι σημειώσεις καταγράφουν συμβάσεις αύξησης στις 25 Σεπτεμβρίου 1947 και στις 26 Απριλίου 1948. Δεν δίνουν εδώ τα νέα ποσά.
5.8.1948
Πρόσθετο ενέχυρο
Η πρόσθετη πράξη 1286 αφορά παράδοση εμπορευμάτων ως συμπληρωματικό ενέχυρο. Δεν προσδιορίζονται εδώ το είδος και η ποσότητά τους.
1948 → 1950
Οι ειδοποιήσεις της τράπεζας
Ο φάκελος περιέχει ειδοποιήσεις για κάλυψη υπερβάσεων και ρευστοποίηση ενεχύρου. Η καταγραφή ειδοποιήσεων δεν αποδεικνύει ότι η ρευστοποίηση πραγματοποιήθηκε.
24.10.1950
Μια νέα καταγραφή του αποθέματος
Στη Δραγατσανίου 44 καταγράφονται 15.600 οκάδες αμυγδαλόψυχας, προς 22.000 δραχμές την οκά, στα χέρια του Δημητρίου και του Χρ. Λαμπρόπουλου. Πρόκειται για καταγραφή αποθέματος, όχι για αποδειγμένη πώληση ή κέρδος.
1.11.1950
Χίος και Πειραιάς στην ίδια αλληλογραφία
Η εσωτερική τραπεζική επιστολή αναφέρει σημαντική χρηματοδότηση από τα καταστήματα Χίου και Πειραιώς (Ζέας), καθώς και πρόσφατες δυσχέρειες διακανονισμού των οφειλών. Διατηρούμε την εκτίμηση ως τραπεζική αναφορά της συγκεκριμένης στιγμής.
Διαδοχικές πράξεις της περιόδου 1947–1950 · σύμβαση, πρόσθετο ενέχυρο, ειδοποιήσεις και καταγραφή αποθέματος.
8.9.1947 → 1.11.1950
Τα εμπορεύματα στηρίζουν την πίστωση.
Το απόθεμα δεν περιμένει μόνο τον επόμενο αγοραστή. Στα τραπεζικά έγγραφα γίνεται και ενέχυρο για τη χρηματοδότηση της δουλειάς. Ο Ματθαίος Νικολάου Καρδασιλάρης εκπροσωπεί την «Αδελφοί Ν. Καρδασιλάρη Ανώνυμος Εξαγωγική Εταιρεία» στη σύμβαση του 1947. Οι επόμενες πράξεις παρακολουθούν την πίστωση, πρόσθετα εμπορεύματα και δυσκολίες διακανονισμού.
Το 1947 το πυρασφαλιστήριο 5086 καλύπτει 20.000 οκάδες αμυγδαλόψυχας στη Δραγατσανίου 44· οι 15.600 οκάδες του 1950 ανήκουν σε διαφορετική καταγραφή. Η διαφορά τους δεν μας λέει από μόνη της πόσο εμπόρευμα πωλήθηκε. Οι σημειώσεις δεν τεκμηριώνουν εδώ τελική εξόφληση ή αποτέλεσμα της ρευστοποίησης.
ΙΑΕΤΕ · Α1Σ80Υ7Φ58 · συμβάσεις και αλληλογραφία 1947–1950
8.7.1948 · πρόσκληση
6 διαδοχικές χρήσεις
10.8.1948 · προγραμματισμένη συνέλευση
Σχηματική απόδοση των συγκεκριμένων τεκμηρίων· όχι ιστορική φωτογραφία.
8.7.1948
Έξι χρήσεις στο ίδιο τραπέζι.
Στο ίδιο μαγαζί της οδού Ροδοκανάκη όπου καλούνται το 1948, οι μέτοχοι καλούνται ξανά το 1951 — αυτή τη φορά για να συζητήσουν τη διάλυση.
Η συνέλευση έγινε και εξέλεξε συμβούλιο με πρόεδρο τον Δημήτριο Ν.· τέσσερα χρόνια αργότερα, το 1952, ο ίδιος υπογράφει ως πρόεδρος την ανακοίνωση του επόμενου συμβουλίου.
Η πρόσκληση της 8ης Ιουλίου 1948 προγραμματίζει τη συνέλευση των Αδελφών Ν. Καρδασιλάρη για τις 10 Αυγούστου, στις 10 το πρωί, στο κατάστημα της οδού Ροδοκανάκη στη Χίο. Ζητά να εξεταστούν οι ισολογισμοί έξι χρήσεων, από το 1942–1943 έως το 1947–1948, οι καταβληθέντες μισθοί του 1942–1947 και η εκλογή νέου διοικητικού συμβουλίου. Η ημερήσια διάταξη δεν πιστοποιεί από μόνη της έγκριση των λογαριασμών.
ΙΑΕΤΕ · πρόσκληση 8.7.1948
Αδελφοί Ν. Καρδασιλάρη · Ανώνυμος Εμπορική Εταιρεία Ξηρών Καρπών
Πρόεδρος
Δημήτριος Ν. Καρδασιλάρης
Έμπορος · Χίος, Γ. Κονδύλη
Διευθύνων σύμβουλος
Κωνσταντίνος Ν. Καρδασιλάρης
Έμπορος · Χίος, Παράλληλος Προκυμαίας
Σύμβουλος
Ματθαίος Ν. Καρδασιλάρης
Έμπορος · Αθήνα, Θήρας 76
Σύμβουλος
Κωνσταντίνος Γ. Μογιάδης
Έμπορος · Χίος, Προκυμαία
Σύμβουλος
Ιπποκράτης Μ. Λεοντής
Λογιστής · Πειραιάς, Πραξιτέλους 155α
Ονόματα και θέσεις του συγκεκριμένου διοικητικού συμβουλίου · η διάταξη δείχνει εταιρικούς ρόλους, όχι συγγένεια ή ατομικό δικαίωμα υπογραφής.
10.8.1948
Τρεις πόλεις γύρω από το ίδιο τραπέζι.
Επτά μήνες μετά τον γάμο του με τη Ζωή, ο Κωνσταντίνος είναι διευθύνων σύμβουλος, σε ένα συμβούλιο που απλώνεται σε Χίο, Αθήνα και Πειραιά.
Στο δέντρο είναι ο παππούς του Κωνσταντίνου που γεννήθηκε το 1981. Ο μικρότερος από τα τρία αδέλφια κρατά τη διεύθυνση, με τον Δημήτριο πρόεδρο και τον Ματθαίο σύμβουλο.
Στη γενική συνέλευση της 10ης Αυγούστου 1948 εκλέγεται νέο διοικητικό συμβούλιο. Η ανακοίνωση της 12ης Αυγούστου δίνει μαζί με τα αξιώματα και διευθύνσεις: Χίος, Αθήνα και Πειραιάς συναντώνται στην ίδια εταιρική καταγραφή.
Η αναφορά έκδοσης είναι 233/18.8.1948. Οι διευθύνσεις είναι όσες δηλώνονται στην ανακοίνωση. Οι σημειώσεις του Βαρλά κρατούν αμφιβολία για μόνιμη εγκατάσταση του Κωνσταντίνου στη Χίο· η δήλωση εδώ δεν λύνει αυτή την αμφιβολία.
P. Cardassilaris SonsΣχηματική απόδοση της καταχώρισης· η προέλευση του φορτίου δεν αναφέρεται.
1950
Ένα όνομα της Χίου σε έναν διεθνή κατάλογο.
Στον κατάλογο εισαγωγέων της ECA, τον Ιανουάριο του 1950, βρίσκουμε την εγγραφή «P. Cardassilaris Sons». Δίπλα της γράφει Χίος και, στη στήλη των εισαγόμενων ειδών, βοδινά δέρματα. Είναι ένα μικρό αλλά συγκεκριμένο ίχνος της εμπορικής δραστηριότητας γύρω από τα δέρματα. Ο πρόλογος του καταλόγου εξηγεί ότι περιέχει εισαγωγείς των οποίων οι αγορές πληρώθηκαν με κεφάλαια της ECA, του Σχεδίου Μάρσαλ, τον Μάιο, τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 1949. Η εγγραφή δεν δίνει ποσότητες ούτε τη χώρα από την οποία ήρθε το εμπόρευμα.
Σχηματική διαδικασία· δεν απεικονίζει συγκεκριμένο μηχάνημα ή 50 εξακριβωμένα δρομολόγια.
Δεκαετίες 1950–1960
Σπαστήρες για δύο καρπούς
Η εταιρεία προμηθεύεται σπαστήρες για αμύγδαλα και φουντούκια.
Στην περίοδο που περιγράφει το άρθρο
Η ελληνική παραγωγή και οι αγορές
Το άρθρο αναφέρει απορρόφηση της μισής τότε περιορισμένης ελληνικής παραγωγής αμυγδάλου και εξαγωγές σε περίπου 50 χώρες.
Δεκαετίες 1950–1960
Οι καρποί περνούν στις μηχανές.
Το παραδομένο «Βήμα» περιγράφει τις δεκαετίες του 1950 και του 1960 ως περίοδο ανάπτυξης. Οι ποσότητες που ακολουθούν ανήκουν στην αφήγηση της πηγής, χωρίς ακριβές έτος.
Παραδομένο αφιέρωμα «Από τη μαστίχα στο φιστίκι» · Το Βήμα · PDF, σελ. 5
Τέλος κεφαλαίου 13 / 20
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 14 · 1950–1952Τα σύκα περνούν από την Καλαμάτα.Περίπου 10 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
Ο πωλητής
Παναγιώτης Μελιτσιώτης · Πεταλίδι
Ο τόπος κατοικίας του πωλητή δεν αποδεικνύει από μόνος του πού καλλιεργήθηκαν τα σύκα.
Η παράδοση που περιγράφει
1.497 οκάδες · Καλαμάτα
Κατά το κατασχετήριο, ξηρά σύκα εμπορεύσιμα και αποδεκτά από την εταιρεία.
Η τιμή της πώλησης
2.700 δραχμές / οκά
Η πράξη δίνει συνολική αξία 4.041.900 δραχμών. Το κατασχετήριο αναφέρεται χωριστά σε 5.000.000 δραχμές, χωρίς να αναλύεται εδώ η διαφορά.
Τόποι, ποσότητα και τιμή που κατονομάζει η πράξη · σχηματική ανάγνωση μιας απαίτησης, όχι αποδειγμένο δρομολόγιο.
11.4.1950
Τα σύκα περνούν από την Καλαμάτα.
Πίσω από το εμπόριο των σύκων εμφανίζονται συγκεκριμένοι άνθρωποι. Σε κατασχετήριο του 1950, ο Παναγιώτης Μελιτσιώτης, κάτοικος Πεταλιδίου, υποστηρίζει ότι πούλησε και παρέδωσε στην Καλαμάτα 1.497 οκάδες ξηρά σύκα στην εταιρεία «Αφοί Καρδασιλάρη». Κατονομάζει τον Παν. Λαθούρη ως αντιπρόσωπό της εκεί, που του υποσχέθηκε πληρωμή μετά από λίγες ημέρες.
Κρατάμε τη δήλωση του πωλητή ως τη δική του περιγραφή στη διαφορά. Η σημείωση δεν αποδεικνύει τελική καταβολή, δικαστική έκβαση ή διαδρομή εξαγωγής αυτού του φορτίου.
Ιωάννης · υιός ΠαντελήΝικόλαος · υιός ΠαντελήΠαύλος · υιός Παντελή
12.6.1950
Καταγραφή 424
Η σημείωση αναφέρει ως επισπεύδον το Ταμείο Εισπράξεων Αθηνών, με τον προσδιορισμό «Ι΄», και κατάσχεση στα χέρια της τράπεζας κατά των τριών ονομαστικά αναφερόμενων υιών.
16.1.1952
Άρση της κατάσχεσης
Η άρση σημειώνεται ρητά με αυτή την ημερομηνία. Δεν καταγράφεται εδώ αν προηγήθηκε πληρωμή, άλλη διευθέτηση ή διαφορετικός λόγος.
Τρία κατονομασμένα πρόσωπα και δύο ημερομηνίες της ίδιας διαδικασίας · η άρση δεν αποδεικνύει πληρωμή.
12.6.1950 → 16.1.1952
Μια τραπεζική καταγραφή και η άρση της.
Οι παραδομένες σημειώσεις κατονομάζουν τον Ιωάννη, τον Νικόλαο και τον Παύλο ως υιούς του Παντελή Καρδασιλάρη σε καταγραφή κατάσχεσης στα χέρια της τράπεζας. Καταγράφουν επίσης την άρση της. Η μικρή αυτή εγγραφή έχει δύο συγκεκριμένες ημερομηνίες, αλλά δεν δίνει ποσό ή την αιτία της απαίτησης.
Διατηρούμε τα ονόματα και τα διαδικαστικά στοιχεία της σημείωσης. Δεν εξάγουμε συμπέρασμα για φορολογική παράβαση, συνολική οφειλή ή τρόπο εξόφλησης, και δεν μετατρέπουμε την προσωπική καταγραφή σε υπόθεση κάποιας εταιρείας.
Ο Γεώργιος Κριτικός υπογράφει την επιστολή στις 18 Ιουνίου. Δημοσιεύεται στη σελίδα 4 του «Εμπρός» στις 27 Ιουνίου. Γράφει ότι ο κ. Καρδασιλάρης ανέπτυξε τόσο την εισαγωγή εσπεριδοειδών στη Γερμανία, ώστε αυτά να σπανίζουν ακόμη και «εις την αγοράν της Σπάρτης» — χωρίς χρονολογίες ή ποσότητες για εκείνη την προηγούμενη δραστηριότητα.
Πρόσφατη πληροφορία · χωρίς ακριβή ημερομηνία
Μια αναφορά, με ρητή επιφύλαξη
Ο συντάκτης χαρακτηρίζει ρητά «ανεξακρίβωτον» την πληροφορία: ο κ. Καρδασιλάρης φέρεται να ζήτησε άδεια εξαγωγής 500.000 κιλών εσπεριδοειδών στη Γερμανία και να του προτάθηκε άδεια μόνο για 50.000. Πρόκειται για κιλά, όχι χρήματα.
Η έκβαση που αφηγείται ο συντάκτης
Οι καρποί και ο παγετός
Στη συνέχεια της ίδιας αφήγησης, ο Κριτικός γράφει ότι η πρόταση για 50.000 κιλά ήταν για τον έμπορο «απαράδεκτη»· έτσι δεν προχώρησε σε αγορές εκεί, και ο παγετός του Ιανουαρίου «κατέστρεψε σύμπασαν την παραγωγήν». Κρατάμε την αναφορά ως μαρτυρία του συντάκτη, χωρίς να τη μετατρέπουμε σε ανεξάρτητα εξακριβωμένο γεγονός.
Σχηματική σύγκριση δύο ποσοτήτων που αναφέρει η επιστολή ως ανεπιβεβαίωτη πληροφορία. Δεν δείχνει εγκεκριμένη άδεια, πραγματικό φορτίο ή χρηματικό ποσό.
27.06.1950 · επιστολή 18.06.1950
Μια επιστολή για τα εσπεριδοειδή και τη Γερμανία.
Στο «Εμπρός» της 27ης Ιουνίου 1950, ο Γεώργιος Κριτικός από τη Σπάρτη γράφει για τα ελληνικά προϊόντα που δυσκολεύονται να βρουν αγορές. Αναφέρει έναν «κ. Καρδασιλάρη» που ανέπτυξε την εισαγωγή εσπεριδοειδών στη Γερμανία. Δεν δίνει μικρό όνομα ή εταιρεία, γι’ αυτό δεν τον ταυτίζουμε με συγκεκριμένο πρόσωπο του δέντρου.
Δεν έχει επιβεβαιωθεί η χορήγηση της άδειας ή η πραγματοποίηση εξαγωγής. Το μικρό όνομα και η εταιρεία του αναφερόμενου εμπόρου παραμένουν άγνωστα.
Εμπρός · 27 Ιουνίου 1950 · σελ. 4 · Γεώργιος Κριτικός, «Τα προϊόντα μας» · επιστολή από Σπάρτη, 18 Ιουνίου 1950.
1948–1949 → 1949–1950
Οι δύο ισολογισμοί
Ζητείται έγκριση των ισολογισμών των χρήσεων 1948–1949 και 1949–1950.
1948–1949 → 1949–1950
Ευθύνες διοίκησης και ελεγκτών
Προτείνονται χωριστά απαλλαγές των μελών του διοικητικού συμβουλίου και των ελεγκτών από ευθύνη αποζημίωσης για καθεμία από τις δύο χρήσεις.
1949–1950 → 1950–1951
Ελεγκτές και καταβληθέντες μισθοί
Προβλέπεται εκλογή τακτικών και αναπληρωματικών ελεγκτών για το 1949–1950 και το 1950–1951, καθορισμός αμοιβής για τη δεύτερη χρήση και έγκριση μισθών που καταβλήθηκαν το 1948–1949 και το 1949–1950.
11.3.1951
Το ερώτημα της συνέχειας
Το όγδοο θέμα είναι πρόταση διάλυσης της εταιρείας και διορισμού εκκαθαριστών σύμφωνα με το καταστατικό. Η πρόσκληση δεν είναι απόφαση διάλυσης.
Οκτώ θέματα, συγκεντρωμένα σε τέσσερις ομάδες · ημερήσια διάταξη που διακρίνεται από τις αποφάσεις και τα πρακτικά.
5.1.1951 → 11.3.1951
Πριν από τη νέα αρχή, μια συνέλευση.
Στην πρόσκληση της 5ης Ιανουαρίου 1951, οι μέτοχοι της «Αδελφοί Ν. Καρδασιλάρη» καλούνται στο κατάστημα της Ροδοκανάκη στις 11 Μαρτίου, στις 10 το πρωί. Μαζί με τους λογαριασμούς και τις αμοιβές προηγούμενων χρήσεων, η ημερήσια διάταξη περιλαμβάνει πρόταση διάλυσης της εταιρείας και ορισμού εκκαθαριστών.
Η δημοσίευση σημειώνεται ως 32/15.2.1951. Η πρόσκληση απαιτεί κατοχή τουλάχιστον πέντε μετοχών, κατάθεση των τίτλων σε προβλεπόμενο ταμείο ή τράπεζα και προσκόμιση των αποδείξεων στα γραφεία τουλάχιστον πέντε ημέρες πριν από τη συνέλευση. Η έρευνα αναφέρει χωριστά εκκαθάριση το 1953· δεν την μεταφέρουμε αυθαίρετα στο 1951.
ΙΑΕΤΕ · πρωτότυπη πρόσκληση, 5 Ιανουαρίου 1951 · έκδοση 32/15.2.1951
Ενεργητικόν · όπως τυπώνεται
Ταμείον
9.405.000
Έπιπλα και σκεύη
1.850.000
Εμπορεύματα
83.520.650
Χρεώσται
23.569.959
Κέρδη και ζημίαι · λογαριασμός
1.695.306
Τυπωμένο σύνολο
120.040.915
Παθητικόν · όπως τυπώνεται
Κεφάλαιον αρχικόν
2.000.000
Παλαιά και νέα προσαρμογή
368.000.000
Μερικό άθροισμα
370.000.000
Αφαιρείται υπόλοιπο διαφοράς εκ νέας προσαρμογής
318.248.640
Τυπωμένο υπόλοιπο · αριθμητική ασυμφωνία
517.513.360
Πιστωταί
68.289.555
Τυπωμένο σύνολο
120.040.915
Κέρδη και ζημίαι · χρεώσεις
Υπόλοιπον κατά την «31/6/51» · όπως τυπώνεται
19.389.466
Γενικά έξοδα
34.714.241
Τυπωμένο σύνολο
54.103.707
Κέρδη και ζημίαι · πιστώσεις
Κέρδη εκ πωλήσεως εμπορευμάτων
5.578.200
Προμήθειες
46.830.201
Εις νέον · μεταφερόμενος λογαριασμός
1.695.306
Τυπωμένο σύνολο
54.103.707
Τέσσερις χωριστές ομάδες λογαριασμών · ιστορικά ποσά όπως τυπώνονται, με ανοικτές τις ασυμφωνίες.
1.7.1951 → 30.6.1952
Μια χρονιά εμπορευμάτων και προμηθειών.
Οι προμήθειες φέρνουν 46,8 εκατ. δραχμές — πάνω από οκτώ φορές τα κέρδη από την πώληση εμπορευμάτων.
Είναι η τελευταία πλήρης χρήση που σώζεται πριν από την απόφαση διάλυσης του Δεκεμβρίου 1952. Ο επόμενος ισολογισμός ξεχωρίζει 33,6 εκατ. σε «εμπορεύματα τρίτων», και η νέα εταιρεία του Δημητρίου Ν., το 1953, προβλέπει ρητά «εργασίες για άλλους εμπόρους».
Ο 17ος ισολογισμός της εμπορικής εταιρείας ξηρών καρπών της Χίου αφορά τη χρήση από την 1η Ιουλίου 1951 έως τις 30 Ιουνίου 1952. Υπογράφεται στη Χίο στις 19 Ιουλίου και η παραδομένη αναφορά δημοσίευσης είναι 8 Δεκεμβρίου. Στο χαρτί μένουν εμπορεύματα 83.520.650 δραχμών και πιστωτές 68.289.555· η ανάλυση ξεχωρίζει κέρδη πώλησης εμπορευμάτων 5.578.200 από προμήθειες 46.830.201. Αυτά δεν είναι ένας ενιαίος τζίρος ούτε προσωπικό εισόδημα.
Τα ποσά διατηρούνται όπως τυπώνονται. Στο παθητικό, η αφαίρεση 370.000.000 − 318.248.640 δίνει αριθμητικά 51.751.360, αλλά το έντυπο γράφει 517.513.360· δεν διορθώνουμε σιωπηρά τη διαφορά. Στον λογαριασμό χρεώσεων τυπώνεται επίσης η ημερομηνία «31/6/51». Οι γραμμές υπογραφών κατονομάζουν τον πρόεδρο «Δ. Ν. Καρδασιλάρης», έναν σύμβουλο «Λ. Μπουγδάνος» και τον λογιστή «ΙΠ. Λεοντής». Ο ισολογισμός δεν αποδεικνύει μόνος του την αιτία της μεταγενέστερης διάλυσης.
Αδελφοί Ν. Καρδασιλάρη · Ανώνυμος Εμπορική Εταιρεία Ξηρών Καρπών
Πριν από την εκλογή
28 Ιουνίου 1952
Η πρόσκληση
Συντάσσεται στη Χίο. Η εκλογή του συμβουλίου είναι το πέμπτο θέμα της.
17 Αυγούστου 1952 · 10 π.μ.
Ροδοκανάκη, Χίος
Προγραμματισμένη συνέλευση: λογαριασμοί και απαλλαγές 1950–1951, ελεγκτές 1951–1952, έγκριση μισθών 1950–1951 και ορισμός μισθών 1951–1952, εκλογή συμβουλίου.
Έκτο θέμα
Πρόταση αλλαγής της διάρκειας
Τροποποίηση άρθρου 4. Η πρόσκληση δεν αποδεικνύει ότι εγκρίθηκε ούτε ορίζει νέα διάρκεια.
Απαιτούνται τουλάχιστον πέντε μετοχές και κατάθεση τίτλων ή αποδείξεων πέντε ημέρες πριν.
Πρόεδρος
Δημήτριος Ν. Καρδασιλάρης
Έμπορος · Χίος. Οι σημειώσεις δίνουν Γ. Κονδύλη, ενώ το έντυπο Ροδοκανάκη.
Αντιπρόεδρος
Ματθαίος Ν. Καρδασιλάρης
Έμπορος · Αθήνα, Θήρας 76
Σύμβουλος
Κωνσταντίνος Ν. Καρδασιλάρης
Έμπορος · Αθήνα, Πατησίων 185
Σύμβουλος
Αναστάσιος Σ. Μπουγδάνος
Εισοδηματίας · Χίος, Ελ. Βενιζέλου
Σύμβουλος
Κωνσταντίνος Μαργαρίτης
Εισοδηματίας · Χίος, Αγίων Αναργύρων
Ονόματα και θέσεις του συγκεκριμένου διοικητικού συμβουλίου · η διάταξη δείχνει εταιρικούς ρόλους, όχι συγγένεια ή ατομικό δικαίωμα υπογραφής.
17.8.1952
Οι θέσεις αλλάζουν. Το όνομα συνεχίζεται.
Τέσσερις μήνες μετά από αυτή την εκλογή, οι μέτοχοι αποφασίζουν τη διάλυση της εταιρείας της Χίου.
Οι τρεις γιοι του Νικολάου και της Βιργινίας δεν σταματούν: ο Δημήτριος ξεκινά νέα συνεργασία στο ίδιο κατάστημα το 1953, ενώ το 1964 ο Ματθαίος προεδρεύει της εταιρείας του Πειραιά, με διευθύνοντα σύμβουλο τον Κ. Ν. Καρδασιλάρη.
Στις 17 Αυγούστου 1952, οι μέτοχοι εκλέγουν νέο διοικητικό συμβούλιο. Ο Ματθαίος εμφανίζεται πλέον ως αντιπρόεδρος, ενώ ο Κωνσταντίνος ως σύμβουλος. Η ανακοίνωση υπογράφεται στη Χίο στις 28 Αυγούστου από τον πρόεδρο Δημήτριο Ν. Καρδασιλάρη.
Η αναφορά έκδοσης είναι 309/24.9.1952. Διατηρούμε τη διαφορά των πηγών για τη διεύθυνση του Δημητρίου, χωρίς να συμπεράνουμε μετακόμιση ή ταύτιση δύο οδών. Η σύνθεση του 1952 δεν αποδίδει στον Κωνσταντίνο τον ρόλο του διευθύνοντος συμβούλου που είχε στην ανακοίνωση του 1948.
Σχηματική απόδοση των συγκεκριμένων τεκμηρίων· όχι ιστορική φωτογραφία.
24.11.1952
Πριν από τη διάλυση, μια πρόσκληση.
Η πρόσκληση της 24ης Νοεμβρίου 1952 καλούσε τους μετόχους των Αδελφών Ν. Καρδασιλάρη στη Χίο σε συνέλευση στις 29 Δεκεμβρίου, στις 10 το πρωί, στα γραφεία της εταιρείας στην οδό παράλληλη προς την προκυμαία. Στην ημερήσια διάταξη ήταν οι ισολογισμοί του 1948, 1950 και 1952, η διάλυση κατά το άρθρο 36 και ο διορισμός τριών εκκαθαριστών. Η πρόσκληση καταγράφει προγραμματισμένα θέματα, όχι τις αποφάσεις που τελικά ελήφθησαν.
ΙΑΕΤΕ · πρόσκληση 24.11.1952
Αδελφοί Ν. Καρδασιλάρη · Ανώνυμος Εμπορική Εταιρεία Ξηρών Καρπών
29 Δεκεμβρίου 1952Απόφαση συνέλευσης
15 Φεβρουαρίου 1953
Προϊόντα τρίτων στα βιβλία
Ο 18ος ισολογισμός, για 1 Ιουλίου 1952–15 Φεβρουαρίου 1953, ξεχωρίζει εμπορεύματα της εταιρείας 54.545.000 από «εμπορεύματα τρίτων» 33.629.150 δραχμών. Το δεύτερο ποσό εμφανίζεται και ως οφειλή για προϊόντα επί παρακαταθήκη: η κατοχή των προϊόντων δεν σήμαινε ότι όλα ανήκαν στην εταιρεία.
Εμπορεύματα της εταιρείας
54.545.000 δραχμές
Εμπορεύματα τρίτων · ενεργητικό
33.629.150 δραχμές
Οφειλή για παρακαταθήκη · παθητικό
33.629.150 δραχμές
Ίδιο ποσό για προϊόντα τρίτων και αντίστοιχη οφειλή
15 Φεβρουαρίου 1953 · Χίος
Οι λογαριασμοί και οι υπογραφές
Το ίδιο φύλλο καταγράφει ζημία εις νέον 4.572.840 δραχμών και κεφάλαιο 2.000 μετοχών 51.751.360. Οι εκκαθαριστές και ο λογιστής ΙΠ. Λεοντής υπογράφουν στις 15 Φεβρουαρίου· ο λογαριασμός δεν αποδεικνύει την αιτία της ήδη προηγηθείσας απόφασης διάλυσης.
Ζημία εις νέον
4.572.840 δραχμές
Κεφάλαιο · 2.000 μετοχές
51.751.360 δραχμές
Δημ. Ν., Ματθ. Ν. και Κων. Ν. Καρδασιλάρης · εκκαθαριστές
ΙΠ. Λεοντής · λογιστής
31 Μαρτίου 1953Χρονολογία ανακοίνωσης
16 Απριλίου 1953Δημοσίευση κατά τον Βαρλά
Εκκαθαριστής
Ματθαίος Ν. Καρδασιλάρης
Έμπορος · Αθήνα, Θήρας 76
Εκκαθαριστής
Κωνσταντίνος Ν. Καρδασιλάρης
Έμπορος · Αθήνα, Πατησίων 185
Εκκαθαριστής
Δημήτριος Ν. Καρδασιλάρης
Έμπορος · Χίος, οδός παράλληλος Προκυμαίας
Τα γραφεία της εταιρείας στην οδό Ροδοκανάκη στη Χίο παραμένουν γραφεία εκκαθάρισης.
Οι επόμενες εγγραφές του 1953
31 Ιουλίου 1953
Λογαριασμοί υπό εκκαθάριση
Ο ισολογισμός υπογράφεται στη Χίο από Δ.Ν., Μ.Ν. και Κ.Ν. Καρδασιλάρη. Οι αριθμοί του είναι λογιστικές εγγραφές· δεν αποδεικνύουν διανομή περιουσίας.
20 Αυγούστου 1953
Η πρόσκληση των εκκαθαριστών
Ζητούν έγκριση του ισολογισμού για 16 Φεβρουαρίου–31 Ιουλίου 1953 και της έκθεσής τους. Η περίοδος των λογαριασμών διαφέρει από την ημερομηνία απόφασης διάλυσης.
20 Σεπτεμβρίου 1953 · 10 π.μ.
Τα θέματα της συνέλευσης
Στα γραφεία της οδού Παράλληλος Προκυμαίας προβλέπεται να εξεταστούν οι λογαριασμοί εκκαθάρισης, η αναλογία εξόφλησης κάθε μετοχής και η ημερομηνία και οι λεπτομέρειες ανάληψης του αντιτίμου. Η πρόσκληση δεν αποδεικνύει έγκριση ή πραγματική πληρωμή.
Η πρόσκληση απευθύνεται σε κατόχους τουλάχιστον πέντε μετοχών, σύμφωνα με το άρθρο 25.
Διακριτές ημερομηνίες και κατονομασμένοι εκκαθαριστές · αναγγελία απόφασης, όχι ολοκλήρωση εκκαθάρισης.
29.12.1952 → 20.9.1953
Από την πρόταση στην απόφαση.
Η εταιρεία των τριών αδελφών του 1935 κλείνει δεκαοκτώ χρόνια μετά· τον ισολογισμό της εκκαθάρισης υπογράφουν τα ίδια αρχικά: Δ.Ν., Μ.Ν., Κ.Ν.
Από την πρόταση διάλυσης, στη συνέλευση της 11ης Μαρτίου 1951, ως την απόφαση πέρασαν είκοσι ένας μήνες. Το τέλος δεν σταμάτησε τη δουλειά: τον Ιούνιο του 1953 ο Δημήτριος ανοίγει νέα εταιρεία στο ίδιο κατάστημα.
Η ανακοίνωση του 1953 δίνει την ημερομηνία της απόφασης: στη συνέλευση της 29ης Δεκεμβρίου 1952 αποφασίστηκε η διάλυση της εμπορικής εταιρείας ξηρών καρπών της Χίου και ορίστηκαν τρεις εκκαθαριστές. Το κείμενο συντάσσεται στη Χίο στις 31 Μαρτίου 1953· ο Βαρλάς καταγράφει τη δημοσίευσή του στις 16 Απριλίου. Αυτές είναι τρεις διαφορετικές ημερομηνίες, μετά την πρόταση που είχε διατυπωθεί το 1951.
Οι διευθύνσεις δηλώνονται στην ανακοίνωση. Δεν προκύπτει πότε ολοκληρώθηκε η εκκαθάριση. Η χωριστή εξαγωγική εταιρεία στον Πειραιά, που η μελέτη καταγράφει αργότερα, δεν ταυτίζεται με αυτή την εταιρεία.
ΙΑΕΤΕ · απόφαση 29.12.1952, ανακοινώσεις και λογαριασμοί 1953 · συνέλευση προγραμματισμένη για 20.9.1953
Τέλος κεφαλαίου 14 / 20
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15 · 1953–1959Στο ίδιο κατάστημα, μια νέα αρχή.Περίπου 9 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
50%Δημήτριος Ν. Καρδασιλάρης20 εκατ. δραχμές
50%Κωνσταντίνος Γ. Μογιάδης20 εκατ. δραχμές
Ένα κατάστημα · ΧίοςΊσο κεφάλαιο · κοινή διαχείριση · ίσα κέρδη και ζημιές
1953
Στο ίδιο κατάστημα, μια νέα αρχή.
Δεκαοκτώ χρόνια πριν γίνουν ισότιμοι συνέταιροι, ο Δημήτριος και ο Κωνσταντίνος Γ. Μογιάδης ήταν μαζί στο καταστατικό του 1935.
Τρία χρόνια αργότερα, το 1956, ο Δημήτριος μοιράζει ξανά μια εταιρεία στη μέση, αυτή τη φορά με τον Νικόλαο Δ., πιθανότατα τον γιο του: «Δημήτριος Ν. Καρδασιλάρης και Υιός».
Τον Ιούνιο του 1953, ο Δημήτριος Ν. Καρδασιλάρης και ο Κωνσταντίνος Γ. Μογιάδης συμφωνούν να δουλέψουν μαζί στη Χίο. Στεγάζουν την εταιρεία τους στο κατάστημα της διαλυμένης «Αδελφοί Ν. Καρδασιλάρη Α.Ε.». Ο καθένας καταβάλλει 20 εκατομμύρια δραχμές της εποχής: ίση συμμετοχή στο κεφάλαιο, κοινή διαχείριση και μοιρασμένα στη μέση κέρδη και ζημιές. Το καταστατικό προβλέπει εισαγωγές, εξαγωγές και εργασίες για άλλους εμπόρους, με αρχική διάρκεια από τον Ιούλιο του 1953 έως τον Ιούνιο του 1958.
Πρωτοδικείο Χίου · καταστατικό 10/1953, 22–23 Ιουνίου 1953
31 Μαρτίου 1953
Πίσω από τους λογαριασμούς
Ο 16ος ισολογισμός καταγράφει μηχανήματα και εγκαταστάσεις 121.224.200 δραχμών, εμπορεύματα 738.937.000 και χρεώστες 715.477.241. Οι εγγραφές δείχνουν διαφορετικές πλευρές της επιχείρησης, όχι έναν ενιαίο τζίρο.
Μηχανήματα και εγκαταστάσεις
121.224.200 δραχμές
Εμπορεύματα
738.937.000 δραχμές
Χρεώστες
715.477.241 δραχμές
Χρήση 1952–1953
Οι άνθρωποι της εργασίας
Στις χρεώσεις ξεχωρίζουν μισθοί προσωπικού 99.090.000, μισθοί διεύθυνσης 115.000.000 και ασφάλιστρα πυρός 24.062.600 δραχμών. Είναι εταιρικοί λογαριασμοί, χωρίς αριθμό εργαζομένων ή ατομικές αμοιβές.
Μισθοί προσωπικού
99.090.000 δραχμές
Μισθοί διεύθυνσης
115.000.000 δραχμές
Ασφάλιστρα πυρός
24.062.600 δραχμές
31 Μαρτίου 1953 · λογαριασμός κεφαλαίου
Το κεφάλαιο πριν από την πρόσκληση
Το τυπωμένο κεφάλαιο 500.000.000 δραχμών του ισολογισμού δεν αποδεικνύει την έκδοση νέων μετοχών που προτείνεται αργότερα στην πρόσκληση.
Τυπωμένο κεφάλαιο στον ισολογισμό
500.000.000 δραχμές
30 Μαΐου 1953 · Πειραιάς
Οι υπογραφές του φύλλου
Υπογράφουν ο πρόεδρος Ματθαίος Ν. Καρδασιλάρης, ο διευθύνων σύμβουλος «Κων. Ν. Καρδασιλάρης» και ο λογιστής Ιπποκράτης Λεοντής. Το υπόλοιπο εις νέον είναι 8.424.186 δραχμές· δεν αποδεικνύει διανομή μερίσματος.
Υπόλοιπο εις νέον
8.424.186 δραχμές
Ματθαίος Ν. Καρδασιλάρης · Πρόεδρος
Κων. Ν. Καρδασιλάρης · Διευθύνων σύμβουλος
Ιπποκράτης Λεοντής · Λογιστής
19 Ιουλίου 1953 · προγραμματισμένη ημερήσια διάταξη
1.4.1952 → 31.3.1953
Η χρονιά που θα εξεταστεί
Υποβάλλονται προς έγκριση ο ισολογισμός της 31ης Μαρτίου 1953 και οι εκθέσεις διοίκησης και ελεγκτών. Ζητείται επίσης απαλλαγή τους για τη χρήση από 1 Απριλίου 1952 έως 31 Μαρτίου 1953.
1952–1953 → 1953–1954
Οι άνθρωποι της επόμενης χρήσης
Προτείνονται δύο τακτικοί και δύο αναπληρωματικοί ελεγκτές για το 1953–1954, με καθορισμό αμοιβής. Η συνέλευση καλείται να εγκρίνει τους μισθούς που πληρώθηκαν στη διοίκηση και το προσωπικό για το 1952–1953 και να ορίσει τους επόμενους, για 1 Απριλίου 1953–31 Μαρτίου 1954.
19.7.1953 · πρόταση
Νέες μετοχές ως πρόταση
Το πέμπτο θέμα είναι πρόταση του συμβουλίου για αύξηση κεφαλαίου με έκδοση νέων μετοχών. Η πρόσκληση δεν δίνει ποσό, έγκριση ή απόδειξη ότι η έκδοση πραγματοποιήθηκε.
Πέντε θέματα σε τρεις διακριτές ομάδες · πρόσκληση και προτάσεις, χωρίς τεκμαιρόμενες αποφάσεις.
22.6.1953 → 19.7.1953
Ο Πειραιάς σχεδιάζει την επόμενη χρονιά.
Ενώ η εμπορική εταιρεία ξηρών καρπών της Χίου περνά σε εκκαθάριση, μια χωριστή επωνυμία συνεχίζει να δημοσιεύει προσκλήσεις: η Ανώνυμος Εξαγωγική Εταιρεία Αδελφοί Ν. Καρδασιλάρη του Πειραιά. Στις 22 Ιουνίου 1953 καλεί τους μετόχους για τις 19 Ιουλίου, στις δέκα το πρωί, στα γραφεία της Δραγατσανίου 44α. Οι λογαριασμοί, οι άνθρωποι της εταιρείας και μια πρόταση νέων μετοχών μπαίνουν στην ίδια ημερήσια διάταξη.
Η αναφορά δημοσίευσης είναι 182/23.6.1953· διαφέρει από την ημερομηνία σύνταξης. Υπογράφει ο πρόεδρος «Μ. Καρδασιλάρης», και οι μέτοχοι τουλάχιστον πέντε μετοχών καλούνται να τηρήσουν το άρθρο 25 του δικού της καταστατικού. Η πρόσκληση δεν αποτελεί πρακτικό συνεδρίασης και δεν ταυτίζει τις δύο εταιρείες.
ΙΑΕΤΕ · πρόσκληση Πειραιά 22.6.1953 · αναφορά 182/23.6.1953 · Βαρλάς ¶206 για τη διάκριση εταιρειών
Κατάσχεση στα χέρια της τράπεζας για 35.000.000 δραχμές, όπως παραδίδει η σημείωση. Το ποσό είναι της καταγραφής της απαίτησης· δεν παρουσιάζεται ως αξία πωλημένων σύκων ή ως εισπραχθέν ποσό.
31.8.1953
Άρση 511
Η σημείωση καταγράφει χωριστά την άρση με αριθμό 511. Δεν παραδίδει εδώ τον λόγο της άρσης ή την τελική οικονομική διευθέτηση.
Απαίτηση και άρση, με τους αριθμούς των καταγραφών τους · δεν σχεδιάζεται επιβεβαιωμένη διαδρομή εμπορεύματος.
18.8.1953 → 31.8.1953
Δύο ημερομηνίες μιας εμπορικής διαφοράς.
Ο Σταύρος Γ. Μαριόλης, κάτοικος Πεταλιδίου, εμφανίζεται σε υπόθεση της εταιρείας που οι σημειώσεις ονομάζουν «Υιοί Π. Καρδασιλάρη» και χαρακτηρίζουν ως Α.Ε., με έδρα τη Χίο. Η έρευνα συνδέει τη διαφορά με εμπόριο σύκων του 1952 μέσω του εμπόρου Αναστ. Αναστασόπουλου. Η σύνδεση του τελευταίου με την Καλαμάτα σημειώνεται με ερωτηματικό και μένει ανεπιβεβαίωτη.
Η εταιρική ονομασία και ο χαρακτηρισμός της νομικής μορφής διατηρούνται ως στοιχεία της ερευνητικής σημείωσης, όχι ως ανεξάρτητα ελεγμένο μητρώο εταιρειών. Η υπόθεση δεν συγχωνεύεται με την εταιρεία των Αδελφών Ν. ή με τη διαφορετική διαφορά για σύκα του 1950.
Σχηματική απόδοση των συγκεκριμένων τεκμηρίων· όχι ιστορική φωτογραφία.
1.7.1954 · έναρξη της συμφωνημένης διάρκειας
Δύο έμποροι, ίσα μερίδια.
Τρεις νέες συμφωνίες στο Πρωτοδικείο Χίου μέσα σε τρία χρόνια, 1953, 1954 και 1956 — και στις τρεις, κέρδη και ζημιές μοιράζονται εξίσου.
Μετά τη διάλυση των «Αδελφών Ν. Καρδασιλάρη», το όνομα εμφανίζεται σε μικρότερες εταιρείες δύο συνεταίρων, όπου κανείς δεν κρατά μεγαλύτερο μερίδιο. Οι δύο έμποροι της «Ι. Δ. Καρδασιλάρης» είναι, κατά την εγγραφή, ο Ιωάννης Δ. Καρδασιλάρης και ο Δημήτριος Μιχ. Μ[…]· το επώνυμο του δεύτερου δεν διαβάζεται με βεβαιότητα.
Η χειρόγραφη πράξη της 19ης Ιουλίου 1954 ορίζει για την «Ι. Δ. Καρδασιλάρης» κεφάλαιο 300.000 δραχμών, ίση συμμετοχή των δύο συνεταίρων στα κέρδη και στις ζημίες και δεκαετή διάρκεια, από 1 Ιουλίου 1954 έως 30 Ιουνίου 1964. Η καταχώριση και η δημοσίευση στο Πρωτοδικείο Χίου σημειώνονται στις 21 Ιουλίου. Η συμφωνημένη διάρκεια δεν αποδεικνύει πόσο διάστημα λειτούργησε πράγματι η εταιρεία.
Πρωτοδικείο Χίου · πράξη 24/1954
30.000 δραχμές
Δημήτριος Ν. / Νικόλαος Δ.
1956 → 1961 · συμφωνημένη διάρκεια
Σχηματική απόδοση των συγκεκριμένων τεκμηρίων· όχι ιστορική φωτογραφία.
30.1.1956
Η δουλειά μοιράζεται εξίσου.
Η εταιρεία «και Υιός» υπογράφεται στις 30 Ιανουαρίου 1956 — είκοσι χρόνια μετά τον γάμο του Δημητρίου με τη Γεωργία.
Ο Νικόλαος Δ. του συμβολαίου είναι πιθανότατα ο γιος τους, γεννημένος στη Χίο το 1936. Η συμφωνία ήταν για πέντε χρόνια· ο Δημήτριος πέθανε στη Χίο τον Απρίλιο του 1957.
Η πράξη της 30ής Ιανουαρίου 1956 κατονομάζει τον Δημήτριο Ν. και τον Νικόλαο Δ. Καρδασιλάρη στην εταιρεία «Δημήτριος Ν. Καρδασιλάρης και Υιός», με έδρα τη Χίο. Ορίζει κεφάλαιο 30.000 δραχμών, μισό από κάθε εταίρο, ίση συμμετοχή στα κέρδη και στις ζημίες και πενταετή διάρκεια έως τις 30 Ιανουαρίου 1961. Η δικαστική καταχώριση σημειώνεται την ίδια ημέρα. Αυτοί είναι οι όροι της συμφωνίας, όχι απολογισμός της μετέπειτα λειτουργίας.
Πρωτοδικείο Χίου · πράξη 2/1956
Πρωτότυπο παραδομένο τεκμήριο · γενικός ισολογισμός 1958, υπογεγραμμένος στη Χίο στις 20 Μαΐου 1959.
Ενεργητικόν · όπως τυπώνεται
Χρεώσται διάφοροι
3.299.546,90
Έξοδα εγκαταστάσεων βυρσοδεψείου
186.773,10
Ταμείον
1.121,95
Τράπεζαι
10.562,25
Γραμμάτια εισπρακτέα
324.123,00
Εμπορεύματα
366.568,75
Κέρδη και ζημίαι
834.322,80
Λογαριασμοί τάξεως
4.699,00
Τυπωμένο σύνολο
5.027.717,75
Παθητικόν · όπως τυπώνεται
Μετοχικόν κεφάλαιον
1.000.000,00
Πιστωταί διάφοροι
2.082.773,20
Γραμμάτια πληρωτέα
1.511.000,00
Τράπεζαι
429.245,55
Λογαριασμοί τάξεως
4.699,00
Τυπωμένο σύνολο
5.027.717,65
Κέρδη και ζημίαι · χρεώσεις
Γενικαί δαπάναι
388.889,40
Τόκοι και προεξοφλήματα
94.954,90
Φόροι Δημοσίου
16.442,00
Ι.Κ.Α.
50.168,00
Χαρτόσημα και τραπεζιτικά
5.596,90
Αποσβέσεις επισφαλών απαιτήσεων
33.614,00
Ζημίαι προηγουμένης χρήσεως
369.417,15
Τυπωμένο σύνολο
959.082,35
Κέρδη και ζημίαι · πιστώσεις
Κέρδη εμπορευμάτων και άλλαι ωφέλειαι
65.934,05
Είσπραξη μέρους αποσβεσμένης επισφαλούς απαίτησης
10.300,00
Διάθεση αποθεματικού κεφαλαίου
48.525,50
Ζημία εις νέον
834.322,80
Τυπωμένο σύνολο
959.082,35
Τέσσερις ομάδες λογαριασμών από το πρωτότυπο. Διατηρούμε τα ποσά και τα σύνολα όπως τυπώνονται· δεν τα μετατρέπουμε σε σημερινές αξίες και δεν αθροίζουμε τις διαφορετικές ομάδες.
31.12.1958 → 20.5.1959
Μια χρονιά δουλειάς, στο χαρτί.
Το δέρμα διατρέχει τους Υιούς Π. για δεκαετίες: κατεργασμένα δέρματα το 1930, εισαγωγή βοοειδών δερμάτων το 1949, εγκαταστάσεις βυρσοδεψείου το 1958.
Ξεκίνησε πριν από αυτούς: το 1911 ο πατέρας τους Παντολέων και τα αδέλφια του, Νικόλαος και Ιωάννης, αγόρασαν μαζί βυρσοδεψείο στη Χίο. Ο ισολογισμός δεν λέει αν πρόκειται για το ίδιο.
Στον ισολογισμό της 31ης Δεκεμβρίου 1958, η «Υιοί Π. Καρδασιλάρη Ανώνυμος Εταιρεία Εμπορίου και Βιομηχανίας» αφήνει ένα διαφορετικό ίχνος της καθημερινότητάς της: εμπορεύματα, απαιτήσεις, έξοδα εγκαταστάσεων βυρσοδεψείου και λογαριασμούς με τράπεζες. Η ανάλυση περιλαμβάνει ζημιές από προηγούμενη χρήση και ζημία που μεταφέρεται στην επόμενη· δεν παρουσιάζουμε τον αριθμό αυτό ως κέρδος.
Οι υπογραφές κατονομάζουν μόνο «Ν. Καρδασιλάρης», πρόεδρο, «Π. Καρδασιλάρης», διευθύνοντα σύμβουλο, και «Α. Σκουτής», διευθυντή λογιστηρίου. Τα δύο τυπωμένα σύνολα του ισολογισμού διαφέρουν κατά 0,10: 5.027.717,75 και 5.027.717,65. Τα διατηρούμε όπως είναι, χωρίς σιωπηρή διόρθωση. Στις σημειώσεις της έρευνας υπάρχει επίσης χωριστός φάκελος με τίτλο «Υιοί Π. Καρδασιλάρη ΕΠΕ», 1958–1959· αυτό δεν αποδεικνύει εδώ μετατροπή της μιας νομικής μορφής στην άλλη.
Έντεκα χρόνια, μία διεύθυνση: από το 1953 ως το 1964 οι μέτοχοι των «Αδελφών Ν. Καρδασιλάρη» καλούνται στη Δραγατσανίου 44α του Πειραιά.
Στον αριθμό 44 του ίδιου δρόμου, το πυρασφαλιστήριο του 1947 περιγράφει επεξεργασία σταφίδας και αποθηκευμένη αμυγδαλόψυχα. Και το μέρισμα που ορίζει η πρόσκληση του 1964 είχε φτάσει, για το 1963, τις 40 δραχμές τη μετοχή.
Οι προσκλήσεις της «Αδελφοί Ν. Καρδασιλάρη» καλούν τους μετόχους στα γραφεία της εταιρείας στον Πειραιά, στη Δραγατσανίου 44α: στις 19 Απριλίου 1959 στις 10 π.μ., στις 23 Απριλίου 1961 στις 9.30 π.μ., στις 22 Απριλίου 1962 στις 10 π.μ., στις 21 Απριλίου 1963 στις 11 π.μ. και στις 26 Απριλίου 1964 στις 11 π.μ. Οι προσκλήσεις λένε και τι περίμενε τους μετόχους. Το 1961, έκτο θέμα είναι η εκλογή ενός νέου συμβούλου στη θέση ενός που παραιτήθηκε· το 1962, η εκλογή νέου διοικητικού συμβουλίου για την περίοδο 1962–1966. Ονόματα δεν τυπώνονται. Η τελευταία πρόσκληση γράφεται στον Πειραιά στις 14 Μαρτίου 1964 και έχει πέντε θέματα· το πέμπτο είναι ο ορισμός της ημέρας που θα καταβληθεί το μέρισμα. Για να πάρει κανείς μέρος χρειάζεται τουλάχιστον πέντε μετοχές. Οι ημερήσιες διατάξεις προγραμματίζουν εξέταση λογαριασμών και άλλων εταιρικών θεμάτων· δεν αποτελούν πρακτικά συνελεύσεων. Η διεύθυνση είναι ο τόπος συνάντησης που δίνουν αυτές οι προσκλήσεις, όχι τεκμήριο μόνιμης μεταφοράς ή αλλαγής της έδρας.
Υιοί Π. Καρδασιλάρη · Α.Ε. Εμπορίου και Βιομηχανίας
Πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος
Νικόλαος Παντελή Καρδασιλάρης
Έμπορος · Αθήνα, Λουκιανού 1.
Αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος
Παύλος Παντελή Καρδασιλάρης
Έμπορος · Χίος, Ομήρου 1.
Σύμβουλος
Αντώνιος Γεωργίου Σκουτής
Λογιστής · Χίος, πάροδος Φλοίσκου 5.
Τρεις ονομαστικοί ρόλοι · δικαίωμα εκπροσώπησης στους δύο διευθύνοντες συμβούλους, μαζί ή χωριστά. Η εξαετία είναι η προβλεπόμενη θητεία, όχι απόδειξη ότι υπηρετήθηκε ολόκληρη.
29.6.1959
Δύο υπογραφές συνεχίζουν τη δουλειά.
Η ανακοίνωση της «Υιοί Π. Καρδασιλάρη Ανώνυμος Εταιρεία Εμπορίου και Βιομηχανίας» τοποθετεί την έδρα και τα γραφεία της στη διασταύρωση Ομήρου και Βενιζέλου, στη Χίο. Η γενική συνέλευση της 29ης Ιουνίου 1959 εκλέγει διοικητικό συμβούλιο για έξι χρόνια. Το έγγραφο κατονομάζει τρεις ανθρώπους και ξεχωρίζει ποιοι μπορούν να δεσμεύουν την εταιρεία.
Η εκπροσώπηση και η άσκηση των εξουσιών του συμβουλίου ανατίθενται στον Νικόλαο και στον Παύλο. Μπορούν να ενεργούν και να υπογράφουν μαζί ή ο καθένας χωριστά, δεσμεύοντας την εταιρεία. Η ανακοίνωση φέρει ημερομηνία Χίου 30 Ιουνίου 1959· η χειρόγραφη αρχειακή σημείωση αναφέρει έκδοση 319/24.7.1959.
ΙΑΕΤΕ · πρωτότυπη ανακοίνωση διοίκησης και γραφείων, 1959
Τέλος κεφαλαίου 15 / 20
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16 · 1961–1968Η επιχείρηση μέσα από τρεις χρονιές.Περίπου 3 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
Σύνολο ενεργητικού
1961 · 4.005.648,10
1962 · 4.532.737,85
1963 · 5.671.713,75
Απόκομμα από την παραδομένη σελίδα της Ελευθερίας, 25 Μαρτίου 1964. Τα ποσά αποδίδονται όπως δημοσιεύονται.
1961 → 1963
Η επιχείρηση μέσα από τρεις χρονιές.
Δύο χρονιές το ίδιο μέρισμα, και το 1963 ένα άλμα 25%: από 246.400 σε 308.000 δραχμές.
Υπογράφουν ο Ματθαίος Ν. ως πρόεδρος και ο Κ. Ν. ως διευθύνων σύμβουλος· τα αρχικά ταιριάζουν με τον αδελφό του, τον Κωνσταντίνο Ν., που το 1953 υπογράφει ως «Κων. Ν. Καρδασιλάρης», διευθύνων σύμβουλος της ίδιας εταιρείας στον Πειραιά.
Δύο διαδοχικοί ισολογισμοί της «Αδελφοί Ν. Καρδασιλάρη» μάς επιτρέπουν να δούμε μαζί το 1961, το 1962 και το 1963. Το σύνολο του ενεργητικού —όσα καταγράφει η εταιρεία ως περιουσιακά στοιχεία— αυξάνεται από περίπου 4,01 σε 4,53 και έπειτα σε 5,67 εκατομμύρια. Δεν είναι ο τζίρος των πωλήσεων. Ο ισολογισμός του 1963 γράφει κεφάλαιο 7.700 μετοχών των 198,50 δραχμών και, στη διάθεση των κερδών, 308.000 δραχμές για μέρισμα — σαράντα δραχμές τη μετοχή, από 246.400 την προηγούμενη χρονιά — και 25.000 δραχμές ως έκτακτες αμοιβές προσωπικού. Ο προηγούμενος ισολογισμός, υπογραμμένος στον Πειραιά στις 23 Φεβρουαρίου 1963, γράφει το ίδιο μέρισμα, 246.400 δραχμές, και για το 1961 και για το 1962. Είναι τα ποσά που δημοσίευσε η εταιρεία· η εφημερίδα δεν δείχνει την καταβολή τους. Στο κάτω μέρος, ο ισολογισμός φέρει τα ονόματα του Ματθαίου Ν. Καρδασιλάρη ως προέδρου και του Κ. Ν. Καρδασιλάρη ως διευθύνοντος συμβούλου. Η υπογραφή έχει ημερομηνία 27 Φεβρουαρίου 1964.
Ελευθερία · παραδομένα φύλλα 16.3.1963 και 25.3.1964
Πατέρας και γιοι, ένα επόμενο κεφάλαιο.
011968021971031980041994051996
1968 → 1996
Πατέρας και γιοι, ένα επόμενο κεφάλαιο.
Το 1931, περίπου 25 ετών, ο Κωνσταντίνος χρειαζόταν γραπτή άδεια του πατέρα του για να υπογράψει· το 1968 ιδρύει εταιρεία με τον δικό του γιο.
Ο Γιάννης, ένας από τους τρεις γιους του Κωνσταντίνου, είναι ο πατέρας του Κωνσταντίνου που ανέθεσε αυτή την έρευνα. Το εργοστάσιο του Βοτανικού, όπου ο μικρός Κωνσταντίνος έπαιζε ανάμεσα στα τσουβάλια, εγκαινιάζεται το 1980.
Το 1968 ο Κωνσταντίνος ξεκινά εταιρεία με τον μεγαλύτερο γιο του Νίκο. Το 1971 η επωνυμία γίνεται «και Υιοί». Ακολουθούν ανώνυμη εταιρεία το 1980, Cardico το 1994 και εισαγωγή στο Χρηματιστήριο Αθηνών το 1996. Η ιστορία συνεχίζεται μέσα από ανθρώπους, αλλαγές και νέες αρχές.
Από τις πηγές: ¶211
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Το όνομα αλλάζει μορφή, η διαδρομή συνεχίζεται.
Οι λέξεις στην επωνυμία αλλάζουν.
1968και ΥιόςΚωνσταντίνος και Νίκος · εταιρεία χωριστή από Ματθαίο και Νικόλαο
1971και Υιοί
1980Ανώνυμη εταιρεία
1994Cardico
1996ΧρηματιστήριοΕισαγωγή
Η μεταγενέστερη επιστροφή στο οικογενειακό όνομα αποτελεί επόμενο κεφάλαιο της μελέτης. Η χωριστή εταιρική πορεία του 1968 δεν δηλώνει διακοπή οικογενειακών σχέσεων.
01
1968 → 1971
Το 1968 ο Κωνσταντίνος ξεκινά εταιρεία με τον μεγαλύτερο γιο του, Νίκο, χωριστά από τον αδελφό του Ματθαίο και τον ανιψιό του Νικόλαο. Το 1971 εντάσσονται οι μικρότεροι γιοι, Ιωάννης και Γιώργος: η εταιρεία «Κωνσταντίνος Καρδασιλάρης και Υιός» γίνεται «και Υιοί». Το «Βήμα» γράφει ότι και οι τρεις γιοι ανέλαβαν μαζί τα ηνία από το 1968.
02
1980 → 1994 → 1996
Το 1980 η εταιρεία γίνεται ανώνυμη, το 1994 παίρνει το όνομα Cardico και το 1996 εισάγεται στο Χρηματιστήριο. Η μελέτη γράφει ότι η πρόσφατη αναβίωση της «Οικογένειας Καρδασιλάρη», μετά από μεγάλες περιπέτειες, επιστρέφει στις ρίζες, στα πρώτα βήματα του Χατζή Δημήτρη Καρδασιλάρη.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 17 · 1980–1997Μια νέα κλίμακα επεξεργασίας.Περίπου 3 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
Η επεξεργασία του καρπού
Αμύγδαλα
Συγκρότημα αποφλοίωσης
Αμυγδαλόψιχα και φουντουκόψιχα
Κύρια εξαγώγιμα προϊόντα
Πάνω από 1.000 τόνοι ετήσιας επεξεργασίας, όπως αναφέρει το δημοσίευμα· όχι ποσότητα εξαγωγών.Η σύνθεση των πωλήσεων που δίνει το άρθρο
30%70%
Εξαγωγές · 30%Κυρίως προς την τότε ΕΟΚ
Ελληνική αγορά · 70%Εσωτερικές πωλήσεις
Ποσοστά των πωλήσεων στα χρόνια μετά το 1980· δεν είναι σημερινά μερίδια αγοράς.
1980
Καινούργια μηχανήματα
Το εργοστάσιο εξοπλίζεται με καινούργια μηχανήματα και μεγάλο συγκρότημα αποφλοίωσης αμυγδάλου.
Τα αμέσως επόμενα χρόνια
Πωλήσεις και επεξεργασία
Οι ετήσιες πωλήσεις αναφέρονται κοντά στα 2 δισ. δραχμές και η επεξεργασία αμυγδάλων και φουντουκιών πάνω από 1.000 τόνους τον χρόνο. Κύρια εξαγώγιμα προϊόντα είναι η επεξεργασμένη αμυγδαλόψιχα και φουντουκόψιχα.
1980 και τα επόμενα χρόνια
Μια νέα κλίμακα επεξεργασίας.
Το παραδομένο αφιέρωμα συνδέει το εργοστάσιο του 1980 με μεγαλύτερη επεξεργασία. Για τα επόμενα χρόνια δίνει στοιχεία παραγωγής και πωλήσεων, χωρίς ακριβές έτος για κάθε αριθμό.
Παραδομένο αφιέρωμα «Από τη μαστίχα στο φιστίκι» · Το Βήμα · PDF, σελ. 6
Τρία βήματα προς τη λιανική
1996 · Χρηματιστήριο
Οκτώβριος · 7 δισ. δραχμές πωλήσεων
1997 · Εξοπλισμός
Ψήσιμο και συσκευασία
2002 · Σουπερμάρκετ
60% κατά τη δήλωση που δημοσιεύεται
Χρονολογική διαδρομή· το 60% είναι ιστορική δήλωση, όχι σημερινή μέτρηση ή ποσοστό ιδιοκτησίας.
Οκτώβριος 1996
Στο Χρηματιστήριο Αθηνών
Το άρθρο τοποθετεί την εισαγωγή τον Οκτώβριο και αναφέρει πωλήσεις 7 δισ. δραχμών.
1997
Ψήσιμο και τυποποίηση
Αγοράζονται ψηστικά συγκροτήματα και τυποποιητικές μηχανές, με στόχο την αγορά των σουπερμάρκετ.
Τέλος 2002
Η δήλωση για το μερίδιο
Το «Βήμα» παραθέτει δήλωση του Ν. Καρδασιλάρη για 60% των πωλήσεων ξηρών καρπών στην αγορά των σουπερμάρκετ. Το ποσοστό παραμένει αποδιδόμενο στη δήλωση εκείνης της περιόδου.
1996 → 1997 → 2002
Από το εργοστάσιο στο ράφι.
Ο Ιωάννης και τα δύο αδέλφια του, ο Νίκος και ο Γιώργος, φέρνουν την εταιρεία στο Χρηματιστήριο, τον Οκτώβριο του 1996.
Κατά το «Βήμα», τη χρονιά της εισαγωγής οι πωλήσεις φτάνουν τα 7 δισ. δραχμές. Ο Κωνσταντίνος θυμάται ότι προμήθευαν μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ, διανομείς και βιομηχανίες του εξωτερικού.
Η μελέτη του Μιχάλη Βαρλά καταγράφει την εισαγωγή στο Χρηματιστήριο το 1996. Το παραδομένο «Βήμα» προσθέτει τον μήνα και παρακολουθεί τη διαδρομή προς το ράφι των σουπερμάρκετ.
Παραδομένο αφιέρωμα «Από τη μαστίχα στο φιστίκι» · Το Βήμα · PDF, σελ. 6–7
Οι συμμετοχές που περιγράφει το δημοσίευμα
Ξηροφρούτ
Αγορά · ποσοστό άγνωστο
Περιστέρι · μικρά σημεία πώλησης
Nut Company
Παραγωγή και επεξεργασία φιστικιών
Καφέ Άρωμα
Ιωάννινα · Δυτική Ελλάδα
Σπυράκης
Κρήτη
Οι κύκλοι δείχνουν τα αναφερόμενα ποσοστά συμμετοχής του 1997· δεν είναι σημερινή ιδιοκτησία ή μερίδια πωλήσεων.
1997 · Περιστέρι
Ξηροφρούτ Α.Ε.
Αγορά της εταιρείας που διανέμει προϊόντα σε μικρά σημεία πώλησης. Το άρθρο δεν δίνει ποσοστό συμμετοχής.
1997
Nut Company
57% της εταιρείας της οικογένειας Φαρμάκη, με αντικείμενο την παραγωγή και επεξεργασία φιστικιών.
1997 · Ιωάννινα
Καφέ Άρωμα Α.Ε.
35% της εταιρείας του Α. Σδούκου, καλύπτοντας την αγορά της Δυτικής Ελλάδας.
1997 · Κρήτη
Σπυράκης Α.Ε.
Συμμετοχή 51%, όπως αναφέρει το αφιέρωμα.
1997
Ένα δίκτυο πιο κοντά στον πελάτη.
Ο τίτλος του αφιερώματος λέει «Από τη μαστίχα στο φιστίκι»· το 1997 η εταιρεία αγοράζει το 57% μιας εταιρείας φιστικιών, της Nut Company.
Το 1939 η εταιρεία του Κωνσταντίνου Ν. και των αδελφών του έγραφε στο άρθρο 3: εσπεριδοειδή, σουλτανίνα, σύκα, μαστίχη, αμύγδαλα. Πενήντα οκτώ χρόνια αργότερα, στην εποχή των τριών γιων του, προστίθεται και το φιστίκι.
Το παραδομένο «Βήμα» περιγράφει τέσσερις επιχειρηματικές κινήσεις του 1997 για διανομή και επεξεργασία σε διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας. Κάθε συμμετοχή διατηρεί το δικό της ποσοστό και αντικείμενο.
Ιστορικά στοιχεία του δημοσιεύματος· δεν περιγράφουν σημερινή παραγωγή, ιδιοκτησία ή μερίδιο αγοράς.
Παραδομένο αφιέρωμα «Από τη μαστίχα στο φιστίκι» · Το Βήμα · PDF, σελ. 7
Σχέδια και συμμετοχές της περιόδου που περιγράφει το άρθρο· χωρίς υπόθεση για σημερινή ιδιοκτησία.
Οκτώβριος 2002 · Γαλλία
Echalie
Το άρθρο αναφέρει την εξαγορά της γαλλικής εταιρείας για επέκταση στη λιανική των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν δίνει ποσοστό ή συγκεκριμένη γαλλική πόλη.
Στην ίδια αναφορά · Αγγλία
Kenkko Commodities
Αγορά του 51% της αγγλικής εταιρείας, με επιδίωξη να γίνει το Λονδίνο διεθνές εμπορικό κέντρο των δραστηριοτήτων.
Οκτώβριος 2002
Το δίκτυο ανοίγεται στην Ευρώπη.
Στο παραδομένο αφιέρωμα, δύο ευρωπαϊκές επιχειρήσεις συνδέονται με διαφορετικούς στόχους: τη λιανική στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ένα διεθνές εμπορικό κέντρο στο Λονδίνο.
Ιστορικά στοιχεία του δημοσιεύματος· δεν περιγράφουν σημερινή παραγωγή, ιδιοκτησία ή μερίδιο αγοράς.
Παραδομένο αφιέρωμα «Από τη μαστίχα στο φιστίκι» · Το Βήμα · PDF, σελ. 8
Το νέο εργοστάσιο σε δύο αριθμούς
20.000 τ.μ.
Χώρος
Κατά το «Βήμα»
12 εκατ. ευρώ
Αναμενόμενη επένδυση
Αναμενόμενη, όχι τελική
Οι αριθμοί του «Βήματος» για το νέο εργοστάσιο, που λειτούργησε το 2003.
Σχηματάρι · 2003
Ο χώρος και η επένδυση
Το «Βήμα» αναφέρει επιφάνεια 20.000 τετραγωνικών μέτρων και επένδυση που αναμενόταν να φτάσει τα 12 εκατ. ευρώ. Το εργοστάσιο λειτούργησε το 2003.
Η ολοκλήρωση
«Σε λίγους μήνες» · 2003
Το άρθρο έγραφε ότι θα ολοκληρωθεί σε λίγους μήνες. Το εργοστάσιο ολοκληρώθηκε και λειτούργησε το 2003· το τελικό ποσό της επένδυσης δεν το γνωρίζουμε.
2003 · Σχηματάρι
Ένα νέο εργοστάσιο στο Σχηματάρι.
Το παραδομένο «Βήμα» περιγράφει ένα εργοστάσιο υπό κατασκευή στο Σχηματάρι. Το εργοστάσιο ολοκληρώθηκε και λειτούργησε το 2003.
Παραδομένο αφιέρωμα «Από τη μαστίχα στο φιστίκι» · Το Βήμα · PDF, σελ. 8
Η πυρκαγιά στο εργοστάσιο του Βοτανικού, Ιανουάριος 2003 · φωτογραφία από τη συλλογή του Κωνσταντίνου Καρδασιλάρη.Δύο αριθμοί από το ίδιο άρθρο
Περίπου 9 εκατ. ευρώ
Η ζημιά της φωτιάς
Σοβαρά λειτουργικά προβλήματα
117 εκατ. ευρώ
Οι πωλήσεις του 2002
Ενοποιημένες πωλήσεις του ομίλου
Η ζημιά της φωτιάς και οι πωλήσεις της προηγούμενης χρονιάς, όπως τις έγραψε το «Βήμα».
Κατά το «Βήμα»
Περίπου 9 εκατ. ευρώ ζημιά
Έτσι υπολόγιζε τη ζημιά το «Βήμα»· η φωτιά δημιούργησε σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία της εταιρείας.
«Από αύριο, Δευτέρα»
Ο εφοδιασμός ξαναρχίζει
Οι εκπρόσωποι της εταιρείας δήλωσαν ότι ο εφοδιασμός των πελατών ξαναρχίζει αμέσως. Η δουλειά πράγματι συνεχίστηκε.
2002
117 εκατ. ευρώ πωλήσεις
Περίπου 40 δισ. δραχμές, τη χρονιά πριν από τη φωτιά. Κατά το «Βήμα», τα τρία αδέλφια υπερπενταπλασίασαν τις πωλήσεις μέσα σε έξι χρόνια.
Κατά το «Βήμα»
Η μεγαλύτερη ελληνική εταιρεία του κλάδου
Έτσι την περιέγραφε το «Βήμα»: η μεγαλύτερη ελληνική εταιρεία επεξεργασίας και εμπορίας ξηρών καρπών. Στο τέλος του 2002 είχε, κατά τον Ν. Καρδασιλάρη, το 60% των πωλήσεων ξηρών καρπών στα σούπερ μάρκετ.
Ιανουάριος 2003 · πυρκαγιά στον Βοτανικό
Η συνέχεια μέσα στις δυσκολίες.
«Από αύριο, Δευτέρα»: ακόμη και μετά τη φωτιά, η εταιρεία δηλώνει ότι ο εφοδιασμός των πελατών δεν σταματά.
Ήταν το εργοστάσιο όπου ο Κωνσταντίνος, παιδί ακόμη, έκανε σκέιτμπορντ ανάμεσα στα τσουβάλια. Όπως γράφει ο ίδιος, η δουλειά συνεχίστηκε μετά από αυτή την απώλεια.
Τον Ιανουάριο του 2003 μια πυρκαγιά καταστρέφει το εργοστάσιο του Βοτανικού, που είχε εγκαινιαστεί το 1980. Το «Βήμα» γράφει ότι ο εφοδιασμός των πελατών θα ξανάρχιζε αμέσως· η δουλειά συνεχίστηκε.
Παραδομένο αφιέρωμα «Από τη μαστίχα στο φιστίκι» · Το Βήμα · PDF, σελ. 3, 7–8 · το ηλεκτρονικό αντίγραφο φέρει ημερομηνία ανάρτησης 24.11.2008· η φωτιά έγινε τον Ιανουάριο του 2003, κάτι που συμφωνεί με τα «141 χρόνια» της εταιρείας από το 1862
Τέλος κεφαλαίου 18 / 20
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 19 · Χωρίς ασφαλή χρονολόγησηΠριν από το ταξίδι, η δουλειά στο περιβόλι.Περίπου 4 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
ΧΩΡΙΣ ΑΣΦΑΛΗ ΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΗ
Οι μνήμες που δεν έχουν ακόμη ημερομηνία.
Σύγχρονη φωτορεαλιστική εικονογράφηση της εργασίας· τα πρόσωπα και ο χώρος είναι ενδεικτικά.
ΠεριβόλιΚάρα και κοφίνιαΟ διαλέκτης
Αυθεντικό δελτίο εσπεριδοειδών · η δυσανάγνωστη χειρόγραφη ημερομηνία δεν έχει αποδοθεί.
Χωρίς ασφαλή χρονολόγηση
Πριν από το ταξίδι, η δουλειά στο περιβόλι.
Ένα μικρό δελτίο της Μετοχικής Εταιρίας Εσπεριδοειδών Χίου κρατά τις λέξεις της καθημερινής δουλειάς: «Περιβόλι», «Καραγωγεύς», «Κάρα», «Κοφίνια». Στο τέλος υπάρχει θέση για τον «Διαλέκτη», τον άνθρωπο της διαλογής. Το χαρτί σώθηκε στη συλλογή των Υιών Π. Καρδασιλάρη. Μας αφήνει να δούμε όσα προηγούνταν μιας αποστολής: τον τόπο παραγωγής, τη μεταφορά και τη φροντίδα της επιλογής των καρπών.
Παραδομένη συλλογή ΓΑΚ Χίου · Υιοί Π. Καρδασιλάρη
Το όνομα επάνω στο χαρτί
Cardassilari Frères
Tiger Brand
ΣΤΗ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ
Ένα χάρτινο περιτύλιγμα κρατά μνήμη.
Τα χαρτιά που θυμάται η Βιργινία τα περιγράφει και ένα εμπορικό γράμμα του 1933: κάθε μανταρίνι τυλιγμένο σε λεπτό χαρτί, με χρώματα και παραστάσεις.
Μια παιδική ανάμνηση και ένα εμπορικό γράμμα λένε το ίδιο με άλλα λόγια. Το γράμμα προσθέτει ότι η Κεντρική Ευρώπη ζητούσε και φρούτα χωρίς τύλιγμα.
Στο συγκρότημα του λιμανιού λειτουργούν αποθήκες και συσκευαστήριο. Η Βιργινία θυμάται ξυλουργείο, ραφείο σάκων και τα πολυτελή χαρτιά με την οικογενειακή επωνυμία γύρω από πορτοκάλια και μανταρίνια. Η αυθεντική ετικέτα διασώζει ένα ορατό ίχνος αυτού του κόσμου.
Από τις πηγές: ¶167
ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Στο ίδιο συσκευαστήριο, διαφορετικοί καρποί.
Τι συγκεντρώνεται στο συσκευαστήριο.
ΣυσκευαστήριοΕσπεριδοειδήΗ καταγραφή δεν δίνει ποσότητα
ΣυσκευαστήριοΑμύγδαλαΗ καταγραφή δεν δίνει ποσότητα
ΣυσκευαστήριοΜαστίχαΣε μικρότερο βαθμό · χωρίς μετρημένη αναλογία
Η σχετική βαρύτητα της μαστίχας περιγράφεται με λέξεις, όχι με ποσοστά ή μέγεθος συμβόλων.
01
Εσπεριδοειδή · αμύγδαλα · μαστίχα
Στις αποθήκες και στο συσκευαστήριο συγκεντρώνονταν εσπεριδοειδή και αμύγδαλα, και σε μικρότερο βαθμό μαστίχα.
Αυθεντικός φάκελος από την παράδοση · χωρίς χρονολόγηση.
Χωρίς χρονολογία
Ένας φάκελος ανάμεσα στο νησί και το λιμάνι.
Η σφραγίδα «Αριστείδου 3» είναι η διεύθυνση όπου, το 1936, ο Νικόλαος υπογράφει για να συνεχιστεί η εταιρεία των αδελφών.
Ο «Ερμής» του 1930 δίνει τη Φίλωνος 73· η πράξη του 1936 υπογράφεται στην Αριστείδου 3. Ο φάκελος κρατά το πέρασμα, χωρίς να λέει πότε έγινε.
Αποστολέας στη Χίο και παραλήπτης στον Πειραιά έχουν το ίδιο όνομα: «Υιοί Π. Καρδασιλάρη». Στον φάκελο, η τυπωμένη διεύθυνση Φίλωνος 73 έχει καλυφθεί και από κάτω σφραγίζεται «Οδός Αριστείδου No. 3». Το χαρτί κρατά την αλλαγή της διεύθυνσης, αλλά όχι τη χρονολογία της.
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
Δράμα
Προϊόντα και πέρα από το νησί.
Η Δράμα κατονομάζεται ως ένας από τους τόπους προέλευσης προϊόντων. Με τον χρόνο, το εμπορικό δίκτυο αντλεί προϊόντα και πέρα από τη Χίο.
Από τις πηγές: ¶197
Πελοπόννησος
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
Πελοπόννησος
Η γη απλώνεται στον νότο.
Η Πελοπόννησος εμφανίζεται επίσης στις περιοχές προέλευσης προϊόντων. Το αρχείο δείχνει έναν εμπορικό κόσμο που ανοίγει από το νησί προς την υπόλοιπη Ελλάδα.
Από τις πηγές: ¶197
Σύκα σε σιρόπιP.C.F. · TIGERΠειραιάς · Ελλάδα
Αυθεντικό τεκμήριο από την παράδοση · χωρίς ανακατασκευή.
TIGER
Το ταξίδι συνεχίζεται πάνω στην ετικέτα.
Σε αυτή την αυθεντική ετικέτα, το TIGER BRAND συνδυάζει την εικόνα των σύκων με τις λέξεις «packed in syrup» — συσκευασμένα σε σιρόπι. Δίπλα βρίσκονται η τίγρη, το τρίγωνο P.C.F. και η επωνυμία P. Cardassilari Fils, με τόπο τον Πειραιά. Τα αγγλικά και το βάρος σε λίβρες και ουγγιές δείχνουν πώς παρουσιαζόταν το προϊόν στον αναγνώστη της ετικέτας. Η συγκεκριμένη συσκευασία δεν μας δίνει ασφαλή χρονολογία ή χώρα προορισμού.
Παράδοση 2026 · συλλογή εμπορικών τεκμηρίων
Χωρίς τεκμηριωμένη χρονολογία
Το όνομα και ο Πειραιάς.
Σταφύλια και η επιγραφή «Cardassilari Fils — Piraeus». Η ζωγραφισμένη μορφή ανήκει στη διαφήμιση· δεν έχει ταυτοποιηθεί ως μέλος της οικογένειας.
Χωρίς τεκμηριωμένη χρονολογία
Μια αφίσα μιλά γερμανικά.
«Ελληνικά μανταρίνια και πορτοκάλια»: το γερμανικό μήνυμα πλαισιώνεται από το σήμα P.C.F. και την ένδειξη Χίος — Ελλάδα. Δείχνει τη γλώσσα της διαφήμισης, όχι τεκμήριο συγκεκριμένης αποστολής.
Η εικόνα του εμπορίου
Το όνομα ταξιδεύει και με την εικόνα.
Μια αφίσα για τα μανταρίνια της Χίου μιλά γερμανικά· το 1933 οι Υιοί Π. Καρδασιλάρη έγραφαν στη Βιέννη και στην Πράγα.
Τα γράμματα του 1933 προσφέρουν σταφίδα στη Βιέννη και σημειώνουν ότι η Κεντρική Ευρώπη ζητά και απλούστερα, άτυλιχτα μανταρίνια. Η αφίσα δεν αποδεικνύει αποστολή· μιλά όμως τη γλώσσα των αγορών που προσπαθούσαν να ανοίξουν οι γιοι του Παντελή.
Δύο αφίσες από την παράδοση δείχνουν πώς οι καρποί, το όνομα της εταιρείας και ο τόπος συναντιούνται στην ίδια εικόνα. Η μία γράφει Πειραιάς. Η άλλη, στα γερμανικά, κατονομάζει τη Χίο και τα ελληνικά εσπεριδοειδή. Είναι αυθεντικές φωτογραφίες των σωζόμενων εντύπων, με το χαρτί και την όψη τους όπως παραδόθηκαν.
Παραδομένη συλλογή σημάτων · Υιοί Π. Καρδασιλάρη
Τέλος κεφαλαίου 19 / 20
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 20 · Χωρίς ασφαλή χρονολόγησηΟι καρποί ταξιδεύουν από πολλές χώρες.Περίπου 2 λεπτά ανάγνωσηςΔιάβασεΚλείσιμο
Χώρες προμήθειας που κατονομάζει το άρθρο
ΗΠΑ
Ινδία
Αργεντινή
Ισπανία
Ιταλία
Κίνα
Τουρκία
Ιράν
Επεξεργασία και εμπορία
Σχηματικό δίκτυο προμήθειας, όχι χάρτης οικογενειακής εγκατάστασης ή εξακριβωμένων φορτίων.
Χωρίς ακριβές ημερολογιακό έτος
Ετήσια επεξεργασία και εμπορία
Το άρθρο αναφέρει περίπου 16.000 τόνους ξηρών καρπών τον χρόνο στην περίοδο που περιγράφει. Δεν έχει επιβεβαιωθεί ως σημερινό μέγεθος.
Η περίοδος του αφιερώματος · χωρίς ακριβές έτος
Οι καρποί ταξιδεύουν από πολλές χώρες.
Από πάνω από 1.000 τόνους αμύγδαλα και φουντούκια τον χρόνο, μετά το 1980, σε περίπου 16.000 τόνους ξηρών καρπών από οκτώ χώρες, από την Αργεντινή ως την Κίνα.
Ο κόσμος των ξηρών καρπών ήταν και κόσμος ανθρώπων: ο Κωνσταντίνος θυμάται τα ετήσια παγκόσμια συνέδρια, όπου ο θείος του Νίκος και έπειτα ο πατέρας του, ο Ιωάννης, εκπροσωπούσαν την Ελλάδα ως «ambassador».
Το παραδομένο «Βήμα» κατονομάζει οκτώ χώρες προμήθειας πρώτων υλών. Πρόκειται για παραγωγική και εμπορική γεωγραφία, χωρίς υπόθεση για κατοικία της οικογένειας ή υποκατάστημα σε κάθε χώρα.
Παραδομένο αφιέρωμα «Από τη μαστίχα στο φιστίκι» · Το Βήμα · PDF, σελ. 7
Γαλλικά · Importé de Grèce
Ελληνικά και αγγλικά
Γερμανικά · Chios-Griecheland
Σχηματική απόδοση των συγκεκριμένων τεκμηρίων· όχι ιστορική φωτογραφία.
Αχρονολόγητα περιτυλίγματα
Οι γλώσσες πάνω στα περιτυλίγματα.
Στα αχρονολόγητα περιτυλίγματα σώζονται πολλές γλώσσες. Ένα γαλλικό P.C.F. γράφει «Importé de Grèce», κατονομάζει πορτοκάλια, μανταρίνια και λεμόνια και φέρει «P. Cardassilari Fils · Chio-Grèce». Σε άλλα περιτυλίγματα η ελληνική επωνυμία «Υιοί Π. Καρδασιλάρη Α.Ε. · Αθήναι (Ελλάς)» συνυπάρχει με αγγλικό κείμενο, όπως «Packed & shipped by P. Cardassilari Fils S.A. · Athens (Greece)». Μια ετικέτα TIGER γράφει «Chios-Griecheland». Είναι τυπωμένες ενδείξεις των εμπορικών αντικειμένων, όχι αποδείξεις συγκεκριμένων αποστολών ή χωρών προορισμού.
Παραδομένο οικογενειακό αρχείο · περιτυλίγματα P.C.F. και TIGER
Τέλος κεφαλαίου 20 / 20
Ολοκλήρωσες τα κεφάλαια αυτής της ενότητας.
Η πηγή · μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶164–211Πρωτότυπο στα ελληνικά · Η επιχειρηματική δράση
¶164
Δεν μπορεί να καθορίσει κανείς με ακρίβεια το έτος έναρξης της επιχειρηματικής δραστηριότητας της οικογένειας Καρδασιλάρη. Η άποψη μας είναι ότι υπήρχε η εμπορική ή κάποια εμπορική δραστηριότητα πριν από τις Σφαγές της Χίου και την καταστροφή των αρχείων της Χώρας και του Κάμπου. Είδαμε ότι στα πρώτα τεκμήρια της οικογένειας από την δεκαετία του 1820 οι Καρδασιλάρηδες αναφέρονται σε σχέση με το Νεοχώρι, τον Κάμπο και την Χώρα, ενώ δεν έχουμε συναντήσει άλλη επαγγελματική ιδιότητα που να αποκλείει τον εμπορικό χαρακτήρα της οικογένειας, εκτός από του κτηματία που προσφέρει την βάση για την πρώτο και για μακρό χρόνο κύριο αντικείμενο της δραστηριότητας των Καρδασιλάρηδων, ως εμπόρων αγροτικών προϊόντων.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶165
Σύμφωνα με το απολογητικό υπόμνημα του Ιωάννη Π. Καρδασιλάρη και την γενική αντίληψη που κυριαρχεί στην οικογένεια το έτος ίδρυσης του εμπορικού οίκου Καρδασιλάρη ανάγεται στο έτος 1862. Ανατρέχοντας στην ιστορία της οικογένειας το 1862 είναι το έτος γέννησης του Παντολέοντος Καρδασιλάρη [pid: 087] κάτι που είναι σημαντικό για τους συντάκτες του υπομνήματος αλλά όχι για όλη την οικογένεια. Το πιθανότερο είναι ότι το 1862, έτος τέλεσης του γάμου μεταξύ του Ιωάννη Ιακώβου Καρδασιλάρης [pid: 106] και της Μαρίας Γλυκύ ή Γλύκα [pid: 042]. Ήδη το 1860 ο αδελφός του Δημήτριος Ιακώβου Καρδασιλάρης αγοράζει το κτήμα Πασπάτη στην Σεριώτισα και αποκτά μια σημαντική ιδιοκτησία στην περιοχή. Το 1862 δεν είναι λοιπόν η έναρξη της δραστηριότητας αλλά πιθανά το έτος που ο Δημήτριος αποκτά την αυτονομία του απέναντι στον αδελφό του και, ενδεχομένως, άλλα μέλη της οικογένειας.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶166
Στα έγγραφα ο Δημήτριος αναφέρεται ως έμπορος από τον 19ο αιώνα αλλά οι πρώτες αναφορές σε αστική επιχειρηματική δραστηριότητα εντοπίζονται μόλις στον Παγκόσμιο Εμπορικό Οδηγό 1908 που εκδίδεται στην Κωνσταντινούπολη και απηχεί την κίνηση και της προηγούμενης χρονιάς, 1907. Εκεί, οι Αδελφοί Καρδασιλάρη εμφανίζονται ως πράκτορες Ταξειδίων, οι οποίοι μάλιστα αντιπροσωπεύουν μια Βουλγάρικη εταιρεία, αλλά και με άλλες ιδιότητες. (Μιχαήλ Μιχαηλίδης, Παγκόσμιος Εμπορικός Οδηγός 1908. Annuaire Commercial Universeil, Κωνσταντινούπολη 1907, φωτογραφική ανατύπωση Αθήνα 2012, σ.322-323). Οι λοιπές δραστηριότητες είναι πιο οικείες για την οικογένεια Καρδασιλάρη είναι το γενικό εισαγωγικό και εξαγωγικό εμπόριο. Το negociants μπορεί να αναγνωστεί κατά αναλογία με τον σημερινό όρο για τα κρασιά, ως τον έμπορο που αγοράζει προϊόντα από διάφορους παραγωγούς και τα εμπορεύεται κάτω από την δική του επωνυμία, εν προκειμένω Cardassilari Frères. Πιθανόν η γνωστή αφίσα με τον έφιππο ουσάρο, ο οποίος ίσως συνδέεται με τον σλαβικό κόσμο με τον οποίο συνεργάζονται και στις ακτοπλοϊκές γραμμές οι Καρδασιλάρηδες. Το περίεργο στην ιστορία είναι ότι αναφέρονται ως αντικείμενο των επιχειρήσεων με την ίδια επωνυμία τα βυρσοδεψεία (tanneries). Ο όρος φανερώνει την επεξεργασία των δερμάτων μετά την εκδορά και όχι την περαιτέρω αξιοποίησή τους, μια βιοτεχνία με μεγάλη πρόοδο στο ανατολικό αιγαίο και στην Χίο. Το περίεργο είναι ότι ακόμα οι Καρδασιλάρηδες οριακά δεν έχουν αναπτύξει την εμπορική τους βάση στην παράλληλο της παραλίας, στο γνωστό τετράγωνο Βενιζέλου - Ομήρου - Ροδοκανάκη - Καναλά και ούτε έχουν αγοράσει το βυρσοδεψείο του Διοματάρη, όπως είδαμε ήδη το 1911. Φαίνεται λοιπόν ότι οι Καρδασιλάρηδες πρώτα ανοίγονται σε μια επιχειρηματική δραστηριότητα ίσως σε συνεργασία με άλλους ή με ενοικίαση χώρων και μετά προχωρούν στην επένδυση σε επαγγελματική στέγη.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶167
Το 1911 περνά στην ιδιοκτησία των Αδελφών Καρδασιλάρη το συγκρότημα του Βυρσοδεψείου Διοματάρη μαζί με τα ασβεσταριά, τους λάκκους με ασβέστη για την πρώτη επεξεργασία του δέρματος. Είναι η δεύτερη σημαντική ιδιοκτησία Καρδασιλάρη από την βόρεια πλευρά της πόλης μετά την «φάμπρικα» του Αντωνίου Καρδασιλάρη στην αρχή της περιοχής Ταμπάκικα το 1870. Μαζί με το τετράγωνο του λιμανιού ολοκληρώνει ένα πλήρες σύστημα μεταποίησης και εμπορίας των Αδελφών Καρδασιλάρη στο νησί. Η οικογένεια κατέχει αποθήκες, συσκευαστήριο αγροτικών προϊόντων, εσπεριδοειδών, αμυγδάλων και, λιγότερο μαστίχας, από το διπλανό λιμάνι. Η μαρτυρία της Βιργινίας Καρδασιλάρη από τα παιδικά της χρόνια πιθανόν απηχεί και την αρχική περίοδο λειτουργίας του τετραγώνου, αφού η ίδια θυμάται από τα παιδικά της χρόνια να λειτουργεί στο συγκρότημα μέχρι και ξυλουργείο και ραφείο για σάκους εκτός από τα γνωστά χαρτιά πολυτελείας με την επωνυμία «Αφοι Καρδασιλάρη» για το χάρτωμα των μανταρινιών και των πορτοκαλιών.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶168
Αυτή την εποχή η εταιρεία «Αδελφοί Καρδασιλάρη» αποτελείται από τους τρεις γιους και κληρονόμους του Χατζή Δημήτρη Καρδασιλάρη. Η εξέλιξη του Οίκου θα δοθεί από την βιολογία. Σε μια κρίσιμη ιστορικά συγκυρία, το 1915, πεθαίνει ο Παντολέων Καρδασιλάρης, αφήνοντας τρεις γιους σε προχωρημένη εφηβεία ή σε πρώιμη νεανική ηλικία. Η εταιρεία παραμένει σε λειτουργία ως ομόρρυθμη εταιρεία με την ίδια επωνυμία μέχρι το 1925 τουλάχιστον. Η μεγάλη αλλαγή μετά την απελευθέρωση είναι η επέκταση των δραστηριοτήτων της εταιρείας στον Πειραιά με πρατήριο για Δέρματα στην οδό Φίλωνος, αρ. 73 (Ν.Γ.Ιγγλέσης, Οδηγός της Ελλάδος 1921, Αθήνα [1920], σ.628β). Την ίδια εποχή η βυρσοδεψία στην Χίο (ο.π. σ. 652α) απασχολεί 40 εργάτες με ιπποδύναμη 32 ίππων. Στον Οδηγό αναφέρεται ως έτος ίδρυσης της Βυρσοδεψίας Καρδασιλάρη το 1904, έτος που δεν μοιάζει απίθανο. Στο φάσμα του εμπορίου της εταιρείας ανήκουν τα ακατέργαστα και κατεργασμένα δέρματα, Χιακά προϊόντα, άλευρα και δημητριακά και είδη παντοπωλείου, με τα οποία ασχολείται ο Δημήτρης του Νικολάου. Θα δούμε και παρακάτω ότι ιδιαίτερα μεταξύ των υιών του Νικολάου και μεταξύ των αδελφών Καρδασιλάρη και του Χατζηγιάννη με τον γιο του Στέλιο, υπάρχει ένα κομμάτι των ιδιαίτερων επιχειρήσεων τους που διαφοροποιείται, αναλαμβάνοντας και άλλα αντικείμενα, όπως τα είδη παντοπωλείου, ο Δημήτρης, και τα ταξίδια και τα καύσιμα ο Στέλιος.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶169
Το 1924 και 1925 είναι κακές χρονιές, κατά τις οποίες η “εν Χίω εδρεύουσα ομόρρυθμος εμπορική εταιρεία υπό την επωνυμίαν “Αδελφοί Καρδασιλάρη” εμπλέκεται σε δικαστικές περιπέτειες και κατασχέσεις για χρέη σε ασφαλιστήρια των εργατών της βυρσοδεψίας και για προβλήματα στην παράδοση αμυγδάλων (ΙΑΕΤΕ, Α8Σ1Υ2Φ48 και Α8Σ1Υ2Φ66). Τα προβλήματα αυτά αποτέλεσαν πιθανόν τον πυροδότη για τη διάλυση της εταιρείας και την δημιουργία, το 1926 δύο ξεχωριστών εταιρειών:
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶170
(α) Της Ομορρύθμου εμπορικής εταιρείας «Υιοί Π. Καρδασιλάρη «, στις 22-9/2-10-1926
Εν Χίω και εν τω δικαστικώ καταστήματι του ενταύθα Πρωτοδικείου σήμερον την 2 Οκτωβρίου 1926 ημέραν Σαββάτον και ώρα 9 π.μ. εμείς ο Γραμματεύς του εν Χίω Πρωτοδικών Ν. Τογκούρης κατεχώρησα την σχετικήν περίληψιν του υπ’ αριθμ 20577 <1926> εταιρικού συμβολαίου.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶173
Περίπληψις του υπ’ αριθ. 20577 της 22 Σεπτεμβρίου 1926 συμβολαίου ομορρύθμου εμπορικής εταιρείας συνταχθέντος ενώπιον εμού του Συμβολαιογράφου και κατοίκου Χίου Χαραλάμπους Βασιλειάδου. 1) Συνεταίροι είνε οι Δημήτριος Παντελή Καρδασιλάρης, Νικόλαος Παντελή Καρδασιλάρης, Μαίρη και Παύλος Π. Καρδασιλάρης και Ιωάννης Π. Καρδασιλάρης άπαντες εμποροβιομήχανοι και κάτοικοι της πόλεως Χίου. 2) Σκοπός της εμπορικής ταύτης ομορρύθμου Εταιρείας έσεται η επί σκοπώ κέρδους αγορά, κατεργασία και μεταπώλησις ακατεργάστων και κατεργασμένων δερμάτων και λοιπών βυρσοδεψικών υλών και η εμπορία Χιακών προϊόντων δι’ ίδιον της εταιρείας λογαριασμόν και η επί προμηθεία ενάσκησις πάσης οιαδήποτε εισαγωγικής και εξαγωγικής εμπορίας. 3) Η επωνυμία της εταιρείας είνε Υιοί Π. Καρδασιλάρη 4) Τα εταιρικά κεφάλαια συνίστανται εξ ενός εκατομμυρίου δραχμών (αριθ. 1.000.000) κατατεθεισών παρά μεν του Δημητρίου Παντελή Καρδασιλάρη δραχμάς τριακοσίας είκοσι χιλιάδας (αριθμός 320.000) παρά του Ιωάννου Παντελή Καρδασιλάρη δραχμαί τριακόσιαι χιλιάδες (αριθ. 300.000) παρά του Νικολάου Παντ. Καρδασιλάρη δραχμαί διακόσιαι είκοσι χιλιάδες (αριθ 220.000) και παρά του Παύλου Παντελή Καρδασιλάρη δραχμαί εκατόν εξήκοντα χιλιάδες (αριθ 160.000) 5ον) Η διάρκεια της εταιρείας ωρίσθη δεκαετής και ήρξατο από της 22ας Σεπτεμβρίου ε.ε. (1926) και λήγει τη 21η Σεπτεμβρίου 1936 6α) Διαχειρισταί και τα μίαι καθ΄όλην την διάρκειαν αυτής θα είναι ο Δημήτριος Π. Καρδασιλάρης, ο Ιωάννης Π. Καρδασιλάρης και ο Νικόλαος Π. Καρδασιλάρης οίτινες θα δικαιούνται να υπογράφωσιν επ΄ονόματι της εταιρείας «Υιοί Π. Καρδασιλάρη» παραθέτοντες και το κύριον ονοματεπώνυμον αυτών εν Χίω τη 28 Σεπτεμβρίου του χιλιοστού εννεακοσιοστού εικοστού έκτου έτους ημέραν της εβδομάδος τρίτην και εν τω συμβολαιογραφικώ μου κειμένου εν οδώ Αγίου Νικολάου Χανιώτικα και ιδιοκτησία του Νικολάου Π. Κοκκινάκη ο Συμβολαιογράφος Χαράλαμπος Σ. Βασιλειάδης. Ετηρήθησαν αι διατάξεις του άρθρου 42 του εμπορικού Νόμου. Εν Χίω τη 2 Οκτωβρίου 1926.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶174
Ο Γραμματεύς
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶176
(β) Της «ομορρύθμου εμπορικής εταιρείας «Αδελφοί Δ. Καρδασιλάρη» στις 30-9/5-10-1926.
Εν Χίω και εν τω δικαστικώ καταστήματι του ενταύθα Πρωτοδικείου σήμερον την 5 Οκτωβρίου 1926 και ημέρα Τρίτη και ώρα 9 π.μ. ημείς ο Γραμματεύς των εν Χίω Πρωτοδικών Ν. Ταγκούρης κατεχώρησα εις το παρόν βιβλίον την περίληψην του υπ’αριθμ. 20606 της 30 Σεπτεμβρίου 1926 συμβολαίου έχουσα ούτω.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶179
Περίληψις του υπ’ αριθ. 20606 της 30 Σεπτεμβρίου 1926 συμβολαίου ομορρύθμου εμπορικής εταιρείας συνταχθέντος ενώπιον εμού του Συμβολαιογράφου Χίου Χαραλάμπους Σ. Βασιλειάδου.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶180
1) Συνεταίροι είνε οι Νικόλαος, Δημητρίου Καρδασιλάρης, Ιωάννης Δημ. Καρδασιλάρης, Δημήτριος Νικολ. Καρδασιλάρης άπαντες εμποροβιομήχανοι και κάτοικοι Χίου. 2) Σκοπός της εταιρείας είνε η επί σκοπώ κέρδους αγορά, κατεργασία, …. , ακατεργάστων και κατεργασμένων δερμάτων και λοιπών βυρσοδεψικών ειδών και υλικού και η εμπορία Χιακών προϊόντων εν γένει δι ίδιον της εταιρείας λογαρισμόν και επί προμηθεία ενάσκησις …. εισαγωγικής και εξαγωγικής εμπορίας και … πρακτωρεία και επό επί προμηθεία και διά λογαριασμόν τρίτων διενέργεια οιωνδήποτε [τραπεζιτικών] εργασιών. 3) Η επωνυμία της εταιρείας είνε «Αδελφοί Δ. Καρδασιλάρη». 4) Τα εταιρικά κεφάλαια συνίστανται εκ δύο εκατομμυρίων δραχμών (Αριθ 2.000.000) και κατετέθησαν εξ ολοκλήρου και μετρητά ως εξής. Παρά του Νικολάου Δ. Καρδασιλάρη δραχμαί πεντακόσιαι χιλιάδες (αριθ 500000), παρά του Ιωάννη Δ. Καρδασιλάρη δραχμαί εν εκατομμύριον (αριθ 1000000) και παρά του Δημητρίου Νικολ. Καρδασιλάρη δραχμαί πεντακόσιαι χιλιάδες (αριθ. 500000). 5) Η διάρκεια της εταιρείας ωρίσθη τετραετής αρξαμένη από της 30 Σεπτεμβρίου ε.ε. [1926] και λήγουσα τη 30η Σεπτεμβρίου του έτους 1930. 6) Έδρα της Εταιρείας είνε η πόλη Χίου. 7) Διευθυνταί, διαχειρισταί και ταμίαι της Εταιρείας είνε οι Νικόλαος Δ. Καρδασιλάρης και Ιωάννης Δ. Καρδασιλάρης, οίτινες ενεργούν ιδία έκαστος και άνευ της … του ετέρου, εκπροσωπούν δε καθ’ όλην την έκτασιν την εταιρεία εις άπασα εν γένει τα μετά τρίτων … και συναλλαγάς αυτάς και ενωπίον πάσης …. Αρχής και των δικαστηρίων και την … άνευ της συμπράξεως του ετέρου (θέλει) υπογράφη επ ονόματι της εταιρείας πάντα τα έγγραφα …. Αυτής διά της εταιρικής υπογραφής. Εν Χίω τη 2 Οκτωβρίου 1926. Συμβολαιογράφος Χώρας Βασιλειάδης.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶181
Ετηρήθησαν οι διατάξεις του άρθρου 42 του εμπορικού νόμου.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶182
Εν Χίω τη 5 Οκτωβρίου 1926
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶183
Ο Γραμματεύς
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶184
Το 1930 με το Συμβόλαιο 24423 της 11-01-1930 του Συμβολαιογράφου Χαράλαμπου Σταύρου Παντελίδου (Υποθηκοφυλακείο Χίου: Τόμος Συμβολαίων KB΄. αριθμός: 2191 ημερομηνία μεταγραφής: 26-02-1930) οι παλαιοί εταίροι προχωρησαν στην «Διανομή κοινής περιουσίας και επιχείρησης» σε μια πράξη που συμμετείχαν οι
(2) Ιωάννης Δημητρίου Καρδασιλάρης, έμπορος, κάτοικος Χίου
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶187
(3) Ιωάννης Παντελή Καρδασιλάρης, έμπορος, κάτοικος Χίου και ως πληρεξούσιος των:
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶188
(α) Δημητρίου Παντελή Καρδασιλάρη
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶189
(β) Νικολάου Παντελή Καρδασιλάρη
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶190
(4) Παύλου Παντελή Καρδασιλάρη
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶191
Προχώρησαν στην διανομή των παρακάτω κοινών ακινήτων: (1) Πολυκατοικία κείμενη επί της παραλλήλου της Προκυμαίας, δηλαδή το τετράγωνο Βενιζέλου – Ομήρου – Ροδοκανάκη – Καναλά, (2) Βυρσοδεψείον (3) Μαγαζίον (Αποθήκη) στην ίδια με το (2) θέση.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶193
Η Εταιρεία «Αδελφοί Δ. Καρδασιλάρη» διαλύεται το 1931 και επανασυστήνεται ως «Αδελφοί Καρδασιλάρη» το 1931.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶194
Το 1929 εμφανίζεται ακόμα μια εταιρεία με τη συμμετοχή δύο μελών της ευρύτερης οικογένειας, η Μετοχική Εταιρεία υπό την επωνυμίαν «Ένωσις», στην οποία συμμετέχουν μεταξύ άλλων ο Ι. Δημ. Καρδασιλάρης και ο Ιωάννης Παντ. Καρδασιλάρης. (Πρωτοδικείο Χίου – Πολιτικό Τμήμα, Αρ 21/1929). Σκοπός της εταιρείας είναι «η αγορά και μεταπώλησις εσπεριδοειδών καρπών, ήτοι μανδαρινιών, πορτοκαλιών και λεμονιών εφετεινής παραγωγής της νήσου Χίου …. Τινός μέρους εις Ρουμανίαν, Βουλγαρίαν, Πολωνίαν, Κωνσταντινούπολη, Θεσσαλονίκη, Σερβία και Ρωσσία επί θεμιτώ και δικαίω κέρδει». Ουσιαστικά είναι η Τρίτη εταιρεία με μέλη της οικογένειας που έχει παρόμοιο προσανατολισμό.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶195
Στον Οδηγό του Χαιρόπουλου το 1928 (Ελληνικός οδηγός : Εμπορικός και επαγγελματικός : Επίσημος : Ετήσιος : Έτος Α_ τόμος Α΄διευθυντής Τάκης Χαιρόπουλος 1928, σ.599) στον Πειραιά, αναφέρεται η εταιρεία Αφοι Καρδασιλάρη που εδρεύει στην οδό Καποδιστρίου ως έμποροι Γεωρμήλων, δηλαδή Πατάτας (οπ σ.599). Την επόμενη χρονιά η εταιρεία Αδελφοί Καρδασιλάρη εμφανίζεται να κατέχει στην ίδια πόλη στη γωνία Φίλωνος και Σκουζέ κεντρικές αποθήκες αμυγδάλου, ενδεχομένως με μηχανήματα επεξεργασίας και καθαρισμού. Το γεγονός το πληροφορούμαστε από τον Πειραϊκό τύπο, εξαιτίας μιας πυρκαγιάς που εκδηλώνεται στις 5 Μαΐου 1929 ανήμερα του Πάσχα, και καταστρέφει όλο το κτήριο (εφ. Σημαία 8-5-1929, Σφαίρα 8-5-1929) Οι ζημιές ανέρχονται στο ποσό των 3500000 δρχ αντί του ποσού της ασφάλειας ως 1000000δρχ μόνον.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶196
Παρά την καταστροφή το 1930 βρίσκουμε την εταιρεία στον Πειραιά με πιο έντονη παρουσία, με αντικείμενα την βυρσοδεψία, και τα κατεργασμένα δέρματα με γραφείο στην οδό Φίλωνος 73 και τα γνωστά ήδη Γεώμηλα στην οδό Καποδιστρίου (Οδηγός 1930: 681α, 685α και 686β. Το 1934 στο μεγάλο λιμάνι φιλοξενεί την επιχείρηση εμπορίας Ξηρών Καρπών (Οδηγός Ιγγλέση 1934: σ.343β) και την εταιρεία Εισαγωγών – Εξαγωγών Υιών Π. Καρδασιλάρη στην οδό Αριστείδου αρ. 3 (ο.π. σ.334γ). Πάντως στον κατάλογο των κατοίκων των Αθηνών σημειώνονται ως κάτοικοι οι Ν. Καρδασιλάρης, Μεγαλέμπορος και ο Μ. Καρδασιλάρης, μεγαλέμπορος επίσης. Είναι προφανές ότι η οικογένεια έχει αρχίσει να μετακινείται όχι μόνο επαγγελματικά αλλά και σε οικογενειακό πλαίσιο προς την πρωτεύουσα. Η εξέλιξη αυτή θα παγιωθεί από τον θάνατο του Νικολάου Χατζηδημητρίου Καρδασιλάρη [pid:086] to 1935 μέχρι τον πόλεμο, και θα ολοκληρωθεί μετά τον πόλεμο.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶197
Οι δραστηριότητες και των δύο εταιρειών είναι πολύ ευρύτερες από ότι φαίνεται στους σωζόμενους εμπορικούς οδηγούς. Από τις δικαστικές υποθέσεις που φυλάσσονται στο αρχείο της Εθνικής Τράπεζας (ΙΑΕΤΕ) και τα σπαράγματα του αρχείου που έχει -ας πούμε – διασωθεί, γιατί είναι σε κατάσταση περιορισμένης πρόσβασης στα ΓΑΚ Χίου μέσα σε σακκιά, βλέπουμε ότι και οι Υιοί και οι Αφοί Καρδασιλάρη χτίζουν ένα μεγάλο εμπορικό δίκτυο στην Ελλάδα και στο εξωτερικό που εμπορεύεται τα πάντα αλλά εξειδικεύεται σε προϊόντα Χίου, κυρίως εσπεριδοειδή και αμύγδαλα, τα οποία προοδευτικά δεν προέρχονται μόνο από την Χίο αλλά και από τη Δράμα, την Πελοπόννησο και αλλού.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶198
Το 1935 στο, Εμπορικός και βιομηχανικός οδηγός της Ελλάδος = Guide commercial et industriel de Grece / έκδοσις Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών, 1935, αναφέρονται και οι δυο εταιρείες τον κατάλογο των Ελλήνων εισαγωγέων με γραφεία στον Πειραιά, στην οδό Αριστείδου οι Υιοί και στην οδό Πολυδεύκους οι Αφοι.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶199
Τα αντικείμενα με τα οποία ασχολούνται εκτείνονται στις παρακάτω κατηγορίες: Στο εισγωγικό εμπόριο (9) Αραχίδες (Φυστίκια) (σ.32-33)· (21) Βαμβακόσπορος, λινόσπορος, σήσαμος και λοιπά ομοιογενή (σ.41-42) και (27) Βούτυρα η Υιοί (σ.48-49). Επίσης (122) Οπώραι νωπαί, εσπεριδοειδή, οπώραι ξηραί (σ.159-160) με την Εταιρεία Αφοί Καρδασιλάρη να εδρεύουν στη Δραγατσανίου αρ. 25 (σ.159-160). Στην Χίο αναφέρονται (142) Εν γένει σάκκοι (σ.187) και (110) είδε εκ ξύλου (σ.143) αντικείμενο στο οποίο αναφέρονται οι Αφοι, οι Υιοί και ο Ι. Καρδασιλάρης.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶200
Οι εξαγωγές παρουσιάζουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Τα Αμύγδαλα και η Αμυγδαλόψυχα, εμπόριο που έχει ξεχαστεί σήμερα, αποτελούσαν ένα πολύ σημαντικό προϊόν με το οποίο οι Καρδασιλάρηδες εν γένει ασχολήθηκαν στο υψηλότερο επίπεδο. Στη σ. 4 αναφέρονται στον Πειραιά και οι Αδελφοί Καρδασιλάρη στην Δραγατσανίου, οι Υιοί Π. Καρδασιλάρη στην Αριστείδου και στην Χίο, και οι Υιοί και οι Αφοι και ο Ιωάννης Καρδασιλάρης. Το ίδιο ισχύει στη Χίο για τα Εσπεριδοειδή (σ.9, κωδικός 29) και την Μαστίχα (σ.14 κωδ.62) ενώ στην Καλαμάτα (σ.20, κωδ. 86) εμφανίζονται το 1935 μόνο οι Αδελφοί Καρδασιλάρη. Στην Καλαμάτα όμως έχουν διατηρηθεί ως τοπόσημο οι «Αποθήκες Καρδασιλάρη», στην οδό Κιλκίς (εφ. Σημαία Καλαμών, 27-11-1948). Το νέο στοιχείο που καταγράφεται στον οδηγό του 1935 είναι το άνοιγμα προς την νότιο Ελλάδα, ενώ έχουμε ενδείξεις ότι είχε υπάρξει σημαντική δραστηριότητα στην βόρεια Ελλάδα σχετική με το εμπόριο αμυγδάλων (ΙΑΕΤΕ Α8Σ1Υ2Φ66, Αγωγή Εταιρείας Αφοι Καρδασιλάρη κατά Απόστολου Τερζή, κατοίκου Καβάλας, Φεβρουάριος 1925).
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶201
Το 1935 ιδρύεται η «Ανώνυμος Εταιρεία «Αδελφοί Ν. Καρδασιλάρη Ανώνυμος Εμπορική Εταιρεία Ξηρών Καρπών» (ΦΕΚ, Δελτίον Ανωνύμων Εταιρειών, α.φ.240, 27-8-1935, σ.1869-1875, με συμβαλλόμενους τους αδελφούς, Δημήτριο, Ματθαίο και Κωνσταντίνο Καρδασιλάρη, γιους του Νικολάου, ο οποίος πεθαίνει εκείνη την χρονιά και τους εμπόρους Παντ. Κ. Καμαράδο και Κων. Γ. Μογιάδη. Έδρα ορίζεται η Χίος και σκοπός «η αγορά, κατεργασία, εξαγωγή και εμπορία εσπεριδοειδών, σουλτανίνης, σύκων, μαστίχης, αμυγδάλων και εν γένει όλων των ξηρών καρπών άνευ περιορισμού και παντός συναφούς είδους». Τον επόμενο χρόνο εμφανίζεται και η «Αδελφοί Ν. Καρδασιλάρη Ανώνυμος Εξαγωγική Εταιρεία» με έδρα τον Πειραιά (ΦΕΚ 92/15.11.1936).
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶202
Στην έδρα της Εταιρείας στην οδό Δραγατσανίου στον Πειραιά, αναφέρονται ως Εισαγωγείς – Εξαγωγείς οι Αφοί Καρδασιλάρη το 1939 (Οδηγός 1939: σ.515β). Το ίδιο διαβάζουμε στον Εμπορικό και βιομηχανικό οδηγό Ελλάδος-Αιγύπτου-Κύπρου 1940 = Annuaire commercial et industriel de la Grece-Egypte-Chypre 1940, Αθήνα 1940 (Οδηγός 1940: Πειραιάς σ.13). Ως Εισαγωγείς - Εξαγωγείς αναφέρονται στο ίδιο σημείο και οι Υιοί Π. Καρδασιλάρη στη γνωστή διεύθυνση Αριστείδου 4. Κατά τα άλλα ναφέρονται στην Χίο, οι Υιοί για σολοδέρματα (ο.π. σ.4), όλοι για Έλαια – Μαστίχα – Αμύγδαλα (σ.21) και ο Ιωάννης Καρδασιλάρης ως Ναυτικός Πράκτορας (σ.23). Στην Καλαμάτα η εταιρεία Αφοί Καρδασιλάρη, προφανώς η εξαγωγική εκδοχή της, επεκτείνεται καλυπτοντας τον τομέα του Σταφιδεμπορίου (σ.1224γ) αλλά διατηρώντας και αυτό της εξαγωγής σύκων (σ.1224δ) σε έναν τομέα που εμφανίζεται στα χρόνια που περνούν από το 1935 και η άλλη εταιρεία, της Υιοί Π. Καρδασιλάρη.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶203
Στους οδηγούς μας λείπει ένα κομμάτι της εικόνας που διαμορφώνεται από την αναδίφηση άλλων πηγών και δείχνουν ένα μεγάλο δίκτυο και μια ελαφρά διαφοροποίηση, ώστε οι Υιοί Π. Καρδασιλάρη να αναπτύσσουν περισσότερο το εμπόριο της σταφίδας και να επεκτείνονται στα έλαια. Παραμονές του πολέμου και οι δυο εταιρείες φαίνεται ότι ευημερούν. Κάποιοι από τους αδελφούς, όπως ο Ματθαίος, το 1941, αγοράζουν ακίνητα στην Αθήνα (Υποθηκοφυλακείο Αθηνών: ΥΚΕ-263941). Ο βομβαρδισμός του Πειραιά στις 11-1-1944 καταστρέφει τις εγκαταστάσεις της εταιρείας Υιοί Π. Καρδασιλάρη στην οδό Αριστείδου και, πιθανόν, της Αφοί Καρδασιλάρη στην Αριστείδου (Βεβαίωσις Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς (τμήμα Εμπορίου αρ. πρωτ. 4235) ότι η Εταιρεία Υιοί Π. Καρδασιλάρη διέθετε στην Ακτή Τζελεπή γραφεία, σταφιδεργοστάσιο και αποθήκες ξηρών και νωπών καρπών που καταστράφηκαν με τον βομβαρδισμό της 11 Ιανουαρίου 1944, 23 Ιουνίου 1950).
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶204
Η ομαλή λειτουργία των επιχειρήσεων διαταράσσεται για κάποια χρόνια, όπως και η ομαλή διεξεγωγή των Γενικών Συνελεύσεων, ώστε το 1948 εγκρίνονται οι ισολογισμοί 1942-1948 και εκτελούνται οι λοιπές πράξεις της Γενικής Συνέλευσης για τα έτη 1943-1948 (ΙΑΕΤΕ, 19480713_ΑΦΟΙ_ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ_.jpg). Για την εταιρεία Υιοί Π. Καρδασιλάρη η κατάσταση είναι χειρότερη, αφού οι εταίροι προχωρούν στην διάλυση της Εταιρείας το 1945 (Πρωτοδικείο Χίου – Πολιτικό Τμήμα, 006/1945). Πολύ αργότερα θα επανασυστήσουν μια εταιρεία στην Χίο με την επωνυμία «Υιοί Π. Καρδασιλάρη. Ανώνυμος Εταιρεία Εμπορίου και Βιομηχανίας» στην οποία διευθύνοντες σύμβουλοι τοποθετούνται οι Νικόλαος και Παύλο Παντελή Καρδασιλάρη και διατηρείται τουλάχιστον ως το 1959 (ΙΑΕΤΕ, 19590724_ΥΙΟΙ_ΔΣ_114238747.jpg).
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶205
Στην περίοδο αμέσως μετά τον πόλεμο τα προβλήματα, κυρίως σε σχέση με την χρηματοδότηση και την εξασφάλιση συναλλάγματος είναι τόσο μεγάλα, που δύσκολα μπορούσε να επιβιώσει μια εταιρεία με βεβαρυμένη φήμη, όπως οι Υιοί Π. Καρδασιλάρη. Ενδεχομένως η δημιουργία επωνυμιών, όπως η TIGER των Υιών Π. Καρδασιλάρη αποπροσωποποιεί την εταιρεία και δίνει μια διέξοδο στις κακές στιγμές της οικογένειας. Φαίνεται πάντως ότι το αποτύπωμα από το brand Καρδασιλάρης παραμένει ανεξίτηλο.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶206
Είναι χαρακτηριστικός ο αγώνας της ΑΕ Αφοι Καρδασιλάρη για να εμπεδώσει μια καλή λειτουργία της μέσα στην αγορά (ΙΑΕΤΕ Α1Σ80Υ7Φ58). Την περίοδο 1948-1951 φαίνεται από την αλληλογραφία με την τράπεζα και τις εκκρεμότητες της εταιρείας, ότι υπάρχουν μεγάλα εμπόδια που απασχολούν την Γενική Συνέλευση του Μαρτίου του 1951, μέχρι της πρότασης «διαλύσεως της Εταιρίας και διορισμού εκκαθαριστών συμφώνως τῳ Καταστατικῷ» (ΙΑΕΤΕ: Α1Σ80Υ7Φ58. 32:15-2-1951). Το 1953 ανακοινώνεται διά του Τύπου η διάλυση της «Α.Ε. Αδελφοί Ν. Καρδασιλάρη, Ανώνυμος Εμπορική Εταιρεία Ξηρών Καρπών» (ΙΑΕΤΕ: Α1Σ80Υ7Φ58: 84/16-4-1953). Πάντως η Ανώνυμος Εξαγωγική Εταιρεία «Αδελφοί Ν. Καρδασιλάρη» συνεχίζει τη λειτουργία της μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1960. Το 1968 ο Κωνσταντίνος Καρδασιλάρης, ιδρύει με το μεγαλύτερο γιο του Νίκο μια νέα εταιρεία χωριστά από τον αδελφό του Ματθαίο και τον ανηψιό του Νικόλαο.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶207
Για πολλά χρόνια οι εταιρείες των μελών Καρδασιλάρη κινήθηκαν παράλληλα στην αγορά και με κοινές κατευθύνσεις και πρακτικές. Οι Υιοί Π. Καρδασιλάρη ανάπτυξαν ένα μεγαλύτερο δίκτυο, καταγράφεται σε Αθήνα, Πειραιά, Κρήτη, Κόρινθο, Αρτα, Κέρκυρα, Μακεδονία, Πόρο, Πελοπόννησο γενικά και αλλού. Προσπάθησαν επίσης να εκμεταλλευτούν την γερμανομάθεια και, ίσως την πολιτική, για να προωθήσουν τα επιχειρηματικά τους συμφέροντα, ανάλογα με την συγκυρία που ευνοούσε την ανάπτυξη σχέσεων με την Γερμανία, τη Ρουμανία και ανάλογες χώρες. Οι Αφοί Καρδασιλάρη έδοσαν μεγαλύτερο βάρος στην οργανωτική εξέλιξη αξιοποιώντας τα πλεονεκτήματα της Ανώνυμης Εταιρείας και τα διαφορικά πλεονεκτήματα των εδρών σε Χίο και Πειραιά.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶208
Μετά τον πόλεμο η παρουσία των Καρδασιλάρηδων στους εμπορικούς οδηγούς περιορίζεται. Στο, Οδηγός της Ελλάδος Ιγγλέσης. Έτος 47ον. Τόμος Α΄ 1947-48, Αθήνα [1947], η εταιρεία Αφοί Ν. Καρδασιλάρη αναφέρονται στην κατηγορία Εισαγωγείς – Εξαγωγείς, στη γνωστή διεύθυνση της οδού Δραγατσανίου 44α (Ιγγλέσης 1947: 478). Δεδομένων των συνθηκών είναι φυσική η απομάκρυνση από την Χίο στην οικονομική και κοινωνική ζωή. Ένας εξωοικονομικός δείκτης είναι η κορυφαία κοινωνική εκδήλωση και για την παραδοσιακή και για την αστική κοινωνία, οι γάμοι. Ο Κωνσταντίνος Ν. Καρδασιλάρης, διευθύνων σύμβουλος της Εταιρείας, νυμφεύεται την επίσης Χιώτισα Ζωή Παγιάβλα, στα Κάτω Πετράλωνα, στον Ι.Ν. Αγίας Αικατερίνης, στις 28-12-1947 (Αρχείο Γραφείου Γάμων Ι.Μητροπόλεως Αθηνών, Άδεια 8661/20-12-1947).
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶209
Στο, Οδηγός εμπορικός και βιομηχανικός της Ελλάδος 1954-1955, Αθήνα 1954, η Εταιρεία Αφοι Καρδασιλάρη εμφανίζεται στην Χίο στην κατηγορία «Βυρσοδεψεία» αλλά και στην κατηγορία «Δερμάτινα είδη», στην κατηγρία «Ξυλέμποροι» και μαζί με την Καρδασιλάρη Π. Α.Ε. και Καρδασιλάρης και Μοριάδης, Καρδασιλάρης Δ. Ιωάν. ως «εξαγωγείς προϊόντων Χίου (σ.695)».
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶210
Είδαμε ότι το 1953 η εταιρεία, «Αδελφοί Ν. Καρδασιλάρη Ανώνυμος Εμπορική Εταιρεία Ξηρών Καρπών», διαλύεται και παράλληλα ιδρύονται μια σειρά από εταιρείες. Η Ομόρρυθμος εμπορική εταιρεία «Δ. ΚΑΡΔΑΣΙΛΑΡΗΣ & Κ.ΜΟΓΙΑΔΗΣ» (Καταστατικόν ομορρύθμου εμπορικής εταιρείας «Δ. ΚΑΡΔΑΣΙΛΑΡΗΣ & Κ.ΜΟΓΙΑΔΗΣ», Πρωτοδικείο Χίου – Πολιτικό Τμήμα,10/1953). Η Ομόρρυθμος εμπορική εταιρία «Ι.Δ.Καρδασιλάρης Ο.Ε.» (Πρωτοδικείο Χίου – Πολιτικό Τμήμα, 24/1954, Καταστατικό ομορρύθμου εμπορικής εταιρίας «Ι.Δ.Καρδασιλάρης Ο.Ε.») και η «Δημ. Ν. Καρδασιλάρης και Υιός» (Πρωτοδικείο Χίου – Πολιτικό Τμήμα, 2/1956, Σύστασις ομορρύθμου εμπορικής εταιρίας «Δημ. Ν. Καρδασιλάρης και Υιός») ενώ διατηρεί την λειτουργία της η «Αδελφοί Ν. Καρδασιλάρη Ανώνυμος Εξαγωγική Εταιρεία» και ανασυστήνεται κατά έναν τρόπο η εταιρεία «Υιοί Π. Καρδασιλάρη. Ανώνυμος Εταιρεία Εμπορίου και Βιομηχανίας», αναδεικνύοντας ως κύριο χαρακτηριστικό την πολυδιάσπαση της αρχικά μεγάλης και κραταιάς στην Χίο εμπορικής οικογένειας.
A_iv_Kardasilaris_FamilyReport.docx · 2026
¶211
Η εξέλιξη της εταιρείας Κωνσταντίνος Καρδασιλάρης και Υιός (1968) , αργότερα, Κωνσταντίνος Καρδασιλάρης και Υιοί (1971), έχει επίσης ενδιαφέρον, κυρίως για την παράλληλη εξέλιξη της μορφής της με την ελληνική οικονομία και κοινωνία. Το 1980 η Εταιρεία Κων. Καρδασιλάρης και Υιοί γίνεται Α.Ε. και το 1994 μετονομάζεται σε Cardico Α.Ε. και το 1996 εισάγεται στο Χρηματιστήριο. Η πρόσφατη αναβίωση μετά από μεγάλες περιπέτειες της εταιρείας «Οικογένεια Καρδασιλάρη» επιστρέφει στις ρίζες, στα πρώτα βήματα του Χατζή Δημήτρη Καρδασιλάρη.
05 / 06Γη & καρποίΠεριβόλια, καλλιέργειες και χέρια που δημιουργούν.Άνοιξε την ενότηταΚλείσιμο
Γη & καρποί
Η γη, μέσα στην ιστορία μας.
Από τα παλαιότερα στα νεότερα. Όταν μια ιστορία καλύπτει πολλά χρόνια, ακολουθούμε την αρχή της περιόδου της.
1894 → 20ός αιώνας · Αμύγδαλα
Ο καρπός μιας παλιάς διαδρομής.
Δραγατσανίου 44, 1947: ένα ασφαλιστήριο καταγράφει αμυγδαλόψυχα αποθηκευμένα σε ένα πέτρινο ισόγειο κτίριο του Πειραιά.
Ο καρπός περνά τις γενιές: αμυγδαλόκηπος στη διαθήκη του Δημητρίου το 1894, 300 σάκοι γλυκά αμύγδαλα το 1925, αμυγδαλόψυχα το 1947 — και αργότερα, όπως τη θυμάται ο Κωνσταντίνος, η αμυγδαλόψυχα της Cardico.
Δύο αμυγδαλιές εμφανίζονται ήδη το 1825, στην καταγραφή του Μικέ. Ένας ολόκληρος αμυγδαλόκηπος καταγράφεται στη διαθήκη του 1894. Αργότερα, αμύγδαλα και αμυγδαλόψυχα αποτελούν σημαντικό εξαγωγικό αντικείμενο, με παρουσία και πέρα από τη Χίο. Κατά τον Βαρλά, ήταν ένα εμπόριο που σήμερα έχει ξεχαστεί, πολύ σημαντικό όμως τότε, και οι Καρδασιλάρηδες ασχολήθηκαν μαζί του στο υψηλότερο επίπεδο. Η γενεαλογική σημείωση για τον Νικόλαο Δ. μνημονεύει αμύγδαλα με μαλακό κέλυφος και τοποθετεί εξαγωγές καρπών και φρούτων πριν από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η ίδια γενεαλογική σημείωση κατονομάζει τη μαστίχα, τα πορτοκάλια και τα μανταρίνια στα προϊόντα που εμπορεύεται ή εξάγει ο οίκος. Η σημείωση γράφει ότι το 1862 ο Νίκος ξεκινά την «Αφοί Καρδασιλάρη» με τα αδέλφια του. Η μελέτη όμως τον φέρει γεννημένο το 1859 και δεν θεωρεί το 1862 αρχή της δραστηριότητας, γι’ αυτό δεν το υιοθετούμε ως χρονολογία ίδρυσης.
Σύγχρονη φωτορεαλιστική εικαστική σκηνή · όχι αρχειακή φωτογραφία ή τεκμηριωμένο οικογενειακό ακίνητο.
20ός αιώνας · συσκευασία και εμπόριο · Πορτοκάλια · μανταρίνια
Το άρωμα των περιβολιών.
Ένα μικρό δελτίο εσπεριδοειδών αφήνει στο τέλος θέση για ένα όνομα: του «Διαλέκτη», του ανθρώπου που διάλεγε τους καρπούς.
Το 1929 η «Ένωσις» φέρνει κοντά τον Ιωάννη Δ. και τον ανιψιό του Ιωάννη Π., τρία χρόνια μετά τον χωρισμό των εταιρειών, με δηλωμένο σκοπό να πουλήσουν μανταρίνια, πορτοκάλια και λεμόνια της Χίου από τη Ρουμανία ως τη Ρωσία.
Εσπεριδοειδή από τη Χίο. Τα φρούτα περνούν από την καλλιέργεια στη συσκευασία, τυλιγμένα σε χαρτιά με την οικογενειακή επωνυμία, πριν πάρουν τον δρόμο των αγορών.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶148 · ¶167 · ¶194
01Περιβόλι02Χάρτωμα03Ταξίδι
Σύγχρονη φωτορεαλιστική εικαστική σκηνή · όχι αρχειακή φωτογραφία ή τεκμηριωμένο οικογενειακό ακίνητο.
αρχές 20ού αιώνα → 1935 · Μαστίχα
Ένα δάκρυ που έγινε προϊόν.
Η μαστίχα εμφανίζεται στις εμπορικές καταγραφές και στον σκοπό της εταιρείας του 1935. Στο εμπορικό κέντρο του λιμανιού αποθηκεύεται και συσκευάζεται, μαζί με άλλα προϊόντα της Χίου.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶148 · ¶200 · ¶201
01Μαστιχόδεντρο02Συσκευασία03Εμπόριο
Σύγχρονη φωτορεαλιστική εικαστική σκηνή · όχι αρχειακή φωτογραφία ή τεκμηριωμένο οικογενειακό ακίνητο.
1911 · αγορά του βυρσοδεψείου · Το βυρσοδεψείο
Τα χέρια, το νερό, το εργαστήριο.
Η επεξεργασία δέρματος καταγράφεται ήδη στον οδηγό του 1908, και ο οδηγός του 1921 δίνει το 1904 ως έτος ίδρυσης της βυρσοδεψίας. Το 1911 οι αδελφοί αγοράζουν το βυρσοδεψείο του Διοματάρη, με τα μηχανήματά του και τους λάκκους με ασβέστη για την πρώτη επεξεργασία του δέρματος.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶149 · ¶167 · ¶168
01Επεξεργασία02Δέρμα03Εμπόριο
Σύγχρονη φωτορεαλιστική εικαστική σκηνή · όχι αρχειακή φωτογραφία ή τεκμηριωμένο οικογενειακό ακίνητο.
Σεπτέμβριος 1933: πριν από κάθε φορτίο, δείγματα σουλτανίνας σε πέντε ποιότητες ταξιδεύουν στη Βιέννη, με τιμές σε φλωρίνια.
Το γράμμα μιλά για νέο εργοστάσιο επεξεργασίας. Ο Βαρλάς σημειώνει την ιδιαίτερη σημασία της σταφίδας για τους Υιούς Π., και ένα πιστοποιητικό του 1950 αναφέρει εργοστάσιο επεξεργασίας σταφίδας στην Ακτή Τζελέπη.
Η σουλτανίνα βρίσκεται στον σκοπό της εταιρείας του 1935. Στον Οδηγό του 1935, στην Καλαμάτα εμφανίζονται μόνο οι Αδελφοί Καρδασιλάρη· στον Οδηγό του 1940 καταγράφονται εκεί και στο εμπόριο της σταφίδας, δίπλα στην εξαγωγή σύκων. Κατά τον Βαρλά, οι Υιοί Π. Καρδασιλάρη αναπτύσσουν περισσότερο το εμπόριο της σταφίδας. Ένα ακόμη προϊόν ενώνει τη γη με το εμπόριο.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶200 · ¶201 · ¶202 · ¶203
01Σταφύλι02Σταφίδα03Αγορά
Σύγχρονη φωτορεαλιστική εικαστική σκηνή · όχι αρχειακή φωτογραφία ή τεκμηριωμένο οικογενειακό ακίνητο.
1935 → 1940 · οι εμπορικές καταγραφές · Σύκα
Ο ήλιος, ο καρπός, η συνέχεια.
Τα σύκα ονομάζονται στο εταιρικό καταστατικό του 1935. Οι εμπορικοί οδηγοί συνδέουν τις εξαγωγές τους με την Καλαμάτα. Η εικόνα αποδίδει ελεύθερα τη συγκομιδή και την αποξήρανση.
Μελέτη Μιχάλη Βαρλά · ¶201 · ¶202
01Συγκομιδή02Αποξήρανση03Εξαγωγή
Σύγχρονη φωτορεαλιστική εικαστική σκηνή · όχι αρχειακή φωτογραφία ή τεκμηριωμένο οικογενειακό ακίνητο.
06 / 06Η συνέχειαΌσα κράτησε ο χρόνος και όσα συνεχίζονται μαζί μας.Άνοιξε την ενότηταΚλείσιμο
Η συνέχεια
Μια νέα εποχή για το όνομα.
Από τα παλαιότερα στα νεότερα. Όταν μια ιστορία καλύπτει πολλά χρόνια, ακολουθούμε την αρχή της περιόδου της.
Βοτανικός
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1977 → 1980 · γη και εργοστάσιο
Από τη γη, σε ένα νέο εργοστάσιο.
Στο νέο εργοστάσιο του Βοτανικού μπαίνουν καινούργια μηχανήματα, ανάμεσά τους ένα μεγάλο συγκρότημα αποφλοίωσης αμυγδάλου. Τότε η εταιρεία αλλάζει ξανά επωνυμία και γίνεται «Κωνσταντίνος Καρδασιλάρης και Υιοί ΑΕ».
Από τις πηγές: Επιχειρηματική σύνοψη · ¶31
Η επιγραφή στην πρόσοψη διατηρεί το οικογενειακό όνομα. Το αρχείο τιτλοφορεί τη φωτογραφία «1980»· η ακριβής ημερομηνία λήψης δεν έχει επιβεβαιωθεί. Διαφορετική λήψη από τη φωτογραφία του δημοσιεύματος.
Το εργοστάσιο της Cardico στο Σχηματάρι, που λειτούργησε από το 2003 · φωτογραφία από τη συλλογή του Κωνσταντίνου Καρδασιλάρη.
75 τ.μ.1968Πειραιώς 248
800 τ.μ.1970Μαραθώνος 5
6.000 τ.μ.1980Βοτανικός
20.000 τ.μ.2003Σχηματάρι
Οι επιφάνειες των τετραγώνων είναι ανάλογες με τα τετραγωνικά μέτρα. Δεν απεικονίζουν κατόψεις.
1977 · Ορφέως 52
Η γη πριν από το εργοστάσιο
5 στρέμματα γης
Το παραδομένο «Βήμα» περιγράφει αγορά πέντε στρεμμάτων γης. Η έκταση γης διακρίνεται από τα 6.000 τετραγωνικά του εργοστασίου που εγκαινιάζεται το 1980.
1968 → 1970 → 1977 → 1980 → 2003
Η δουλειά χρειάζεται περισσότερο χώρο.
Από 75 τετραγωνικά σε 20.000 μέσα σε τριάντα πέντε χρόνια.
Στον Βοτανικό μεγάλωσε ο Κωνσταντίνος ανάμεσα στα τσουβάλια. Το εργοστάσιο κάηκε τον Ιανουάριο του 2003· την ίδια χρονιά λειτούργησε το νέο, στο Σχηματάρι.
Ένα μικρό νοικιασμένο ακίνητο, 75 τετραγωνικά στην Πειραιώς 248, είναι η αφετηρία το 1968. Το παραδομένο αφιέρωμα του «Βήματος» περιγράφει τη μεταφορά σε 800 τετραγωνικά στη Μαραθώνος 5 το 1970, την αγορά γης στην Ορφέως 52 το 1977 και τα εγκαίνια εργοστασίου 6.000 τετραγωνικών στον Βοτανικό το 1980. Το ίδιο αφιέρωμα περιγράφει υπό κατασκευή ένα εργοστάσιο 20.000 τετραγωνικών στο Σχηματάρι, που λειτούργησε το 2003. Οι χώροι μεγαλώνουν μαζί με την επεξεργασία των καρπών· οι επιφάνειες προέρχονται από το δημοσίευμα.
Αποθηκευμένο αφιέρωμα «Από τη μαστίχα στο φιστίκι» · Το Βήμα, σελ. 6 του PDF
Μολδαβία
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.Από το παραδομένο «Βήμα» · PDF, σελ. 7–8
1995 · Πρώτη ύλη
Μολδαβία · αναζήτηση χαμηλότερου κόστους
1996 · Μονάδα
Μικρή μονάδα καρυδόψιχας
Σχηματική παραγωγική διαδρομή, όχι ανακατασκευή συγκεκριμένου εργοστασίου.
1995 → 1996 · Μολδαβία
Νέες πρώτες ύλες, νέοι τόποι.
Το παραδομένο αφιέρωμα του «Βήματος» περιγράφει στροφή στη Μολδαβία το 1995, αναζητώντας φθηνότερη πρώτη ύλη, και αγορά μικρής μονάδας καρυδόψιχας το 1996. Το συγκεκριμένο προϊόν και οι δύο ημερομηνίες προσθέτουν περιεχόμενο στη μεταγενέστερη παραγωγική γεωγραφία της σύνοψης. Δεν δίνεται πόλη ή διεύθυνση της μονάδας.
Από τις πηγές: Επιχειρηματική σύνοψη · ¶34
Περιστέρι
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1997
Η δουλειά βρίσκει νέες διευθύνσεις.
Το 1997 η Cardico αγοράζει την Ξηροφρούτ ΑΕ στο Περιστέρι, μια εταιρεία διανομής σε μικρά σημεία πώλησης. Κατά «Το Βήμα», ήταν απάντηση στον ανταγωνισμό των τοπικών επιχειρήσεων.
Από τις πηγές: Επιχειρηματική σύνοψη · ¶34
Ιωάννινα
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1997
Ένα ακόμη σημείο της διαδρομής.
Την ίδια χρονιά, το 1997, η Cardico αποκτά το 35% της Καφέ Άρωμα ΑΕ στα Ιωάννινα, για να καλύψει την αγορά της Δυτικής Ελλάδας.
Από τις πηγές: Επιχειρηματική σύνοψη · ¶34
Κρήτη
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
1997
Το όνομα ταξιδεύει σε άλλο νησί.
Στις ίδιες κινήσεις του 1997 η Cardico αποκτά το 51% της Σπυράκης ΑΕ στην Κρήτη. Η πηγή αναφέρει το νησί· δεν προσθέτουμε μια πόλη που δεν κατονομάζει.
Από τις πηγές: Επιχειρηματική σύνοψη · ¶34
Γαλλία
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
Οκτώβριος 2002
Η διεθνής συνέχεια παίρνει μορφή.
Τον Οκτώβριο του 2002, για να επεκταθεί στη λιανική των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Cardico εξαγοράζει την Echalie, μία από τις μεγαλύτερες γαλλικές εταιρείες του κλάδου. Είναι η αφήγηση του «Βήματος», όχι σημερινή εταιρική ανακοίνωση.
Από τις πηγές: Επιχειρηματική σύνοψη · ¶34
Βρετανία
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
Οκτώβριος 2002
Μια ακόμη πλευρά της διεθνούς πορείας.
Τον ίδιο μήνα, τον Οκτώβριο του 2002, η Cardico αποκτά το 51% της αγγλικής Kenkko Commodities, με στόχο να κάνει το Λονδίνο διεθνές εμπορικό κέντρο των δραστηριοτήτων της.
Από τις πηγές: Επιχειρηματική σύνοψη · ¶34
Σχηματάρι
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.
2003
Ένα επόμενο παραγωγικό κεφάλαιο.
Κατά «Το Βήμα», στο Σχηματάρι ολοκληρωνόταν ένα νέο εργοστάσιο 20.000 τετραγωνικών μέτρων, με επένδυση που αναμενόταν να φτάσει περίπου τα 12 εκατ. ευρώ. Η εικόνα αποδίδει το περιβάλλον της περιοχής, όχι το ίδιο το εργοστάσιο.
Από τις πηγές: Επιχειρηματική σύνοψη · ¶34
ΧΩΡΙΣ ΑΣΦΑΛΗ ΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΗ
Οι μνήμες που δεν έχουν ακόμη ημερομηνία.
Χρονολογία εικόνας ανεπιβεβαίωτη
Η Χίος μιλά γαλλικά και ρωσικά.
«Cardassilari Frères», «CHIO», καρποί και μια γυναικεία μορφή. Στα πλάγια, με κυριλλικά, η ίδια ετικέτα γράφει «Братья Кардасилари · Хиосъ» και «Фруктовый торговый домъ»: «Αδελφοί Καρδασιλάρη · Χίος» και «Εμπορικός οίκος φρούτων». Μιλά και σε αγοραστές που διαβάζουν ρωσικά. Η ετικέτα συνδέει το όνομα με τον τόπο και τη γλώσσα του εμπορίου. Η μορφή ανήκει στη διαφήμιση· δεν έχει ταυτοποιηθεί ως μέλος της οικογένειας. Το έντυπο αναγράφει «Maison fondée en 1862», μια ένδειξη για τον εμπορικό οίκο. Οι σωζόμενες οικογενειακές καταγραφές μάς πηγαίνουν παλαιότερα, στο 1825.
Χρονολογία φωτογραφίας ανεπιβεβαίωτη
Μια άλλη όψη του εργοστασίου.
Η πύλη, η αυλή και οι σειρές των παραθύρων δείχνουν τον χώρο της δουλειάς, πίσω από τις ετικέτες και το όνομα. Η συγκεκριμένη λήψη σώζεται στο παραδομένο απόκομμα του Βήματος. Η ημερομηνία της παραμένει άγνωστη.
Η μνήμη πάνω στο χαρτί
Το όνομα. Το χαρτί. Ο χώρος της δουλειάς.
Μέσα στο παραδομένο απόκομμα του Βήματος σώζονται μαζί μια εμπορική ετικέτα και μια φωτογραφία εργοστασίου. Δύο διαφορετικές όψεις της ίδιας παράδοσης: η εικόνα που ταξίδευε με τους καρπούς και ο χώρος όπου συνεχιζόταν η δουλειά. Τις βλέπουμε όπως διατηρούνται στο έγγραφο, με την τυπωμένη υφή και την περιορισμένη ανάλυσή τους.
Παραδομένο απόκομμα ΤΟ ΒΗΜΑ · εικόνες σελίδας 2
Γεωργία
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.Από το παραδομένο «Βήμα» · PDF, σελ. 7–8
Γεωργία
Αγορά παλαιού εργοστασίου
Φουντούκι
Κάλυψη αναγκών πρώτης ύλης
Σχηματική παραγωγική διαδρομή, όχι ανακατασκευή συγκεκριμένου εργοστασίου.
Γεωργία · μεταγενέστερη παραγωγή, χωρίς ακριβές έτος
Η παραγωγική διαδρομή προχωρά.
Το παραδομένο «Βήμα» περιγράφει αγορά παλαιού εργοστασίου στη Γεωργία για να καλυφθούν οι ανάγκες σε φουντούκι. Η σύνοψη κατονομάζει επίσης τη χώρα. Δεν δίνονται ακριβές έτος αγοράς, τοποθεσία ή όνομα συνεργάτη· η εικαστική σκηνή δεν δείχνει εξακριβωμένη οικογενειακή μονάδα.
Από τις πηγές: Επιχειρηματική σύνοψη · ¶34
Ουκρανία
Σύγχρονη δημιουργημένη σκηνή · εικαστική απόδοση, όχι ιστορική φωτογραφία ή πιστοποιημένη τοποθεσία.Από το παραδομένο «Βήμα» · PDF, σελ. 7–8
Ουκρανία
Μεικτή εταιρεία
Καρυδόψιχα
Αντικείμενο παραγωγής
Σχηματική παραγωγική διαδρομή, όχι ανακατασκευή συγκεκριμένου εργοστασίου.
Ουκρανία · μεταγενέστερη παραγωγή, χωρίς ακριβές έτος
Ένα διαφορετικό, μεταγενέστερο κεφάλαιο.
Το παραδομένο «Βήμα» αναφέρει μεικτή εταιρεία στην Ουκρανία για παραγωγή καρυδόψιχας. Δεν δίνει ακριβές έτος, όνομα συνεργάτη ή τοποθεσία μονάδας. Η παραγωγική αναφορά της σύνοψης παραμένει χωριστή από την παλαιότερη οικογενειακή ιστορία στην Οδησσό.
Από τις πηγές: Επιχειρηματική σύνοψη · ¶34
ΑΠΟ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΓΕΝΙΑ
Κρατάμε τη μνήμη. Συνεχίζουμε την ιστορία.
Οι τόποι, οι άνθρωποι και όσα δημιούργησαν μένουν μαζί. Για εμάς και για όσους έρχονται μετά.
